I SA/Ke 351/11

WyrokWSA w Kielcach2011-09-01

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Janusz Bociąga, Maria Grabowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, która nie została formalnie rozwiązana, jest podatnikiem VAT za transakcje dokonane przez jednego ze wspólników, mimo że wspólnik ten działał bez zgody drugiego wspólnika i wystawiał faktury na spółkę?
Ratio decidendi
Spółka cywilna, która nie została rozwiązana zgodnie z umową lub przepisami Kodeksu cywilnego, pozostaje podatnikiem VAT i stroną postępowania podatkowego. Wspólnik działający w ramach zwykłych czynności spółki może skutecznie reprezentować spółkę bez konieczności potwierdzenia przez drugiego wspólnika. Wobec braku formalnego rozwiązania spółki, decyzja organu podatkowego skierowana do spółki jest prawidłowa.
Stan faktyczny
Spółka cywilna Agencja A. S.C. prowadzona przez wspólników S. J. i M. S. była zarejestrowana dla potrzeb VAT, lecz nie składała deklaracji VAT-7 od maja 1999 roku. Organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie VAT za 2007 i 2008 rok, ustalając zobowiązanie podatkowe na podstawie faktur wystawionych przez spółkę. Jeden ze wspólników, S. J., potwierdził dokonanie transakcji, jednak skarżąca spółka kwestionowała, że to ona była podatnikiem VAT, wskazując, że spółka została faktycznie rozwiązana, a transakcje dokonywał S. J. na własny rachunek.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga (spr.),, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 września 2011r. sprawy ze skargi A. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2007r. oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 10 maja 2011r. nr PP3/4407-165/10 uchylił w całości decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 21 października 2010r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2007r. w kwocie 15.848 zł i określił w tym podatku za luty 2007r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 5.376 zł. Organ drugiej instancji wskazał następujący stan faktyczny sprawy. Agencja A. S.C. S. J. i M. S. prowadziła działalność gospodarczą od dnia 7 października 1998r. Spółka A. dokonała w Drugim Urzędzie Skarbowym w K. rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług w dniu 26 października 1998r. Ostatnią deklarację VAT-7 złożyła za kwiecień 1999r. Następnie w dniu 8 marca 2000r. Spółka złożyła aktualizację danych na druku NIP-2, w związku ze zmianą miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, tj. ul.[...] . Ponieważ Spółka od maja 1999r. nie składała deklaracji VAT-7, Drugi Urząd Skarbowy w K., na podstawie art. 9 ust. 5 a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r. nr 11, poz. 50 ze zm.) wykreślił w dniu 31 grudnia 2000r. spółkę z ewidencji podatników VAT. Spółka nie zgłosiła likwidacji działalności gospodarczej. W 2007r. i 2008r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wpłynęły wnioski z urzędów skarbowych z całego kraju w sprawie przeprowadzenia czynności sprawdzających dotyczących transakcji sprzedaży samochodów potwierdzonych fakturami wystawionymi przez Spółkę A.S.C. S. J. i M. S.. Jeden ze wspólników Spółki S. J. podczas czynności sprawdzających potwierdził dokonanie transakcji sprzedaży samochodów w imieniu Spółki oraz wystawienie faktur o numerach [...][...][...][...][...]. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji uzyskał dwie kserokopie faktur o numerach: [...][...] wystawione przez Agencję A. S.C. dla Urzędu Miasta i Gminy w D., potwierdzające sprzedaż odzieży i obuwia sportowego oraz sprzętu sportowego. Mając na uwadze powyższe, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wszczął wobec Spółki Cywilnej A. postępowanie podatkowe w przedmiocie VAT za miesiące: II, III, V, VII, VIII i IX 2007r. i II 2008r. W związku z niemożnością doręczenia pism Spółce ani jej wspólnikom, organ podatkowy wystąpił do Sądu Rejonowego w K. z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla Agencji A. S.C. Sąd Rejonowy w K. Sąd Rodzinny postanowieniem z dnia 8 grudnia 2009r., sygn. akt [...] ustanowił dla Agencji A. S. J. i M. S. S.C. kuratora w osobie P. L., celem reprezentowani interesów Spółki w postępowaniu podatkowym. Z ustaleń kontroli doraźnych dotyczących poszczególnych transakcji udokumentowanych fakturami VAT i przeprowadzonego postępowania podatkowego wynika, że Spółka A. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu, wystawiała faktury VAT, nie prowadziła ewidencji dla potrzeb podatku VAT, nie składała deklaracji, naliczała i pobierała podatek należny, którego nie odprowadzała na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego. W związku z powyższym organ podatkowy pierwszej instancji określił w trybie art. 23 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa wartość sprzedaży netto oraz podatek należny za miesiące: II, III, V, VII, VIII i IX 2007r. oraz II 2008r., na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniach kontrolnych doraźnych i postępowaniu podatkowym w postaci faktur VAT (kserokopii faktur uzyskanych z innych urzędów skarbowych), wystawionych przez Spółkę A. w tych okresach. Konsekwencją powyższego było wydanie decyzji z dnia 21 października 2010r., w której określono za luty 2007r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Od decyzji tej odwołanie wniósł pełnomocnik M. S. doradca podatkowy M. S. i kurator Spółki radca prawny P. L.. Dyrektor Izby Skarbowej w K. podniósł, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie strony w postępowaniu, a mianowicie czy podatnikiem w rozumieniu art. 15 ustawy o podatku VAT jest spółka cywilna Agencja A. S. J. i M. S., czy też jeden ze wspólników S. J. oraz określenie wysokości kwoty zobowiązania podatkowego w tytułu VAT w wydanych decyzjach wymiarowych, jak również nieuwzględnienie przy rozliczeniu podatku VAT podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów. W dniu 7 października 1998r. zawarta została umowa spółki prawa cywilnego pomiędzy S. J. a M. S pod firmą Agencja A. S.C. Zgodnie z § 8 tej umowy wspólnicy ustalili udział w zyskach i stratach po 50 %. Z zapisu § 13 umowy wynika, że każdy wspólnik reprezentuje Spółkę jednoosobowo oraz może skutecznie zaciągać w jej imieniu zobowiązania w zakresie nie przekraczającym czynności zwykłego zarządu. W zakresie przekraczającym czynności zwykłego zarządu spółkę reprezentują dwaj wspólnicy działający łącznie. Postanowienia umowy (§ 17) stanowią, że spółka ulega rozwiązaniu w razie pozostania w niej tylko jednego wspólnika wskutek wystąpienia lub śmierci pozostałych; podjęcia jednomyślnej uchwały o jej rozwiązaniu; wydania prawomocnego wyroku sądowego orzekającego jej rozwiązanie. Z postanowień § 14 wynika natomiast, że wystąpienie wspólnika ze spółki następuje przez wypowiedzenie udziału. W tym samym dniu, tj. 7 października 1998r. zostało wydane przez Komisarza Rządowego dla Gminy K. zaświadczenie o wpisie Spółki A. S.C. S. J. i M. S. do ewidencji działalności gospodarczej. Spółka została wpisana pod numerem[...]. W związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999r. Nr 101, poz. 1178) stosownie do art. 1a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.) osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000r. wykonywały działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych, były obowiązane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy - Prawo działalności gospodarczej, dostosować formę wykonywanej działalności do wymogów tej ustawy. Wspólnicy spółki A.S.C. dopełnili obowiązku przerejestrowania dotychczasowej spółki cywilnej (zaświadczenie nr[...]) składając do Urzędu Miasta K. w dniu 30 marca 2001r. wnioski o przerejestrowanie. S. J. w dniu 18 kwietnia 2001r. otrzymał wpis do ewidencji nr[...], przy czym jako datę rozpoczęcia działalności wskazano 1 kwietnia 2001r., z dopiskiem przedsiębiorca figurował w zaświadczeniu nr [...] od dnia 7 października 1998r., a nazwę A.. Natomiast w dniu 30 marca 2001r. Prezydent Miasta K. dokonał zmiany w zaświadczeniu nr [...] wydanym dla M. S., polegającej na dopisaniu nazwy spółki i zakresu działalności, wskazując w punkcie 5A zaświadczenia datę rozpoczęcia działalności gospodarczej w spółce – 7 października 1998r. (poprzednie zaświadczenie nr[...] ). Następnie w dniu 28 sierpnia 2001r. Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 1 kwietnia 2001r. wpis dokonany w dniu 7 października 1998r. pod numerem[...]i nazwą A.S.C. W dniu 15 września 2009r. zostały wydane przez Prezydenta Miasta K. decyzje o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisów dokonanych pod numerami[...] i [...]. Pod tymi numerami prowadził działalność gospodarczą M. S.. Pod pierwszym z tych numerów od dnia 1 maja 1994r. pod firmą A., a pod drugim od dnia 14 lutego 1997r. w zakresie przewozu osób. Powodem wykreślenia wpisów było zaprzestanie wykonywania przez M. S. działalności gospodarczej. Następnie w dniu 21 lipca 2010r. M. S. złożył w Drugim Urzędzie Skarbowym w K. zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - VAT-Z. Na podstawie art. 96 ust. 6 oraz ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wykreślił z dniem 14 września 2009r. jako podatnika VAT M. S.. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w lutym 2007r. zostały wystawione przez Agencję Reklamy i Promocji A.S.C. dwie faktury VAT: - nr [...]z dnia 7 lutego 2007r. z tytułu sprzedaży odzieży sportowej, butów sportowych oraz piłek futbolowych, na wartość netto 7.035 zł, VAT 1.547,70 zł dla Urzędu Miasta i Gminy D., - nr [...]z dnia 4 lutego 2007r. z tytułu sprzedaży samochodu ciężarowego marki Renault Mascott 160,65 z 2004r. nr podwozia/nadwozia/ramy [...], na wartość netto 65.000 zł, VAT 14.300 zł dla firmy "J". Łączna wartość netto tych faktur wynosi 72.035 zł, podatek VAT 15.848 zł. Podczas czynności sprawdzających przeprowadzonych przez pracowników Drugiego Urzędu Skarbowego w K. w dniu 18 października 2007r., S. J. potwierdził wystawienie faktury VAT nr [...]z dnia 7 lutego 2007r. W piśmie z dnia 22 grudnia 2008r., Burmistrz Urzędu Miasta i Gminy D. potwierdził dokonanie transakcji, które dokumentują faktury [...]i nr[...]. Z treści tego pisma wynika, że sprzęt sportowy był kupowany jako wyposażenie dla Klubu S. D.. Urząd Miasta i Gminy D. przekazał zakupione na w/w faktury towary "protokołem nieodpłatnego przekazania -przejęcia rzeczowego składnika majątku długotrwałego użytkowania" klubowi S. Pierwszy Urząd Skarbowy w K. przeprowadził czynności sprawdzające u dwóch przedsiębiorców, którzy dokonali sprzedaży pojazdów na rzecz Spółki Cywilnej A.w 2007r. i 2008r. tj.: w FHU R. z siedzibą w D. oraz FHU "N.".Podczas czynności sprawdzających ustalono, że PHU R. dokonała dostawy w 2007r. sześciu samochodów dla Agencji A.S.C., natomiast PHU "N" w 2007r. sprzedała dwadzieścia pojazdów na rzecz Spółki cywilnej A., a w 2008r. czternaście pojazdów. Celem ustalenia, czy samochody te zostały przez Spółkę A.S.C. odsprzedane, wystąpiono do Departamentu Ewidencji Państwowych i Teleinformatyki Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departament EP i T Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców w sprawie podania informacji dotyczących danych osobowych właścicieli powyższych pojazdów. Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że samochód ciężarowy marki Renault Mascott 160,65 z 2004r. został nabyty w lutym 2007r. przez firmę "J". Organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił do w/w Spółki o przesłanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii faktury VAT potwierdzającej nabycie w/w samochodu. Otrzymana uwierzytelniona kserokopia faktury VAT nr [...] potwierdza sprzedaż w/w pojazdu przez Spółkę A. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że te dwie w/w faktury Spółka była zobowiązana ująć w rejestrze sprzedaży VAT za luty 2007r. oraz w deklaracji za ten miesiąc. Obowiązek podatkowy z tytułu transakcji potwierdzonych w/w fakturami zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług powstał w lutym 2007r. Z tego przepisu wynika bowiem, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Jak dowiodło przeprowadzone postępowanie podatkowe, Spółka prowadząc działalność gospodarczą w zakresie handlu, zawierając transakcje potwierdzone fakturami VAT, naliczając i pobierając podatek należny VAT, nie prowadziła ewidencji dla potrzeb podatku VAT, nie składała deklaracji VAT-7, a zatem nie rozliczała tego podatku z urzędem skarbowym. W związku z powyższym organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie, w ocenie organu odwoławczego, określił w trybie art. 23 § 1 pkt 1 i § 4 Ordynacji podatkowej dla Agencji A.S.C. wartość sprzedaży netto oraz podatek należny za luty 2007r. Spółka A. S.C. nie prowadziła ewidencji dla potrzeb podatku VAT, nie okazała żadnych faktur VAT na podstawie których organ podatkowy pierwszej instancji mógłby jej z całą pewnością określić kwoty podatku należnego VAT za luty 2007r. Wobec powyższego obrót Spółki ustalono w drodze oszacowania, na podstawie art. 23 § 4 i 5 Ordynacji podatkowej. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pełnomocnika M. S. związany z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Zarzut ten pełnomocnik uzasadnia tym, że czynności opodatkowanych dokonywała nie Spółka, lecz S. J., w ramach swojej indywidualnej działalności gospodarczej, który zdaniem pełnomocnika bezprawnie wykorzystał do udokumentowania transakcji sprzedaży faktury z podaniem w nich jako dostawcy spółki cywilnej. Organ wyjaśnił, że z akt sprawy nie wynika aby zaszły okoliczności powodujące rozwiązanie umowy Spółki, zarówno te wymienione bezpośrednio w umowie jak i ustawowe. Spółka A.została zawarta na czas nieoznaczony - § 5 umowy spółki. Zgodnie z § 17 umowy ulega ona rozwiązaniu w razie pozostania w niej jednego wspólnika wskutek wystąpienia lub śmierci pozostałych; podjęcia jednomyślnej uchwały o jej rozwiązaniu; wydania prawomocnego wyroku sądowego orzekającego jej rozwiązanie. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca, nie została również ogłoszona upadłość wspólnika. Tak więc należy przyjąć, że Spółka nie została rozwiązana. Poza powyższym organ wskazał, że fakt wykreślenia wspólnika, tj. M. S. z ewidencji działalności gospodarczej (decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 15 września 2009r.) przy braku pisemnego oświadczenia o wypowiedzeniu swego udziału w spółce skierowanego do drugiego z dwojga wspólników, nie wywołuje żadnych skutków prawnych w zakresie obowiązywania umowy spółki, istnieje ona nadal. W trakcie prowadzonego postępowania żaden ze wspólników nie przedstawił wypowiedzenia udziału w spółce. Nie doszło również do wykreślenia spółki z ewidencji działalności gospodarczej przez organ ewidencyjny stosowną decyzją w trybie art. 88i ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 z późn.zm.), gdy osoby fizyczne wykonujące do dnia 31 grudnia 2000r. działalność gospodarczą jako wspólnicy takiej spółki nie dostosowały formy wykowywanej działalności do wymagań tej ustawy stosownie do art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. nr 121, poz. 770 ze zm.). Wykreślenie takiego wpisu potwierdza niebyt spółki cywilnej i następuje z dniem, w którym decyzja administracyjna o wykreśleniu stała się ostateczna. W niniejszej sprawie taka decyzja nie została wydana. Wspólnicy spółki A.dopełnili obowiązku rozpisania wspólnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, co wyżej zostało przedstawione. Organ zauważył, że powodem wydania w dniu 28 sierpnia 2001r. przez Prezydenta Miasta K. decyzji wykreślającej wpis dotyczący spółki cywilnej był brak podstaw prawnych do ewidencjonowania działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej po dostosowaniu przez wspólników formy wykonywania działalności do wymogów ustawy Prawo o działalności gospodarczej. Także data zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, czy też data wykreślenia Spółki (31 grudnia 2000r.) z rejestru podatników podatku VAT nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia daty rozwiązania spółki cywilnej. W świetle powyższego, zdaniem organu, zasadnym jest przyjęcie, że spółka istnieje nadal i jest stroną w przedmiotowej sprawie, a więc zaskarżona decyzja prawidłowo została skierowana do spółki. Spółka cywilna A.prowadziła działalność gospodarczą, o czym świadczą zawarte przez Spółkę transakcje handlowe dotyczące nabycia i dostaw towarów potwierdzone fakturami VAT. Odpowiadając na zarzut dotyczący naruszenia art. 865 § 2 w związku z art. 866 i art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego przez przyjęcie, iż zawarte przez S. J. umowy sprzedaży towarów były umowami skutecznie zawartymi w imieniu Spółki, a nie samego podatnika organ stwierdził, że jest on niezasadny. Jako przedmiot działalności Spółki cywilnej A.zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]z dnia 7 lipca 1998r. wskazano m.in. handel hurtowy i detaliczny art. przemysłowymi, komis i pośrednictwo handlowe. Taki też zakres prowadzonej działalności został wpisany w umowie Spółki Cywilnej, jak również w zaświadczeniach wydanych przez Prezydenta Miasta K. dla M. S. w dniu 30 marca 2001r. oraz S. J. w dniu 18 kwietnia 2001r. Sprzedaż samochodów i odzieży nie wykraczała poza umówiony zakres działalności Spółki, a przeciwnie - wchodziła w ramy tej działalności. Odnosząc się do prawa do odliczenia podatku naliczonego organ wskazał, że samochód Renault Mascott został sprzedany przez Spółkę, cywilną A.w dniu 4 lutego 2007r. dla firmy "J". W związku z powyższym organ uznał prawo do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 10.472 zł z w/wym. faktury nr[...]. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 maja 2011r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła Agencja A. S.c. S. J. M. S.. Decyzji tej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła: 1/ naruszenie art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług przez przyjęcie, iż w przypadku dwóch przedmiotowych transakcji sprzedaży towarów, podatnikiem podatku od towarów i usług była Agencja Reklamy i Promocji A.s.c. S. J., M. S., 2/ naruszenie art. 865 § 2 w zw. z art. 866 w zw. z art. 103 § 1 ustawy Kodeks cywilny przez przyjęcie, iż zawarte przez S. J. umowy sprzedaży towarów były umowami skutecznie zawartymi w imieniu spółki a nie samego S. J., 3/ naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności: - art. 247 § 1 pkt 5, przez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, albowiem czynności opodatkowanych dokonywała nie spółka, lecz S. J., który w ramach prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej, bezprawnie wykorzystał do udokumentowania transakcji sprzedaży towarów, faktury z podaniem na nich jako dostawcy spółki cywilnej, którą w przeszłości prowadził z nim M. S., - art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i jego ocenę z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym, oraz naruszenia powyżej wskazanych przepisów, - art. 199a, przez niedopełnienie przez organ podatkowy obowiązku wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunków prawnych, z którymi związane są skutki podatkowe, mimo zaistnienia wątpliwości, o których mowa w tym przepisie. W związku z zarzutami skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że podtrzymuje stanowisko wyrażone uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji, tj. że zaskarżana decyzja została skierowana do błędnego adresata. Zdaniem skarżącej, z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ocenionego zgodnie z zasadami logiki, w świetle regulacji prawnych dotyczących spółek cywilnych, nie można wywieść, iż stroną transakcji, jakie zawarł S. J. jest i była Agencja A.S.C. S. J., M. S.. Z materiału dowodowego, w szczególności z zeznań M. S. oraz zaświadczeń z ewidencji działalności gospodarczej oraz umowy spółki cywilnej wynika, że przedmiotem działalności spółki, na jaki umówili się i wykonywali wspólnicy tej spółki była w zasadzie działalność reklamowa, a nie dokonywanie sprzedaży samochodów lub odzieży sportowej. Oznacza to, że i czynności sprzedaży, które według organu obciążają podatkowo spółkę, dokonane zostały w sferze spraw przekraczających zakres zwykłych czynności spółki. Jedynym dowodem, na którym opiera się stanowisko organu, są faktury wystawione przez S. J., który bezprawnie wskazał w nich jako dostawcę spółkę, a nie samego siebie. Zgodnie z przytoczonymi w zarzutach przepisami Kodeksu cywilnego, po uwzględnieniu treści umowy spółki, każdy wspólnik spółki cywilnej A.jest i był umocowany do prowadzenia spraw nie przekraczających zakresu zwykłych czynności spółki i do reprezentowania spółki w takich granicach. Transakcje dokonane przez jednego wspólnika w imieniu spółki i to, o których inny wspólnik nie miał wiedzy, dotyczące działalności spoza umówionego i uwidocznionego w zaświadczeniach ewidencji działalności gospodarczej przedmiotu działalności spółki należą do spraw przekraczających zakres zwykłych czynności. W konsekwencji należy przyjąć, iż S. J., dokonując sprzedaży wykraczającej poza umówiony przedmiot działalności spółki (sprzedaż samochodów i odzieży sportowej), przekroczył zakres swojego umocowania do reprezentowania spółki i dla ważności tych czynności (umów) konieczne jest ich potwierdzenie przez drugiego wspólnika (a nie przez wspólnika działającego z przekroczeniem umocowania) zgodnie z art. 103 Kodeksu cywilnego. Takiego potwierdzenia nie było i nie będzie, gdyż wolą M. S. było faktyczne zakończenie działalności spółki już w 2002 roku. Jedynym powodem, dla którego M. S. nie dokonał formalnego wyrejestrowania spółki, było uzgodnienie z S. J., na skutek porad innych osób, że ze względu na zobowiązania finansowe spółki lepiej faktycznie zaprzestać działalność spółki bez formalnej jej likwidacji, bo i tak zostanie ona zlikwidowana w Urzędzie Skarbowym ze względu na nieskładanie wszelkich dokumentów finansowych. Od tej pory strona uważa spółkę za rozwiązaną, a wszelkie transakcje dokonane później i udokumentowane fakturami, w których podano za dostawcę spółkę, traktuje za dokonane przez S. J. na jego własny rachunek, a nie rachunek spółki. Dalej skarżąca podniosła, że nie można przyjąć, iż M. S., wyłącznie ze względu na niewykreślenie swojej działalności w spółce w odpowiednich ewidencjach i rejestrach i bezprawne działania S. J. polegające na wystawianiu faktur w imieniu spółki, której zaprzestanie faktycznej działalności uzgodniono między wspólnikami, ma ponosić ciężary podatkowe z czynności, o jakich nawet nie wiedział (pracował w Niemczech) i jakie ewidentnie S. J. wykonywał właściwie w swoim własnym imieniu - np. samochody przed dalszą sprzedażą rejestrowane były tylko na S. J., a nie na wspólników, jak powinno być, gdyby uważał, że nabywał je w imieniu spółki. Zeznanie S. J. o rzekomym aneksie do umowy spółki, w którym zobowiązał się do przejęcia odpowiedzialności za długi spółki, należy traktować za potwierdzenie faktu, iż uzgodniono zakończenie działalności spółki i możliwość zmiany jej formy na indywidualną działalność S. J. na składnikach majątku, jakie w spółce jeszcze istniały. Argumenty przedstawione zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze wywołują wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunków prawnych dotyczących przedmiotowych dwóch transakcji, udokumentowanych fakturami wystawionych przez S. J.. Skoro ani M. S. ani S. J. nie odmówili składania zeznań i wynikły wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunków prawnych dotyczących przedmiotowych transakcji sprzedaży, mających w przedmiotowej sprawie znaczenie dla skutków podatkowych, organ podatkowy, zgodnie z art. 199a ustawy Ordynacja podatkowa powinien był wystąpić do sądu powszechnego ze stosownym powództwem o ustalenie. Zaniechanie wykonania tego obowiązku także przemawia za tezą o dokonaniu przez organy dowolnej oceny dowodów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wbrew twierdzeniom spółki wynika, że przedmiotowe faktury VAT odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, których jedną ze stron była spółka cywilna A., a wobec braku wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, zbędnym było występowanie do sądu powszechnego o ich ustalenie w trybie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na argument Spółki w zakresie rejestracji samochodów przed ich dalszą odsprzedażą tylko na S. J., nie zaś na wspólników Spółki organ wskazał, że samochody nigdy nie były rejestrowane na S. J., ani na Spółkę, czy też jej wspólników. Powyższe potwierdza dokumentacja otrzymana z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), tj. listy właścicieli danego pojazdu i dane czynności/zgłoszenia dla danego pojazdu. Z dokonanych ustaleń wynika że lutym 2007r. Spółka A.dokonała sprzedaży samochodu ciężarowego marki Renault Mascott 160,65 dla firmy "J" Samochód ten zanim został odsprzedany dla firmy "J," zarejestrowany był na S I., zam. w[...], nie zaś jak twierdzi strona, na S. J.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ustawa P.p.s.a), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zarzuty skargi opierają się na twierdzeniu, że podatnikiem podatku od towarów i usług nie była Agencja A. Spółka cywilna S. J. M. S. (dalej zwana Spółką), lecz czynności opodatkowanych dokonywał jedynie S. J.. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zatem stwierdzenie faktu, czy Spółka funkcjonowała w obrocie prawnym i była podatnikiem podatku VAT. Naczelną zasadą postępowania przed organami podatkowymi jest wyrażona w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zasada prawdy obiektywnej. Oznacza ona, że organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Na organie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia wszelkich dowodów koniecznych do wyjaśnienia sprawy, o czym stanowi art. 187 § 1 w/w ustawy. W myśl natomiast art. 191 tej ustawy, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. Wymogom tym organ podatkowy w pełni sprostał. Wbrew zarzutom skargi, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy poddany został wnikliwej i kompletnej analizie, a dokonana ocena dowodów nie jest dowolna. Organy ustosunkowały się do każdego dowodu znajdującego się w aktach sprawy, dokonując ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. Ocena ta znalazła również należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 4 w/w ustawy. Dokonana w wyżej opisany sposób ocena materiału dowodowego doprowadziła organy do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w którym to uzasadnione jest przekonanie, że podatnikiem podatku od towarów i usług w lutym 2007r. była Spółka i że to właśnie ten podmiot był stroną opodatkowanych transakcji handlowych. Sąd w pełni podziela stanowisko organów podatkowych, że Spółka istniała, bowiem nie została rozwiązana w sposób przewidziany prawem. Należy wyjaśnić, że umowa spółki cywilnej rozwiązuje się wyłącznie w sposób określony w tej umowie lub w Kodeksie cywilnym, tj. poprzez: 1) upływ czasu, na który została zawarta, 2) wypowiedzenie udziału przez wspólnika, 3) orzeczenie sądu o rozwiązaniu spółki, 4) ogłoszenie upadłości wspólnika. Sposób rozwiązania umowy spółki wymieniony w pkt. 1 określa umowa spółki, zaś wymieniony w pkt. 2-4 - regulują przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 869 Kc jeżeli spółka została zawarta na czas nieoznaczony, każdy wspólnik może z niej wystąpić wypowiadając swój udział na trzy miesiące naprzód na koniec roku obrachunkowego (§ 1). Z ważnych powodów wspólnik może wypowiedzieć swój udział bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony. Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne (§ 2). Zgodnie z art. 874 Kc z ważnych powodów każdy wspólnik może żądać rozwiązania spółki przez sąd (§ 1). Spółka ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika (§ 2). Ze znajdującej się w aktach sprawy umowy Spółki z dnia 7 października 1998r. wynika, że została ona zawarta na czas nieoznaczony. Z § 17 wynika natomiast, że Spółka ulega rozwiązaniu w razie pozostania w niej tylko jednego Wspólnika wskutek wystąpienia lub śmierci pozostałych, podjęcia jednomyślnej uchwały o jej rozwiązaniu, wydania prawomocnego wyroku sądowego orzekającego jej rozwiązanie. Nie ulega wątpliwości, że żadna z wyżej opisanych sytuacji w sprawie nie zaszła. M. S. nie wypowiedział swojego udziału w Spółce, a i nie została ona rozwiązana, o czym świadczy chociażby fakt, że to Spółka wniosła skargę w niniejszej sprawie. W świetle powyższych przesłanek warunkujących rozwiązanie Spółki nieporozumieniem jest twierdzenie M. S., że może mieć jakiekolwiek skutki prawne dla ustania bytu prawnego Spółki nieformalna umowa między wspólnikami. Przekonanie M. S., że Spółka została rozwiązana na skutek wewnętrznych, ustnych uzgodnień podjętych ze S.J. w 2002r., nie znajduje uzasadnienia. Przekonanie to stoi bowiem w sprzeczności z postanowieniami umowy Spółki, którą osobiście podpisał w 1998 roku. Fakt zawarcia umowy wskazuje, że M. S. był w pełni świadomy sytuacji, które musiały zajść by doszło do faktycznego rozwiązania Spółki. M. S. nie ma zatem podstaw twierdzić, że wszelkie transakcje zawarte po 2002r. były już dokonywane przez drugiego wspólnika S. J. na jego własny rachunek, skoro sam jako wspólnik nie dokonał formalnego wystąpienia ze Spółki. Zgodnie z treścią art. 865 § 1 Kodeksu cywilnego, każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Prowadzenie spraw spółki jest zatem prawem i jednocześnie obowiązkiem każdego wspólnika. Ze względu na charakter spółki cywilnej, założeniem jest osobiste uczestniczenie przez wszystkich wspólników w działalności spółki. Z argumentacji zawartej w treści skargi wynika, że zaprzestanie faktycznej działalności w Spółce było świadomym wyborem M. S. i fakt przebywania po 2002r. w pracy w Niemczech w żaden sposób nie może usprawiedliwiać jego braku wiedzy na temat działalności Spółki w tym czasie. Podsumowując należy podnieść, że z dniem podjęcia uzgodnień pomiędzy S. J. i M. Sroką co do "faktycznego zaprzestania działalności Spółki bez formalnej jej likwidacji" - jak wskazano w skardze, nie doszło do rozwiązania umowy Spółki w sposób określony prawem. Oznacza to, że również po tej dacie to Spółka a nie S. J. była podatnikiem podatku od towarów i usług. S. J. był nadal tylko wspólnikiem Spółki, tak jak i nie przestał nim być M. S.. Ubocznie należy zauważyć, że powyżej wskazane zapisy umowy Spółki a także przepisy Kodeksu cywilnego przewidujące sytuacje, w których dochodzi do rozwiązania Spółki, nie wskazują, by o wystąpieniu wspólnika ze spółki decydowało wydanie decyzji wykreśleniu podmiotu z ewidencji działalności gospodarczej. Wykreślenie M. S. z ewidencji działalności gospodarczej nie wywołało żadnych skutków prawnych w zakresie obowiązywania umowy spółki. Fakt ten ma o tyle uboczne znaczenie dla sprawy, że wykreślenie to nastąpiło na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. wydanej w dniu 15 września 2009r., natomiast zobowiązanie w podatku od towarów i usług dotyczy wcześniejszego okresu, tj. lutego 2007r. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, w których Spółka podnosi, że czynności sprzedaży odzieży sportowej i samochodów dokonane zostały w sferze praw przekraczających zakres zwykłych czynności Spółki, ponieważ wspólnicy umówili się na wykonywanie działalności reklamowej. Jak wynika z umowy Spółki przedmiotem działalności Spółki jest nie tylko działalność reklamowa, o której mowa w § 6 lit. a) umowy, ale także działalność opisana w punktach od b) do g) § 6 umowy. Paragraf 6 lit. e) zawiera natomiast zapis, że przedmiotem działalności jest także działalność komisowa, handel hurtowy i detaliczny wszelkimi artykułami spożywczymi i przemysłowymi (...) oraz pośrednictwo w tym zakresie. Dlatego jak słusznie podniósł Dyrektor Izby Skarbowej w K., sprzedaż samochodów i odzieży nie wykraczała poza umówiony zakres działalności Spółki, a przeciwnie - wchodziła w ramy tej umowy. S. J. dokonał tych czynności w imieniu Spółki, będąc do tego w pełni uprawnionym. Zgodnie bowiem z treścią art. 865 § 2 Kodeksu cywilnego, każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy, które nie przekraczają zakresu zwykłych czynności spółki. Przepis ten znalazł odzwierciedlenie w § 12 pkt 1 umowy Spółki, stanowiącym, ze każdy Wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw Spółki w zakresie nie przekraczającym czynności zwykłego zarządu. Niewątpliwym jest wniosek, że sprzedaż towarów stanowiąca realizację zapisów umownych Spółki, stanowiła prowadzenie przez S. J. spraw nie przekraczających zakresu zwykłych czynności, do których to ważności nie wymagane było potwierdzenie przez drugiego wspólnika. Na ocenę tą nie mogą mieć wpływu akcentowane w skardze problemy alkoholowe S. J., bo jak trafnie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, sam fakt wystawiania faktur przez osobę dotkniętą choroba alkoholową nie przesądza o błędnym wystawianiu faktur. Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym argument skargi, że o tym, iż S. J. wykonywał czynności objęte fakturami we własnym imieniu świadczy rejestracja samochodów na jego nazwisko. Sprzedany w lutym 2007r. samochód marki Renault Mascott zarejestrowany był na nazwisko I. S., nie zaś na nazwisko Spółki czy też któregoś z jej wspólników. Odnosząc się z kolei do zawartego w skardze zarzutu niezastosowania przez organ art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, należy wyjaśnić, że na podstawie powołanego przepisu przesłanką wystąpienia do sądu powszechnego jest stwierdzenie wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe. O tym, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przesłanka wystąpienia do sądu, czyli pojawiły się wątpliwości wynikające ze zgromadzonych dowodów, decyduje organ podatkowy. W przedmiotowej sprawie, zgromadzone dowody nie budziły wątpliwości Dyrektora Izby Skarbowej w K. co do okoliczności, iż faktury VAT nr [...] i nr [...]odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, z których jedną ze stron była skarżąca Spółka. W tej sytuacji nie istniała potrzeba wystąpienia do sądu powszechnego. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja prawidłowo została skierowana do Spółki, która zgodnie z treścią art. 15 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) jest podatnikiem tego podatku. Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie zaszły żadne okoliczności wskazujące na fakt, że stroną umów sprzedaży był tylko jeden ze wspólników Spółki - S. J.. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącej Spółki zawarte w skardze. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło