I SA/Ke 324/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przywrócenie terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 1 kwietnia 2010r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia przywrócić termin do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 22 września 2010r. oddalił skargę J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 1 kwietnia 2010r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 9 października 2010r. Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2010r. został ustanowiony dla skarżącej radca prawny, który w dniu 20 grudnia 2010r. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., informujące o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie otrzymał w dniu 22 listopada 2010r. W dniu 1 grudnia 2010r. udał się do WSA w Kielcach celem zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy. Po przejrzeniu akt okazało się, że akta sprawy zawierają tylko akta sądowe, a akta sprawy prowadzonej przed organami administracji publicznej zostały zwrócone organowi. W związku z tym pełnomocnik wniósł o udostępnienie kompletnych akt sprawy oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 6 grudnia 2010r. doręczono pełnomocnikowi wyrok oraz poinformowano, że akta zostały zwrócone i można z nimi zapoznać się w siedzibie organu administracji publicznej. Pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami organu I i II instancji w siedzibie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w dniu 7 grudnia 2010r. Pełnomocnik podniósł, że z powyższego wynika, iż zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu otrzymał w terminie, w którym skarżony wyrok stał się już prawomocny. W dalszym ciągu wskazano na art. 86 § 1, 87 § 1 i § 4 oraz art. 177 § 1 ustawy p.p.s.a. i podniesiono, że zasadniczą kwestią jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi. Powołując orzeczenia Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego autor wniosku podniósł, że po pierwsze przedmiotowa sprawa dotyczy wniesienia skargi kasacyjnej, dla której to czynności ustawodawca zakreślił na podstawie art. 177 § 1 ustawy p.p.s.a. 30-dniowy termin. Po drugie dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 § 1 ustawy p.p.s.a. zastrzeżono przymus adwokacki. W przypadku gdy strony nie stać na pełnomocnika z wyboru, ma ona prawo wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Czynność ta nie wstrzymuje jednak biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Gdyby zatem stosować wprost zapis z art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a. pełnomocnik z urzędu miałby zaledwie 7 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co w praktyce całkowicie podważałoby sens prawa pomocy w tym zakresie. Zdaniem autora wniosku należy przyjąć, że 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a., z przyczyn wskazanych wyżej nie może mieć zastosowania w realiach rozpoznawanej sprawy. Termin ten bowiem, mając na uwadze treść art. 177 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP powinien wynosić 30 dni od momentu kiedy to pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: W sprawie bezspornym jest, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu. Wyrok z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 9 października 2010r., w związku z czym 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 8 listopada 2010r., a skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 20 grudnia 2010r. (data stempla pocztowego). Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a.). Należy stwierdzić, że postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest okolicznością, która może uprawdopodobniać brak winy w uchybieniu terminu. Wystąpienie skarżącego do Sądu o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje bowiem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który to przeważnie upływa bezskutecznie przed zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, pełnomocnik z urzędu został ustanowiony postanowieniem z dnia 5 listopada 2010r., pismem z dnia 16 listopada 2010r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego dla skarżącego. Przedmiotowe pismo zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 22 listopada 2009r., czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co pozwoli na rozstrzygnięcie czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie. Należy podnieść, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że mimo iż art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga, iż zgodnie z § 4 art. 87 tej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 ustawy p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Pełnomocnik ustanowiony z wyboru jak i ten, który został ustanowiony z urzędu powinni mieć tyle samo czasu, a więc 30 dni, na sporządzenie skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2008r., sygn. akt II FZ 159/08, z dnia 14 maja 2009r. sygn. akt II FZ 125/09 i z dnia 29 października 2010r., sygn. akt I FZ 324/10 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony w terminie. Pełnomocnik został bowiem zawiadomiony o wyznaczeniu do występowania w sprawie w dniu 22 listopada 2010r., natomiast wniosek wraz ze skargą kasacyjną wniósł w dniu 20 grudnia 2010r. Tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do dokonania czynności, w tym wypadku wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.