I SA/Ke 376/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 376/15 w przedmiocie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 500 zł i oddalenia wniosku w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi K.Ch na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K z dnia 30 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: 1. Zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 500 ( pięćset ) zł 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 marca 2015 r. r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. K.Ch złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący sam pozostaje w gospodarstwie domowym, nie posiada majątku, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1800 zł brutto miesięcznie (kopia umowy z dnia 1 kwietnia 2015 r. w załączeniu). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest studentem III roku, zamieszkuje u dziadków. Jako miesięczne wydatki skarżący wskazał czesne 510 zł, opłata za telefon+Internet 80 zł, soczewki 150 zł, dojazdy na uczelnię i do pracy 80 zł, pomoce naukowe 200 zł, wydatki na odzież, obuwie i wyżywienie 400 zł. Z uwagi że dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych poprzez przedłożenie: odpisu/kserokopii rocznych zeznań podatkowych skarżącego za rok 2014; udokumentowanie dochodów skarżącego za miesiące maj 2015 r. oraz czerwiec 2015 r. przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o prowadzeniu/nieprowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej; przedłożenia wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; jeżeli skarżący nie jest posiadaczem/właścicielem konta/rachunku bankowego udokumentowanie, że wynagrodzenie za pracę wykonywaną w 2015 r. skarżący otrzymywał i otrzymuje w gotówce do rąk własnych; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji) oraz zarejestrowanych na nazwisko skarżącego jako właściciela lub współwłaściciela; przedłożenie zaświadczenia z WSH w Kielcach potwierdzającego, że skarżący jest studentem III roku studiów w systemie dziennym oraz zaświadczenia o wysokości czesnego i terminowości dokonywania wpłat czesnego przez skarżącego; oświadczenie skąd skarżący posiada oraz zamierza posiadać środki finansowe na pokrycie kosztów czesnego oraz pomocy naukowych; oświadczenie skąd skarżący posiada oraz zamierza posiadać środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył kopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2014 r., z którego wynika, że za 2014 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie 12.800, 00 zł, zaświadczenie o zarobkach z 30 czerwca 2015 r,, z którego wynika, że skarżący uzyskuje przeciętne wynagrodzenie brutto w wysokości 1953,75 zł (netto 1.427,66 zł), zaświadczenie z dnia 30 czerwca 2015 r. z Urzędu Skarbowego potwierdzające, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., zaświadczenie z dnia 26 czerwca 2015 r. z Wydziału Komunikacji i Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta Kielce o nieodnalezieniu pojazdów zarejestrowanych na rzecz skarżącego, zaświadczenie z dnia 25 czerwca 2015 r. z WSH w Kielcach o tym, że skarżący jest studentem VI semestru studiów pierwszego stopnia, czesne miesięczne wynosi 515 zł, zalega z czesnym w kwocie 1539 zł oraz złożył oświadczenie, że środki finansowe na pokrycie kosztów czesnego, pomocy naukowych, codziennej egzystencji oraz prowadzenia niniejszej sprawy uzyskuje z własnej pracy zarobkowej oraz korzysta z pomocy finansowej dziadków i rodziców. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sadowej, przekraczającej kwotę 500 ( pięćset ) złotych i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący podniósł, że okoliczność iż strona korzysta z pomocy materialnej rodziców i dziadków nie nakłada na nich obowiązku wspierania finansowego wnuka w zakresie uiszczania kosztów sądowych. Ponadto wskazał, że wniesienie skargi do sądu stanowiło formę obrony przed niesłusznym obciążeniem go podatkiem którego zapłata ciążyła na jego rodzicach. Wobec powyższego trudno zgodzić się, w ocenie skarżącego, z tezą wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący powinien zaplanować z góry wszczęcie procesu sądowego i zgromadzić w tym celu oszczędności ograniczając poziom swojego życia do granic fizycznej egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych, co do zasady, koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Stosownie do treści z art. 245 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z treści art. 246 § 2 ustawy p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie. Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy skarżący wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Po dokonaniu analizy wniosku oraz dodatkowego oświadczenia, Sąd uznał, że zawarte tam informacje nie potwierdzają spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, a sam wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu sytuacja wnioskodawcy nie jest na tyle zła aby nie mógł partycypować w części kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, a jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie średnio 1.427,66zł netto. Wnioskodawca nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Podkreślenia wymaga , że zamieszkuje wraz ze swoimi dziadkami, którzy łącznie z rodzicami skarżącego dodatkowo wspierają go finansowo. W ocenie Sądu strona która posiada stały miesięczny dochód, powinna partycypować w kosztach postępowania przed sądem administracyjnym ( por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2005 r. FZ 711/04; z dnia 21 grudnia 2007 I OZ 970/07;). Zdaniem Sądu w rozpatrywanym przypadku skarżący wykazał okoliczności, które uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy we zakresie orzeczonym w niniejszym postanowieniu. Stały miesięczny dochód strony, w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala na wygospodarowanie przez stronę kwoty w wysokości 500 zł, tytułem każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej tą kwotę. Możliwość wygospodarowania takiej sumy potwierdzają fakty wynikające z przedłożonego przez stronę rachunku bankowego z których wynika, że strona była w stanie ponosić różnorodne koszty przykładowo takie jak; klub fitness, wydatki na stacjach benzynowych czy opłata z bal licencjacki przekraczające łącznie kwotę 500 zł i nie należące z całą pewnością do niezbędnych wydatków utrzymania. Podobnie na uwagę zasługuje fakt, że strona podołała zgromadzeniu środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru. Ponadto okoliczność, że strona spłaca umowę w systemie ratalnym świadczy nie tylko o zdolności kredytowej skarżącego ale i o jego dobrej kondycji finansowej. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznana na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny. Natomiast wnioskodawcę, którego wszelkie potrzeby życiowe są zaspokojone, nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącego pozwala na uiszczanie kwoty 500 zł przy każdorazowej opłacie sądowej przekraczającej tę kwotę. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. .