I SA/Ke 359/07

WyrokWSA w Kielcach2007-11-29

Skład orzekający: NSA Grażyna Jarmasz, WSA Maria Grabowska, WSA Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej mógł określić zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 roku, jeśli wcześniej wydano decyzję określającą inny moment utraty prawa do zwolnienia podmiotowego w VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Kluczowe było prawomocne orzeczenie WSA w Kielcach z dnia 17 sierpnia 2007 r. w sprawie I SA/Ke 92/07, które ustaliło moment utraty przez podatnika prawa do zwolnienia od VAT na czerwiec 2001 r. Ta utrata zwolnienia rozciąga się na kolejne okresy rozliczeniowe, w tym na rok 2002. W związku z tym, organ podatkowy miał podstawę do określenia zobowiązania podatkowego w VAT za 2002 rok, zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, ponieważ podatnik nie odprowadzał należnego podatku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg A.Z. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego określające A.Z. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2002 roku. Organy podatkowe ustaliły, że A.Z. wynajmował lokale użytkowe, osiągając obrót z najmu, a od czerwca 2001 r. utracił prawo do zwolnienia podmiotowego od VAT, mimo to nie rozliczał tego podatku. Skarżący podniósł zarzut sprzeczności między decyzjami określającymi różne daty utraty prawa do zwolnienia od VAT.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skarg A.Z. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia[...] .: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. , [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2002 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2002 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r., 1. oddala skargi, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ) na rzecz radcy prawnego K.S. kwotę 1458,80 zł (tysiąc czterysta pięćdziesiąt osiem 80/100), w tym kwotę 250,80 zł (dwieście pięćdziesiąt 80/100) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu. Decyzjami z dnia [...] nr[...], nr[...], nr [...] oraz [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] odpowiednio o nr: [...], nr: [...], nr: [...] oraz [...] określające A.Z. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2002r. w kwocie[...], za luty 2002r. w kwocie [...] zł, za marzec 2002r. w kwocie [...] zł oraz za kwiecień 2002r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w 2002 r. A.Z. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami przemysłowymi oraz najmu pomieszczeń pod prowadzenie działalności. Podatnik prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów, pełniącą rolę uproszczonej ewidencji sprzedaży VAT. Nie rozliczał podatku od towarów i usług. W dniach 12,13 i 16 października 2006 r. pracownicy Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach przeprowadzili u A,.Z. kontrolę dokumentacji podatkowej za 2002r. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz w zakresie podatku od towarów i usług. Ustalono, że podatnik w 2002r., w stanowiącej jego własność nieruchomości przy ul. [...] , wynajmował na podstawie umów najmu lokale użytkowe trzem podmiotom gospodarczym. Z treści umów wynikały kwoty odpłatności za najem oraz z tytułu dodatkowych kosztów najmu - mediów, które to opłaty najemcy płacili na podstawie rachunków wynajmującego. Organ wskazał, że z podatkowej księgi przychodów i rozchodów w 2002 r. (uproszczonej ewidencji sprzedaży VAT) wynikało, że w styczniu A.Z. osiągnął obrót w kwocie [...] zł, w lutym –[...] zł plus nie wykazany w księdze [...] zł (łącznie[...]), w marcu –[...] zł i w kwietniu -osiągnął obrót z najmu w kwocie [...] zł. W związku z tym organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe za poszczególne miesiące od stycznia do kwietnia 2002r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że A.Z., już w czerwcu 2001 r. utracił prawo do zwolnienia podmiotowego od VAT, na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Pomimo tego nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku VAT, nie prowadził ewidencji, oraz nie deklarował i nie wpłacał tego podatku. Przeprowadzona kontrola źródłowa i postępowanie podatkowe za 2001 r. zostały zakończone decyzją określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od czerwca do grudnia 2001 r. W związku z powyższym zasadnym było również określenie zobowiązania w tym podatku za poszczególne miesiące 2002r. Przy czym wymierzając podatek należny organ wziął pod uwagę okoliczność, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego. Natomiast co do określenia momentu powstania obowiązku podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na treść art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 4, art.6 ust.8b pkt 1 i pkt 4 ustawy o VAT oraz odpowiednio § 6 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.). W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie w VAT za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2002 r. nie stoi w sprzeczności z rozstrzygnięciem za miesiące od maja do września 2003 r. Organ podniósł, że zarówno w decyzjach z dnia[...]. nr od [...] do[...], jak i w decyzji z dnia [...] nr[...], istotą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji było określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za odrębne okresy rozliczeniowe. Powołując się na treść art. 14 ust. 7a ustawy o VAT Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że skoro A.Z. od czerwca 2001 r. stał się podatnikiem VAT, to był nim również w 2002r. i 2003r. Odnosząc się do zarzutów podatnika organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu kontrolnym przeprowadzonym w 2005r. skontrolowano dokumentację podatkową dotyczącą tylko 2003r., zaś kontrola przeprowadzona w dniach 5-6 lipca 2006r., która została wszczęta wskutek prowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego podatku dochodowego (w zakresie sprawdzania źródeł finansowania zakupu nieruchomości w latach 2003-2004) obejmowała 2001r. Kolejna kontrola przeprowadzona w dniach 12,13 i 16 października 2006r. dotyczyła natomiast 2002r. Na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej A.Z. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Podniósł, że rozstrzygnięcie w podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2002r. stoi w sprzeczności z rozstrzygnięciem w podatku VAT za okres od maja do grudnia 2003r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał dwie decyzje, które określają dwa różne terminy utraty przez podatnika prawa do zwolnienia od podatku VAT. Z decyzji nr [...] wynika, że utrata tego prawa nastąpiła w maju 2003r., natomiast decyzja nr [...] określa ten moment na czerwiec 2001r. Między tymi decyzjami, które nie zostały uchylone, zachodzi sprzeczność, która nie została wyjaśniona przez organy. Skarżący podniósł także, że po przeprowadzeniu kontroli, w której pracownikom organu przedstawiono wszystkie żądane dokumenty, wydana został decyzja nr[...], prawidłowo określająca datę utraty prawa do zwolnienia w VAT. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Na rozprawie w dniu 29 listopada 2007r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy I SA/Ke 359/07, I SA/Ke 360/07, I SA/Ke 361/07 i I SA/Ke 362/07 oraz dopuścił dowód z akt sprawy sądowoadministracyjnej I SA/Ke 92/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami w niniejszej sprawie, jak i kontroli realizowanej przez Sąd jest zasadność określenia przez organy podatkowe A.Z. zobowiązania podatkowego w VAT, za poszczególne miesiące 2002r. Stosownie do art.14 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa o VAT utrata prawa do zwolnienia następuje w przypadku przekroczenia limitu kwotowego wartości sprzedaży towarów przez podatników zwolnionych z VAT na podstawie art. 14 ust. 1. W momencie przekroczenia limitu powstaje obowiązek podatkowy, a opodatkowaniu podlega nadwyżka ponad kwotę limitu. Od chwili przekroczenia limitu podatnicy zobowiązani są do zastosowania odpowiednich stawek podatkowych właściwych dla danego towaru lub usługi i do odprowadzania podatku należnego, a poza tym do prowadzenia ewidencji podatkowej w rozumieniu art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, składania miesięcznych deklaracji podatkowych oraz wystawiania faktur VAT dokumentujących dokonanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podatnicy uzyskują również prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony i wykazany w fakturach VAT. Kwestia utraty przez skarżącego zwolnienia podmiotowego w VAT została rozstrzygnięta decyzją z dnia[...]. nr[...], którą Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia dla A.Z. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do grudnia 2001r. Decyzja ta posiada również walor prawomocnej na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 sierpnia 2007r. wydanego w sprawie I SA/Ke 92/07. Wyrok ten, oddalający skargę A.Z. , uprawomocnił się w dniu 18 września 2007r. Oznacza to, że określony w tej decyzji moment utraty przez A.Z. prawa do zwolnienia od podatku ustalony na czerwiec 2001r. został przesądzony. Utrata zaś tego zwolnienia podmiotowego rozciąga się na następne okresy rozliczeniowe. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 7a ustawy o VAT, zasadą było, że podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, nie mógł w następnych latach skorzystać z tego zwolnienia. Dlatego też z momentem utraty prawa do zwolnienia od podatku A.Z. zobowiązany był zastosować odpowiednie stawki podatkowe właściwe dla danego towaru lub usługi oraz odprowadzać podatek należny. Obowiązku tego podatnik nie dopełnił, co zostało stwierdzone w wyniku postępowania podatkowego zakończonego wydaniem zaskarżonych decyzji. Zgodnie z treścią art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeśli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdził, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Uprawnionym było zatem wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżonych decyzji wobec stwierdzenia, że A.Z. nie odprowadzał należnego podatku. Decyzje te, jak wyżej wskazano, są implikacją utraty przez podatnika prawa zwolnienia w podatku VAT w czerwcu 2001r. Zarzuty zawarte w skardze i powoływanie się przez skarżącego na inny moment utraty zwolnienia, nie mogą w tym postępowaniu odnieść zamierzonego skutku, tj. podważyć prawidłowości zaskarżonych rozstrzygnięć. Ocena decyzji z[...] . nr[...] wykracza bowiem poza granice przedmiotowe sprawy i nie może podlegać badaniu w niniejszym postępowaniu. Decyzja ta określa zobowiązanie podatkowego za miesiące od maja do września 2003r., a zatem dotyczy innego okresu rozliczeniowego niż ten, który objęty został zaskarżonymi w niniejszym postępowaniu decyzjami. Określony w niej inny moment utraty zwolnienia podmiotowego nie ma znaczenia faktycznego i prawnego dla niniejszej sprawy. Reasumując, wobec stwierdzenia, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu oraz że zostały wydane w wyniku prawidłowo prowadzonego postępowania, bezzasadne są zarzuty skarżącego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Stosownie do § 15 w zw. z § 14 ust.2 pkt 1 lit. "a" oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd ustalił wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 1458,80 zł w tym 250,80 zł tytułem podatku od towarów i usług.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło