I SA/Ke 376/25
WyrokWSA w Kielcach2025-10-23
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Agnieszka Banach, Magdalena Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji podatkowej, uznając, że przedstawiony stan faktyczny jest niepełny i zawiera sprzeczności, co uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając, że organ interpretacyjny nadużył instytucji wezwania do uzupełnienia stanu faktycznego, oczekując od wnioskodawczyni oceny prawnej i cywilnej zapisów umowy, zamiast jedynie wyjaśnienia istotnych dla oceny prawnopodatkowej elementów stanu faktycznego. Organ powinien był wydać interpretację indywidualną, nawet negatywną, zamiast odmawiać wszczęcia postępowania z powodu rzekomych sprzeczności w stanie faktycznym.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie VAT, opisując szczegółowo swoją działalność w ramach umowy franczyzowej i kwestionując, czy dochodzi do sprzedaży towarów w imieniu franczyzodawcy z uwagi na brak ekonomicznego władztwa nad towarem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając stan faktyczny za niepełny i sprzeczny. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 czerwca 2025 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 28 marca 2025 r. Zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. G. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia 28 marca 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z 13 czerwca 2025 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie własne z 28 marca 2025 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku M. G. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.
Organ ustalił, że wnioskiem z 20 grudnia 2024 r., podatnik zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.
We wniosku podatniczka wskazała, że jest podmiotem gospodarczym, którego głównym przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych, tj. kod PKD 47.11.Z ze stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. Podatnik posiada aktywny status podatnika VAT oraz jest rezydentem podatkowym do celów podatku dochodowego od całości swoich dochodów na terytorium Rzeczypospolitej [...]. Podatnik nawiązał współpracę na prowadzenie sklepu firmy "[...]" w ramach umowy współpracy franczyzowej zawartej 13 maja 2020 r. z podmiotem [...] [...] Sp. z o.o. dalej jako: "umowa", oraz zawarł w późniejszym okresie aneksy do tej umowy (ostatni aneks współpracy franczyzowej z 15 października 2020 r. został zawarty 17 maja 2023 r.), które to dokumenty regulowały wzajemne stosunki umowne, prawa i obowiązki oraz lokalizację prowadzenia sklepu [...] [...] Sp. z o.o. dalej jako: "Franczyzodawca".
Następnie podatnik wskazał na jego prawa i obowiązki jako Franczyzobiorcy wynikające z umowy. Wyjaśnił, że mocą umowy jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia działalności handlowej i usługowej w podnajętym mu w tym celu lokalu, do którego tytuł prawny posiada Franczyzodawca, z wykorzystaniem i zgodnie
z przekazanymi mu zasadami składającymi się na know-how, a także w sposób zgodny z postanowieniami umowy oraz Instrukcji i wytycznych, także wydanych w trakcie jej obowiązywania. Franczyzodawca zobowiązany jest przekazać franczyzobiorcy Know-How, ulepszać zasady prowadzenia działalności gospodarczej franczyzobiorcy, poszerzać ofertę sieci i podejmować działania w celu zdobywania nowych klientów. Franczyzodawca ma obowiązek organizacji sieci w sposób ułatwiający Franczyzobiorcy prowadzenie działalności handlowej i umożliwiający osiągnięcie przez franczyzobiorcę jak najlepszych wyników finansowych. W tym zakresie franczyzodawca wykorzystując swą wiedzę i doświadczenie dołoży starań do efektywnego zarządzania całą siecią detalicznych punktów sprzedaży funkcjonujących pod marką "[...]" i będzie współdziałać z Franczyzobiorcą.
W okresie obowiązywania umowy i na warunkach w niej przewidzianych Franczyzodawca zobowiązany jest do udzielania Franczyzobiorcy pomocy
w działalności handlowej, w tym poprzez utrzymanie dyscypliny w obszarze przestrzegania zasad prowadzenia działalności handlowej przez pozostałych uczestników sieci, udzielanie franczyzobiorcy wszechstronnej pomocy w utrzymaniu dobrej jakości oferty sklepu, a także wsparcia technicznego.
Strony postanowiły, że franczyzobiorca będzie prowadził działalność handlową w sklepie i sklep będzie otwarty i dostępny dla klientów we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem że działalność handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy nakazujące skrócenie godzin prowadzenia handlu lub zakazujące prowadzenia handlu w danym dniu, w szczególności przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni. Wszelkie zmiany godzin otwarcia sklepu inne niż wynikające z przepisów prawa wymagają zgody Franczyzodawcy w formie przewidzianej we właściwej instrukcji.
Franczyzobiorca nie jest uprawniony do powierzenia nadzoru nad działalnością handlową jakiejkolwiek osobie trzeciej bez pisemnej zgody Franczyzodawcy (pod rygorem nieważności). Franczyzobiorca uprawniony jest do prowadzenia działalności handlowej w sklepie i czerpania z tej działalności korzyści, na zasadach określonych w umowie. Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z dorobku Franczyzodawcy, jego doświadczenia oraz renomy, w tym do czerpania korzyści płynących ze współpracy Franczyzodawcy z dostawcami towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do prowadzenia w sklepie sprzedaży wszystkich towarów planogramowych oraz uprawniony jest do sprzedaży innych towarów handlowych nie uwzględnionych w planogramie, ale wpisanych na właściwą listę prowadzoną przez Franczyzodawcę. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do sprzedaży towarów, które nie zostały wpisane na listę towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do stosowania wskazanych przez Franczyzodawcę zasad i sposobów ekspozycji oraz przechowywania towarów handlowych i innych procedur i rozwiązań biznesowych.
Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez Franczyzodawcę, a w zakresie towarów regionalnych od dostawców regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych. Franczyzobiorca uprawniony jest do wykorzystania know-how w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w niniejszej umowie, w tym do korzystania z opracowanych i sprawdzonych przez Franczyzodawcę metod prowadzenia działalności handlowej w punktach sprzedaży detalicznej działających pod marką "[...]".
Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z własności intelektualnej w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w umowie. Franczyzobiorca zobowiązany jest prowadzić Działalność Handlową wyłącznie w sklepie oraz z wykorzystaniem know-how i własności intelektualnej, a w tym oprogramowania. Sprzedając towary w sklepie franczyzobiorca obowiązany jest stosować detaliczną cenę odsprzedaży klientom nie wyższą od wynikającej z regulacji niniejszej umowy (maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży), przy czym w każdym wypadku uprawniony jest do samodzielnego ustalenia detalicznej ceny odsprzedaży na poziomie niższym, bez względu na to czy dane towary handlowe sprzedawane są w normalnym toku działalności, czy objęte są akcją promocyjną wizerunkową, czy akcją promocyjną połączoną z czasową obniżką regularnej maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży.
Franczyzobiorca uprawniony jest do uzyskania od Franczyzodawcy posprzedażowych upustów ceny zakupu towarów w przypadkach określonych
w umowie i instrukcjach. Franczyzobiorca zobowiązany jest do oferowania w sklepie wszystkich usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu i nie jest uprawniony do oferowania usług, które nie zostały wpisane na listę usług około handlowych. W przypadku wprowadzenia do oferty sklepu innych/dodatkowych/nowych usług około handlowych, np. usługi płatnicze, pocztowe, loterie pieniężne, loterie promocyjne, itd., franczyzobiorca będzie zobowiązany do zawierania umów lub pośredniczenia przy zawieraniu umów na świadczenie tych usług z chwilą wprowadzenia ich do oferty sklepu. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać postanowień wszelkich zawartych umów dodatkowych i regulaminów, czy innego rodzaju instrukcji dotyczących świadczenia usług około handlowych oferowanych w sklepie.
Franczyzobiorca obowiązany jest współuczestniczyć w promocjach organizowanych przez Franczyzodawcę, polegających w szczególności na okresowych obniżkach maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży wybranych towarów handlowych lub grup towarów handlowych. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać planogramu i zamawiać towary handlowe stosownie do potrzeb, zmierzając do maksymalizacji obrotu w prowadzonym przez siebie sklepie. Franczyzobiorca obowiązany jest bezwzględnie przestrzegać terminów płatności za zakupione w ramach niniejszej umowy towary oraz terminów przelewów środków pieniężnych uzyskanych w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług około handlowych, stosując w tym zakresie odnośne postanowienia instrukcji i wytycznych.
Franczyzobiorca obowiązany jest do niezwłocznego udzielania Franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących wykonywania umowy, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym związane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych) i inne dokumenty księgowe. Nadto obowiązany jest przestrzegać warunków uzyskanych pozwoleń, koncesji, w tym przepisów komunalnych, w szczególności w zakresie prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych. Franczyzobiorca zapewni przestrzeganie tych regulacji przez osoby, którymi posługiwał się będzie przy wykonywaniu przedmiotu niniejszej umowy. Franczyzobiorca wyraża zgodę na przechowywanie w depozycie Franczyzodawcy oryginału pozwolenia na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych wydanego dla sklepu, natomiast w sklepie będzie posiadał poświadczony notarialnie odpis pozwolenia. Franczyzobiorca jednocześnie złoży do niniejszej umowy wskazane przez Franczyzodawcę oświadczenie dotyczące oryginału zezwolenia na wypadek wygaśnięcia umowy współpracy franczyzowej.
Franczyzobiorca obowiązany jest utrzymywać łączność z Franczyzodawcą w oparciu o wewnętrzny serwis internetowy oraz pocztę elektroniczną (e-mail). Franczyzobiorca obowiązany jest zapewnić stały kontakt telefoniczny 24 h/d 365 dni w roku z nim lub inną osobą należycie przez niego umocowaną. Franczyzobiorca obowiązany jest w ramach wykonania przedmiotu niniejszej umowy dbać o dobre imię i wizerunek Franczyzodawcy oraz dążyć do umocnienia pozytywnego wizerunku marki sklepu w świadomości klientów i kontrahentów. W szczególności franczyzobiorca obowiązany jest prowadzić swoją działalność zgodnie z najwyższymi standardami biznesowymi i nie dokonywać żadnych czynności, które wpłyną lub mogą wpłynąć niekorzystnie na wizerunek komercyjny lub renomę Franczyzodawcy. Franczyzobiorca obowiązany jest uczestniczyć w spisie z natury towarów ("inwentaryzacja"), a także w czynnościach kontrolnych, przeprowadzanych przez upoważnionych przedstawicieli Franczyzodawcy, w szczególności audytora, partnera ds. sprzedaży, managera ds. sprzedaży, pracownika Franczyzodawcy oraz innych podmiotów upoważnionych indywidualnie przez Franczyzodawcę. Spis z natury może być przeprowadzany w toku trwania współpracy ("inwentaryzacja okresowa"), lub po jej zakończeniu ("inwentaryzacja końcowa"). Przebieg i zasady przeprowadzania tych inwentaryzacji oraz czynności poinwentaryzacyjnych regulują odrębne Instrukcje. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać wszelkich postanowień umownych oraz regulacji prawnych związanych z korzystaniem ze sklepu i powstrzymać się od zachowań mogących skutkować utratą przez Franczyzodawcę tytułu prawnego do sklepu. Franczyzobiorca obowiązany jest przestrzegać procedury antykorupcyjnej i compliance Franczyzodawcy.
Franczyzobiorca zobowiązany jest poinformować Franczyzodawcę o prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż objętej przedmiotem niniejszej umowy niezwłocznie po jej podjęciu. Franczyzobiorca w ramach prowadzenia działalności handlowej w sklepie zobowiązany jest do prowadzenia sprzedaży towarów dla klientów w godzinach określonych w § 3 ust. 5 umowy współpracy franczyzowej w każdy dzień handlowy. Strony zgodnie postanawiają, że w przypadku nieprowadzenia przez Franczyzobiorcę sprzedaży towarów dla klientów w dzień handlowy, Franczyzodawca naliczy franczyzobiorcy karę umowną.
W celu rozpoczęcia współpracy z Franczyzodawcą oraz prowadzenia działalności handlowej w sklepie Franczyzobiorca zobowiązany był ponieść następujące koszty: a. zakup wskazanego przez franczyzobiorcę modelu drukarki fiskalnej, b. Inicjalną opłatę Franczyzową (podstawowa i kaucyjna) w wysokości określonej w umowie, c. koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia, d. koszty opłaty za wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
W trakcie trwania współpracy Franczyzobiorca zobowiązany był (ciągle jest) dokonywać na rzecz Franczyzodawcy zapłaty za towary oraz ponosić następujące opłaty i koszty: opłaty franczyzowej i opłaty franczyzowej licencyjnej w wysokości wskazanej w umowie, opłaty za podnajem w wysokości wskazanej w umowie, opłaty za wyposażenie w wysokości wskazanej w umowie, raty opłaty inicjalnej podstawowej w wysokości wskazanej w umowie, raty opłaty inicjalnej kaucyjnej w wysokości wskazanej w umowie, wpłaty na ubytki towarowe (WUT) w wysokości wskazanej
w umowie, koszty eksploatacyjne w szczególności:
a. wszelkie koszty związane z używaniem sklepu i prowadzeniem w nim działalności handlowej bez względu na to, czy ponoszone są przez Franczyzobiorcę bezpośrednio na rzecz dostawców dóbr lub usług, czy na podstawie refakturowania przez Franczyzodawcę lub wynajmującego Franczyzodawcę, a w szczególności koszty: wywozu nieczystości/śmieci koszty usług wodno-kanalizacyjnych koszty usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, opłaty za dzierżawę oprogramowania terminala dodatkowego czynszu podnajmu;
b. koszty wszelkich materiałów eksploatacyjnych kupowanych od Franczyzodawcy, a niepodlegających dalszej odprzedaży, w szczególności opakowań jednorazowych, rolek kasowych, strojów firmowych oraz innych towarów, które nie podlegają sprzedaży detalicznej u Franczyzobiorcy, a kupowane są przez niego od Franczyzodawcy, których wartość brutto wyliczona jest na podstawie wystawionych Franczyzobiorcy faktur VAT i faktur VAT KOREKTA, prowizji od płatności zrealizowanych transakcji kartami płatniczymi w wysokości określonej w umowie
z agentem rozliczeniowym, skorygowanej o potrącenia i inne dopłaty, wynagrodzenia za usługę drukowania, kar finansowych, w tym kar umownych określonych w umowie współpracy Franczyzowej lub w odrębnych Instrukcjach, spłaty pożyczki, składki na ubezpieczenie majątku, środków obrotowych oraz OC, a także na ubezpieczenie na wypadek wystąpienia szkody w ramach "polisy na biznes", koszt wydania kolejnego certyfikatu do usługi zaufania (w przypadku utracenia kluczy), należności z tytułu zawartych przez Franczyzobiorcę odrębnych umów na realizację usług, jeżeli zgodnie z warunkami tych umów operatorem rozliczeń jest Franczyzodawca, natomiast Franczyzobiorca jest zobowiązany do uiszczenia należnej kwoty za usługę na konto Franczyzodawcy (np. należności za wsparcie Franczyzobiorców w pozyskaniu przez agencje pracy pracowników tymczasowych lub zleceniobiorców do realizacji wyznaczonych zadań ("Praca Tu i Teraz"), oraz inne opłaty stanowiące ekwiwalent za świadczone na rzecz lub na zlecenie Franczyzobiorcy usługi.
Odnośnie praw i obowiązków Franczyzodawcy strona wyjaśniła, że zobowiązuje się wydać Franczyzobiorcy w uzgodnionym terminie sklep wraz z jego wyposażeniem, celem umożliwienia Franczyzobiorcy prowadzenia w nim działalności handlowej. Franczyzodawca zobowiązuje się wspierać Franczyzobiorcę w działalności handlowej w celu optymalizacji warunków jej prowadzenia w sklepie. Franczyzodawca zobowiązuje się udzielić Franczyzobiorcy w okresie obowiązywania umowy prawa do korzystania z Know-How, a także na bieżąco aktualizować Know-How stosownie do zmieniającej się rzeczywistości rynkowej, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. Jednocześnie Franczyzodawca zobowiązuje się dążyć do zachowania w poufności Know-How celem zachowania jego unikalnego charakteru. Franczyzodawca zobowiązuje się, że poprzez ustalany przez niego wystrój sklepu oraz sposób prezentacji Towarów Handlowych będzie dążył do maksymalizacji obrotu w sklepie. Franczyzodawca oświadcza, że poprzez współpracę ze starannie wybranymi dostawcami towarów handlowych będzie dążył do zapewnienia
i utrzymania atrakcyjnej oferty sklepu. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy towarów i towarów regionalnych, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów zostanie udostępniona Franczyzobiorcy za pośrednictwem systemu, a Franczyzodawca jest uprawniony
i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów regionalnych zostanie udostępniona Franczyzobiorcy w programie oraz ewentualnie poprzez wydanie przez franczyzodawcę odpowiedniej instrukcji lub wytycznej. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Indywidualnie określone dla danego sklepu planogramy zostaną udostępnione Franczyzobiorcy za pośrednictwem portalu,
a Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ich bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie.
Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia obsługi logistycznej sklepu w zakresie dostaw towarów, dokładając należytej staranności w celu zapewnienia -
w ramach dostępności towarowej u producentów lub dystrybutorów - ciągłości realizacji zamówień składanych przez Franczyzobiorcę. Franczyzodawca uprawniony jest do ustalania maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży towarów w sklepie. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu. W związku z wprowadzeniem do oferty sklepu usług około handlowych Franczyzodawca obowiązany jest zapewnić Franczyzobiorcy dokumentację i instrukcje niezbędne do zawierania umów w tym zakresie. Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia samodzielnie lub we współpracy z podmiotami trzecimi działań marketingowych wspierających rozpoznawalność detalicznych punktów sprzedaży funkcjonujących pod marką "[...]".
Franczyzodawca zobowiązany jest do organizowania kampanii reklamowych celem wypromowania i rozwoju działalności handlowej w sklepie. Franczyzodawca zobowiązuje się dysponować witryną internetową z informacjami o całej sieci, celem popularyzacji oferty sklepu oraz promowania marki sieci sklepów "[...]". Franczyzodawca zobowiązuje się obserwować rynek, statystyki oraz tendencje istotne dla prowadzenia działalności handlowej i wprowadzać w tym zakresie innowacje wzbogacając tym samym Know-How. Franczyzodawca może decydować o instalowaniu w sklepie urządzeń służących innym celom niż prowadzenie działalności handlowej, np. telefony, bankomaty, urządzenia służące do prowadzenia gier liczbowych, loterii pieniężnych i zakładów wzajemnych, urządzenia służące do przyjmowania opłat i przekazów pieniężnych itp. Franczyzodawca zobowiązany jest sprawować stały serwis i opiekę informatyczną sklepu.
Wnioskodawca wyjaśnił, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wykazywał w rejestrach sprzedaży oraz plikach JPK w okresach od czerwca 2020 r. do września 2024 r. sprzedaż towarów na terytorium kraju opodatkowanych właściwymi stawkami VAT oraz po stronie rejestru zakupu nabycie towarów i usług
z uwzględnieniem wszystkich faktur korygujących dotyczących rabatów zakupowych. Wystawione przez Franczyzodawcę faktury korygujące dotyczące rabatów zakupowych i wyżej wymienionego okresu, a ujęte przez wnioskodawcę w rejestrach zakupu dotyczą nr faktur, które wymienił. Faktury te pomniejszyły VAT naliczony do odliczenia z tytułu rabatów zakupowych. Strona podała, że dokonuje zamówienia towarów u Franczyzodawcy na podstawie wolumenu oraz limitu zamówień określonego przez Franczyzodawcę jak również cen ustalonych przez Franczyzodawcę bez możliwości kreowania tych cen tj. nie wpływa również na cenę odsprzedaży zamawianych towarów. Franczyzodawca dokonuje dostawy do sklepu jak Wnioskodawca uzupełni zatowarowanie według złożonych przez niego zamówień. Co więcej, cały utarg dzienny w kwocie brutto nie jest do dyspozycji oraz we własności Franczyzobiorcy lecz jest przelewany w kwocie brutto na konto Franczyzodawcy pod rygorem kary umownej. Wszelkie wpływy z tytułu transakcji kart debetowych/kredytowych konsumentów realizowane są na konto Franczyzodawcy z zastrzeżeniem, iż to Franczyzobiorca ponosi koszty utrzymania terminali płatniczych oraz ponosi koszty prowizji od transakcji kartowych. Faktury zakupowe z tytułu rzekomo nabytych towarów nie uwzględniały daty płatności - zawierały natomiast adnotację, że płatności Franczyzobiorca dokonuje według ustaleń instrukcji, z których wynika obowiązek przekazywania codziennego utargu z podatkiem VAT należnym. Wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane są z Franczyzodawcą i obciążają również podatnika, który z tego tytułu musi wpłacać Franczyzodawcy od 0,5 % do 2,5 procenta opłaty miesięcznej z tyt. tzw. Wskaźnika ubytków towarowych. Oprócz przedmiotowych opłat z tytułu WUT, podatnik może ponieść koszt obciążenia z tytułu tzw. weryfikacji (weryfikacja standardu sklepu). Obciążenie zależne jest od punktacji standardu utrzymania sklepu - tj. wpływa to na tzw. rabat intensyfikacyjny, który może być mniejszy w przypadku gorszego standardu utrzymania sklepu, jak również większy jeżeli standard jest lepszy. Jednym z głównych elementów weryfikacji wpływającym na niniejsze obciążenie jest ponowne comiesięczne badanie stanów magazynowych na wybranych ok 20 indeksach artykułów spożywczych tj. z różnych grup towarowych. Mechanizm miesięcznej inwentaryzacji wewnętrznej (weryfikacja do celów wewnętrznych, nierachunkowych) na 20 wybranych indeksach artykułów spożywczych, jest zawsze częścią składową tzw. karty weryfikacji.
Można więc stwierdzić, że Franczyzodawca obciążał po raz drugi podatnika każdego miesiąca z tytułu niezgodności stanów towarowych. Jest to działanie potwierdzające, że Franczyzodawca nie liczy się z procesem inwentaryzacyjnym na gruncie ustawy o rachunkowości i nakłada po raz kolejny dodatkowe obciążenie finansowe na podatnika, które potwierdza brak dysponowania Franczyzobiorcy nad towarem jak właściciel. Natomiast właściwy "coroczny proces inwentaryzacyjny" przeprowadzony jest z inicjatywy oraz w obecności pracowników/firm zewnętrznych Franczyzodawcy tj. wnioskodawca jest częstokroć kilka dni wcześniej informowany o konieczności przeprowadzenia inwentaryzacji przez pracowników/firmy zewnętrzne Franczyzodawcy i nie ma wpływu na wynik ani termin tej inwentaryzacji mimo rzekomo posiadanych na zasadzie prawa własności towarów. Inwentaryzacja przeprowadzana jest na czytnikach/skanerach Franczyzodawcy, co po raz kolejny potwierdza, że traktuje przedmiotowe towary "jak swoje". Ponadto Franczyzobiorcę oraz Franczyzodawcę łączy stosunek umowny dotyczący podnajmu lokalu, w którym prowadzona jest działalność handlowa.
To Franczyzodawca posiada prawo do lokalu, który następnie jest podnajmowany podatnikowi. Kwota wynagrodzenia należnego Franczyzodawcy
z tytułu podnajmu nie jest stała i ulega zmianie w zależności od obrotu. Wnioskodawca nie posiada również dostępu do szczegółowego rozliczenia kosztów energii elektrycznej (otrzymuje jedynie informację o kwocie ogólnej, która to kwota jest potrącana z rozliczenia pomiędzy stronami) - takie obciążenie obowiązuje od końca lutego 2023 r. Co więcej, podatnik ma również obowiązek wysyłki oryginału zezwolenia na sprzedaż alkoholu do siedziby Franczyzodawcy w P., co pokazuje jak skrajne obowiązki formalne narzucane są przez Franczyzodawcę niezgodne z ogólną praktyką gospodarczą. Franczyzodawca zobowiązany jest również do udostępnienia pulpitu zdalnego pracownikom Franczyzodawcy, który to umożliwia dostęp wewnętrzny do rozliczeń finansowych oraz stanów magazynowych Franczyzobiorcy tzw. portal "Z Market". Wnioskodawca, otrzymuje również (do wiadomości) instrukcje w systemie wewnętrznym dotyczące: m.in rozliczeń finansowych, inwentaryzacji, planogramów na których treść nie miał wpływu, a które są de facto nieodłącznym elementem dodatkowych obowiązków Franczyzobiorcy. Co więcej, Franczyzobiorca ma obowiązek zapewnić stały kontakt telefoniczny oraz elektroniczny 24h/365 dni
w roku tj. być dyspozycyjny wobec Franczyzodawcy w każdym czasie i porze. Podatnik odpowiada więc ekonomicznie za podejmowane działania i jest całkowicie uzależniony od procedur wprowadzonych przez Franczyzodawcę na podstawie realizowanej umowy, tj. nie działa w sposób niezależny w ramach normalnej praktyki rynkowej podmiotu handlowego. Ponadto, po wpłaconym utargu brutto przez Franczyzobiorcę w ramach miesięcznych rozliczeń, Franczyzobiorca otrzymywał wynagrodzenie w formie przelewu od Franczyzodawcy - jest to kwota wynagrodzenia przelewana w ramach rozliczenia miesięcznego przez Franczyzodawcę z którego składało się wynagrodzenie podstawowe plus prowizja (marża umowna) od wartości sprzedanych towarów oraz wynagrodzenie za otwarcie sklepu w dniu ustawowo wolne od pracy. Szczegółowy sposób wyliczenia wynagrodzenia prowizyjnego opisuje m.in. tzw. "dashboard" umieszczony na portalu "Z Market". Na paragonie wydawanym konsumentowi wymieniona jest na wstępie nazwa i numer sklepu, a pod spodem adres, pod którym znajduje się sklep, nazwa i NIP firmy podatnika, który dany sklep prowadzi.
Strona w uzupełnieniu wniosku i w odpowiedzi na zadane przez Dyrektora KIS pytania od nr. 1 do 16 podała, że w opisanym stanie faktycznym podatnik zawarł umowę, nazwaną odgórnie i jednostronnie przez Franczyzodawcę jako "umowa o współpracy franczyzowej", jednakże zawiera ona liczne zapisy i regulacje (przytoczone w przedstawionym opisie stanu faktycznego), które są charakterystyczne również dla ajencji. W rzeczywistości podatnik w ramach zawartej umowy (określającej warunki współpracy, w tym wynagrodzenie) prowadzi działalność gospodarczą de facto na rzecz Franczyzodawcy (pozyskuje towar wyłącznie od Franczyzodawcy lub wskazanych przez niego źródeł, a więc korzysta z jego towarów, usług i marki, w udostępnionym mu w tym celu lokalu oraz przekazuje mu cały dzienny utarg), co wskazuje, że w praktyce nie jest właścicielem towarów ani usług, które sprzedaje, ale działa na podstawie umowy, która określa warunki współpracy podobnie jak ma to miejsce w przypadku umowy ajencyjnej (jednocześnie ajencja nie wyklucza zachowania autonomii w prowadzeniu działalności w ramach określonych reguł). Przedstawione okoliczności stanowią element stanu faktycznego sprawy i nie powinny być kwalifikowane jako interpretacja zapisów umowy lub jej ocena dokonywana przez Podatnika (podatnik w tym zakresie tylko opisuje elementy składające się na rzeczywisty sposób wykonywania umowy, a więc zdarzenia gospodarcze mające odzwierciedlenie w rzeczywistości).
Podatnik nie przesądza, czy zawarta umowa jest umową franczyzową czy ajencyjną. Wyjaśnił, że ukształtowany stosunek prawny jest zbliżony do umowy ajencji, zatem jego działania mogą być kwalifikowane jako działania ajenta, zwłaszcza
w kontekście opisywanej kwestii dotyczącej posiadania towaru. Podatnik, kierując się dążeniem do przedstawienia stanu faktycznego w sposób pełny i przejrzysty wskazuje, że zawarł umowę oznaczoną jako umowa Franczyzową i w tym reżimie określany jest jako franczyzobiorca. Podatnik jednocześnie poinformował, że nie wnioskuje do organu o uzyskanie od niego odpowiedzi podatkowych dotyczących aspektu rzeczywistego rozporządzania majątkiem franczyzodawcy oraz pozornego przeniesienia własności towaru na franczyzobiorcę.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 2 wezwania do uzupełnienia wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej, strona wskazała, że podatnik formalnie nie działa na podstawie umowy agencyjnej lub innej umowy o podobnym charakterze. Podatnik zauważył jednak w tym zakresie, że opodatkowaniem nie jest objęta literalna treść umowy, a określone zdarzenia gospodarcze, podejmowane pomiędzy podatnikami w ramach nawiązanego stosunku umownego. Treść umowy nie może zatem przesądzać o określonych elementach stanu faktycznego. Podatnik zawarł określoną umowę, nazwaną odgórnie i jednostronnie przez Franczyzodawcę jako "umowa o współpracy franczyzowej", w celu prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania z tego tytułu zysków. Podatnik nie miał wpływu tak na kształt pierwotnego stosunku umownego zawartego pomiędzy stronami, jak i jego późniejszych modyfikacji, narzucanych jednostronnie przez Franczyzodawcę. Podatnik nie ma i nie miał możliwości kształtowania poszczególnych zapisów umownych. Jedyną możliwością pozostawioną w zakresie podatnika było i jest uprawnienie do wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji wprowadzanych do niej zmian (co należy uznać za uprawnienie niekorzystne dla Podatnika). Podatnik nie wykreował stanu faktycznego i prawnego, w którym obecnie funkcjonuje w obrocie.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 3 wezwania do uzupełnienia wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej strona wskazała, że ma obowiązek zaopatrywać/zatowarowywać się u Franczyzodawcy lub wskazanych przez niego podmiotów. Zgodnie z umową, Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez Franczyzodawcę, a w zakresie towarów regionalnych od dostawców regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych. Umowy/aneksy zawierają m.in. zapisy dotyczące zakupu/odsprzedaży lecz nie zawierają literalnie zapisów dotyczących własności towarów, wobec czego podatnik przytoczy zapisy umowne, które wskazują, że nie włada towarem jak właściciel w rozumieniu i dla celów podatku VAT: zgodnie z umową najpóźniej w chwilą zakończenia inwentaryzacji końcowej i zwrotnego przekazania sklepu Franczyzodawcy, w związku z rozwiązaniem umowy lub jej wygaśnięciem z innych przyczyn Franczyzobiorca obowiązany jest opuścić, opróżnić i wydać Franczyzodawcy sklep wraz z jego wyposażeniem oraz wszelkim innym mieniem należącym do Franczyzodawcy. W przypadku odmowy wydania lub podjęcia działań przez Franczyzobiorcę uniemożliwiających przejęcie towaru CL, sklepu, wyposażenia lub innego mienia Franczyzodawcy, Franczyzodawca uprawniony jest do wejścia w posiadanie sklepu, wyposażenia oraz wszelkiego mienia należącego do niego. Jednocześnie, zgodnie z umową Franczyzodawca uprawniony jest do wejścia w posiadanie sklepu, wyposażenia oraz innego mienia należącego do niego w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia niniejszej umowy z innych przyczyn,
a począwszy od chwili rozwiązania lub wygaśnięcia niniejszej umowy Franczyzobiorca nie jest uprawniony do posiadania sklepu, wyposażenia oraz innego mienia należącego do Franczyzodawcy i jest zobowiązany do jego natychmiastowego wydania. Kolejno Franczyzodawcy przysługuje nieodwołalne prawo do zajęcia sklepu, przejęcia wyposażenia oraz innego mienia Franczyzodawcy niezwłocznie w dniu rozwiązania lub z innych przyczyn wygaśnięcia niniejszej umowy i w tym zakresie Franczyzobiorca upoważnia nieodwołalnie Franczyzodawcę do swobodnego wejścia do sklepu - nawet z pokonaniem zamków lub innych zabezpieczeń, a następnie swobodnego rozporządzania Sklepem według własnego uznania. Strony zgodnie oświadczają, że przejęcie sklepu w trybie określonym powyżej nie będzie stanowiło naruszenia posiadania w rozumieniu powszechnie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Co istotne najpóźniej w chwilą zakończenia Inwentaryzacji końcowej i zwrotnego przekazania sklepu Franczyzodawcy, w związku z rozwiązaniem umowy lub jej wygaśnięciem z innych przyczyn Franczyzobiorca zobowiązany jest: opuścić, opróżnić i wydać Franczyzodawcy sklep wraz z jego wyposażeniem oraz wszelkim innym mieniem należącym do Franczyzodawcy. Nadto strona zobowiązana jest zwrócić Franczyzodawcy pełnowartościowe, z odpowiednim terminem przydatności do spożycia, nieuszkodzone towary CL, nadające się do dalszej odsprzedaży i spełniające warunki zwrotnego przekazania określone w odrębnej umowie dodatkowej przeniesienia prawa pod warunkiem rozwiązującym. Nadto strona ma zabrać ze sklepu przedmioty stanowiące własność Franczyzobiorcy (a w szczególności kasę fiskalną, własne dokumenty księgowe, przedmioty osobiste, towar regionalny, towary niepełnowartościowe lub nie nadające się do dalszej odsprzedaży).
W odniesieniu do powyższych punktów zauważyła, że sposób skonstruowania umowy prowadzi do wniosku, że w przypadku rozwiązania umowy współpracy franczyzowej, pełnowartościowy towar nie stanowi własności Franczyzobiorcy:
w umowie nie posłużono się pojęciem "Towary" definiowane w umowie jako łącznie Towary Handlowe, ani samym pojęciem "Towary Handlowe", definiowanym w umowie jako: wszelkie towary wprowadzone do obrotu w sklepie bez względu na ich materialną (towary fizyczne), bądź niematerialną (towary w formie elektronicznej) postać, w tym także opakowania kaucyjne i jednorazowe podlegające odsprzedaży lub zwrotowi; Franczyzodawca, jako twórca umowy, wyszczególniając katalog przedmiotów stanowiących własność Franczyzobiorcy po rozwiązaniu umowy nie ujął zatem pełnowartościowego towaru, co potwierdza faktyczny brak władztwa Franczyzobiorcy nad towarem a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez Franczyzobiorcę; jednocześnie, Franczyzodawca, jako twórca umowy zastrzega w jej treści, że siłowe wejście w posiadanie sklepu (a więc także jego zawartości, w tym towaru udostępnionego podatnikowi) nie będzie stanowiło naruszenia posiadania w rozumieniu powszechnie obowiązujących przepisów prawa - abstrahując od oczywistej sprzeczności tegoż zapisu z bezwzględnie obowiązującym przepisem rangi ustawowej (art. 342 Kodeksu cywilnego), należy zauważyć, że zastosowanie przedmiotowej konstrukcji umownej przez Franczyzodawcę również potwierdza faktyczny brak władztwa Franczyzobiorcy nad towarem, a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez Franczyzobiorcę; w umowie współpracy franczyzowej nie zawarto zapisu zawierającego zastrzeżenie na rzecz Franczyzodawcy własności dostarczonego do sklepu towaru, w sytuacji gdy z art. 535 Kodeksu cywilnego wynika generalna zasada, zgodnie z którą własność przedmiotu sprzedaży przechodzi na kupującego w chwili zawarcia umowy, natomiast wydanie towaru przez sprzedającego oraz zapłata ceny przez kupującego nie muszą nastąpić w tym samym czasie - zatem gdyby sprzedaż towaru nie była iluzoryczna, ewentualne rozwiązanie umowy o współpracy franczyzowej nie powodowałoby nieważności sprzedaży dostarczonego towaru,
a jedynie powstanie po stronie Franczyzodawcy wierzytelności o zapłatę ceny za sprzedany towar jako roszczenia o wykonanie zobowiązania wzajemnego (na marginesie należy dodać, że nie można zastrzec własności towaru, który nie został sprzedany). Tymczasem, pomijając wątpliwą kwestię wydania towaru i władztwa nad towarem (posiadania), kształt regulacji umownych oraz przyjęte mechanizmy postępowania z towarem nie pozwalały nawet w sposób pewny ustalić essentialia negotii umowy sprzedaży w momencie jej zawierania, w tym przede wszystkim ceny sprzedaży w momencie zawierania umowy sprzedaży, z uwagi na okoliczność, że niejednokrotnie cena produktu w sklepie kształtowana była następnie przez inne mechanizmy umowne (np. rabaty, akcje promocyjne). W umowie zawarto regulacje, zgodnie z którymi Franczyzodawca sprzedaje Franczyzobiorcy towary CL udzielając mu kredytu kupieckiego (sprzedaż z odroczonym terminem płatności), jednakże zgodnie z kolejnymi postanowieniami umowy w tym zakresie Franczyzobiorca obowiązany jest płacić w częściach (ratach) za wcześniej zakupione od Franczyzodawcy w ramach kredytu kupieckiego towary i przekazywać Franczyzodawcy uzyskane w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług okołohandlowych środki pieniężne każdego dnia roboczego, w sposób i na zasadach określonych w niniejszej umowie, odrębnych instrukcjach i wytycznych. Wysokość raty uzależniona jest m.in. od wartości sprzedanych klientom towarów CL w dniu poprzednim i jest ustalana poprzez wyliczenie wysokości wpłaty Obowiązkowej wg. zasad określonych w odrębnej Instrukcji. Niezwłocznie po zakończeniu każdego dnia działalności handlowej w sklepie Franczyzodawca wskaże Franczyzobiorcy kwotę obowiązkowej wpłaty, wynikającą z treści zawartej umowy, ustaloną zgodnie
z zasadami wskazanymi w odpowiedniej instrukcji, uwzględniającą przyjętą zapłatę
w formie bezgotówkowej ("obowiązkowa wpłata"). Wysokość obowiązkowej wpłaty stanowi kwotę jaką należy wpłacić franczyzodawcy w następnym dniu roboczym na poczet zapłaty za wcześniej dostarczone towary CL lub zrealizowane usługi okołohandlowe, a także z tytułu innych zobowiązań Franczyzobiorcy względem Franczyzodawcy określonych w niniejszej umowie i odrębnych instrukcjach.
5) w umowie nie zawarto także zapisu uprawniającego Franczyzodawcę do zastawu na rzeczach pozostawionych przez najemcę sklepu oraz zastawu na rzeczach ruchomych dla zabezpieczenia oznaczonych wierzytelności co również potwierdza brak zaistnienia sprzedaży towaru - co również potwierdza faktyczny brak władztwa Franczyzobiorcy nad towarem, a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez Franczyzobiorcę (Franczyzodawca nie zabezpieczył w ten sposób towaru oraz wskazał w umowie, że bez żadnych dodatkowych oświadczeń/czynności pozostanie on w jego posiadaniu po rozwiązaniu umowy, co z kolei nie będzie stanowiło jakiegokolwiek naruszenia prawa).
W ramach odpowiedzi na pytanie z nr 4 wezwania do uzupełnienia wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawczyni wskazała, że na fakturach wystawianych podatnikowi przez Franczyzodawcę widnieją: dane nabywcy, miejsce dostawy, adres do korespondencji, miejsce wystawienia faktury oraz data sprzedaży, nr indeksów towarowych (ich ilość, cena jednostkowa, rabat %, wartość netto przed rabatem, wartość netto po rabacie, stawka VAT), nr konta, nr faktury, termin płatności: zgodnie z instrukcją, sposób płatności: przelew elektroniczny krajowy, rachunek bankowy sprzedawcy czyli Franczyzodawcy, wartość netto, kwota VAT, wartość brutto, rozliczenie dotyczące opakowań kaucyjnych.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 5 wezwania do uzupełnienia wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawczyni wskazała, że z zawartej umowy nie wynika jednoznacznie taka sytuacja, przy czym zaznaczyć należy, że brak określonych zapisów umownych nie może być utożsamiany z brakiem zaistnienia określonych elementów stanu faktycznego w rzeczywistości. Jednocześnie podatnik podkreśla, że okoliczność zawarcia w umowie określonych, jednostkowych zapisów, w tym w szczególności dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, sama w sobie nie wyklucza faktycznego dokonywania sprzedaży na rzecz Franczyzodawcy w ramach realizacji danej umowy. Nie należy tracić z pola widzenia, że wielowątkowa regulacja umowna wprowadza (narzuca) określone metodyki i wzorce postępowania, którymi należy się kierować
w ramach realizacji umowy. Podatnik wskazuje, że to właśnie owe wzorce postępowania, których Franczyzodawca oczekuje od Franczyzobiorcy i do których Franczyzobiorca się stosuje wskazują na faktyczne powierzenie towaru celem jego sprzedaży. Sam zaś brak jednoznacznych regulacji nie może przesądzać
o sprzeczności stanowiska Podatnika, ani tym bardziej przyjęciu prymatu nieistniejących postanowień umownych nad przedstawionym opisem stanu faktycznego.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 6 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawczyni wskazała, że:
1) podatnik podejmuje decyzje związane z działalnością gospodarczą, jednakże muszą one być zgodne z obowiązującymi go standardami obsługi sklepu określonymi w umowie, instrukcjach, wytycznych lub zaleceniach; 2) podatnik odpowiada za zarządzanie sklepem w ramach wiążących wytycznych Franczyzodawcy, zatem swoboda podatnika w zarządzaniu sklepem jest ograniczona; 3) podatnik odpowiada za zatrudnianie pracowników, przy czym zgodnie z umową, ma obowiązek zaangażować do obsługi sklepu osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje
i uprawnienia stosownie do powierzanych im zadań oraz dające rękojmię należytego wykonywania powierzonych im obowiązków. Jednocześnie Franczyzodawca uprawniony będzie do wnioskowania do Franczyzobiorcy o zwolnienie lub odsunięcie od wykonywania obowiązków osoby zaangażowanej w obsługę sklepu, która będzie niekompetentna lub będzie naruszała swoje obowiązki pracownicze, albo wykonywać je będzie w sposób rażąco naruszający standardy obsługi sklepu określone w umowie, instrukcjach, wytycznych lub zaleceniach; 4) podatnik odpowiada (przed Franczyzodawcą) za przestrzeganie ustalonych godzin otwarcia sklepu w dni handlowe, ale nie ma wpływu na godziny otwarcia sklepu (wszelkie odstępstwa w tym zakresie wymagają zgody Franczyzodawcy, zaś za nieprowadzenie sprzedaży towarów w dni handlowe Franczyzodawca może nakładać kary umowne); 5) podatnik odpowiada za pracę w niedzielę i święta. Podatnik ma obowiązek prowadzić działalność handlową w sklepie (i sklep będzie otwarty i dostępny dla klientów) we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem że Działalność Handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa. Zgodnie z instrukcją obowiązek prowadzenia sprzedaży nie występuje w święta oraz w niedziele niehandlowe (dni niehandlowe) określone w ustawie z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu
w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, które to dni w danym roku są wskazane w załączniku do instrukcji.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 7 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawczyni wskazała, że zapisy w instrukcji są następujące: Każdy Franczyzobiorca dokonuje wpłaty za zakupione Towary CL oraz z tytułu innych zobowiązań względem Franczyzodawcy (w tym Opłaty Inicjalne, Opłaty Franczyzowe, Opłatę za Podnajem i Opłatę za Wyposażenie) przelewem na przypisany Franczyzobiorcy w Banku PEKAO S.A. indywidualny właściwy rachunek, zwany dalej Wirtualnym Rachunkiem Bankowym (w skrócie WRB). Numer WRB, na który Franczyzobiorca wpłaca należne Franczyzodawcy środki pieniężne, podany jest Franczyzobiorcy w Portalu Managera w zakładce danych podstawowych. Franczyzobiorca nie może dokonywać wpłat środków pieniężnych na rachunek VAT Franczyzodawcy w ramach dobrowolnego mechanizmu podzielonej płatności, z zastrzeżeniem wydania wyraźnej zgody przez Franczyzodawcę. Franczyzobiorca obowiązany jest dokonywać płatności na rzecz Franczyzodawcy przelewem z rachunku bankowego należącego do Franczyzobiorcy, na wskazany przez Franczyzodawcę rachunek WRB. Każdy Franczyzobiorca zobowiązany jest w tytule płatności wpisać "zapłata za towar lub inne zobowiązania" oraz podać swój osobisty kod księgowy SAP w prawidłowym formacie (np. A99999, tj. znaki w jednym ciągu bez przerwy). Indywidualny numer (kod SAP) nadawany jest każdemu Franczyzobiorcy. Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień tej lub odrębnych Instrukcji, za dostarczone Franczyzobiorcy Towary CL lub świadczone Usługi Okołohandlowe Franczyzobiorca zobowiązany jest płacić Franczyzodawcy w ratach, w następnym dniu roboczym po sprzedaży jakiegokolwiek Towaru CL, wydaniu opakowań kaucyjnych lub świadczeniu Usługi Okołohandlowej, a inne należności z tytułu Umowy Współpracy Franczyzowej między Stronami (w tym te, o których mowa w pkt f poniżej) w terminach przewidzianych w Umowie, tej lub ewentualnych innych Instrukcjach, przy czym:
i. w związku ze stałym zadłużeniem Franczyzobiorcy względem Franczyzodawcy z tytułu sprzedaży Towaru CL oraz innych tytułów oraz w celu zabezpieczenia środków pieniężnych na spłatę comiesięcznych zobowiązań Franczyzobiorcy względem Franczyzodawcy, na poczet tego zadłużenia Franczyzobiorca zobowiązany jest wpłacić na przypisany do niego WRB w każdym dniu roboczym co najmniej kwotę Obowiązkowej Wpłaty.
ii. Rozliczenie z tytułu wszystkich Obowiązkowych Wpłat Franczyzobiorcy dokonanych w danym miesiącu i ich zaliczenie na zadłużenie Franczyzobiorcy względem Franczyzodawcy nastąpi w terminie 5 dni roboczych od zakończenia tego miesiąca, na zasadach określonych w Zasadach rozliczenia Franczyzobiorcy.
W ramach prowadzonej działalności handlowej w sklepie mogą wzajemnie występować w szczególności następujące inne tytuły do rozliczenia między stronami:
i) zakup przez Franczyzobiorcę od Franczyzodawcy materiałów eksploatacyjnych (np. rolki kasowe, torebki foliowe) i towarów promocyjnych,
ii) pozostałe opłaty i usługi rozliczane przez Franczyzodawcę z Franczyzobiorcą oraz koszty przenoszone przez refakturowanie, które uprzednio poniósł Franczyzodawca, a obciążające działalność Franczyzobiorcy lub poniesione na jego rzecz,
iii) inne niefakturowane obciążenia, np. kary, odsetki, refundacja poniesionej przez Franczyzobiorcę opłaty za uzyskane zezwolenie na handel alkoholu w sklepie - zasady refundacji reguluje odrębna Instrukcja;
iv) ostateczne rozliczenie za wszystkie dostarczone towary CL oraz za świadczenie Usług Okołohandlowych oraz z innych wzajemnych należności między Stronami nastąpi po rozwiązaniu lub wygaśnięciu Umowy oraz po przeprowadzeniu Inwentaryzacji końcowej i będzie uwzględniało wszelkie zdarzenia gospodarcze, jakie miały miejsce w związku z prowadzoną współpracą;
v) Franczyzodawca może podjąć decyzję o zmianie banku, powiadamiając o tym Franczyzobiorcę drogą elektroniczną na Cyberstore lub za pośrednictwem poczty elektronicznej. Nowy rachunek bankowy, na który Franczyzobiorca obowiązany będzie wpłacać środki pieniężne na rzecz Franczyzodawcy, obowiązuje od dnia wskazanego w powiadomieniu, o którym mowa w zdaniu pierwszym.
W ramach odpowiedzi na pytanie z nr [...] wezwania do uzupełnienia wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawczyni wskazała, że na paragonie widnieją dane podatnika, tj. dane sklepu (lokalizacja: ul. [...] lok. 1, [...]), imię i nazwisko podatnika M. G., NIP [...], kod sklepu, oznaczenie PARAGON FISKALNY, indeks towarowy, oznaczenie sprzedaży opodatkowanej, stawka podatku VAT, suma w PLN, forma płatności, login, data
i godzina fiskalizacji, nr systemowy, nr EAO.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 9 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawczyni wskazała, że w ocenie podatnika postrzeganie przytoczonych okoliczności w kategoriach nieścisłości nie wynika z nieprawidłowego opisu stanu faktycznego dokonanego przez Podatnika, lecz z rzeczywistego rozdźwięku pomiędzy zapisami umownymi, a rzeczywistymi zdarzeniami gospodarczymi, które mają miejsce w ramach wykonywania umowy. Kwestia dotycząca treści paragonu nie rzutuje, ani nie przesądza o okoliczności sprzedaży towaru w imieniu Franczyzodawcy, wynikającej ze szczegółowo opisywanego wyżej faktycznego braku władztwa nad towarem. Podatnik niezmiennie stosuje się do regulacji umownych, w tym także w zakresie dokumentowania sprzedaży. Fakt, że stosowanie się przez podatnika do treści umowy prowadzi do zaistnienia opisanego stanu faktycznego, budzącego wątpliwości nie tylko podatnika (co znalazło wyraz w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej), ale także organów podatkowych w toku jego rozpatrywania, potwierdza zasadność wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 10 wezwania do uzupełnienia wniosku
o wydanie interpretacji indywidualnej, wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie
z zapisami umowy, to podatnik ma obowiązek ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej, która formalnie stanowi własność podatnika (podatnik nabył kasę odgórnie wskazaną przez Franczyzodawcę oraz zarejestrował ją na siebie zgodnie z zobowiązaniem umownym). Zgodnie z umową: Franczyzobiorca zobowiązany jest do ewidencji na urządzeniu fiskalnym zgłoszonym do właściwego Urzędu Skarbowego zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa wszystkich transakcji sprzedaży towarów handlowych oraz umów na świadczenie usług okołohandlowych zrealizowanych
w sklepie. Jednocześnie, w celu rozpoczęcia współpracy z franczyzodawcą oraz prowadzenia działalności handlowej w sklepie Franczyzobiorca zobowiązany jest ponieść następujące koszty: a. zakup wskazanego przez Franczyzobiorcę modelu drukarki fiskalnej (koszt w wysokości określonej przez producenta/dostawcę) - zatem to Franczyzodawca decyduje w kwestiach kasy fiskalnej Franczyzobiorcy. Jednocześnie, Franczyzobiorca zobowiązany jest udzielić przedstawicielowi Franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących prowadzonej działalności handlowej, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe
i rozliczeniowe z tym związane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych), inne dokumenty księgowe, pracownicze, sanitarno-epidemiologiczne, ubezpieczeniowe, dotyczące eksploatacji sklepu, i inne. Franczyzodawca uprawniony jest do przeprowadzania kontroli planowanych, cyklicznych lub doraźnych, które mogą być przeprowadzone bez zapowiedzi, w tym także pod nieobecność Franczyzobiorcy.
W ramach odpowiedzi na pytanie nr 11, wnioskodawczyni wskazała, że zważywszy na odpowiedź na pytanie do pkt 10 wezwania, Franczyzodawca nie przekazał podatnikowi swojej kasy w celu prowadzenia ewidencji. W ramach odpowiedzi na pytanie z pkt 12, wnioskodawczyni wskazała, że podatnik nie zawierał żadnych odrębnych umów w tym zakresie, a ponadto żaden z zapisów w ramach stosunku umownego nawiązanego z Franczyzodawcą nie reguluje wprost tej kwestii.
W ramach odpowiedzi na pytanie z pkt 13, wnioskodawczyni wskazała, że:
1) zgodnie z umową: po zakończeniu każdego miesiąca kalendarzowego Franczyzodawca przeprowadza proces miesięcznego rozliczenia Franczyzobiorcy (rozliczenie częściowe stron), na podstawie którego rozliczeniu podlegają dokonane przez Franczyzobiorcę w danym miesiącu wpłaty i ustalana jest kwota do wypłaty na rzecz Franczyzobiorcy. Proces miesięcznego rozliczenia jest przeprowadzany do 5 dni roboczych od zakończenia danego miesiąca. Kwota do wypłaty składa się w wartościach brutto z: marży zrealizowanej przez Franczyzobiorcę, przy czym dla przecen uwzględnia się marżę zrealizowaną nie mniejszą niż zero złotych, prowizji należnej z tytułu zawierania umów lub pośredniczenia przy zawieraniu umów na świadczenie Usług Okołohandlowych, w szczególności świadczonych w ramach "Drobnych Rachunków" rabatów, w szczególności Rabatu Podstawowego, Rabatu Dodatkowego Kwotowego, Rabatu Dodatkowego Procentowego, Rabatu za wzrost sprzedaży Produktów Świeżych, Rabatu Intensyfikacyjnego, Rabatu Lojalności owego, dopłaty do ceny Towarów Regionalnych (promocja), kary za brak prowadzenia sprzedaży Towarów dla Klientów w dni handlowe w określone w § 4 ust. 29 Umowy Współpracy Franczyzowej, obligatoryjnych potrąceń wynikających: Opłat Franczyzowych w szczególności z: Opłaty za Podnajem, Opłaty za Wyposażenie, Raty Opłaty Inicjalnej Podstawowej, Raty Opłaty Inicjalnej Kaucyjnej, wpłaty na ubytki towarowe wyliczanej według reguły określonej w § 20 ust. 17 - 30 Koszty Eksploatacyjne rozliczane za pośrednictwem Franczyzodawcy, a w szczególności: wszelkie koszty związane z używaniem Sklepu i prowadzeniem w nim Działalności Handlowej (na podstawie refakturowania przez Franczyzodawcę na Franczyzobiorcę) a w szczególności koszty: wywozu nieczystości/śmieci, koszty usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, opłaty za dzierżawę oprogramowania terminala, koszty energii elektrycznej, koszty wszelkich materiałów eksploatacyjnych kupowanych od Franczyzodawcy, a niepodlegająych dalszej odprzedaży,
w szczególności opakowań jednorazowych, rolek kasowych, strojów firmowych oraz innych Towarów, które nie podlegają sprzedaży detalicznej u Franczyzobiorcy,
a kupowane są przez niego od Franczyzodawcy, których wartość brutto wyliczona jest na podstawie wystawionych Franczyzobiorcy faktur VAT i faktur VAT KOREKTA przez Franczyzodawcę za okres od 21 dnia miesiąca poprzedniego do 20 dnia miesiąca bieżącego, którego dotyczy rozliczenie miesięczne;
i) prowizja od płatności zrealizowanych transakcji kartami płatniczymi skorygowana o potrącenia i inne dopłaty
j) wynagrodzenie za usługę drukowania
k) kar finansowych, w tym kar umownych określonych w Umowie Współpracy 21/37
Franczyzowej lub w odrębnych Instrukcjach
l) spłata pożyczki
m) ubezpieczenie na wypadek wystąpienia szkody w ramach "Polisy na Biznes"
n) ubezpieczenie majątku, środków obrotowych oraz OC,
o) koszt wydania kolejnego certyfikatu do Usługi Zaufania (w przypadku utracenia kluczy),
p) należności z tytułu zawartych przez Franczyzobiorcę odrębnych umów na realizację usług, jeżeli zgodnie z warunkami tych umów operatorem rozliczeń jest Franczyzodawca, natomiast Franczyzobiorca jest zobowiązany do uiszczenia należnej kwoty za usługę na konto Franczyzodawcy (np. należności za wsparcie Franczyzobiorców w pozyskaniu przez Agencje Pracy pracowników tymczasowych lub zleceniobiorców do realizacji wyznaczonych zadań ("Praca Tui Teraz"), koszt usługi merchandisingu w zakresie przygotowania Sklepu do otwarcia "[...] pod klucz".
Składniki wynagrodzenia Franczyzobiorcy określa miesięczne zestawienie
w formie Dashboardu (widoczne na portalu Z-Market), gdzie wypunktowane są różne elementy wynagrodzenia Podatnika.
W praktyce: po wpłaconym utargu brutto przez Franczyzobiorcę w ramach miesięcznych rozliczeń, Franczyzobiorca otrzymywał wynagrodzenie w formie przelewu od Franczyzodawcy - była to kwota wynagrodzenia przelewana w ramach rozliczenia miesięcznego przez Franczyzodawcę, z którego składa się: i. marża zrealizowana przez Franczyzobiorcę, przy czym dla przecen uwzględnia się marżę zrealizowaną nie mniejszą niż zero złotych, ii. prowizja należna z tytułu zawierania umów lub pośredniczenia przy zawieraniu umów na świadczenie Usług Okołohandlowych, w szczególności świadczonych w ramach "Drobnych Rachunków"
iii. rabaty, w szczególności Rabat Podstawowy, Rabat Dodatkowy Kwotowy, Rabatu Dodatkowy Procentowy, Rabat za wzrost sprzedaży Produktów Świeżych, Rabat Intensyfikacyjny, Rabat Lojalnościowy, dopłata do ceny Towarów Regionalnych (promocja), iv. kary za brak prowadzenia sprzedaży Towarów dla Klientów w dni handlowe, v. obligatoryjne potrącenia wynikające w szczególności z: Opłat Franczyzowych, Opłaty za Podnajem, Opłaty za Wyposażenie, Raty Opłaty Inicjalnej Podstawowej, Raty Opłaty Inicjalnej Kaucyjnej, vi. Wpłaty na ubytki towarowe wyliczanej, vii. Koszty Eksploatacyjne rozliczane za pośrednictwem Franczyzodawcy, a w szczególności:
wszelkie koszty związane z używaniem Sklepu i prowadzeniem w nim Działalności Handlowej (na podstawie refakturowania przez Franczyzodawcę na Franczyzobiorcę) a w szczególności koszty: wywozu nieczystości/śmieci, koszty usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, opłaty za dzierżawę oprogramowania terminala, koszty energii elektrycznej, viii. koszty wszelkich materiałów eksploatacyjnych kupowanych od Franczyzodawcy, a niepodlegających dalszej odprzedaży, w szczególności opakowań jednorazowych, rolek kasowych, strojów firmowych oraz innych Towarów, które nie podlegają sprzedaży detalicznej
u Franczyzobiorcy, a kupowane są przez niego od Franczyzodawcy, których wartość brutto wyliczona jest na podstawie wystawionych Franczyzobiorcy faktur VAT i faktur VAT KOREKTA przez Franczyzodawcę za okres od 21 dnia miesiąca poprzedniego do 20 dnia miesiąca bieżącego, którego dotyczy rozliczenie miesięczne; ix. prowizja od płatności zrealizowanych transakcji kartami płatniczymi skorygowana o potrącenia i inne dopłaty x. wynagrodzenie za usługę drukowania xi. kary finansowe, w tym kary umowne określone w Umowie Współpracy Franczyzowej lub w odrębnych Instrukcjach
xii. spłata pożyczki xiii. ubezpieczenie na wypadek wystąpienia szkody w ramach "Polisy na Biznes" xiv. ubezpieczenie majątku, środków obrotowych oraz OC, xv. koszt wydania kolejnego certyfikatu do Usługi Zaufania (w przypadku utracenia kluczy),
xvi. należności z tytułu zawartych przez Franczyzobiorcę odrębnych umów na realizację usług, jeżeli zgodnie z warunkami tych umów operatorem rozliczeń jest Franczyzodawca, natomiast Franczyzobiorca jest zobowiązany do uiszczenia należnej kwoty za usługę na konto Franczyzodawcy (np. należności za wsparcie Franczyzobiorców w pozyskaniu przez Agencje Pracy pracowników tymczasowych lub zleceniobiorców do realizacji wyznaczonych zadań ("Praca Tu i Teraz"),
xvii. koszt usługi merchandisingu w zakresie przygotowania Sklepu do otwarcia "[...] pod klucz".
W odniesieniu do prowizji od wartości sprzedanych towarów jest to zgodnie
z Umową o współpracy franczyzowej; Marża ze sprzedaży wszystkich Towarów Handlowych stanowi jedno ze źródeł dochodów z Działalności Handlowej Franczyzobiorcy w Sklepie. Marża jest to różnica pomiędzy Detaliczną Ceną Odsprzedaży Towarów a ceną ich zakupu (nadwyżka nad ceną zakupu Towarów, która zawiera się w Detalicznej Cenie Odsprzedaży (cena detaliczna = marża + cena zakupu)].
W odniesieniu do wynagrodzenia za otwarcie i funkcjonowanie sklepu w dni wolne, Podatnik poinformował, że umownie jest to tzw. Rabat Dodatkowy Procentowy będący dodatkowym upustem udzielanym Franczyzobiorcy przez Franczyzodawcę w związku z generowaniem w dniach świątecznych oraz w trakcie niedziel niehandlowych Obrotu, naliczanym osobno dla każdego Sklepu Franczyzobiorcy.
Dalej podatnik wyjaśnił – w nawiązaniu do kolejnych pytań organu – zasady rozliczeń z Franczyzodawcą.
W związku z powyższym opisem stanu faktycznego podatnik zadał następujące pytania:
1) Czy w przedstawionym stanie faktycznym, w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106 t. j. z późn. zm.), dalej "ustawa o VAT" dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego Franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel?
2) Czy w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1, podatnik miał obowiązek uwzględnienia w rejestrach zakupu za okresy od października 2020 do listopada 2024 faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów ujętych wg. numeracji w przedmiotowym stanie faktycznym?
Odnośnie pytania nr 1 strona wskazała, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT nie dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego Franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel.
W zakresie pytania nr 2 wskazała, że jej zdaniem w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnik nie miał obowiązku uwzględnić w rejestrach zakupów faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów z uwagi na brak realizowanej sprzedaży opodatkowanej towarów spowodowanej nieistnieniem władztwa ekonomicznego Franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel.
W dalszej części wniosku strona wskazała na treść przepisów ustawy o VAT,
tj. art. 2 pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 19a ust. 1 oraz orzecznictwo TSUE - wyrok w sprawie C-320/88. Wyjaśniła, że pojęcie "przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel" dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu "prawo do rozporządzania jak właściciel" nie można interpretować jako "prawa własności". Zatem wydaniem towaru (dostarczeniem towaru, z którym wiąże się powstanie obowiązku podatkowego), jest moment,
w którym sprzedający odda towar do swobodnego rozporządzania (dysponowania) odbiorcy, a sam przestanie faktycznie władać tym towarem.
Następnie podała, że regulacje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług zawierają przepisy art. 19a ustawy o VAT. Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu ww. podatkiem, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i podatek ten powinien być rozliczony za ten okres. A zatem - jak wynika z literalnego brzmienia przepisu art. 19a ust. 1 w. ustawy dla ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego przy dostawie towarów co do zasady - istotny jest moment "dokonania dostawy towarów". Zaznaczyć przy tym jednak należy, że przez "dokonanie dostawy towarów" - zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Z wydaniem towaru przez dostawcę łączy się istotny skutek dokonania sprzedaży towarów, polegający m.in. na przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z towarem oraz ryzyka przypadkowej utraty lub uszkodzenia towaru. Chwilą decydującą o przejściu na odbiorcę korzyści i ciężarów związanych z towarem oraz ryzyka przypadkowej utraty lub uszkodzenia towaru jest - co do zasady - wydanie towaru. Dokonanie dostawy, o którym mowa w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, oznacza zatem faktyczne zrealizowanie dostawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy umowa franczyzy należy do kategorii umów nienazwanych, tzn. takich, które nie są unormowane w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 t. j. ze zm.), ani w innych aktach prawa cywilnego. W tym kontekście wskazała na treść przepisu art. 3531 k.c. Dalej wyjaśniła, że franczyzodawca udziela franczyzobiorcy pozwolenia (franczyzy) na prowadzenie w ramach sieci, określonej działalności gospodarczej pod firmą franczyzodawcy, a franczyzobiorca zobowiązuje się taką działalność prowadzić ściśle według zaleceń franczyzodawcy oraz zapłacić mu określone w umowie wynagrodzenie. Strony tej umowy są zarówno w aspekcie prawnym, jak i finansowym odrębnymi podmiotami. Zauważyła, że w ramach przedmiotowej Umowy o współpracy franczyzowej pomiędzy wnioskodawcą a Franczyzodawcą wynika szereg obowiązków oraz ograniczeń nałożonych na Franczyzobiorcę uwzględniających m.in. sposób dokonywania zamówień przez Podatnika, przelewu utargu w kwocie brutto, kar umownych oraz opłat dodatkowych, które uniemożliwiają zakwalifikowanie tego sposobu rozliczeń jako przejęcie przedmiotowych towarów dostarczanych do sklepu wnioskodawcy w ramach prawa własności.
Mając na uwadze opis stanu faktycznego, podatnik wskazał, że skoro nie dysponuje towarem dostarczonym od Franczyzodawcy jak właściciel oraz sprzedaż tych towarów jest dokonywana przez podatnika w imieniu i na rzecz kontrahenta (Franczyzodawcy), to u podatnika nie wystąpi obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT z tytułu tej sprzedaży.
W odniesieniu do pytania nr 2, w ocenie podatnika, skoro nie dochodzi do sprzedaży opodatkowanej na terytorium Polski z tytułu sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów, wnioskodawca nie ma również prawa dokonać odliczenia podatku VAT z tytułu faktur korygujących ujmujących rabaty zakupowe od rzekomo nabywanych od Franczyzodawcy towarów.
Brak zaistnienia dostawy towarów na gruncie art. 5 ust. 1 ustawy o VAT spowodowany brakiem władztwa ekonomicznego nad towarami jak właściciel przez Franczyzobiorcę oraz w konsekwencji nieistnienie obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, powoduje, że nie występuje również prawo do odliczenia oraz obowiązek ujęcia w rejestrach zakupów oraz plikach JPK w latach 2020 - 2024 faktur korygujących wymienionych w przedmiotowym stanie faktycznym.
Zatem podatnik ma prawo do dokonania korekty w powyższym okresie rejestrów zakupu oraz plików JPK i wyksięgowania przedmiotowych faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych, jak i faktur kosztowych z tytułu rzekomo nabytych od Franczyzodawcy towarów.
Końcowo podatnik wskazał, że w przypadku pytania nr 1 (w podobnych stanach faktycznych), Dyrektor KIS wydał tożsame ze stanowiskiem zawartym we wniosku interpretacje indywidualne, które wymienił.
Organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wskazując na
art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa, bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania
i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny.
Organ podał, że składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej). Użyte w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej ustawowe określenie "wyczerpująco" należy rozumieć, jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi, co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. Interpretacja indywidualna, pełniąc funkcję informacyjną, powinna zatem udzielać odpowiedzi konkretnych, a nie warunkowych. Tym samym, musi być ona osadzona w ściśle określonym stanie faktycznym lub równie kategorycznie przedstawionym zdarzeniu przyszłym.
W postępowaniu tym organ nie dokonuje żadnych własnych ustaleń faktycznych.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia oraz przytaczając treść wniosku, a także udzielonych odpowiedzi przez podatnika na wezwanie do jego uzupełnienia - Dyrektor KIS stwierdził, że nadal nie ma jednoznacznej informacji kto dokonuje sprzedaży towaru w sklepie. Z jednej strony zdaniem podatnika sprzedaż dokonywana jest na rzecz franczyzodawcy, a z drugiej strony z danych na paragonie wynika, że sprzedaży dokonuje strona w ramach swojej prowadzonej działalności. Powyższe informacje są sprzeczne. Tymczasem w postępowaniu interpretacyjnym dyrektor nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu jednoznacznego potwierdzenia lub wykluczenia podanych informacji. Wskazując na treść udzielonej odpowiedzi organ stwierdził, że wynika z niej jednoznacznie, że w sprawie ewentualne rozstrzygnięcie o skutkach podatkowych musiałoby zostać poprzedzone kompleksową analizą prawną umowy franczyzowej i aneksów do niej oraz umów dodatkowych,
w szczególności pod kątem własności towaru, co nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji. W postępowaniu interpretacyjnym nie jest możliwe rozstrzygnięcie czy rzeczywiste zdarzenia gospodarcze mają odzwierciedlenie w sporządzanej przez podatnika dokumentacji w związku z prowadzoną przez niego sprzedażą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz nie jest możliwa analiza prawna stosownych zapisów umowy pomiędzy nim, a franczyzodawcą. Dyrektor wyjaśnił, że o ile dane zawarte na paragonie wskazują, że wnioskodawczyni dokonuje sprzedaży towaru w sklepie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to powyższe stwierdzenie może wskazywać, że sprzedaży dokonuje ona w imieniu franczyzodawcy i na jego rzecz.
W ocenie organu z tak przedstawionych okoliczności sprawy nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy strona dokonuje sprzedaży towaru we własnym imieniu i na własną rzecz, czy w imieniu franczyzodawcy i kto powinien rozliczać VAT
w związku z tą sprzedażą. Instytucja interpretacji indywidualnych służy interpretacji treści przepisów prawa podatkowego, nie zaś wyjaśnianiu, doprecyzowywaniu, interpretowaniu, czy też tym bardziej modyfikowaniu przedstawionego stanu faktycznego, a taki charakter nosiłaby niewątpliwie interpretacja przepisów prawa podatkowego wydana w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ stwierdził, że przedstawiony opis stanu faktycznego nie odpowiadał wymogom wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, gdyż treść wniosku została przedstawiona w sposób niekompletny
i organ podjął działania zmierzające do przewidzianego przepisami prawa rozpatrzenia wniosku. W tym celu wezwał do uzupełnienia wniosku, aby wyjaśnić kontrowersje
i rozbieżności, które budzi dana okoliczność. Po jego uzupełnieniu dokonując jego kompleksowej analizy wraz z jego uzupełnieniem, nie wydał interpretacji indywidualnej, gdyż przedstawiony opis sprawy nadal zawierał kontrowersje
i rozbieżności, których wyjaśnienie wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego.
W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania została spowodowana faktem, że opis sprawy przedstawiony we wniosku wraz z jego uzupełnieniem jest nadal niepewny, zawiera sprzeczności, a jego wyjaśnienie wymaga przeprowadzenia kontroli bądź postępowania podatkowego przez właściwe do tego organy podatkowe. Zatem w realiach tej sprawy zaistniały podstawy do zastosowania przepisu art. 165a Ordynacji podatkowej, gdyż w istocie strona nie zwróciła się o interpretację konkretnych przepisów prawa podatkowego, lecz przeciwnie, treść wniosku prowadzi do konkluzji, że oczekuje interpretacji stanu faktycznego, co w świetle powołanych powyżej przepisów prawa i przedstawionej argumentacji nie daje podstaw do wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. W sprawach o wydanie interpretacji indywidualnych nie może toczyć się spór o stan faktyczny. Organ jedynie ocenia przedstawiony przez zainteresowanego stan faktyczny i stan prawny.
W sytuacji, gdy stan faktyczny zawiera sprzeczności nie jest możliwe dokonanie przez organ oceny prawnopodatkowych skutków stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji.
Na powyższe postanowienie M. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.
A. art. 14b § 1 w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i w konsekwencji niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w przedstawionym stanie faktycznym możliwe i konieczne było dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz ustalenie konsekwencji podatkowych dokonywanych przez podatnika czynności, co pozostawało w kompetencji organów;
B. gdy w podobnych stanach faktycznych organy podatkowe wydawały już interpretacje indywidualne prawa podatkowego;
C. art. 14b § 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i w konsekwencji niewydaniu interpretacji w indywidualnej sprawie podatnika, w sytuacji, gdy organ jest uprawniony i zobowiązany do posiłkowania się przepisami z innych dziedzin prawa, jeśli tego wymaga wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego;
D. art. 14b § 3 w zw. z art. 165a § 1, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne przyjęcie, że podatnik nie przedstawił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji gdy wniosek zawierał wszystkie elementy istotne z punktu widzenia oceny stanowiska wnioskodawcy;
E. art. 14b § 3 w zw. z art. 169 § 1, art. 165a § 1 oraz art. 120, art. 121 § 1 w zw.
z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne przyjęcie, że wniosek podatnika nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa i w konsekwencji bezpodstawne wezwanie podatnika do uzupełnienia wniosku, a następnie, w oparciu o udzielone przez podatnika odpowiedzi, wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku, wymagane przepisami prawa zostały spełnione przez wnioskodawcę już
w momencie składania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej;
F. art 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez jego bezpodstawne zastosowanie wobec przyjęcia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zachodzą przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte na skutek błędnego przyjęcia, że wniosek podatnika nie dotyczy oceny prawidłowości zastosowanej wykładni przepisów prawa podatkowego oraz zmierza do potwierdzenia, że podatnik nie jest właścicielem towarów handlowych dostarczanych do sklepu,
a własność towaru przysługuje w całości franczyzodawcy w sytuacji gdy przyczyny przedstawione przez organ na poparcie zasadności zastosowania powołanego przepisu nie wynikają z treści wniosku podatnika;
G. art 14o § 1 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie
w sytuacji, gdy nie wydano i nie doręczono podatnikowi interpretacji indywidualnej lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w terminie określonym w art. 14d i w konsekwencji odstąpienie od uznania, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła stanowisko w sprawie oraz podniosła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów.
Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem wydając zaskarżone postanowienia organ naruszył art 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Tym samym organ wadliwie uchylił się od wydania interpretacji indywidualnej, błędnie przyjmując, że wniosek strony nie zawiera wyczerpującego stanu faktycznego, jest niekompletny, niejednoznaczny
i wielowątkowy. Doprowadziło to do uchybienia przez organ przepisom art. 14b § 1 i 3, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej.
Na wstępie zauważyć trzeba, że w analogicznym, do kontrolowanego stanie, orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wydając 25 września 2025 r. wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 317/25. Podzielając poglądy, które legły
u podstaw zapadłego tam rozstrzygnięcia, sąd rozpoznający niniejszą sprawę posłuży się argumentacją zawartą w uzasadnieniu przywołanego wyroku.
Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest ocena, czy uzasadnione jest stanowisko organu, że skarżąca - pomimo wezwania - nie przedstawiła, w sposób wyczerpujący, jak to określa art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, opisu zaistniałego stanu faktycznego, na gruncie którego wystąpiła o wydanie dla niej indywidualnej interpretacji. Mając zaś na względzie konkretne, podjęte przez organ interpretacyjny czynności, zmierzające, w jego ocenie do wyjaśnienia wynikających z tego opisu niejasności i rozbieżności, sądowa kontrola obejmować musi nie tylko ocenę samego wykonania przez skarżącą skierowanego do niej wezwania czy wezwań, ale również tego czy sformułowane w ramach tych wezwań zapytania w istocie dotyczyły istotnych, z punktu widzenia prawnopodatkowej oceny stanowiska wnioskodawczyni zagadnień, jak również czy nie wykraczały one poza ich dopuszczalny zakres, rozpatrywany
z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że istotą interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jest stwierdzenie czy wnioskodawca prawidłowo postrzega jakie skutki prawne, na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego, wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest jednak postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie obejmuje ono postępowania dowodowego, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Tym samym organ wydający interpretację indywidualną nie może badać, w sensie merytorycznym, sprawy podatkowej, wynikającej z przytoczonego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Postępowanie interpretacyjne może się zatem opierać wyłącznie na stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym (jego opisie) wyczerpująco przedstawionym przez wnioskodawcę i tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie którego można,
w sposób pewny i nienasuwający żadnych uzasadnionych i istotnych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego
w indywidualnej sprawie. Ewentualne nieścisłości czy niejasności, istotne zarówno
z punktu widzenia potrzeb zajęcia stanowiska przez samego wnioskodawcę, jak również ustosunkowania się do tego stanowiska przez organ interpretacyjny, powinny być wyjaśnione/uzupełnione w ramach instytucji uzupełnienia wniosku.
Zgodnie z art. 14h Ordynacji podatkowej, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio, między innymi, przepis art. 165a Ordynacji podatkowej. Na mocy art. 165a § 1 tej ustawy, gdy żądanie wszczęcia postępowania (art. 165 Ordynacji podatkowej) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku, że w pojęciu "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie zagadnienia (okoliczności), poza oczywiście brakiem po stronie wnioskodawcy statusu podmiotu zainteresowanego jej wydaniem, uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju aktu administracyjnego, oraz spełniające funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej.
W trybie żądania uzupełnienia braków wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (jeżeli wniosek nie spełnienia prawem przewidzianych dla niego wymogów w zakresie postaci opisu stanu faktycznego, bądź zdarzenia przyszłego, sprecyzowanych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej) organ podatkowy może żądać uzupełnienia wniosku o tego rodzaju jego elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko wnioskodawcy, przedstawione we wniosku i wyrażona w nim ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy te organ podatkowy powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego, na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie ustalanego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
W judykaturze podkreślane jest, że procedura uzupełniania wskazanych wyżej braków wniosku nie może być wykorzystywana przez organ do unikania merytorycznej wypowiedzi w sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 733/23 - dost. w CBOiS). Wezwanie do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie będą skutkowały przerzuceniem ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska podmiotu występującego o wydanie interpretacji. Organ nie może oczekiwać od wnioskodawcy przedstawienia własnych ocen występujących na tle przedstawionego przez niego we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zagadnień, a w razie dokonania takich, winien je pomijać, a nie wykorzystywać do wykazywania pozornych sprzeczności w treści zawartego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Słusznie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, że instytucji uzupełniania wniosku, a ściślej samego wezwania przez organ interpretacyjny do jego uzupełnienia, nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia przepisów w tym zakresie stanowiłaby skuteczny środek dla organu interpretacyjnego, ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków. W efekcie oznaczałoby to ograniczenie prawa do zainicjowania postępowania o wydanie interpretacji i w konsekwencji wykluczenie merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
W niniejszej sprawie organ interpretacyjny niewątpliwie nadużył opisanej wyżej instytucji wezwania do uzupełnienia opisu stanu faktycznego, oczekując od wnioskodawczyni - poza podaniem treści zapisów umownych, wiążących ją
z franczyzodawcą - nie tyle podania czy wyjaśnienia niezbędnych i istotnych elementów opisu stanu faktycznego, lecz przede wszystkim dokonania przez nią własnej ich oceny - wypowiedzenia się przez nią co do poszczególnych elementów tego stanu, ocenianych w dodatku nie tylko z punktu widzenia prawa podatkowego, ale także prawa cywilnego, by następnie dowieść, że pomiędzy tymi ocenami,
a faktami (elementami stanu faktycznego) występuje zasadniczy rozdźwięk. Taki sposób procedowania organu w niniejszej sprawie Sąd postrzega jako nieznajdujący uzasadnienia w przepisach, stosowanych na gruncie postępowania zmierzającego do wydania interpretacji. Co więcej nosi on znamiona postępowania, w którym organ
w istocie zastawia na wnioskodawcę swoistego rodzaju "pułapkę", poprzez nieuzasadnione rozszerzenie jego obowiązków o przedstawienie okoliczności nieistotnych z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji, czy też własnych ocen wnioskodawcy, a dotyczących tych właśnie okoliczności, do których nie był on prawnie zobligowany. W konsekwencji taki sposób procedowania organu, skutkował de facto uchyleniem się przez organ od jego powinności, jaką było wydanie interpretacji indywidualnej. To bowiem rzeczą organu interpretacyjnego jest dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy na tle konkretnego opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i jeżeli się z nim nie zgadza, lub uznaje, że nie przystaje ono do obiektywnych elementów stanu faktycznego, to winien wydać negatywną interpretację indywidualną (uznać stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe), odpowiednio uzasadniając swoją ocenę. Rozbieżność między stanowiskiem własnym strony,
a treścią przedstawionego do oceny organu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, nie może być podstawą do uznania, że wystąpiły obiektywne przeszkody (sprzeczności) uniemożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej, bo w takim razie rację bytu straciłaby negatywna interpretacja indywidualna, kwestionująca prawidłowość własnego stanowiska wnioskodawcy, odnośnie przedstawionego przez niego zagadnienia.
Wniosek strony o udzielenie interpretacji indywidualnej, z jakim mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, generalnie rzecz biorąc zawiera miarodajny opis stanu faktycznego, który odnosi się do konkretnych zdarzeń występujących na tle określonego stosunku prawnego, którego faktyczne aspekty, odnoszące się do realizacji przez strony umownego stosunku prawnego, wynikających z niego ich obowiązków, co do zasady, zostały dostatecznie przedstawione i właściwie sprecyzowane, z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji. Skarżąca, szeroko
i precyzyjnie przedstawiła na żądanie organu zapisy umowy łączącej ją
z kontrahentem, na tle realizacji której miały miejsce określone zdarzenia opisane we wniosku. Została jednak wezwana przez organ, w pierwszej kolejności do dokonania interpretacji tych zapisów, co już ze swej istoty jest subiektywną oceną, gdyż postrzeganie znaczenia i skutków realizacji zapisów umownych przez jej stronę
z reguły wiąże się z przypisywaniem im znaczenia nacechowanego jednostronnym podejściem i chęcią przedstawienia swoich racji oraz umotywowania wyrażanego stanowiska.
Mając na uwadze powyższe, a ściślej treść pytań kierowanych przez organ do skarżącej stwierdzić należy, że gdyby miała ona pewność w kwestii prawnopodatkowych skutków przedstawionego przez nią opisu stanu faktycznego, to nie występowałaby z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Tym samym zasadne jest stwierdzenie, że w tym zakresie samo wystosowane przez organ zapytanie było zbędne, co wynikało nie tylko z tego, że podstawą wydania interpretacji miałoby być subiektywne stanowisko wnioskodawczyni (skarżącej), ale także dlatego, że miałoby się ono odnosić do zagadnień objętych regulacją prawa cywilnego, które nie mają bezpośredniego przełożenia na kwestie prawnopodatkowe (zwłaszcza na gruncie podatku od towarów i usług, gdzie oceniane (kwalifikowane) jest nie samo prawo własności nad rzeczami, ale sprawowanie specyficznego władztwa nad nimi, rozumianego jako prawo do rozporządzania nimi na wzór właściciela).
Nie można też zgodzić się z organem, że przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego był niejednoznaczny i wielowątkowy (wielowariantowy). Odnosi się on bowiem do konkretnej praktyki (zdarzeń) w działalności gospodarczej wnioskodawczyni, dokładnie zrelacjonowanej, a w uzupełnieniu poszerzonej o treść zapisów umownych, na tle których zdarzenia te wystąpiły. Opis ten generalnie rzecz biorąc był wystarczający dla potrzeb wydania żądanej interpretacji indywidualnej, przy uwzględnieniu treści zapisów umownych i okoliczności związanych z ich faktyczną realizacją, przytoczonych we wniosku. Jeżeli zaś organ widział potrzebę dopytania
o dalsze szczegóły, czy też praktyczne aspekty realizacji umowy, to winien był odpowiednio sformułować swoje wezwania w tym zakresie, kierując do strony precyzyjnie zredagowane pytanie, czy też pytania.
Tymczasem w okolicznościach przedmiotowej sprawy większość zwartych
w wezwaniu pytań odnosiła się nie do konkretnej postaci istotnych dla prawnopodatkowej oceny faktów, ale sposobu postrzegania ich przez skarżącą, niekoniecznie w wymiarze podatkowym. Te pierwsze zaś nie dość, że miały drugorzędny charakter (dotyczyły kwestii ubocznych), to w dodatku same nie były dostatecznie skonkretyzowane i jednoznaczne. W związku z tym nie sposób generalnie zdyskwalifikować udzielonych na nie odpowiedzi i uznać, że stanowią one wyraz niejednoznaczności i niespójności przedstawionego opisu stanu faktycznego.
Istotę niniejszej sprawy stanowi ocena, czy wnioskodawczyni otrzymując towar od franczyzodawcy nabywa nad nim władztwo ekonomiczne, rozumiane jako prawo do rozporządzania nim jak właściciel. Nabycie takiego prawa jest konstytutywnym elementem definicji dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy o VAT w zw.
z art. 7 ust 1 ustawy o VAT. Ocena stanowiska skarżącej, że przy uwzględnieniu nakreślonych okoliczności we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie nabywa władztwa nad towarami przekazanymi jej przez franczyzodawcę, co z kolei stoi na przeszkodzie uznaniu, że dokonuje dostawy (sprzedaży) na rzecz konsumentów, powinna być przedmiotem wydanej interpretacji indywidualnej DKIS, od czego się jednak organ ten uchylił.
Skarżąca, co należy podkreślić, nie wnosiła także o ocenę stosunku prawnego łączącego ją z franczyzodawcą, lecz przedstawiła do oceny organu interpretacyjnego jasno zarysowaną kwestię prawną - uzyskania czy też nie, władztwa ekonomicznego nad towarami przekazywanymi jej przez franczyzodawcę, a więc wystąpienia dostawy towarów. To jak subiektywnie skarżąca postrzega charakter tego stosunku prawnego i warunki w jakich został ukształtowany, nie powinny mieć znaczenia przy podejmowaniu decyzji o sposobie rozstrzygnięcia. Przedstawiony we wniosku opis praktyki łącznie z zapisami konkretnej umowy, w związku z którą podejmowane są określone, szczegółowo opisane przez wnioskodawczynię działania, łącznie stanowią wystarczająco dookreślony stan faktyczny, co do którego skarżąca zajęła stanowisko własne w zakresie jego konsekwencji prawnopodatkowych. Zauważyć trzeba, że ewentualna sprzeczność pomiędzy stanem faktycznym podanym we wniosku, a jego oceną zaprezentowaną przez wnioskodawcę we wniosku, może doprowadzić do wydania negatywnej interpretacji indywidualnej, ale nie do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie jej wydania.
Nadto, na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca, wydawane już były interpretacje indywidualne, w których organ interpretacyjny w zakresie zbliżonego stanu faktycznego, jak w niniejszej sprawie, zajmował merytoryczne stanowisko. Przykłady takich interpretacji zostały zresztą wskazane w uzasadnieniu stanowiska własnego wnioskodawczyni. Odmowa wszczęcia postępowania na wniosek strony,
w sytuacji, gdy na tle tożsamych stanów, Dyrektor KIS jednak wydawał interpretacje indywidualne, jest nie do pogodzenia z zasadą nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika do działania organów podatkowych.
Podsumowującc, Sąd nie dostrzegł żadnych argumentów uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej na wniosek skarżącej. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS, naruszają więc w sposób istotny art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Powyższe doprowadziło także do uchybienia przez organ przepisom art. 14b § 1 i 3, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowje, albowiem w realiach sprawy organ winien wydać interpretację indywidualną.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu opisanego pod literą G, który został oparty o argumentację zmierzającą do wykazania nieprawidłowego doręczenia zaskarżonych postanowień tj. na adres pełnomocnika na portalu e-Urząd Skarbowy, a nie na adres e-PUAP podany w pełnomocnictwie, czym – zdaniem strony – naruszono art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji art. 14o § 1 w zw. z art. 14d tej ustawy.
W myśl art. 144 § 1a Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto
w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Za system teleinformatyczny, o którym mowa w tym przepisie, należy uznać e-Urząd Skarbowy, wprowadzony ustawą z 8 czerwca 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu automatyzacji załatwiania niektórych spraw przez Krajową Administrację Skarbową (Dz. U. z 2022 r., poz. 1301). Z kolei art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej stanowi, że doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Należy w tym miejscu odwołać się do przepisu art. 35e ust. 1 ustawy
z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r.,
poz. 615; dalej: u.k.a.s.) zgodnie z którym użytkownik konta w e-Urzędzie Skarbowym może wyrazić zgodę na doręczanie na to konto pism wydawanych przez organy KAS w zakresie określonym w art. 35b ust. 1 pkt 2. Wyrażenie i wycofanie zgody następuje na koncie w e-Urzędzie Skarbowym (art. 35e ust. 3) W myśl art. 35e ust. 4 organ KAS doręcza pismo na konto w e-Urzędzie Skarbowym:
1) niezwłocznie po wyrażeniu zgody – w przypadku pism generowanych automatycznie w e-Urzędzie Skarbowym;
2) od dnia następującego po dniu, w którym użytkownik wyraził
zgodę – w przypadku pism innych niż określone w pkt 1. W sprawie pełnomocnik strony nie twierdzi, że nie wyraził zgody na doręczenie korespondencji za pośrednictwem systemu e – Urząd Skarbowy lub że ją cofnął.
Podniesienia wymaga, że pełnomocnik szczególny wyrażając zgodę na doręczanie pism na konto osoby fizycznej w e-Urząd Skarbowy, wyraża taką zgodę we własnym imieniu, jako osoba fizyczna, a zakres tej zgody obejmuje nie tylko prywatną, ale i zawodową (jako pełnomocnik) sferę kontaktów z organami KAS. Nie ma bowiem przeciwskazań, aby pełnomocnik działał w imieniu swego mocodawcy
z poziomu swojego konta osoby fizycznej. W wyroku WSA w Szczecinie
z 16 października 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 318/24, Sąd zauważył, że skoro pełnomocnik wyraził zgodę na doręczanie pism wydawanych przez organy krajowej administracji skarbowej na konto w e-Urzędzie Skarbowym, to organ był zobligowany doręczać mu korespondencję za pośrednictwem tego systemu od dnia następującego po dniu udzielenia zgody (art. 35e ust. 4 pkt 2 u.k.a.s.), a obowiązku tego nie zniosło również podanie przez pełnomocnika adresu e-PUAP. Natomiast, jeśli zdaniem pełnomocnika skarżącej, doręczenia powinny być dokonywane na adres e-PUAP wskazywany w pełnomocnictwie, to powinien był wycofać zgodę na doręczanie decyzji za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczynił (tak też NSA w postanowieniach z: 20 listopada 2024 r., sygn. akt I FZ 251/24; 30 maja 2025 r., sygn. akt I FZ 41/25). Podkreślenia wymaga również, że w realiach sprawy organ doręczał wezwania do uzupełnienia braków wniosku na konto w e-Urzędzie, które pełnomocnik podejmował i w terminie realizował. W trakcie trwającego postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej pełnomocnik nie protestował przeciwko doręczaniu mu korespondencji za pośrednictwem systemu e-Urząd, podejmując ją oraz terminowo wykonując żądania organu, bez żadnej procesowej szkody dla wnioskodawcy. Również w przypadku postanowień w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, pełnomocnik z zachowaniem przewidzianych prawem terminów wniósł kolejno zażalenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, zapewniając stronie pełne prawo do sądu i skutecznej kontroli wydanych wobec niej rozstrzygnięć organu. Z tych powodów sąd nie podziela argumentacji zmierzającej do wykazania braku skuteczności doręczenia wydanych w sprawie postanowień.
Jednakże, wobec uznania, że organ naruszył w sposób istotny – mający wpływ na wynik sprawy – art. 165a § 1, art. 14b § 1 i 3, art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw.
z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS.
W dalszym toku postępowania Dyrektor KIS będzie zobowiązany wydać interpretację indywidualną dla skarżącej.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw.
z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (100 zł), kwotę [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę [...]zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło