I SA/Ke 367/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. Sp. z o.o. w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za marzec 2010 r. postanawia: oddalić wniosek. W dniu 23 sierpnia 2012 r. A. Sp. z o.o. w C. (Spółka) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze złożonej przez nią skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za marzec 2010 r. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej. W wyniku wprowadzenia nowych przepisów w podatku od gier zapłaciła o ponad 200% podatku więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Spółka podejmowała próby zrównoważenia kosztów zwiększenia należności podatkowych, między innymi zmniejszając liczbę zatrudnionych pracowników, jednak nie przyniosło to zamierzonych efektów. Przyczyną pogarszającej się kondycji Spółki jest malejąca liczba automatów do gry o niskich wygranych, na których prowadzi swoją działalność, co przyczynia się do ograniczenia przychodu z jej działalności. W zakresie oświadczenia o majątku i dochodach Spółka wskazała na wysokość kapitału zakładowego (1 980 000 zł), wartość środków trwałych (6 085 278,25 zł), zysk za ostatni rok obrotowy (667 909,63 zł), stan kont na rachunkach bankowych (25 938,55 zł). Postanowieniem z dnia 7 września 2012 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek Spółki. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienie w jakiejkolwiek części. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając sprzeciw skarżąca wskazała, że posiadany przez nią majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gry o niskich wygranych. W związku ze zmianą przepisów nowe licencje nie będą wydawane, ewentualni nabywcy przedmiotowych automatów do gry nie mogliby więc eksploatować zakupionych przez siebie automatów. Stąd popyt na ten asortyment jest obecnie zerowy. Z kolei ewentualna sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność skarżącej miałaby charakter nieodwracalny, nawet gdy w wyniku sądowej weryfikacji skarżonej decyzji na rzecz Spółki zostałyby zasądzone koszty sądowe. Odzyskanie posiadanego majątku trwałego nie będzie już możliwe. W kwestii posiadania środków finansowych na rachunku bankowym wskazano, że uzyskane wpływy z trudem wystarczają na regulowanie niezbędnych bieżących wydatków skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 199 ustawy p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 2 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie prawnej, która wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie prawnej, która wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. Przy ocenie istnienia przesłanek prawa pomocy w sytuacji gdy ubiega się o nie osoba prawna badaniu podlega jej stan majątkowy i dochody, a przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wtedy i w takiej części, w jakiej środki znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy nie wystarczą na pokrycie kosztów sądowych. Zdaniem Sądu Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uwzględnienia wniosku nie uzasadnia przede wszystkim jej sytuacja finansowa, którą należy określić jako stabilną. Z danych przedstawionych przez skarżącą nie wynika by utraciła płynność finansową. Spółka prowadzi działalność gospodarczą, uzyskując przychody, na co wskazuje stan jej kont bankowych (25 938,55 zł). O dobrej kondycji finansowej Spółki świadczy również fakt, że za ostatni rok obrotowy uzyskała zyska w wysokości 667 909,63 zł. Oceniając sytuację majątkową Spółki jako stabilną Sąd wziął pod uwagę również wartość środków trwałych będących w jej posiadaniu (6 085 278,25 zł). W związku z powyższym nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty te stanowią wpis od skargi. Kwota na rachunkach bankowych Spółki zdecydowanie przewyższa nie tylko kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (551 zł), ale także we wszystkich sprawach Spółki przed WSA w Kielcach (4872 zł). Po ich uiszczeniu do dyspozycji Spółki pozostaną jeszcze wolne środki. Argumentem za przyznaniem Spółce prawa pomocy, zdaniem Sądu, nie jest również fakt zapłaty przez nią o około 200% większego podatku od gier. Powoływanie się na obciążenie strony płatnościami z tytułu podatku jako na okoliczność uzasadniającą przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bowiem nieskuteczne, gdyż zarówno podatki jak i koszty sądowe stanowią dochód budżetu państwa i przez to są równoważne (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GZ 80/08, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na treść rozstrzygnięcia nie mogą mieć również wpływu fakty, którymi skarżąca uzasadnia sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 września 2012 r., tj. brak możliwości niezwłocznego zbycia majątku ruchomego oraz nieodwracalne skutki zbycia nieruchomości. Zdaniem Sądu już samo posiadanie przez Spółkę wykazanego majątku ruchomego oraz nieruchomości, nieobciążonych prawami osób trzecich, uniemożliwia przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy skarżąca nie może lub nie zamierza zbyć posiadanego majątku może on służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu. Wymaga podkreślenia, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawione okoliczności uzasadniają twierdzenie, że skarżąca posiada dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 244, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.