I SA/Ke 416/16

PostanowienieWSA w Kielcach2017-02-15

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku może być rozpoznany, jeśli nie przedstawiono nowych okoliczności uzasadniających zmianę sytuacji materialnej strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, które zasadniczo zmieniają sytuację materialną strony. Skoro skarżąca nie wykazała takiej zmiany i oparła nowy wniosek na tych samych argumentach co poprzedni, który został prawomocnie oddalony, wniosek ten podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Do skargi kasacyjnej dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentując brak środków finansowych. Wniosek ten został oddalony przez starszego referendarza sądowego, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy. Spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, opierając go na tych samych okolicznościach. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji, po czym spółka przedłożyła rachunek zysków i strat za 2016 r. wykazujący zysk netto.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 lutego 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 roku wniosku C. P.Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C.P.Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Wyrokiem z 17 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 416/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę C. P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. W dniu 11 stycznia 2017 r. (data nadania) skarżąca Spółka wniosła od ww. wyroku skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym wniosku skarżąca wskazuje, że nie posiada środków finansowych pozwalających na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, od kwietnia 2016 r. nie osiąga żadnych przychodów, nie posiada majątku, który może spieniężyć. Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 3.784.000,00 zł, wartość środków trwałych w wysokości 0 zł, zysk za 2015 rok w wysokości – 36.671,79 zł, za rok 2016 – brak sprawozdania. Stan konta na rachunku bankowym wynosi 0 zł. Do wniosku Spółka dołączyła wyciągi z rachunków bankowych, informację z dnia 2 listopada 2016 r. o zamknięciu rachunków bankowych, kopie tytułów wykonawczych, kopie zawiadomień o zajęciu, kopię postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego, kopię postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 15 lipca 2016 r. w przedmiocie utrzymania w mocy ww. postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.. Pismem z 20 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał Spółkę do złożenia złożenie stosownych dokumentów obrazujących wysokość osiągniętych przez Spółkę przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu/straty za 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Spółka przedłożyła rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2016 r do 31 grudnia 2016 r., w którym wykazała na dzień 31 grudnia 2016 r. zysk netto w kwocie 114.762,02 zł. Wniosek oparty na takich samych okolicznościach został złożony przez skarżącą do Sądu wraz ze skargą i oddalony przez starszego referendarza sądowego postanowieniem z 11 sierpnia 2016 r. utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Kielcach z 31 sierpnia 2016 r. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do unormowania art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (jak w niniejszej sprawie), wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może jednakże polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że nie sposób uznać by wnioskodawca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił nowe okoliczności odnoszące się do jego sytuacji majątkowej. Wniosek złożony 11 stycznia 2017 r. skarżąca oparła bowiem na takiej samej argumentacji jak wniosek poprzedni. Podkreślić również należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien wykazać, należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 98/12 lex nr 1125489; z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 163/12 lex nr 1136753; z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 35/12 lex nr 1121123; z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 10/12 lex nr 1113635). Wskazać należy, że strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy winna uwzględnić, że na wcześniejszym etapie postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które zachowało swą moc. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż utrzymanym w mocy postanowieniem z 11 sierpnia 2016 r. odmówiono już skarżącej prawa pomocy. W tym kontekście odnotować należy, że w myśl z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem skarżąca, nie tylko nie dowiodła, że tego rodzaju zmiana zachodzi, ale nawet nie podniosła, że ona w ogóle nastąpiła. Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty został na identycznej argumentacji jak wniosek oddalony postanowieniem z 11 sierpnia 2016r. Ponowny wniosek nie został więc uzupełniony, czy zaktualizowany. Przywołuje w nim skarżąca nie okoliczności nowe, ukazujące jej sytuację w innym świetle, lecz po raz kolejny te, które zostały już zweryfikowane procesowo, skonfrontowane z dokumentacją źródłową i prawomocnie ocenione w taki sposób, że nie uzasadniają one przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentenc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło