I SA/Ke 309/10
PostanowienieWSA w Kielcach2011-04-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, jest dopuszczalne bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych wpływających na sytuację materialną strony w porównaniu do poprzedniego, prawomocnie rozstrzygniętego wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, jednakże jego uwzględnienie wymaga wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych, które wpłynęły na sytuację materialną strony od czasu wydania prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Brak takiego wykazania skutkuje oddaleniem wniosku. Prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wiąże strony i sąd, a jego zmiana lub uchylenie jest możliwe tylko w przypadku zaistnienia nowych, istotnych okoliczności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Wcześniej, postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2010 r., została częściowo zwolniona od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r. oddalił kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała zmiany swojej sytuacji materialnej. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, modyfikując wniosek o prawo pomocy do zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 309/10 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2004r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2010r. sygn. akt I SA/Ke 309/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zwolnił M.P. od kosztów sądowych w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 50zł oraz postanowieniem z dnia 9 listopada 2010r. sygn. akt I SA/Ke 309/10 ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 16 sierpnia 2010r. sygn. akt I SA/Ke 309/10 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wskazał, że w zgromadzonym materiale dowodowym skarżąca nie wykazała, by nie była w stanie ponieść części kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uwzględni, że trzyosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się z comiesięcznego dochodu w kwocie 1600zł, przy czym z uwagi na zamieszkanie u rodziców rodzina skarżącej ponosi koszty utrzymania domu w kwocie ok. 100-200zł miesięczne. Ponadto wnioskodawczyni nie wykazała, aby ponosiła nadzwyczajne wydatki, związane np. z leczeniem. Sąd mając na uwadze złożone przez skarżącą dokumenty i oświadczenia uznał więc za zasadne zwolnienie wnioskodawczyni w części od wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Wnioskiem z dnia 3 marca 2011r. skarżąca reprezentowana przez ustanowionego w ramach prawa pomocy doradcę podatkowego P. Z. zwróciła się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 28 marca 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek skarżącej z dnia 3 marca 2011r. o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że złożony przez skarżącą wniosek jest jej kolejnym wnioskiem w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast zgodnie z art. 165 ustawy "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepisy wspomnianej ustawy przewidują więc możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
Zdaniem referendarza sądowego skarżąca nie podniosła jakichkolwiek argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia z dnia 16 sierpnia 2010r., a rozpatrywany wniosek jest w istocie powtórzeniem treści wniosku złożonego w dniu 25 czerwca 2010r.
Celem uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku skarżąca została wezwana do przedłożenia informacji i dokumentów potwierdzających zaistnienie zmiany sytuacji finansowej skarżącej i zasadność dofinansowania z budżetu państwa.
Skierowane do skarżącej wezwanie nie zostało jednak wypełnione rzetelnie i w całości, a skarżąca ograniczyła się do wybiórczego wskazania wymaganych oświadczeń i dokumentów. Zatem skarżąca nie wskazała wszystkich wymaganych dokumentów, które potwierdziłyby zasadność złożenia ponownego wniosku
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz pozwoliłyby na dokonanie pełnej
i rzetelnej oceny jej możliwości płatniczych.
Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zmodyfikowała wniosek o prawo pomocy wnosząc o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, oświadczając jednocześnie, że jej sytuacja nie uległa pogorszeniu, jednak mimo tego jej zdaniem wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ustawa p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc,
a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd
na posiedzeniu niejawnym.
W pierwszej kolejności Sąd uznaje za zasadne podkreślić, że rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej skarżącej zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 ustawy p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy - stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, przy czym kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Okoliczności przedstawione przez skarżącą w obecnie rozpoznawanym wniosku oraz wskazane na wezwanie dokumenty i oświadczenia nie wskazują, iż jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Należy podkreślić, że jakkolwiek strona, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). Skoro więc skarżąca nie wykazała, aby nastąpiła taka zmiana jej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi kasacyjnej.
Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło