I SA/Ke 335/18
WyrokWSA w Kielcach2018-10-11
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena merytoryczna projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, w szczególności z zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a naruszenie tych zasad miało istotny wpływ na wynik oceny?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, ponieważ uzasadnienie przyznanych punktów w kryteriach "Konkurencyjność" i "Charakter wdrażanej innowacji" było lakoniczne, subiektywne i nie odnosiło się do konkretnych wytycznych oraz dokumentacji projektowej. Brak precyzyjnych mierników oceny oraz pominięcie specyfiki branży wnioskodawcy w ocenie konkurencyjności, a także błędna interpretacja definicji innowacji produktowej, miały istotny wpływ na wynik oceny. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył projekt dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego. Projekt uzyskał 50 punktów, co skutkowało jego odrzuceniem na etapie oceny merytorycznej. Wnioskodawca złożył protest, kwestionując ocenę w zakresie kryteriów "Konkurencyjność", "Stopień Innowacyjności" i "Charakter wdrażanej innowacji". Zarząd Województwa Świętokrzyskiego nie uwzględnił protestu. Wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa przy ocenie projektu, co miało istotny wpływ na wynik.Rozstrzygnięcie
Przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego oraz zasądzono od Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na rzecz W. B. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi W. B. na informację Zarządu Województwa Ś. z [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz W. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Ke 335/18
Uzasadnienie
1.1.Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (Zarząd, Instytucja Zarządzająca) pismem nr [...] z dnia [...] 2018 r. poinformował W. B.- P.P. P. K. B. "P."- projekt nr [...] pod nazwą: "Zakup innowacyjnej linii technologicznej do cięcia oraz obróbki kamienia wraz z zintegrowanym systemem pomiaru i oprogramowaniem do przetwarzania danych", złożony w ramach jednoetapowego konkursu zamkniętego nr [...] dla Działania 2.5 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 w wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej, uzyskał 50 punktów. Oznacza to, iż projekt nie uzyskał wymaganego minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej możliwej liczby punktów. W związku z powyższym, projekt został odrzucony na etapie oceny merytorycznej. Wynik oceny merytorycznej powyższego wniosku wraz z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej będącej załącznikiem do niniejszego pisma.
1.2.W. B. ( wnioskodawca, strona) na powyższą ocenę złożył protest do Zarządu. Zakwestionował w nim ocenę złożonego projektu w zakresie kryterium nr 2 – Konkurencyjność, kryterium nr 3 – Stopień Innowacyjności projektu oraz kryterium nr 5 – Charakter wdrażanej innowacji.
1.3. W zakresie kryterium nr 2 wnioskodawca podniósł, że realizacja inwestycji umożliwi mu zaoferowanie nowych produktów, których forma i jakość jest nowością na rynku międzynarodowym. Zakup nowoczesnego sprzętu oraz profesjonalnego oprogramowania w połączeniu z kreatywnością projektantów z którymi współpracujemy, umożliwi nam zwiększenie sprzedaży eksportowej o minimum 10 % w ciągu 3 lat od realizacji inwestycji. Wskazał, że nowa oferta będzie skierowana nie tylko na rynek krajowy ale także na rynki międzynarodowe. Stwierdził, że biorąc pod uwagę zakres informacji dotyczących projektu przedstawionych w BP oraz mając na uwadze informacje o zasadach oceny zawartych w Instrukcji dokonywania oceny punktowej, zasadnym jest określenie konkurencyjności na poziomie rynków zagranicznych (4 pkt.)
1.4. W zakresie kryterium nr 3 wnioskodawca podniósł, że przeprowadzona ocena nie uwzględnienia wszystkich zawartych w Biznes Planie informacji i w związku z tym została zaniżona ocena punktowa w przedmiotowym kryterium. Oceniający w niniejszym kryterium przyznał 2 punkty argumentując, iż ,ze względu na zbyt ogólnikowy opis na temat planowanej innowacji, nie można jednoznacznie stwierdzić, iż innowacja procesowa występuje co najmniej w skali Europy. Zdaniem wnioskodawcy biorąc pod uwagę zakres informacji dotyczących projektu przedstawionych w BP oraz mając na uwadze informacje o zasadach oceny zawartych w instrukcji dokonywania oceny punktowej, zasadnym jest określenie stopnia wdrażanej innowacji stosowanej w Europie w okresie do 3 lat (4 pkt.),a w ostateczności na poziomie krajowym (3 pkt).
1.5. Odnośnie kryterium nr 5 wnioskodawca stwierdził, że oceniający błędnie w niniejszym kryterium przyznał 0 punktów uznając, że w projekcie występuje jedynie innowacja procesowa. Zdaniem skarżącego zignorowano informacje zawarte w Biznes Planie, a dotyczące wprowadzanej także innowacji produktowej.
1.6.Zarząd Województwa Świętokrzyskiego w rozstrzygnięciu z [...] 2018 r. nr [...] nie uwzględnił protestu.
1.7. W zakresie kryterium nr 2 rozpatrując protest wskazano, że podtrzymują stanowisko KOP w kwestii konkurencyjności projektu. Zgodnie z podpunktem 4 w punkcie 3-2 Biznes Planu:
"Pod względem geograficznym struktura sprzedaży kształtuje się obecnie następująco:
-rynek krajowy - 90% udział w przychodach ze sprzedaży -eksport do krajów UE — 10% udział w przychodach ze sprzedaży"
Zdaniem rozpoznających protest, powyższy zapis potwierdza, iż sprzedaż zagraniczna stanowi, na moment aplikowania o dofinansowanie, jedynie niewielką część działalności firmy. Realizacja projektu może umocnić jej pozycję na rynku regionalnym, jednak dotychczasowy udział eksportu zagranicznego w przychodach firmy, a także doświadczenie w handlu zagranicznym nie stanowią przesłanek, świadczących za tym, aby przedsiębiorstwo stało się konkurencyjne na rynku międzynarodowym. Zadeklarowany w Biznes Planie wzrost sprzedaży zagranicznej o 10% wciągu 3 lat od realizacji inwestycji, wnioskodawca opiera jedynie na prognozach i oczekiwaniach względem projektu, nie popiera go jednak rzetelnym badaniem rynku. Mimo, że technologia przewidziana w projekcie zapowiada się obiecująco w kontekście zwiększenia regionalnej konkurencyjności przedsiębiorstwa, to jednak dotychczasowe nakierowanie sprzedaży ma rynek polski, a w związku z tym i nieduże doświadczenie Wnioskodawcy w działalności międzynarodowej, nie przemawiają za tym, aby realizacja projektu wpłynęła na znaczące zwiększenie handlu zagranicznego. W związku z powyższym rozpatrujący protest stwierdzili, że nie przyznają dodatkowych punktów w ramach kryterium punktowego nr 2.
1.8. W zakresie kryterium 3, rozpoznający protest wskazali, że zgodnie z zapisem Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu w zakresie Kryterium nr 2: "Weryfikacja nastąpi w oparciu o zapisy wniosku o dofinansowanie, opinię o innowacyjności oraz dodatkowych dokumentów i danych potwierdzających innowacyjność projektu (np. dokumenty patentowe, publikacje naukowe, dostępne badania, wyniki wyszukiwania baz danych, literatura fachowa)." Ponowna analiza dokumentacji projektowej nie wykazała, aby dołączone były do niej któreś z wymienionych wyżej dokumentów. Wnioskodawca opiera się jedynie na własnym rozeznaniu rynku, nie dołącza jednak nawet wyników wyszukiwania baz danych, metodologii analizy rynku (np. dla potwierdzenia innowacyjności produktowej) lub opinii o innowacyjności, czy dokumentów patentowych potwierdzających innowację procesową planowaną w ramach inwestycji. Stwierdzono, że wnioskodawca nie udowodnił w dokumentacji aplikacyjnej stopnia innowacyjności na poziomie międzynarodowy i rozpatrujący protest podtrzymują ocenę KOP, zgodnie z którą projekt otrzymał 6 punktów na 12 punktów po zważeniu za innowacyjność na poziomie regionalnym.
1.9. Co do kryterium nr 5 stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał jednoznacznie, jakoby produkty, które planuje wprowadzić na rynek dzięki realizacji inwestycji różniły się od tych już na nim dostępnych. Na stronie 10 Biznes Planu zawarto informację, iż "Dzięki nowemu urządzeniu firma P. będzie w stanie zapewnić klientom nowe produkty o bardzo wysokiej jakości, które obecnie ze względu na swoje skomplikowane konstrukcyjne nie są oferowane na rynku, a jeśli już to wykonane są w sposób mało precyzyjny i bardzo drogo." Powyższe stwierdzenie przeczy niejako założeniu, że oferowane produkty będą niespotkanymi wcześniej, ponieważ jedynie sam proces ich wykonania stanie się bardziej precyzyjny, łatwiejszy i tańszy. Wśród "nowych produktów" wnioskodawca wymienia w Biznes Planie m.in. parapety, blaty kuchenne, kolumny, umywalki, wanny, czy stoły. Ciężko się zgodzić, aby ww. produkty same w sobie stanowiły nowość na rynku. W wyniku realizacji planowanej inwestycji udoskonalony zostanie jedynie sam proces ich powstawania, a to bezsprzecznie stanowi innowację procesową. W związku z powyższym rozpatrujący protest nie przyznali dodatkowych punktów w ramach kryterium punktowego nr 5.
Skarga do sądu.
2.1. Na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
2.2. Zaskarżonej informacji zarzucił, że przeprowadzona ocena merytoryczna dokonywana przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 - 2020 Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego, została przeprowadzona w sposób niezgodny z kryteriami oceny zawartymi w Załączniku nr 1 do Uchwały nr 117/2017 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 z dnia 26.06.2017 r. pn. Kryteria merytoryczne dla Działanie 2.5 Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP, Typ projektu: Projekty realizowane w ramach pomocy de minimis, realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
2.3. Skarżący wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez instytucję 2arzqdzajqcq RPOWŚ 2014-2020 - Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w celu oceny wniosku zgodnie z kryteriami oceny. Wskazał, że skarga prowadzona jest w oparciu o Art. 53-68 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2017 r. poz, 1460 z późn.zm.- dalej "ustawa wdrożeniowa".
2.4. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uwzględniając zapisy zawarte w Regulaminie w kryteriach oceny, a następnie konfrontując je z wynikami oceny konkursowej i oceny po wniesionym proteście, należy stwierdzić, że ocena punktowa wniosku w odniesieniu do Kryterium punktowego nr 2 "Konkurencyjność" oraz Kryterium punktowe nr 5 "Charakter wdrażanej innowacji" została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Wskazano, że w zakresie kryterium nr 2, że z przeprowadzonej oceny i jej lakonicznego uzasadnienia nie wynika na jakiej podstawie określono skalę oddziaływania projektu na poziomie regionalnym. Wskazano, że na etapie rozpatrywania protestu, powyższa ocena zostaje podtrzymana, a jednocześnie zostaje przedstawiona rozszerzone uzasadnienie. Oceniający odnosi się w swojej ocenie między innymi do stwierdzenia ".... sprzedaż zagraniczna stanowi na moment aplikowania o dofinansowanie, jedynie niewielką część działalności firmy. Realizacja projektu może umocnić jej pozycję na rynku regionalnym, jednak dotychczasowy udział eksportu zagranicznego w przychodach, a także doświadczenie w handlu zagranicznym nie stanowię przesłanek, świadczących z tym, aby przedsiębiorstwo stało się konkurencyjne na rynku międzynarodowym". Zdaniem skarżącego przedstawiona argumentacja jest oceną subiektywną osoby rozpatrującej protest, bez odniesienia się do konkretnych wytycznych określających jaki poziom eksportu byłby wystarczający aby uznać go za odpowiednio wysoki dla spełnienia warunku oddziaływania na rynki zagraniczne. Ten sposób argumentacji jest sprzeczny z przyjętymi normami w zakresie oceny wniosków, w których przyjęto, iż Kryteria powinny mieć charakter przejrzysty i niedyskryminacyjny, a przeprowadzona na ich podstawie ocena
rzetelna i bezstronna, co oznacza także, że nie może opierać się o subiektywne odczucia oceniającego, ale musi być odpowiednio uzasadniona i wynikać z zapisów dokumentacji konkursowej. Skarżący wskazał, że w definicji kryterium nie podana została miara na podstawie, której określa się zasięg konkurencyjności przedsiębiorstwa wynikający z geograficznej struktury sprzedaży jego produktów. Skoro w definicji kryterium brak odpowiedniego miernika, to oceniający nie ma prawa samodzielnie decydować o tym czy dana wielkość sprzedaży zagranicznej potwierdza konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynkach zagranicznych, czy nie. Brak precyzyjnego określenia w tym zakresie sprawia, iż dla jednego oceniającego eksport na poziomie 10% będzie wystarczający dla potwierdzenia wpływu konkurencyjności na rynkach zagranicznych, z kolei dla innego oceniającego taki poziom jest niewystarczający. Zdaniem wnioskodawcy oceniającemu brak także odpowiedniej wiedzy w zakresie specyfiki sektora w którym działa firma P.. Ze względu na wysokie koszty transportu towaru (duży ciężar produktów), na eksport wysyłany jest asortyment wykonywany głównie na specjalne zamówienia, które co się z tym wiąże są obłożone dużo większą marżą i tym samym trudniej jest im konkurować na rynkach międzynarodowych. W związku z powyższym konkurencyjność eksportu należy oceniać z uwzględnieniem branży w jakiej działa przedsiębiorstwo. W odniesieniu do argumentu dotyczącego braku potwierdzenia dla zakładanego wzrostu sprzedaży eksportowej w rezultacie realizacji projektu, należy uwzględnić iż w Biznes Planie kilkukrotnie odnoszono się do kwestii rozeznania rynku międzynarodowego w kontekście sprzedaży nowych produktów oraz o prowadzeniu bezpośrednich rozmów z zagranicznymi firmami zainteresowanymi współpracą w oparciu o nowy asortyment. Oczywistym jest też, że do oszacowania wzrostu sprzedaży zagranicznej przyjęto wartości prognozowane, gdyż jest to zdarzenie przyszłe. Niemniej jednak wynika ono z wyliczeń opartych o dotychczasową dynamikę sprzedaży przedsiębiorstwa oraz udział eksportu w tej sprzedaży. W ocenie skarżącego skala oddziaływania projektu m.in. ze względu na obecny potencjał firmy i rynku, przyczyniająca się do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstwa powinna zostać oceniona co najmniej na poziomie rynku ogólnokrajowego, natomiast patrząc przez pryzmat realizacja projektu wzmocni ten potencjał zarówno na rynku ogólnokrajowym jak również na rynku zagranicznym, gdyż nowo oferowane produkty będą nowością na tych rynkach.
Odnośnie Kryterium nr 5 skarżący podniósł, że wyjaśnienie definicji poszczególnych typów innowacji znajduje się w tabeli KRYTERIA DOPUSZCZAJĄCE SEKTOROWE, Kryterium 1 - Czy projekt dotyczy innowacji produktowej lub procesowej? Mając na uwadze powyższą definicję należy odnieść ją do argumentów przytaczanych przez rozpatrującego protest w szczególności do stwierdzenia "Dzięki nowemu urządzeniu firma PRODMAR będzie w stanie zapewnić klientom nowe produkty o bardzo wysokiej jakości, które obecnie ze względu na swoje skomplikowanie konstrukcyjne nie są oferowane na rynku, a jeśli już to wykonane są w sposób mało precyzyjny i bardzo drogo". Powyższe stwierdzenie przeczy niejako założeniu, że oferowane produkty będą niespotykanymi wcześniej, ponieważ jedynie sam proces ich wykonywania stanie się bardziej precyzyjny, łatwiejszy, i tańszy. Wśród "Nowych produktów" Wnioskodawca wymienia w Biznes Planie m.in. parapety, blaty kuchenne, kolumny, umywalki, wanny, czy stoły. Ciężko się zgodzić, aby ww. produkty same w sobie stanowiły nowość na rynku. W wyniku realizacji planowanej inwestycji udoskonalony zostanie jedynie sam proces ich powstawania, a to bezsprzecznie stanowi innowacje procesową." Zdaniem skarżącego przytoczona powyżej argumentacja jest całkowicie nietrafiona, gdyż kryterium dotyczące charakteru wdrażanej innowacji określa, iż za innowację produktową należy uznać wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów i usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia. Analizując powyższy zapis bardzo istotne znaczenie ma fraza ....w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia...., co oznaczę, iż w przypadku stworzenia nowego produktu lub ulepszenia produktu istniejącego poprzez zmianę jego charakterystyki, wynikającej bezpośrednio np. ze znacznie większej precyzji jego wykonania, mamy do czynienia z wystąpieniem innowacji produktowej'. Oceniający odnosi się do stwierdzenia że, jedynie sam proces wykonywania produktów stanie się bardziej precyzyjny, łatwiejszy, i tańszy, pomijając fakt, iż zgodnie z argumentacją zaprezentowaną w poprzednim akapicie proces ten będzie wpływał na znaczącą zmianę charakterystyki oferowanych produktów, a tym samym na wystąpienie innowacji produktowej. Zdaniem skarżącego rozpatrujący protest używa także niedopuszczalnych manipulacji i uproszczeń zapisów z Biznes planu w celu podważenia planowanych do wdrożenia innowacji produktowych. Użycie sformułowania "Wśród "Nowych produktów" Wnioskodawca wymienia w Biznes Planie m.in. parapety, blaty kuchenne, kolumny, umywalki, wanny, czy stoły. Ciężko się zgodzić, aby ww. produkty same w sobie stanowiły nowość na rynku." jest dowodem na brak zrozumienia zapisów z Biznes planu. Oczywistym jest fakt, iż rozpatrując grupy produktów takie jak parapety, blaty kuchenne, kolumny, umywalki, wanny, czy stoły, w kontekście ich nazw zwyczajowych same w sobie nie stanowią nowość na rynku, a sugerowanie, iż tak zostało to przedstawione w projekcie jest nadużyciem. Co roku na rynku pojawiają się produkty z powyższych grup towarowych, różniące się od dotychczasowych wzornictwem, wytrzymałością, ergonomią, fakturą, które ze względu na swoje unikalne cechy są niejednokrotnie obejmowane ochroną prawną {np. zastrzeżeniem wzoru użytkowego). Czy należy je traktować jako produkty nowe dla rynku, czy coś co już było, bo przecież idąc tokiem rozumowania osoby oceniającej same w sobie są to nadal tylko parapety, blaty kuchenne, kolumny, umywalki, wanny, czy stoły. Ocena planowanych do wprowadzenia przez przedsiębiorstwo P. na rynek produktów powinna być weryfikowana właśnie w kontekście innowacji produktowych, które będą wyróżniały te towary od innych dostępnych obecnie na rynku. Zdaniem skarżącego wprowadzona technologia produkcji umożliwi tworzenie i wprowadzenie na rynek nowego towaru lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia w poszczególnych grupach produktów.
2.5.W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie. Podtrzymała stanowisko prezentowane w rozstrzygnięciu protestu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
3.1.Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.
Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) dalej: ,,ustawy p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy wdrożeniowej, które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie treścią z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
3.2.W ocenie sądu skarga jest zasadna dlatego należało orzec w sposób określony w art. 61 ust. 8 pkt.1 a) ustawy wdrożeniowej. Zdaniem Sądu ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem treści art. 37 ust.1 stanowiącym, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Jednocześnie z godnie z treścią art..46 ust.3 Właściwa instytucja przekazują niezwłocznie wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyników wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnianiu kryterium wyboru projektu .
3.3 W art. 37 ust. 1 w/w ustawy zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny. Wymienione w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020" – zob. wyrok NSA z 3.02.2017 r II GSK 1/17- dostępny w internetowej bazie orzeczeń). Szczególnego podkreślenia wymaga, że nie można uznać dokonanej oceny, a co zatem idzie wyboru projektu, za dokonaną w sposób przejrzysty i rzetelny, jeżeli nie zawiera ona jasnego i popartego merytorycznymi argumentami uzasadnienia przyznanej projektowi liczby punktów. To bowiem uzasadnienie dokonanej oceny projektu jest wyłączny źródłem wiedzy dla przedkładającego projekt, o tym w jaki sposób został on oceniony. Ocen przejrzysta i rzetelna, to nie taka która informuje wyłącznie o liczbie punktów przyznanych w ramach ocenianych kryteriów, ale taka która zawiera również argumenty uzasadniające przyznanie takiej , a nie innej liczby punktów. Ponadto przytaczane w ocenie argumenty muszą odnosić się do przedstawianej w projekcie analizy poszczególnych kryteriów w zestawieniu z określoną przez oceniających instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu.
3.4. Zdaniem sądu przeprowadzona ocena projektu nie spełnia wymogów wskazanych w pkt.3.3.uzasadnienia.
3.5. Skarżący zakwestionował ocenę w ramach kryterium 2. "Konkurencyjność" . W zakresie tego kryterium projektowi przyznano 6 punktów ważonych (2 pkt. przy wadze punktu 3). W uzasadnieniu oceny wskazano, jedynie że "realizacja projektu oraz dotychczasowe doświadczenie wnioskodawcy spowoduje, iż umocni on swoją konkurencyjność na rynku regionalnym". Przy rozstrzyganiu protestu wskazano dodatkowo, że "....sprzedaż zagraniczna stanowi na moment aplikowania o dofinansowanie, jedynie niewielką część działalności firmy. Realizacja projektu może umocnić jej pozycję na rynku regionalnym, jednak dotychczasowy udział eksportu zagranicznego w przychodach, a także doświadczenie w handlu zagranicznym nie stanowią przesłanek, świadczących z tym, aby przedsiębiorstwo stało się konkurencyjne na rynku międzynarodowym. Zadeklarowany w Biznes Pianie wzrost sprzedaży zagranicznej o 10% w ciągu 3 lat od realizacji inwestycji, Wnioskodawca opiera jedynie na prognozach i oczekiwaniach względem projektu, nie popiera go rzetelnym badaniem rynku. Mimo że technologia przewidziana w projekcie zapowiada się obiecująco w kontekście zwiększenia regionalnej konkurencyjności przedsiębiorstwa, to jednak dotychczasowe nakierowanie sprzedaży ma rynek polski, a w związku z tym i nieduże doświadczenie Wnioskodawcy w działalności międzynarodowej, nie przemawiają za tym aby realizacja projektu wpłynęła na znaczące zwiększenie handlu zagranicznego." Przytoczone powyżej uzasadnieniu oceny w kryterium nr 2 nie pozwala na stwierdzenia, że ocena ta została przeprowadzona zgodnie z wymogami art. 37 § 1 ustawy wdrożeniowej. Należy podkreślić, że zgodnie z instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu w ramach kryterium 2 – Konkurencyjność- Pod uwagę brana będzie skala oddziaływania projektu m.in. ze względu na potencjał firmy i rynku, przyczyniająca się do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstwa. Przyznanie punktów w tym kryterium nastąpi w wyniku oceny oddziaływania projektu na dany obszar (rynek) wg następującej skali:
- rynek ponadlokalny (powiat) -1 p;
- rynek regionalny (województwo) - 2 p.;
- rynek ogólnokrajowy - 3 p.;
- rynek zagraniczny - 4 p.
Kryterium oceniane będzie na podstawie wskaźników rezultatu oraz szczegółowego opisu projektu w dokumentacji konkursowej m.in. w zakresie informacji o dotychczas obsługiwanych rynkach zbytu oraz poziomu wzrost udziału w sprzedaży na danym rynku w wyniku realizacji projektu. Premiowane będzie realne (odpowiednio uzasadnione) wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstwa. Ocena uwzględniać będzie również informacje dotyczące obecnej i prognozowanej sytuacji finansowo - ekonomicznej przedsiębiorcy oraz doświadczenie w prowadzeniu działalności na rynku. Zasadnie zdaniem Sądu skarżący twierdzi, że w definicji kryterium nie podana została miara na podstawie, której określa się zasięg konkurencyjności przedsiębiorstwa wynikający z geograficznej struktury sprzedaży jego produktów. Skoro w definicji kryterium brak odpowiedniego miernika, to oceniający nie ma prawa samodzielnie decydować o tym czy dana wielkość sprzedaży zagranicznej potwierdza konkurencyjności przedsiębiorstwa na rynkach zagranicznych, czy nie. Brak precyzyjnego określenia w tym zakresie sprawia, iż dla jednego oceniającego eksport na poziomie 10% będzie wystarczający dla potwierdzenia wpływu konkurencyjności na rynkach zagranicznych, z kolei dla innego oceniającego taki poziom jest niewystarczający. Jednocześnie wskazać należy, że zakres oddziaływania projektu na dany obszar winien zostać oceniony w zakresie konkurencyjności uzyskanych w wyniku zrealizowanego projektu produktów, a nie miejsca produkcji czy siedziby podmiotu. Bez znaczenie jest bowiem to gdzie odbywa się realizacja tego projektu (produkcja), ale to na jakie obszary czy też rynki zostanie wprowadzony jej efekt (produkt). Takiej analizy oceniający nie przeprowadził. Wnioskodawca zasadnie wskazał, na specyfikę sektora w którym działa firma P.. Ze względu na wysokie koszty transportu towaru (duży ciężar produktów), na eksport wysyłany jest asortyment wykonywany głównie na specjalne zamówienia, które co się z tym wiąże są obłożone dużo większą marżą i tym samym trudniej jest im konkurować na rynkach międzynarodowych. W związku z powyższym konkurencyjność eksportu należy oceniać z uwzględnieniem branży w jakiej działa przedsiębiorstwo. Podkreślenia także wymaga, że wnioskodawca kilkukrotnie w BP odnosił się do kwestii rozeznania rynku międzynarodowego w kontekście sprzedaży nowych produktów oraz o prowadzeniu bezpośrednich rozmów z zagranicznymi firmami zainteresowanymi współpracą w oparciu o nowy asortyment. Wskazał jednocześnie firma P. działa na rynku nieprzerwanie od 24 lat stale się rozwijając zarówno na rynku krajowym jak i międzynarodowym. Przychody firmy w latach 2014-2017 wynosiły odpowiednio [...] zł, [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, co potwierdza, że przedsiębiorstwo notuje systematyczny wzrost przychodów, w tym przychodów z eksportu. Słusznie skarżący wskazał, że uznanie firmy funkcjonującej na rynku od prawie ćwierć wieku, sprzedającej swoje produkty w kraju oraz za granicą i notującej stały coroczny wzrost przychodów (ok 10% w przychodach stanowi eksport ) za przedsiębiorstwo o niewystarczającym doświadczeniu międzynarodowym, pozostaje poza faktami. Zwłaszcza wówczas gdy ocena ta nie została w żaden sposób uzasadniona.
3.6.Zasadne są także zarzuty wnioskodawcy w zakresie oceny w ramach kryterium nr 5. W ramach tego kryterium liczba punktów zależy od rodzaju wdrażanej innowacji:
0 p. - projekt dotyczy innowacji procesowej;
1 p. — projekt dotyczy innowacji produktowej.
Jak wynika z definicji w/w kryterium – innowacja produktowa ( za którą wnioskodawca nie otrzymał punktu) - innowację produktową – oznacza wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów i usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia. Tym samym oceniający w ramach w/w kryterium powinni dokonać także oceny, czy w wyniku realizacji projektu dojdzie do znaczącego ulepszenia oferowanych towarów, czy też nie. Takiej oceny w zakresie projektu skarżącego nie przeprowadzono. Stwierdzono natomiast, wyłącznie że "oferowane produkty będą niespotkanymi wcześniej, ponieważ jedynie sam proces ich wykonania stanie się bardziej precyzyjny, łatwiejszy i tańszy. Wśród "nowych produktów" Wnioskodawca wymienia w Biznes Planie m.in. parapety, blaty kuchenne, kolumny, umywalki, wanny, czy stoły. Ciężko się zgodzić, aby ww. produkty same w sobie stanowiły nowość na rynku". Tym samym nie dokonano oceny zgodnie z definicją innowacyjności produktowej.
3.7.Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku.
Przy ponownej ocenie należy uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku ( pkt.3.5. i 3.6.)
Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło