I SA/Ke 392/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędzia WSA Danuta Kuchta Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. R. K.-Z. na uchwałę R. M. w C. z dnia [...] NR [...] w sprawie ustalenia górnej stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy w przypadku gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. W dniu [...] na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 713, dalej: u.s.g.), art. 6 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1439, dalej: "u.c.i.p.g.) Rada Miasta podjęła uchwałę NR [...] w sprawie ustalenia górnej stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy w przypadku gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. W § 1 ustalono miesięczną górną stawkę opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy w przypadku gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: 41 zł brutto za jednorazowy odbiór pojemnika o pojemności 120 l (pkt 1) oraz 250 zł brutto za odbiór pojemnika o pojemności 1100 l (pkt 2). W uzasadnieniu uchwały organ wyjaśnił, że z pobranych opłat ZGK pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi które obejmują: koszty odbierania, transportu i unieszkodliwiania odpadów komunalnych jak również obsługę administracyjną tego systemu. W związku ze znaczącym wzrostem opłat za zagospodarowanie odpadów komunalnych, wzrost kosztów pracowniczych oraz koniecznością dostosowania systemu do obsługi dokonano kalkulacji kosztów, z której wynika, że zachodzi konieczność zmiany stawki za wywóz odpadów. Stawka opłat za 1 Mg niesegregowanych odpadów komunalnych wzrosła z 248 zł netto w 2019 r. do [...] zł netto w 2020 r., co stanowi wzrost o 73%. Płaca minimalna wzrosła z 2250 zł w 2019 r. do 2600 zł w 2020 r. co stanowi wzrost o 15%. Zmienił się również sposób jej wyliczania (wyciągnięcia dodatku stażowego z podstawy płacy minimalnej). obecnie obowiązująca stawka za pojemnik 120 I wynosi 21 zł brutto; 21 zł 73% x 15% = 40 zł brutto Ze względu na brzmienie art.6 ust.4 u.c.i.p.g., rada gminy określając stawki opłat stosuje wyższe stawki, jeżeli odpady nie są zbierane w sposób selektywny. W związku z powyższym, podwyższa się opłatę o 1 zł do kwoty 41 zł brutto. W skardze wywiedzionej na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Prokurator Rejonowy K. [...] zarzucił: - istotne naruszenie przepisu zawartego w art. 6 ust. 4a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie określenia w zaskarżonej uchwale kryteriów zróżnicowania górnych stawek opłat według wielkości pojemnika. W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje dopuszczalne kryteria różnicowania wysokości górnych stawek opłat. Rada Miasta w uchwale dokonała zaś zróżnicowania na podstawie kryterium nieprzewidzianego w art. 6 ust. 4a ustawy, tj. pojemności pojemnika, co stanowi istotne naruszenie prawa. Z treści przywołanego przepisu wynika bowiem wprost, że ustawodawca wskazał na dwie - i tylko dwie przesłanki, według których rada gminy może dokonać zróżnicowania górnych stawek opłat, nie przewidując w tym względzie szerszej delegacji. Przesłanki te nie obejmują wielkości pojemnika na odpady komunalne. W związku z tym należy stwierdzić, że rozpatrywanym stanie faktycznym dokonano zróżnicowania górnych stawek opłat przy zastosowaniu kryteriów pozaustawowych, oznacza to, że w tym względzie zaskarżona uchwała podjęta została z przekroczeniem delegacji ustawowej, co stanowi o kwalifikowanym naruszeniu prawa. Skarżący podniósł, że ani w treści uchwały ani w jej uzasadnieniu nie wskazała dlaczego przy uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 6 ust. 4a u.c.i.p.g. przyjęła określonej w tej uchwale stawki. Uchwała w rozumieniu art. 40 ust. 1 u.s.g. jest aktem prawa miejscowego o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, adresowanym do ogółu podmiotów. Takie przepisy wymagają wyższych standardów jednoznaczności i określoności. W związku z tym postanowienia uchwały powinny być spójne, precyzyjne i czytelne, aby nie budziły wątpliwości interpretacyjnych, a regulacje w niej zawarte powinny w sposób pełny i kompleksowy wyczerpywać delegacje nałożone przez ustawodawcę przy ustalaniu stawek opłat za odpady komunalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Rada Miasta podjęła badaną uchwałę w dniu [...] czyli po wejściu w życie ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) co oznacza, że ustalając stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi prawidłowo stosowała przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały. Uchwała została wydana m.in. na podstawie art. 6 ust. 2 i ust. 4 u.c.i.p.g. Stosownie do powołanych regulacji rada gminy określa, w drodze uchwały, górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi, o których mowa w ust. 1. Rada gminy określając stawki opłat, o których mowa w ust. 2, stosuje wyższe stawki, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Istotny jest ponadto przepis art. 6 ust. 4a u.c.i.p.g., którym ustawodawca upoważnił radę gminy do stosowania zróżnicowanych stawek opłat, w zależności od gęstości zaludnienia na danym obszarze gminy, odległości od miejsca przetwarzania odpadów oraz właściwości nieczystości ciekłych. Zgodnie z powołanymi regulacjami Rada zobowiązana była podjąć uchwałę o ustaleniu górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości m.in. za usługi w zakresie odbioru odpadów komunalnych uwzględniając kryteria przewidziane art. 6 ust. 4a u.c.i.p., tj. gęstość zaludnienia na danym obszarze gminy, odległości od miejsca przetwarzania odpadów oraz właściwości nieczystości ciekłych. Górna stawka opłaty powinna być przy tym jednakowa dla wszystkich odpadów segregowanych i jednakowa dla wszystkich odpadów nie zbieranych w sposób selektywny. Treść zakwestionowanej uchwały stanowi natomiast, w jej § 1 że ustala się miesięczną górną stawkę opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy w przypadku gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 41 zł brutto za jednorazowy odbiór pojemnika o pojemności 120 l oraz 250 zł brutto za odbiór pojemnika o pojemności 1100 l. Z przywołanych zapisów wynika, że w uchwale Rady Miasta z [...]. zróżnicowano wysokości górnej stawki opłat ze względu na pojemność pojemnika. Im większa pojemność pojemnika tym mniejsza wysokość górnej stawki opłat za litr. Oznacza to, że uchwalone w § 1 tej uchwały górne stawki opłat wprowadzono przy zastosowaniu nieprzewidzianego przez art. 6 ust. 4a u.c.i.p.g. kryterium pojemności pojemnika. Wymaga podkreślenia, że ustawodawca w art. 6 ust. 4a u.c.i.p.g. wskazał na trzy przesłanki (gęstość zaludnienia na danym obszarze gminy, odległości od miejsca przetwarzania odpadów oraz właściwości nieczystości ciekłych), według których rada gminy może dokonać zróżnicowania górnych stawek opłat, nie przewidując w tym względzie szerszej delegacji. Przesłanki te nie obejmują wielkości pojemnika na odpady komunalne. Skoro w niniejszej sprawie dokonano zróżnicowania górnych stawek opłat przy zastosowaniu kryteriów pozaustawowych oznacza to, że w tym względzie omawiana uchwała podjęta została z przekroczeniem delegacji ustawowej, co stanowi o kwalifikowanym naruszeniu prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w całości, bo regulującej kompleksowo kwestię określenia metody ustalenia stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi, w istotny sposób narusza prawo i na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.