I SA/Ke 31/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 10 czerwca 2024 r. nr 9013-2024-000380 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach ostanowieniem z 10 czerwca 2024 r. nr 9013-2024-000380 stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia przez Z. G. odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach z 19 marca 2024 r. nr 0238-2024-008531 w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 na rok 2023 ("decyzja"). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że 15 kwietnia 2024 r. wpłynęło odwołanie Z. G. od decyzji wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Tutejszy organ postanowieniem z 7 czerwca 2024 r. nr 9013-00000002181/24 odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ ustalił, że decyzja została wysłana na adres wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przedmiotowa decyzja została skuteczne doręczona 22 marca 2024 r. (odebrana osobiście przez stronę). Ustawowy termin do wniesienia odwołania, wynikający z art. 129 § 2 k.p.a. (14 dni od dnia doręczenia decyzji) upłynął 5 kwietnia 2024 r., który nie był dniem wolnym od pracy. Odwołanie wniesione 9 kwietnia (data stempla pocztowego) zostało zatem złożone z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie Z. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o zmianę decyzji i uznanie odwołania. W ocenie skarżącego wydane postanowienia są dla niego krzywdzące. W czasie składania wniosku o dopłaty panował stan pandemiczny covid – 19, biura i urzędy pracowały zdalnie, w związku z czym były utrudnione kontakty. Skarżący wskazał, że w okresie przysługującym mu na złożenie odwołań, wyjaśnień uległ wypadkowi i zmagał się z dolegliwościami bólowymi, na co załączył dokumentacje medyczną. Skarżący ponadto posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Ustalono też, że przyczyną nieprzyznania dopłaty stronie było włamanie się na jego konto przez osobę, która dopisała sobie do swoich dopłat działkę skarżącego oraz dokonała innych przekłamań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie jej po terminie, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie organu odwoławczego, stwierdzające uchybienie terminowi do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Ponadto merytoryczne rozpoznania skargi było możliwe w związku z tym, że prawomocnym postanowieniem z 4 grudnia 2024 r. sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2). Stosownie zaś do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W razie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi organ odwoławczy ma więc bezwarunkowy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, które jest ostateczne. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o powołany wyżej przepis organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Konieczne jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tego rozstrzygnięcia i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W razie stwierdzenia uchybienia terminu organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie ww. postanowienia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. W realiach sprawy, przesyłka zawierająca decyzję została prawidłowo doręczona skarżącemu 22 marca 2024 r. W konsekwencji 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał 5 kwietnia 2024 r. Tym samym, nadając w placówce pocztowej 9 kwietnia 2024 r. odwołanie od decyzji, strona uchybiła terminowi zakreślonemu przepisem art. 129 § 2 k.p.a. Termin uważa się bowiem za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Co istotne, skarżący w decyzji został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Okoliczności te nie są w sprawie kwestionowane. Organ odwoławczy zatem prawidłowo, w stanie faktycznym sprawy, zastosował art. 134 k.p.a. i stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Poza granicami sprawy pozostaje natomiast kwestia oceny istnienia przeszkód w dochowaniu terminu, a tym samym istnienia ustawowych przesłanek do przywrócenia tego terminu. W tym zakresie należy wskazać, że postanowieniem z 7 czerwca 2024 r. nr 9013-00000002181/24, organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Postanowienie to jest ostateczne. Sąd, postanowieniem z 4 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 399/24 odrzucił skargę Z. G. na to postanowienie, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie sądu (postanowienie z 10 stycznia 2025 r. sygn. akt I GZ 421/24). W konsekwencji uzasadnione jest stwierdzenie, że skoro strona twierdzi, że przekroczenie terminu było niezawinione, to tym samym przyjmuje, że do przekroczenia tego doszło. Nie istnieje więc pomiędzy stronami w tym zakresie pole dla sporu, ani co do faktów czy też prawa. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.