I SA/Ke 423/13
WyrokWSA w Kielcach2013-10-30
Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, mimo że zobowiązany wskazywał na trudną sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Stwierdzono, że sytuacja finansowa, rodzinna i zdrowotna skarżącego nie spełniała kryteriów uzasadniających umorzenie należności, zwłaszcza w kontekście posiadania stałego źródła dochodu, możliwości partycypacji dorosłych synów w kosztach utrzymania rodziny oraz braku udokumentowania przez skarżącego wszystkich ponoszonych wydatków.Stan faktyczny
Skarżący W. W. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Organ odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego nieruchomości, dochodów z zatrudnienia oraz fakt, że jego synowie również uzyskują dochody, co podważało całkowitą nieściągalność należności i nie uzasadniało umorzenia w oparciu o przesłanki szczególne. Skarżący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów dotyczących umorzenia, wskazując na trudną sytuację rodzinną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ("Zakład", "ZUS") decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] r.
[...] umarzającą W. W. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 17 977,18 zł i odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie 17 682,04 zł.
1.2. W uzasadnieniu decyzji podano, że W. W. prowadził działalność gospodarczą w zakresie wykonywania robót szklarskich w okresie od stycznia 1999 r. do października 2012 r. Nie zatrudniał pracowników. Z uwagi na niedopełnienie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne przez zobowiązanego powstało zadłużenie.
1.3. ZUS wskazał, że zasady umarzania należności zostały uregulowane
w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako "u.s.u.s." Podstawowym warunkiem umożliwiającym umorzenie jest całkowita nieściągalność należności
z tytułu składek (art. 28 ust. 2 i 3 tej ustawy). Jednocześnie stosownie do
art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca
2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (dalej zwane "rozporządzenie").
1.4. Zakład stwierdził brak przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. z uwagi na fakt, że zobowiązany jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej zabudowanej oraz uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia. W związku z tym postępowanie prowadzone było w oparciu o treść art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenie. Ustalono, że W. W. pozarolniczą działalność gospodarczą prowadził do października 2012 r., jednocześnie uzyskując średniomiesięczny dochód w wysokości około 3175 zł z tytułu zatrudnienia
w S. Polska Sp. z o.o. gdzie był zatrudniony w okresie od 9 sierpnia 2001 r. do 16 października 2012 r. jako operator urządzeń do obróbki szkła. Od 23 listopada 2012 r. W. W. posiadał status osoby bezrobotnej bez prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Od 10 stycznia 2013 r. zobowiązany pracuje
w S. J.Service Sp. z o.o z wynagrodzeniem za marzec 2013 r. wynoszącym 2470,87 zł brutto. Ustalono ponadto, że żona zobowiązanego E. W. (lat 51) nie posiada zatrudnienia, nie jest również zgłoszona w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Małżeństwo wspólnie gospodaruje i mieszka
z dziećmi uczącymi się: córką K. (lat 19) i synem M. (lat 19) oraz pracującymi synami: M. (lat 23) zatrudnionym w firmie P. A.Poland SA z wynagrodzeniem około 2072,38 zł/mc brutto i P. (lat 25) zatrudnionym w S.J. Service z wynagrodzeniem około 2670,30 zł/mc brutto. Łączny dochód w rodzinie wyniósł na 1 osobę miesięcznie 1065,38 zł brutto, tj. jest wyższy od minimum socjalnego wynoszącego 820,78 zł na 1 osobę. Rodzina zobowiązanego dodatkowo korzystała z pomocy opieki społecznej od 1 września 2005 r. do 31 października 2012 r. Aktualnie rodzina nadal korzysta z pomocy opieki społecznej w formie zasiłku rodzinnego (wraz z dodatkami) w wysokości 300 zł/mc przyznanych na dwoje uczących się dzieci, który dodatkowo podnosi wysokość dochodu na członka rodziny w analizowanym okresie. Średniomiesięczne koszty wynikające ze stałych opłat wykazane przez zobowiązanego w oświadczeniu to
1200 zł, natomiast według dokumentacji złożonej do wniosku to około 724 zł. W. W. posiada dodatkowo zobowiązanie w wysokości połowy kwoty 3720,20 zł z tytułu płatności należnej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przysługującego mu w 1/2 części (druga część należna dla siostry zobowiązanego) w prawo własności nieruchomości położonej w S.. Płatność została decyzją Burmistrza Miasta S. rozłożona na 4 roczne raty po 930,05 zł płacone w 1/2 części przez zobowiązanego. Ponadto W. W. nie posiada innego majątku nieruchomego lub ruchomego. Ustalono także, że zobowiązany leczy się z powodu choroby przewlekłej i wymaga stałej opieki medycznej. W okresie od 27 do 29 listopada 2012 r. przebywał na Oddziale Psychiatrii i Detoksykacji w S.. Z tytułu leczenia ponosi koszty w wysokości miesięcznej około 100 zł. Na potwierdzenie wydatków związanych z leczeniem nie przedłożył jednak stosownej dokumentacji.
1.5. Mając na uwadze powyższe Zakład stwierdził, że sytuacja bytowa
i zdrowotna zobowiązanego nie spełnia żadnego z kryteriów określonych przepisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Obecnie W. W. jest bowiem zatrudniony w S. J. S. i uzyskuje dochód
w wysokości około 2470,87 zł za miesiąc. Nadto własne źródła dochodu posiadają jego synowie. Odnosząc się do twierdzeń zobowiązanego, zawartych we wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, że pomimo nieznacznej poprawy sytuacji materialnej nie daje ona gwarancji spłaty zadłużenia, Zakład zwrócił uwagę, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje żona, która obecnie pozostaje bez dochodów. Jednocześnie brak jest informacji na temat występujących u niej problemów zdrowotnych uniemożliwiających podjęcie zatrudnienia i uzyskanie dodatkowego dochodu w celu odciążenia budżetu domowego oraz podjęcia spłaty pozostałego zadłużenia w ratach na dogodnych warunkach. Dodatkowo ZUS wskazał że ustalenie przyczyn powstania zaległości nie wpływa na decyzję w kwestii umorzenia należności.
2. Skarga do Sądu
2.1 Na decyzję ZUS W. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący i jego rodzina znaleźli się
w sytuacji uniemożliwiającej zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych, natomiast spłacanie zadłużenia z tytułu składek na własne ubezpieczenie pozbawia rodzinę dłużnika niezbędnych środków utrzymania i leczenia, która to sytuacja uzasadniałaby umorzenie całości należności z tytułu składek za okres od stycznia 2003 r. do października 2012 r.;
- naruszenie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. poprzez zignorowanie ratio legis tego przepisu, którego celem jest możliwość umorzenia zaległości w sytuacji osób, których stan majątkowy, sytuacja rodzinna i zdrowotna nie pozwala na egzekucję, ponieważ powoduje ciężkie, negatywne skutki dla jego rodziny.
W związku z przedstawionymi dowodami skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z odpisu protokołu ugody z 14 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III RC 71/13) na okoliczność ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego oraz o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie całości zadłużenia.
2.2. Zdaniem skarżącego organ nie wystarczająco wnikliwie przeanalizował jego sytuację rodzinną i zdrowotną. Twierdzi, że jego obecne wynagrodzenie to
1700 zł. Na jego utrzymaniu znajduje się niepracująca małżonka. Razem z nimi mieszka czworo dzieci w tym dwoje uczących się. Koszty związane z utrzymaniem uczących się dzieci to 2000 zł miesięcznie, a ZUS uznał jedynie, że zostały przedłożone dowody na skromne wydatki związane z zakwaterowaniem córki
w internacie oraz koszty jej wyżywienia. Skarżący wskazał, że obecnie stosunki rodzinne uległy znacznemu pogorszeniu. Dzieci K. i M. złożyły przeciwko niemu pozwy o alimenty. Na mocy podpisanej ugody od 1 kwietnia 2013 r. skarżący jest zobowiązany świadczyć na rzecz córki i syna alimenty w kwocie po 1000 zł. Stałe koszty związane z utrzymaniem domu to kwota 1200 zł. Budżet rodzinny obciążony jest nadto opłatą w wysokości połowy kwoty 3720,20 zł. Skarżący wskazał, że nie posiada żadnego majątku ruchomego. Wszystkie oszczędności zostały przeznaczone na spłaty zadłużenia. Podniósł, że w chwili obecnej nie jest
w stanie ponieść należności z tytułu pozostałych składek. Zwrócił również uwagę na swoją sytuację zdrowotną.
2.3. W ocenie skarżącego nie znajduję żadnego uzasadnienie faktycznego, ani też prawnego dlaczego część tych samych zaległości umorzono, natomiast
w przedmiocie pozostałej kwoty odmówiono umorzenia. Jest to zróżnicowanie sytuacji prawnej skarżącego bez racjonalnego uzasadnienia.
2.4. Skarżący wskazał, że argumentem przemawiającym za umorzeniem jego zaległości są nowe przepisy dotyczące pomocy publicznej dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Wobec skarżącego będą natomiast obowiązywały po wyrażeniu zgody przez Komisję Europejską. Twierdzi, że w tym stanie rzeczy zgodnie z zasadami współżycia społecznego oraz słuszności zasadnym będzie umorzenie jego zaległych składek w całości.
2.5. Zdaniem skarżącego spełnia on przesłanki, o których mowa w § 3 rozporządzenia. Podkreślił, że uznaniowość decyzji ZUS nie oznacza ich dowolności. Natomiast w niniejszym postępowaniu uznanie administracyjne oparto na pełnej swobodzie i dowolności organów administracji publicznej. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołał orzeczenia sądów administracyjnych.
2.6. W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał stanowisko zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.)
i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności
z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też, uznając za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
3.2. Organ prawidłowo wskazał na materialnoprawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, tj. art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U.
z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako u.s.u.s. (pkt 1.3). Powołany przepis stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia
28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia
w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,
z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365), dalej jako "rozporządzenie". Są nimi w szczególności sytuacje gdy:
1. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2 w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3 w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
3.3. Wymaga podkreślenia, że z treści zacytowanych przepisów o umorzeniu zaległości składkowych wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że
w przypadku stwierdzenia przesłanki, organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia.
Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.
W celu ustalenia istnienia przesłanek umorzenia należności składkowych niezbędne jest zbadanie sytuacji finansowej, określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Ustalając istnienie przesłanek organ bierze przy tym pod uwagę aktualną sytuację życiową i majątkową osoby wnoszącej o umorzenie zaległości.
3.4. W niniejszej sprawie organ sprostał tym wymaganiom. W celu ustalenia stanu faktycznego przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające ustalając sytuację majątkową, finansową i rodzinną skarżącej. Oparł się w tym zakresie m.in. na: oświadczeniu skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym z 13 listopada
2012 r., zaświadczeniu z Ponadgimnazjalnego Zespołu Szkół Ekonomicznych
w S.z 9 listopada 2012 r., zaświadczeniu z Zespołu Szkół Plastycznych
z 4 września 2012 r., zaświadczeniu z S. J. Service Sp. z o.o. z 12 listopada 2012 r., zaświadczeniu ze Starostwa Powiatowego w S. z 12 listopada 2012 r. i Starosty S. z 4 grudnia 2012 r., zaświadczeniu z P. A. P. z 9 listopada 2012 r., karcie informacyjnej leczenia szpitalnego skarżącego z 29 listopada 2012 r., decyzji Burmistrza Miasta S.
z 7 listopada 2011 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, oświadczeniu skarżącego z 4 grudnia 2012 r., zaświadczeniach lekarskich z 5 i 12 grudnia 2012 r. ZUS dysponował też rachunkami za gaz, telefon i energię oraz zaświadczeniem z internatu Zespołu Szkół Kształcenia Ustawicznego w R.z 30 listopada 2012 r.
3.5. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i jego analizy organ prawidłowo stwierdził brak przesłanki całkowitej nieściągalności wobec niewystępowania żadnej z okoliczności wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. Skarżący posiada bowiem majątek w postaci połowy udziału we własności nieruchomości gruntowej zabudowanej oraz uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia
w S.J. Service Sp. z o.o. Oznacza to możliwość skutecznego dochodzenia należności przez organy w drodze postępowania egzekucyjnego w przypadku braku innych możliwości zaspokojenia.
3.6. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ dokonał prawidłowej oceny uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest drastyczna
i nie może być uznana za wyjątkową. Zasadne jest stwierdzenie, że sytuacja ta umożliwia skarżącemu spłatę zobowiązań wobec ZUS. W. W. posiada bowiem stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę w wysokości około 2000 zł miesięcznie brutto. Z kolei udokumentowane przez skarżącego wydatki to kwota 724 zł na opłaty związane z utrzymaniem domu oraz opłata za zakwaterowanie córki w internacie w wysokości 35 zł miesięcznie oraz jej koszty wyżywienia w tej placówce (10 zł wg stawki dziennej). Skarżący wskazał wprawdzie na ponoszenie miesięcznych kosztów utrzymania domu w kwocie około 1200 zł, kosztów związanych z utrzymaniem uczących się dzieci w kwocie około 1000 zł oraz kosztów na zakup leków w kwocie około 100 zł, jednak nie udokumentował ich. Istotne natomiast jest, że w przypadku postępowania w sprawie wniosku
o umorzenie, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na zobowiązanego. To w interesie strony leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach.
Odnosząc się do wydatków związanych z utrzymaniem domu należy ponadto zaznaczyć, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe m.in. z dwoma dorosłymi, pracującymi synami, którzy otrzymują miesięczne wynagrodzenie w kwocie 2072 zł
i 2670 zł, co oznacza możliwość partycypowania przez nich w tych wydatkach.
Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma też okoliczność, że na utrzymaniu skarżącego pozostaje jego żona. Zobowiązany nie wskazał bowiem na żadne okoliczności uzasadniające brak podjęcia przez nią zatrudnienia. Ustalono ponadto, że E. W., nie jest nawet zgłoszona jako osoba bezrobotna
i poszukująca pracy w urzędzie pracy. Wbrew stanowisku skarżącego okoliczność ta nie stanowi argumentu uzasadniającego umorzenie, przeciwnie. Zasadą jest bowiem płacenie składek na ubezpieczenia społeczne. Umorzenie zaległości jest natomiast instytucją wyjątkową, zastrzeżoną dla drastycznych przypadków. W przypadku, gdy składki na określone fundusze nie są odprowadzane, ciężar ich uiszczenia przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Trudno zatem oczekiwać, aby Zakład uznał za zasadne, by inni ubezpieczeni pokrywali zadłużenie tych nie płacących należności, w okoliczności gdy żona zobowiązanego, będąca osobą młodą (51 lat)
i zdrową, prowadzącą z nim wspólne gospodarstwo nie podejmuje pracy. Istotne przy tym jest, że znaczna część zadłużenia skarżącego (17 977, 18 zł), została już przez ZUS umorzona. W zakresie wydatków związanych z utrzymaniem uczących się dzieci z kolei wymaga zaznaczenia, że budżet rodziny jest dodatkowo zasilany co miesiąc kwotą 300 zł zasiłku rodzinnego na dwoje uczących się dzieci.
3.7. Zdaniem Sądu, dysponowanie stałym źródłem dochodu jakim jest przede wszystkim wynagrodzenie za pracę skarżącego oraz prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe dwóch dorosłych synów, a dodatkowo też korzystanie
z pomocy społecznej umożliwia planowanie i racjonalne gospodarowanie środkami przez skarżącego. Istotne jest także, że budżetu rodziny nie obciążają dodatkowe zobowiązania z tytułu pożyczek czy kredytów. Natomiast posiadane przez skarżącego zobowiązanie w wysokości "połowy kwoty 3720, 20 zł" zostało decyzją Burmistrza Miasta S. z 7 listopada 2011 r. rozłożone na 4 roczne raty, czyli dla skarżącego to wydatek 475 zł rocznie. Ponadto, o czym już wcześniej wspomniano połowa zaległości skarżącego została umorzona. Dodatkowo Zakład zwrócił uwagę na możliwość spłaty pozostałego zadłużenia w ratach na dogodnych dla skarżącego warunkach.
3.8. Wpływu na ocenę wniosku skarżącego, nie mogą także mieć sygnalizowane przez niego problemy zdrowotne, które jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego związane są z nadużywaniem przez skarżącego alkoholu. Niewątpliwie mogą one stanowić pewne obciążenie jednak istotne jest, że nie pozbawiają możliwości zarobkowania, o czym świadczy fakt prowadzenia przez skarżącego pomimo choroby działalności gospodarczej i jednocześnie podjęcia zatrudnienia w S. Polska. Obecnie skarżący wprawdzie nie prowadzi działalności gospodarczej jednak pracuje w S. J. S. Sp. z o.o., uzyskując stały dochód.
Powyższe ustalenia prawidłowo doprowadziły ZUS do wniosku, że brak jest podstawy do umorzenia należności skarżącego zarówno na podstawie
art. 28 ust. 2,3 u.s.u.s., jak i art. 28 ust. 3a u.s.u.s w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Dokonana przez organ ocena zebranego materiału dowodowego nie jest dowolna
i nie wychodzi poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a.
3.9. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii ugody sądowej
w sprawie alimentów, na mocy której skarżący zobowiązał się do świadczenia na rzecz dzieci K. W. i M. W. alimentów w kwocie po 1000 zł należy wskazać, że ewentualna zmiana sytuacji skarżącego i wystąpienie u niego nowych okoliczności, uprawnia go do wystąpienia z ponownym wnioskiem
o umorzenie przedmiotowych należności i to nawet w sytuacji, gdy pierwotnie wydana w tym przedmiocie decyzja, była decyzją negatywną dla strony. Rozstrzygnięciom tym nie towarzyszy bowiem walor res iudicata, co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez organ administracji z uwzględnieniem aktualnej sytuacji zobowiązanego (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej).
3.10. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma mają przepisy ustawy z dnia
9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r.
poz. 1551). Jak wskazał sam skarżący przepisy art. 1 ust. 1 i ust. 13 tej ustawy do czasu podjęcia decyzji przez Komisję Europejską nie mają bowiem zastosowania
w stosunku do osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 w tym również do skarżącego(art. 5 ust. 1 ww. ustawy).
3.11. Ustosunkowując się do wniosku skargi o umorzenie całości należności należy wskazać, że sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Rozstrzygnięcie merytoryczne co do umorzenia przedmiotowych należności należy wyłącznie do kompetencji organu.
3.12. Podsumowując Sąd stwierdził, że ZUS przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, w szczególności art. 7 i 77 §1 K.p.a., tj. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie
i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy, a następnie zajęte stanowisko przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Zauważyć przy tym należy, że wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a.
3.12. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło