I SA/Ke 356/21
WyrokWSA w Kielcach2021-09-09
Skład orzekający: Ewa Rojek, Artur Adamiec, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która dokonała potrącenia części swojej wierzytelności z kaucją wpłaconą przez zobowiązanego, a następnie przekazała część pozostałej kwoty organowi egzekucyjnemu, uchyla się bezpodstawnie od przekazania zajętej wierzytelności w rozumieniu art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności, ponieważ nie wykazała, aby wszystkie wierzytelności objęte zajęciem zostały uregulowane lub potrącone. Potrącenie z kaucją dotyczyło innych wierzytelności niż te objęte zaskarżonym postanowieniem, a spółka nie przedstawiła dowodów na kompensatę pozostałych należności. W związku z tym organ egzekucyjny był uprawniony do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty.Stan faktyczny
Spółka P. o. w Januszowicach zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, które określało spółce wysokość nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności. Organ egzekucyjny zajął wierzytelności spółki wobec jej dłużnika, A. W. i M. W., na kwotę [...] zł. Spółka częściowo przekazała środki, powołując się na potrącenie z kaucją i inne rozliczenia. Organ egzekucyjny uznał, że spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania pozostałej kwoty, co doprowadziło do wydania postanowienia o określeniu nieprzekazanej kwoty w wysokości [...] zł. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie jest już dłużnikiem i że postanowienie jest niewykonalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Sędzia WSA Mirosław Surma Protokolant po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi P. o. w Januszowicach na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie określenie wysokości nieprzekazanych wierzytelności oddala skargę.
1.1 Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: dyrektor) postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: naczelnika) z [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności - P. o. w J. (dalej: spółce) wysokości nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności.
1.2 Dyrektor wyjaśnił, że naczelnik jako organ egzekucyjny zawiadomieniami o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z [...] r., nr 2608- [...] na kwotę [...]zł oraz nr 2608- [...] na kwotę [...]zł (doręczonych [...] r.), wezwał dłużnika zajętej wierzytelności - spółkę, aby należnej od niego łącznej kwoty [...]zł z tytułu należności przypadających zobowiązanym A. W. i M. W., bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Dłużnik zajętej wierzytelności pomimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomień nie przekazał kwot wynikających z przedmiotowych zajęć oraz nie złożył organowi egzekucyjnemu oświadczeń o uznaniu zajętych wierzytelności bądź o odmowie przekazania organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności oraz jej przyczynie. Naczelnik [...] r. skierował więc do dłużnika zajętej wierzytelności ponaglenia, wnioskując o niezwłoczne nadesłanie odpowiedzi na ww. zajęcia egzekucyjne.
1.3 Pismem z [...] r. spółka uznała i przyjęła do realizacji zawiadomienie o zajęciu nr [...] Z ww. pisma wynikało również, że zajęte wierzytelności zostaną przekazane na konto Urzędu Skarbowego w O. Ś., zgodnie z zawartym "porozumieniem ratalnym," począwszy od stycznia 2019 roku w łącznej kwocie [...]zł. Następnie, spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności przekazała organowi egzekucyjnemu łącznie, kwotę [...]zł. Jak później ustalono, była to realizacja części zajęcia dotyczącego faktur wystawionych przez zobowiązanego o nr [...]/2018, [...]/2018, [...]/2018, [...]/2018, [...]/2018, [...]/2018.
1.4 Na podstawie poczynionych ustaleń wynikających z treści protokołu z kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, zastrzeżeń zgłoszonych przez spółkę oraz dodatkowych wyjaśnień i zgromadzonych dokumentów księgowych naczelnik uznał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 ustawy z dnia [...] r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.), tj. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności. Wyżej powołanym postanowieniem z [...] r. organ określił dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej kwoty - [...] zł. Dyrektor wyjaśnił, że do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od przekazania organowi egzekucyjnemu środków płatniczych oraz jednocześnie, to uchylanie się musi mieć charakter działania bezpodstawnego.
1.5 Dłużnik zajętej wierzytelności pieniężnej nie przekazał całej kwoty organowi egzekucyjnemu, co wyczerpuje pierwszą z ww. przesłanek. Również druga (brak podstaw prawnych) została spełniona. Podstawą do uchylenia się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania tej wierzytelności mogą być tylko okoliczności prawne, i to takie, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny). Dłużnik zajętej wierzytelności powołał się, że zaszła okoliczność wzajemnych potrąceń z wpłaconej kaucji i w związku z powyższym, brak było podstaw prawnych do przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty. Organ jednak ustalił, że dłużnik zajętej wierzytelności nie reagował prawidłowo na otrzymane zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, nie składał organowi egzekucyjnemu oświadczeń, wbrew obowiązującym przepisom. Z dokumentów przedstawionych przez kontrolowaną spółkę wynika, że zgodnie z umową z [...] r. A. W., w zamian za używanie karty paliwowej, wpłacił do spółki kaucję w kwocie [...]zł. Kaucję spółka pobrała w celu zabezpieczenia należności. Możliwość rozliczenia kaucji na zasadzie kompensaty wynikała z umowy z [...] r. Spółka z takiej możliwości skorzystała.
Od [...] r. do [...] r. spółka wystawiła faktury obciążające A. W. za pobrane na kartę paliwo o numerach: [...],
FS [...]/2018, FS [...]/2018 - razem [...] zł. Z akt sprawy wynika, że A. W. nie zapłacił za pobrane paliwo, a na podstawie umowy z [...] r., spółka w dniu [...] r. dokonała potrącenia z kaucji wpłaconej przez A. W. (70.000 zł - [...] zł. = [...] zł.). Po dokonaniu potrącenia spółka dysponowała jeszcze kaucją w wysokości [...] zł i taką kwotę przekazała do naczelnika jako zapłatę za faktury nr: [...]/2018, [...]/2018 oraz częściowo z faktur nr [...]/2018 i [...]/2018 w 2019 i 2020 r.
Wbrew twierdzeniom spółki, jest ona zatem w dalszym ciągu dłużnikiem zobowiązanego. Poza zapisem w umowie z [...] r., w żadnym innym dokumencie wystawionym w 2018 r. nie ma mowy o wzajemnej kompensacie zaległości. Przed dniem [...] r. oraz po dniu [...] r. (tj. dniu odebrania zajęć egzekucyjnych) zobowiązany wystawił szereg faktur obciążających spółkę, gdzie wskazano termin ich płatności (45 dni od sprzedaży) i sposób zapłaty - przelew na rachunek bankowy wskazany w fakturach. W ramach tych faktur dłużnik zajętej wierzytelności winien przekazać kwoty wykazane w zajęciu egzekucyjnym na konto organu egzekucyjnego. Dyrektor ustalił, że na dzień [...] r. spółka posiadała zobowiązania wobec A. W. na kwotę [...]zł (niezapłacone faktury nr: [...] na łączną kwotę [...]zł oraz faktura [...]/2018 na kwotę [...]zł). Od [...] r. do [...] r. A. W. wystawił spółce kolejne faktury o numerach: [...]/2018, [...] za usługi transportowe - razem na kwotę [...]zł. Dłużnik zajętej wierzytelności, najpóźniej w dniu [...] r. (termin płatności ostatniej faktury wystawionej przez zobowiązanego w dniu [...] r.) winien zrealizować zajęcia egzekucyjne z [...] r. i przelać należności na konto organu egzekucyjnego.
1.6 Dyrektor podniósł, że spółka w żaden sposób nie udokumentowała, że rozliczenia są prowadzone na zasadzie kompensaty (na każdej fakturze wskazany jest termin płatności i forma zapłaty - przelew), poza umową z [...] r. Spółka przedstawiła stan rozliczeń ze zobowiązanym na dzień wszczęcia kontroli, tj. [...] r., a nie na dzień zajęcia tj. [...] r. Ponadto, poza oświadczeniem spółki, że wierzytelności nie istniały, nie ma na to żadnego dowodu księgowego. Istnieją natomiast dowody w postaci faktur wystawionych przez A. W. oraz brak dokumentu potwierdzającego ich zapłatę. Prowadzi to do wniosku, że spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwot wynikających z dokonanych zajęć, według stanu na dzień wydania postanowienia w kwocie [...]zł. Kolejne transakcje pomiędzy zobowiązanym a dłużnikiem zajętej wierzytelności, które miały miejsce w 2019, 2020 i 2021 roku nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ ostatecznie w dniu [...] r. dłużnik zajętej wierzytelności miał obowiązek zrealizować w całości zajęcia egzekucyjne z [...] r.
1.7 Naczelnik [...] r., tj. w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, dokonał aktualizacji zawiadomień o zmianie wysokości zajęcia o numerach: 2608- [...] do kwoty [...]zł oraz [...] do kwoty [...]zł., wskazując, że na dzień [...] r. razem dochodzone należności wynoszą [...] zł. Zgodnie z ww. zawiadomieniami należność główna stanowi [...] zł, odsetki na dzień [...] r. stanowią [...] zł oraz koszty upomnienia [...] zł.
1.8 Dyrektor podniósł, że nie doszło do naruszenia art. 7 § k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. W trakcie prowadzonych czynności kontrolnych przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w K. gromadzony był materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia, czy zachodzą przesłanki do określenia wysokości nieprzekazanych kwot przez dłużnika zajętej wierzytelności. Czynności te dokonywane były w obecności uprawnionej osoby - przedstawiciela spółki, który mógł wnosić na każdym etapie postępowania uwagi, czy zastrzeżenia. Organ badał także zastrzeżenia wniesione do protokołu z kontroli, jak również inne dodatkowe wyjaśnienia złożone w toku postępowania przez spółkę. Spółka nie była w żaden sposób ograniczana co do zakresu i swobody składanych wyjaśnień oraz dokumentowania zdarzeń gospodarczych, czy zawieranych umów w zakresie np. kompensat ze zobowiązanym.
1.9 Postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności zawierało wszystkie niezbędne elementy określone prawem zarówno w sentencji (wskazanie podstawy prawnej, określenie łącznej kwoty nieprzekazanej przez spółkę, dane identyfikacyjne dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej, datę i znak sprawy stanowiącej podstawę dochodzonej należności oraz wskazanie nazwy zobowiązanego). W uzasadnieniu ww. postanowienia organ zawarł prawidłowo opisany stan faktyczny zdarzeń gospodarczych, powołał ustalone fakty w oparciu o przedłożone przez dłużnika zajętej wierzytelności dokumenty, jak również ustalił w sposób właściwy daty i kwoty cząstkowe nieprzekazanych przez spółkę należności. Organ egzekucyjny ustalił i wskazał okoliczności jakie miały wpływ na określenie kwoty nieprzekazanej, wskazał spółce numer rachunku i termin zapłaty określonej postanowieniem kwoty. Również zawarte pouczenie w ww. postanowieniu odpowiadało prawu i zawierało wszystkie niezbędne elementy umożliwiające spółce wniesienie środka zaskarżenia.
2.1 Na powyższe postanowienie spółka złożyła skargę, zarzucając
1) naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano postanowienie, które narusza słuszny interes strony,
b) art. 8 k.p.a., przez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 71 a § 1 u.p.e.a. przez błędne przyjęcie, że spółka pozostaje dłużnikiem zajętej wierzytelności,
b) art. 71a § 9 u.p.e.a. przez błędne przyjęcie, że spółka uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, gdyż spółka nie jest dłużnikiem zajętej wierzytelności.
Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonego postanowienia.
2.2 W uzasadnieniu spółka zarzuciła, że zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą nieważności opisaną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. było ono niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały. Wynika to z faktu, że na dzień jego wydania spółka nie pozostawał dłużnikiem w stosunku do A. W., a wręcz odwrotnie była i jest jego wierzycielem. Stan ten występował w dniu wydania zaskarżonego postanowienia i trwa nadal, co powoduje, że jest ono niewykonalne w sposób trwały. Zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą nieważności opisaną także w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. jego wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą. Mianowicie, spółka nie pozostaje dłużnikiem A. W., w związku z czym wypłata żądanej kwoty na rachunek organu egzekucyjnego prowadziłaby do wyrządzenia szkody w obrocie gospodarczym (działania na szkodę Spółki), tj. do czynu zabronionego opisanego w art. 296 § 1 Kodeksu karnego.
2.3 Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem, że nie zareagowała na zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej. Wielokrotnie udzielała obszernych wyjaśnień w przedmiotowym postępowaniu. Dyrektor pominął wyjaśnienia spółki w tym zakresie. Powoduje to, że doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Rozumienie przepisów Kodeksu cywilnego zaproponowane przez organ stoi w jawnej sprzeczności z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 3531 Kodeksu cywilnego. W pełni wystarczające jest oświadczenie uprawnionej strony o dokonaniu kompensaty, w tym również oświadczenie spółki złożone organowi I instancji o dokonaniu kompensaty zobowiązań wobec zobowiązanego względem tego organu. Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcie, że spółka uchyla się od przekazania kwoty określonej w zaskarżonym postanowieniu, gdyż aktualnie spółka nie jest dłużnikiem podmiotu, który jest zobowiązany względem organu. To spółka jest wierzycielem na kwotę przekraczającą pięć tysięcy złotych i nie ma aktualnie żadnych zobowiązań, które mogłyby zostać zaspokojone w wyniku prowadzonej egzekucji na konto organu egzekucyjnego. Wynika to z faktu, że spółka uregulowała należności względem A. W. wynikające z faktur o numerach: [...], [...]/2018, [...] w formie kompensaty kaucji, data rozliczenia: [...] r. Faktura nr [...]/2018 nie została uregulowana. Kwota [...]zł nierozliczona w formie kompensaty z kaucją została uiszczona na rachunek organu, jako zapłata faktur o numerach: [...] oraz 34- [...]/2018, z czego faktura nr [...]/2018 została rozliczona do kwoty [...]zł.
Spółka była winna A. W. łącznie kwotę [...]zł, na którą składała się kwota [...]zł pozostała z faktury nr [...]/2018, 4.059 zł z faktury nr [...]/2018 oraz [...] zł z faktury nr [...]/2019. J. A. W. jest winien spółce kwotę [...]zł wynikającą z faktury nr FS [...]/2018, w związku z czym spółka kompensując swoje zadłużenie pozostaje wierzycielem A. W., a nie dłużnikiem. Przy czym wszelkie potrącenia w niniejszej sprawie odbyły się w zgodzie z art. 504 k.c.
3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
4.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.137), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym.
4.2 Dokonana w powyższy sposób kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy w stanie faktycznym sprawy uprawnione było wydanie postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym w stosunku do spółki - dłużnika zajętej wierzytelności określającego wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności.
4.3 Zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a - jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.
Wydanie postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym wymaga zatem stwierdzenia, że zostały spełnione wymogi wynikające z wyżej cytowanego przepisu. Pierwszym z nich jest uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim jest natomiast przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na wskazane przez organ egzekucyjny konto (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2831/14, wyroki dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2.
4.4 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Skuteczne uchylenie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności ma miejsce w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej, np. przedawnienia, potrącenia, wygaśnięcia, nieistnienia wierzytelności (por. wyrok z 7 kwietnia 2021 r. III FSK 2936/21, z 18 sierpnia 2020 r. II FSK 1409/18, z 21 kwietnia 2020 r. II FSK 23/20). Zwrot "bezpodstawnie uchyla się" może odnosić się zatem do okoliczności prawnych, umożliwiających dłużnikowi zajętej wierzytelności skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania. Bezpodstawne uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności zachodzi np. wówczas, gdy ten po wezwaniu do przekazania kwot stanowiących wierzytelność zobowiązanego dokona czynności prawnych, których stronami obok niego są zobowiązany i jego wierzyciele, w wyniku których zarówno zobowiązany jak i dłużnik zajętej wierzytelności stali się w stosunku do siebie jednocześnie wierzycielami i dłużnikami, co dawało podstawę do dokonania potrąceń wzajemnych wierzytelności i nieprzekazywania do organu kwot należnych od zobowiązanego (wyrok z 7 listopada 2019 r. II FSK 3918/17).
4.5 W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny dokonał - zawiadomieniami z [...] r. - zajęcia innej wierzytelności na podsatwie art. 89 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług - art. 89 § 2 u.p.e.a. Przepis art. 89 § 3 u.p.e.a. stanowi zaś, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
4.6 Wystosowane przez naczelnika zawiadomienia zawierały pouczenie o treści cytowanych wyżej przepisów i zostały skierowane do dłużnika zajętej wierzytelności. Bezsporna jest przy tym okoliczność nieprzekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności w wysokości [...] zł, co doprowadziło do przeprowadzenia w skarżącej spółce kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Celem tych czynności kontrolnych było ustalenie przyczyn braku realizacji zajęcia wierzytelności. Wymóg spełnienia przesłanki przeprowadzenia kontroli przed wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty ma bowiem na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość wysokość nieprzekazanej kwoty oraz tego, czy uchylanie się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu ma cechę bezpodstawności.
W ocenie Sądu, wnioski organu w tym zakresie były prawidłowe i w pełni uprawniały organ do przyjęcia, że spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności. Jak bowiem ustalił organ, spółka na dzień [...] r. posiadała zobowiązania wobec A. W. wynikające z faktur [...]/2018, [...] na kwotę [...]zł, natomiast od [...] r. do [...] r. A. W. wystawił spółce kolejne faktury o numerach: [...]/2018, [...] razem na kwotę [...]zł. Kwota tych wierzytelności przekraczała kwotę zajęcia, więc spółka, jako dłużnik zajętej wierzytelności, wina zrealizować z tych wierzytelności zajęcia egzekucyjne z [...] r. i przelać należności na konto organu. Nie uczyniła tego, w żaden sposób nie wykazując przyczyn zaniechania. Podnoszone w skardze okoliczności, że spółka uregulowała należności względem zobowiązanego wynikające z faktur [...] w formie kompensaty kaucji, oraz że A. W. jest winien spółce kwotę z faktury nr FS [...]/2018, nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Okoliczności tej nie wykazała przeprowadzona w spółce kontrola.
W tym miejscu należy wskazać, że nie może odnieść skutku podniesiony w skardze argument, że spółka nie ma żadnych zobowiązań wobec A. W., ponieważ kwota [...]zł nierozliczona w formie kompensaty z kaucją została uiszczona na rachunek organu, jako zapłata faktur o numerach: [...] Należy wyjaśnić, że kwestia ta została potwierdzona przez organ w zaskarżonym postanowieniu (str. 8), jak i w odpowiedzi na skargę (str. 9). Organ uczynił to wskazując, że spółka wystawiła dla A. W. faktury za pobrane na kartę paliwo na kwotę [...]zł, że spółka dokonała potrącenia tej kwoty z kaucji wpłaconej przez A. W. w wysokości [...] zł, zaś pozostałą kwotę, czyli [...] zł, spółka przekazała do naczelnika. Potrącenie to jest zatem okolicznością uznaną przez organ, ale dotyczy innych wierzytelności spółki - nie tych, które zostały objęte zaskarżonym postanowieniem. Niekwestionowane przez organ potrącenie wynika z faktur o nr FS [...]/2018, FS [...]/2018, FS [...]/2018. Pozostała zaś kwota w wysokości [...] zł przekazana do organu wynikała, jak opisała to spółka, z faktur o nr [...], [...]/2018 oraz częściowo z faktur nr [...]/2018 i [...]/2018.
Natomiast organ ustalił, że wierzytelności z faktur o nr [...] nie uległy kompensacie i nie zostały uregulowane przez spółkę. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, że w ich przypadku doszło do potrącenia - ani umowy z zobowiązanym ani jakichkolwiek innych dokumentów zawierających stosowne rozliczenia w zakresie kompensaty kwot. Wbrew twierdzeniu skargi, że wielokrotnie udzielała wyjaśnień na ten temat, jej postawę należy ocenić jako bierną. Po przesłaniu zawiadomień z [...] r. nie skorzystała z możliwości złożenia oświadczeń, o których mowa w wyżej powołanym art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a. W wyniku ponagleń wystosowała dopiero pismo z [...] r., w którym zadeklarowała przekazanie wierzytelności w wysokości [...] zł, załączając umowę z [...] r. Ponownie należy podkreślić, że kwestia ta nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Istotą rzeczy jest, że spółka nie wykazała należytej aktywności w zakresie kwoty objętej zaskarżonym postanowieniem, czyli w zakresie kwoty [...]zł. Choć składała pisma, w tym do Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w K. - wyjaśnienia z [...] r. i zastrzeżenia do protokołu z [...] r. oraz do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Ś. - informacje z [...] r., [...] r. i [...] r., to twierdzenia o kompensacie kwoty [...]zł nie poparła żadnymi dokumentami. Oznacza to, że zawarte w skardze argumenty spółki o rozliczeniu w formie kompensaty faktur o nr: [...] pozostają gołosłowne. W tej sytuacji nie mogą zostać też uwzględnione eksponowane w uzasadnieniu skargi zarzuty o błędnym rozumieniu przez organ instytucji potracenia i naruszenia przy tym art. 504 Kodeksu cywilnego.
4.7 W ocenie Sądu, powyższe pozwala uznać, że przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy wykazał, iż skarżąca spółka bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności. Nie wykazała żadnych okoliczności, które pozwoliłby na stwierdzenie, że uchylanie się od przekazania zajętej kwoty miało podstawy prawne. Skoro zaś strona nie przekazała organowi zajętej wierzytelności, a uchylenie się od tego obowiązku posiadało walor bezpodstawności, to organ był w pełni uprawniony, wbrew zarzutom skargi, orzec na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. Nie doszło przy tym do nieważności postanowienia na podstawie powołanych w skardze art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Organ nie naruszył też art. 71a § 1 u.p.e.a., przyjmując, że spółka pozostaje dłużnikiem zajętej wierzytelności. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedzone zostało postępowaniem spełniającym wymogi z art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 77 § 1 k.p.a. (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) i art. 8 k.p.a. (zasada zaufania do władzy publicznej). Czyni to zarzuty skargi o naruszeniu tych przepisów niezasadnymi.
4.8 Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło