I SA/Ke 316/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku Z.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 kwietnia 2011r., nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. postanawia: 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z dnia 14 maja 2011r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 kwietnia 2011r. nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. Z. K. zawarł wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych. Wezwany, w zakreślonym terminie złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF, wnosząc dodatkowo o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i wnuczką w wieku 15 lat. Dochód rodziny stanowi jego emerytura w wysokości 2455 zł oraz emerytura żony w wysokości 1605 zł, natomiast wydatki na utrzymanie jednej osoby w rodzinie stanowią kwotę 1517 zł miesięcznie. Oświadczając o stanie majątkowym skarżący wskazał na dom w K. przy ul. A. o powierzchni 118 m² oraz mieszkanie w Ś. o powierzchni 30 m². Skarżący podniósł także, że obecnie jego rodzina ma problemy z bieżącym egzystowaniem. Jest zadłużona w gazowni i elektrowni. Do wniosku została dołączone pismo "Informacja dla klienta" z dnia 6 czerwca 2011r. od zakładu gazowniczego, z którego wynika kwota zadłużenia w wysokości 429,15 zł oraz wezwanie do zapłaty z dnia 2 czerwca 2006r., kwoty 172,78 zł z tytułu opłaty za energię elektryczną. Skarżący podał także, że stan zdrowia jego i jego żony nie pozwala na podjęcie dodatkowej pracy. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek skarżącego zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jak i w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący podał, że obecnie nie posiada dostatecznych środków finansowych na tak wysokie opłaty kosztów sądowych i to, jego zdaniem z powodu ewidentnych błędów Izby. Skarżący zobowiązał się zapłacić przedmiotowe koszty jeżeli okaże się, że jego skarga jest niezasadna Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych, co do zasady, koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Mając na względzie przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy przy tym rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom nie posiadającym źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Z przedstawionej natomiast przez skarżącego jego sytuacji majątkowej wynika, iż nie grozi mu niedostatek. Zarówno on jak i jego żona, pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadają stałe źródło dochodu w postaci świadczeń emerytalnych o łącznej wysokości 4060 zł. Skarżący jest właścicielem domu w K. przy ul. A. i mieszkania w Ś. Potrzeby życiowe rodziny skarżącego realizowane są w domu przy ulicy A. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że dysponowanie stałym źródłem dochodu umożliwia planowanie i racjonalne gospodarowanie środkami zaś własność dwóch nieruchomości stanowi znaczące zabezpieczenie materialne. Ponadto mieszkanie w Świnoujściu może stanowić źródło dochodu przez jego wynajem. Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia także posiadanie przez skarżącego zaległości z tytułu opłat za gaz i energię elektryczną. W oparciu o doświadczenie życiowe, należy stwierdzić, że wysokość świadczeń emerytalnych skarżącego i jego żony przy prawidłowym gospodarowaniu umożliwia terminowe regulowanie zobowiązań w postaci bieżących opłat Ponadto należy podkreślić, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Dodatkowo należy również wyjaśnić, że w uregulowaniach prawnych dotyczących postępowania przed sądami administracyjnymi nie istnieje instytucja tymczasowego zwolnienie z kosztów do czasu wyjaśnienia sprawy, o co wnioskuje w sprzeciwie skarżący. Przepis art. 200 ustawy p.p.s.a stanowi natomiast, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wobec powyższego na podstawie art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.