I SA/Ke 317/19
WyrokWSA w Kielcach2019-10-17
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego prawidłowo ocenił kryterium horyzontalne dotyczące poziomu cross-financingu i środków trwałych, uwzględniając wszystkie elementy wniosku i stosując prawidłowe definicje?Ratio decidendi
Ocena projektu w zakresie kryterium horyzontalnego nr 5 została przeprowadzona z naruszeniem zasady rzetelności, ponieważ organ nie przeanalizował w sposób kompleksowy wszystkich wydatków wniosku w kontekście definicji cross-financingu i środków trwałych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik oceny. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A. złożyło protest przeciwko informacji Zarządu Województwa o nieuwzględnieniu jego protestu dotyczącego odrzucenia projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego z powodu niespełnienia kryterium horyzontalnego nr 5 (poziom cross-financingu i środków trwałych). Zarząd odrzucił projekt, uznając, że przekroczono 10% limit wydatków na środki trwałe i cross-financing. Stowarzyszenie argumentowało, że organ błędnie zakwalifikował niektóre wydatki, w tym zakup kabinek łazienkowych, jako cross-financing, co doprowadziło do przekroczenia limitu po doliczeniu zakupu kserokopiarki. Zarząd nie uwzględnił protestu, a Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny - sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. 2. Zasądzono od Zarządu Województwa na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny - przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa; 2. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarząd Województwa Ś. (Zarząd, IZ) w piśmie z [...] nr [...] poinformował Stowarzyszenie w O. (Stowarzyszenie) o nieuwzględnieniu protestu na informację z [...] o tym, że projekt złożony w ramach naboru do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 Działania 8.3 "Zwiększenie dostępu do wysokiej jakości edukacji przedszkolnej oraz kształcenia podstawowego, gimnazjalnego i ponadgimnazjalnego", został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów horyzontalnych.
W piśmie z [...] KOP podała, że projekt niespełniający danego kryterium jest odrzucony na pierwszym etapie oceny merytorycznej i nie podlega dalszej ocenie. W stanowiącej załącznik do w/w pisma karcie oceny merytorycznej wskazano, że projekt nie spełnia kryterium horyzontalnego nr 5. Zgodnie regulaminem konkursu wartość wydatków poniesionych na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3.500 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich projektu nie może przekroczyć 10% wydatków projektu. We wniosku limity kosztów trwałych i cross-financingu ogółem wynoszą 180.990,00 zł, co stanowi 9,83% wartości projektu ogółem. Wnioskodawca w części VI. Szczegółowy budżet projektu nie uwzględnił zakupu kserokopiarki (pozycja 1.49) jako środka trwałego, której cena wynosi 4.700,00 zł. Po doliczeniu pozycji do wskazanego limitu kosztów środków trwałych i cross-financingu został przekroczony poziom 10% i wyniósł 10,08% (185.690,00 zł).
W związku z powyższą informacją Stowarzyszenie złożyło protest do Zarządu, kwestionując ocenę kryterium horyzontalnego nr 5.
Wnioskodawca potwierdził, że nie uwzględnił zakupu kserokopiarki jako środka trwałego. Jednak w poz. 1.12 Kabinki łazienkowe wolnostojące oddzielające kompakty WC po 2 do każdej łazienki UP na kwotę 2.800,00 zł, pomyłkowo zaznaczył wydatek jako cross. Natomiast kabinki są elementem przenośnym, nie mogą stanowić części składowych nieruchomości i w konsekwencji nie mogą być one zaliczone do wydatków w ramach cross-financingu. Nie mogą też stanowić środka trwałego, gdyż kwota tego wydatku jest niższa od kwoty 3.500,00 zł netto. Argumentował, że uwzględniając zakup poz. 1.49 (kserokopiarka) na kwotę 4 700,00 zł kwota crossu we wniosku stanowi 185.690,00 zł, jednak odejmując kwotę z poz. 1.12 o wartości 2.800,00 zł, otrzymamy sumę 182.890,00 zł, stanowiącą ok. 9,93% wartości projektu ogółem, czyli poniżej 10%.
Zarząd nie uwzględnił protestu, o czym poinformował stronę w piśmie z [...]
W uzasadnieniu informacji Zarząd wskazał na zapisy Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 (SzOOP), który odwołuje się do zapisów regulaminu. Przywołał zawartą w regulaminie definicję kryterium nr 5 wraz z opisem jego znaczenia. Stwierdził, że poziom cross-financingu i środków trwałych w projekcie wynosi 10,08% i tym samym przekracza dopuszczalny limit wynoszący 10,00%. W/w limit został określony regulaminem konkursu (str. 63) zgodnie z którym wartość wydatków poniesionych na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3.500 zł netto w ramach kosztów bezpośrednich projektu nie może przekroczyć 10% wydatków projektu.
Odnosząc się do twierdzeń Stowarzyszenia o omyłkowym oznaczeniu w pozycji 1.12 wydatku jako cross stwierdził, że protest nie może służyć uzupełnianiu treści wniosku, a informacje w nim zawarte nie mogą być uwzględniane, ponieważ na etapie oceny nie były znane KOP.
W wyniku rozeznania dostępnych na rynku kabin nie znaleziono oferty, która odpowiadałaby opisowi wnioskodawcy, tj. kabiny przenośnej, nie przytwierdzanej do ściany czy podłoża, tj. klasyfikowanej inaczej niż cross-financing. Przedmiot o takich gabarytach i funkcji musi odpowiadać warunkom bezpieczeństwa, dlatego logicznym jest jego stateczne/stabilne przytwierdzenie, aby nie stwarzał zagrożenia dla użytkowników. Oceniający słusznie uznali, że poz. 1.12 stanowi cross-financing, a sam wnioskodawca dokonał stosownego zaznaczenia check-boxu.
Na powyższą informację Stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosło o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem prawa, w tym regulaminu konkursu i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uwzględnienie protestu i przekazanie wniosku do dalszej procedury oceny.
Zarzuciło naruszenie pkt 6.1.8 regulaminu konkursu (str. 63) nr [...] poprzez wewnętrznie sprzeczne dokonanie oceny projektu, w szczególności dokonanie oceny w sposób niejasny i nieprecyzyjny, co miało wpływ na treść oceny projektu, a w efekcie jego odrzucenie, m. in. nieprawidłowe klasyfikowanie bądź nieklasyfikowanie wydatków jako cross-financingu.
Skarżący zarzucił, że IZ powołała się na regulamin konkursu (podrozdział 6.7.8) i wskazała, iż cross-financing dotyczy wyłącznie zakupu nieruchomości, zakupu infrastruktury, przy czym poprzez infrastrukturę rozumie się elementy nieprzenośne, na stałe przytwierdzone do nieruchomości, dostosowania lub adaptacji (prace remontowo- wykończeniowe) budynków i pomieszczeń. Następnie sama sobie zaprzeczyła uznając, że kabinki łazienkowe wolnostojące są crossem z uwagi na stateczne/stabilne przytwierdzenie.
Argumentował, że zgodnie z podrozdziałem 6.7.2 zakup i zamontowanie kabinek łazienkowych nie dotyczy ani zakupu nieruchomości, ani zakupu infrastruktury nieprzenośnej, ani dostosowania i adaptacji budynku rozumianych jako prace remontowo-budowlane. Zakup kabinek łazienkowych wolnostojących jest elementem wyposażenia, nie mogą one stanowić części składowych nieruchomości i być zaliczone do wydatków w ramach cross-financingu. Nie mogą być uznane za środek trwały. Uwzględniając zakup poz. 1.49 (kserokopiarka) i odejmując kwotę z poz. 1.12 o wartości 2.800,00 zł, kwota crossu stanowi 182.890,00 zł - ok. 9,93% wartości projektu ogółem.
We wniosku w poz. budżetowej 1.12 wskazano, że są to kabinki łazienkowe wolnostojące, co oceniający wiedział na etapie oceny wniosku o dofinansowanie. Przykręcenie kabinek za pomocą uchwytów do ściany, nie stanowi infrastruktury nieprzenośnej, czy też prac remontowo-budowlanych, gdyż są zakupione jako gotowy produkt/element wyposażenia/mebel. Skarżący podkreślił, że wiedza co do przyporządkowania i wartości kosztów cross-financingu i środków trwałych była znana KOP na etapie oceny, zatem protest nie służył uzupełnieniu wniosku o dofinansowanie. Nadto we wniosku w uzasadnieniu kosztów pod budżetem w pkt 3 brak jest uzasadnienia poz. 1.12 jako kosztu cross-financingu.
Stowarzyszenie powołało także wyrok WSA w Olsztynie z 6 października 2016r., sygn. akt I SA/Ol 610/16, w którym wyrażona pogląd, iż skoro zgodnie z regulaminem limit cross-financingu dotyczył części składowych nieruchomości, a doliczone do limitu składniki jak lampy, nawiewniki, osłony grzewcze itd. są elementami przenośnymi, to nie mogą one stanowić części składowych nieruchomości i w konsekwencji być zaliczane do wydatków w ramach cross-financingu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w informacji o nieuwzględnieniu protestu.
Organ podniósł, że w zakresie zaliczenia kosztu kabinek łazienkowych do wydatków objętych cross-financingiem skarżący złożył oświadczenie, stwierdzając we wniosku, iż kabinki należy zakwalifikować w ten sposób. Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść wniosku, a wszelkie niespójności i niedokładności obciążają jego samego.
Zamieszczony we wniosku opis kabinek łazienkowych był pobieżny, ogólnikowy i nieprecyzyjny, co uniemożliwiło KOP ocenę wniosku zgodnie z żądaniem skarżącego. Nadto nie było podstaw do zakwestionowania oświadczenia zawartego w poz. 1.12 z którego wynikało, że kabinki są wydatkami stanowiącymi cross-financing.
Organ podkreślił, że niedopuszczalne jest uzupełnianie wniosku o dofinansowanie na etapie protestu lub skargi, a nowe informacje nie mogą prowadzić do zakwestionowania prawidłowości oceny dokonanej przez IZ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.
Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej: ,,ustawy p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z
dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Przystępując do kontroli oceny projektu należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Stowarzyszenie po otrzymaniu informacji z [...] wniosło w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony (informacja z 5 sierpnia 2019 r.). W ustawowym terminie 14 dni złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Powyższe oznacza, że możliwa jest merytoryczna ocena przez Sąd złożonej skargi.
Skarga jest zasadna.
Tytułem wstępu wskazać należy, że konkurs w rozpoznawanej sprawie został przeprowadzony na podstawie Regulaminu konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 dla EFS, Oś Priorytetowa 8. Rozwój edukacji i aktywne społeczeństwo, Poddziałanie 8.3.1 Upowszechnianie i wzrost jakości edukacji przedszkolnej, przyjętego przez Zarząd, który wyznaczał ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się.
Spór między stronami dotyczy przeprowadzonego etapu I oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w oparciu o kryteria horyzontalne w zakresie kryterium nr 5.
W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione tam zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej
i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl. i przywołane w nim orzecznictwo).
Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określający konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Wadliwość prawna lub faktyczna przyjętych reguł wyboru, która pozwala na dowolność i nieweryfikowalność oceny projektów, może być, zdaniem Sądu, utożsamiana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy wdrożeniowej.
Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę.
Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokona ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.
W rozpoznawanej sprawie w zakresie oceny kryterium horyzontalnego nr 5 w ocenie Sądu zaistniały uchybienia, które wywarły wpływ na ocenę projektu, a w konsekwencji mogły mieć znaczenie dla jej wyniku.
Zgodnie z treścią Regulaminu (pkt. 3.2) w ramach I etapu oceny merytorycznej przedmiotem oceny Komisji Oceny Projektów (KOP) są wyłącznie projekty ocenione przez IOK jako kompletne, tj. spełniające warunki formalne. Etap ten obejmuje ocenę spełnienia następujących kryteriów: dopuszczających, horyzontalnych i dostępu, dokonywaną w oparciu o zapisy Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów oceniającej projekty konkursowe współfinansowane z EFS RPOWŚ na lata 2014-2020 w Departamencie Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego, który stanowi załącznik nr II do Regulaminu.
Spośród kryteriów horyzontalnych, oznaczone numerem 5 nosi nazwę: Zgodność projektu z Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ś. na lata 2014-2020 oraz ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 (aktualnie obowiązującymi), w obszarze:
- typu/ów projektu/ów realizowanego/ ych w ramach danego Działania/ Poddziałania,
- grupy docelowej (ostatecznych odbiorców wsparcia) w ramach danego Działania/ Poddziałania,
- poziomu wkładu własnego w ramach danego Działania/ Poddziałania,
- zakresu i poziomu cross-financingu oraz środków trwałych dla danego Działania/Poddziałania.
Zgodnie z definicją tego kryterium ocenie podlega zgodność projektu z Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ś. oraz ze Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 (w tym zgodność z typem/ami projektu/ów realizowanym/i w ramach danego Działania/ Poddziałania, grupą docelową (ostatecznymi odbiorcami wsparcia) w ramach danego Działania/Poddziałania, poziomem wkładu własnego w ramach danego Działania/ Poddziałania, cross-financingu, środków trwałych dla danego Działania/ Poddziałania). Spełnienie kryterium będzie weryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu.
Z treści opisu znaczenia powyższego kryterium wynika natomiast, że ocena jego spełnienia polega na przypisaniu mu wartości logicznej tak/nie/do negocjacji. Spełnienie kryterium jest konieczne do przyznania dofinansowania i skierowania projektu do II etapu oceny merytorycznej. Projekty niespełniające danego kryterium są odrzucane na I etapie oceny merytorycznej. W zakresie: grup docelowych (ostatecznych odbiorców wsparcia) w ramach danego Działania/ Poddziałania, minimalnego poziomu wkładu własnego w ramach danego Działania/ Poddziałania, poziomu cross-financingu oraz środków trwałych dla danego Działania/ Poddziałania), ocena spełnienia polega na przypisaniu wartości logicznej "tak" lub "nie", co oznacza, że Wnioskodawca musi wykazać wysokość wkładu własnego, cross-financingu oraz środków trwałych zgodnie z poziomami wskazanymi w regulaminie konkursu. Jeżeli wartość procentowa cross-financingu i/lub środków trwałych przekracza dopuszczalny limit, a w przypadku wkładu własnego nie osiąga minimalnego poziomu – wniosek jest odrzucany na etapie oceny merytorycznej bez możliwości poprawy.
W zakresie limitu poziomu wydatków należy wskazać, iż zgodnie z treścią Wytycznych Ministra Rozwoju i Finansów wydanych w dniu 19 lipca 2017r, w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 wartość wydatków w ramach cross-financingu nie może stanowić więcej niż 10% finansowania unijnego każdej osi priorytetowej PO, przy czym limit wydatków w ramach cross-financingu na poziomie projektu, grupy projektów lub działania/poddziałania określa IŻ PO w SZOOP (pkt. 6.8.3, str. 75).
Nawiązując tym samym do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 należy podnieść, iż zgodnie z punktem 16 (str. 228) w ramach poddziałania 8.3.1. maksymalna wartość zakupionych środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3.500 PLN netto (w ramach kosztów bezpośrednich) i cross-financingu nie może przekroczyć 10% wydatków kwalifikowalnych projektu.
Przechodząc do analizy Regulaminu wskazania wymaga treść punktu 6.1.8, w którym wyjaśniono, że cross-financing w ramach projektów współfinansowanych z EFS może dotyczyć wyłącznie takich kategorii wydatków, bez których realizacja projektu nie byłaby możliwa, w szczególności w związku z zapewnieniem realizacji zasady równości szans, a zwłaszcza potrzeb osób z niepełnosprawnościami. W ramach konkursu, cross-financing może dotyczyć wyłącznie:
a) zakupu nieruchomości;
b) zakupu infrastruktury, przy czym przez infrastrukturę rozumie się elementy nieprzenośne, na stałe przytwierdzone do nieruchomości, np. wykonanie podjazdu do budynku, zainstalowanie windy w budynku;
c) dostosowania lub adaptacji (prace remontowo-wykończeniowe) budynków i pomieszczeń.
Natomiast wydatki przeznaczone na pozyskanie środków trwałych są kwalifikowalne na zasadach określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (m.in. podrozdział 6.12 Techniki finansowania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych). W ramach konkursu wartość wydatków poniesionych na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3 500 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich projektu nie może przekroczyć 10% wydatków projektu.
W ramach kryterium horyzontalnego nr 5 badaniu podlegała m.in. zgodność projektu z RPOWŚ oraz SZOOP co do zakresu i poziomu cross financingu i środków trwałych dla danego poddziałania. Uzasadnieniem zajętego stanowiska o jego niespełnieniu w kontrolowanej sprawie było stwierdzenie przekroczenia limitu 10 % wydatków, po doliczeniu do puli tych wydatków kwoty 4.700 zł na zakup kserokopiarki, która jest środkiem trwałym. Podano, że we wniosku strona błędnie nie zaznaczyła przy punkcie 1.49 części VI szczegółowy budżet projektu, że wydatek ten obejmuje środek trwały.
Strona natomiast podnosiła omyłkowe zaliczenie do cross financingu wydatku dotyczącego wolnostojących kabinek łazienkowych z pkt 1.12 szczegółowego budżetu projektu, co przełożyło się na poziom cross financingu i środków trwałych projektu.
Zdaniem Sądu dokonana przez organ ocena spornego kryterium – tj. kryterium horyzontalnego nr 5 – została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i należy ją uznać jako dowolną. Na Instytucji Zarządzającej spoczywa obowiązek rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności, w zestawieniu z danymi definicji danego kryterium oraz definicjami niezbędnych dla oceny pojęć, która to powinność jest skorelowana z obowiązkiem należytego uzasadnienia zajętego stanowiska, tj. wyjaśnienia z jakich powodów projekt spełnia lub nie dane kryterium. Ocena w omawianym zakresie została natomiast dokonana bez przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia.
Organ wywodził, że sam wnioskodawca zaznaczył wydatek dotyczący kabinek (pkt 1.12) jako cross financing. Jednakże należy zwrócić uwagę, że w punkcie dotyczącym uzasadnienia crossfinancingu, w części VI szczegółowy budżet projektu brak jest tego wydatku, wnioskodawca nie opisał go w tym miejscu. Organ nie zauważył ani nie omówił tej rozbieżności treści wniosku, która mogłaby wskazywać na omyłkowe jego zaliczenie do wydatków cross financingu.
Zatem zasada rzetelności została naruszona wskutek pobieżnej, niejasnej i nieprecyzyjnej oceny przedmiotowego projektu w zakresie spełnienia kryterium horyzontalnego nr 5, co do zakresu i poziomu cross financingu i środków trwałych. Tymczasem, co wynika wprost z treści definicji spornego kryterium, jego spełnienie powinno być weryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu. Nie ma przy tym wątpliwości, że należy mieć na względzie pełną treść wniosku, nie zaś wybrane jego elementy.
Następnie należy podnieść, że skoro oceniający badają zachowanie limitu wydatków winni przeanalizować w kontekście wypełnienia definicji kryterium oraz zawartej w regulaminie definicji cross financingu wszystkie wydatki (w tym te zaliczone do cross financingu przez wnioskodawcę). Dopiero tak pogłębiona analiza i jej wyniki dadzą miarodajną odpowiedź w zakresie spełnienia bądź nie tego kryterium horyzontalnego.
Nierzetelne w powyższym kontekście jest dodatkowe zaliczenie wydatku nie ujętego przez stronę jako środek trwały, przy jednoczesnym podkreślaniu woli wnioskodawcy co do kwalifikacji pozostałych wydatków i unikanie w ten sposób weryfikacji prawidłowości stanowiska strony. Skoro oceniający zauważając błąd wnioskodawcy doliczają wydatek dotyczący kserokopiarki, powinni także – dla pełnej i prawidłowej oceny zachowania limitu – przeanalizować poprawność zaliczenia dalszych wydatków, w nawiązaniu do definicji cross financingu. Dopiero tak przeprowadzona analiza i jej wyniki pozwolą zająć jednoznaczne stanowisko co do spełnienia bądź nie spornego kryterium.
Podkreślenia wymaga, iż weryfikacji w powyższym zakresie nie można postrzegać jako uzupełnienia, czy modyfikacji wniosku o dofinansowanie. Sposób przyporządkowania i wartość wydatków cross financingu oraz środków trwałych była bowiem znana KOP na etapie oceny.
W konsekwencji Sąd nie podziela zaprezentowanego w sporze stanowiska organu uznając je jako przedwczesne. Ocena kryterium nr 5 została bowiem dokonana bez kompleksowego odniesienia się do treści wniosku – w powyżej wskazanych aspektach, co czyni ją wybiórczą i dowolną.
Sytuacja taka uzasadnia stwierdzenie, że wynik oceny w zakresie kryterium nr 5 został ustalony z naruszeniem określonej w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasady rzetelności. Ma to wpływ na wynik sprawy bowiem prawidłowo przeprowadzona ocena w zakresie tego kryterium mogłaby prowadzić do stwierdzenia jego spełnienia i przekazania wniosku do dalszej oceny merytorycznej w II etapie.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają przede wszystkim do przedstawienia przez Zarząd - w sposób niebudzący wątpliwości – pełnej i rzetelnej oceny kryterium horyzontalnego nr 5.
Organ orzekając ponownie, będzie miał na uwadze konieczność szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w którym uwzględni i przeanalizuje pełną treść wniosku. Organ ma obowiązek również oceniając spełnienie spornego kryterium przeanalizować wszystkie wydatki z punktu widzenia definicji kryterium oraz zawartej w regulaminie definicji cross financingu, a następnie zweryfikować wartość procentową poziomu cross financingu i środków trwałych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składa się wpis uiszczony od skargi w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło