I SA/Ke 425/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. oddalił skargę T.K.("skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W dniu 3 stycznia 2014 r. skarżący wniósł o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, wnioskując jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Motywując wniosek skarżący zaznaczył, że nie mógł uczestniczyć w rozprawie ze względu na stan zdrowia, a nie ma profesjonalnego pełnomocnika. Był przekonany, że Sąd doręczy mu odpis sentencji wyroku i dopiero wówczas będzie mógł wnosić o sporządzenie uzasadnienia. Dopiero w dniu 2 stycznia 2014 r. podczas rozmowy z pracownikiem informacji sądowej został pouczony, że niezależnie od obecności przy ogłoszeniu wyroku skarżący powinien złożyć wniosek w terminie siedmiu dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uregulowana w art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ustawy p.p.s.a.). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a także to, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie wraz z dopełnieniem uchybionej czynności. Przechodząc do merytorycznej analizy wniosku należy wyjaśnić, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak ten powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, nie dające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1038/12; lex nr 1274266). Należy również stwierdzić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W złożonym wniosku skarżący zaznaczył, że przyczyną uchybienia terminowi był brak wiedzy o procedurze wnioskowania o uzasadnienie wyroku w sytuacji, gdy strona nie była obecna na rozprawie ze względu na stan zdrowia i nie była zastępowana przez pełnomocnika. Należy jednak wskazać, że nieznajomość prawa przez skarżącego nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, tym bardziej, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie zaniedbał obowiązku stosownego pouczenia (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 869/12, Lex nr 1239515 oraz z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 478/12, Lex nr 1247083). Należy przy tym zaznaczyć, że błędne przeświadczenie skarżącego o tym, że sąd we wskazanej wyżej sytuacji doręczy mu odpis sentencji wyroku, co otworzy możliwość wnioskowania o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie było spowodowane działaniem Sądu. Otrzymane przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2012 r. zawiadomienie o rozprawie zawierało stosowne pouczenie, które było jednoznaczne i obiektywnie zrozumiałe. W punkcie 2 tego pouczenia wskazano, że stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 140 § 2 ustawy p.p.s.a.). Strona nie była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku wskutek pozbawienia wolności, lecz – jak sama stwierdziła – z uwagi na stan zdrowia. Nie dotyczyła jej zatem wskazana sytuacja, w której w drodze wyjątku doręcza się stronie odpis sentencji wyroku. Pouczenie zawarte w zawiadomieniu o rozprawie wskazywało również, iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Wyjaśniało także, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji, lecz jego złożenie po upływie w/w terminu, jak również przed ogłoszeniem wyroku, jest czynnością bezskuteczną. Prawidłowe odczytanie tego pouczenia nie wykraczało poza granice zwykłej staranności. Jeśli natomiast skarżący miał problem ze zrozumieniem jego treści, nic nie stało na przeszkodzie, by bezzwłocznie zwrócić się do Sądu o udzielenie stosownych wyjaśnień, co skarżący mógł uczynić choćby telefonicznie. Tymczasem strona wystąpiła o taką informację dopiero w dniu 2 stycznia 2014 r., a zatem już po upływie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z wniosku jednocześnie nie wynika, że nie miała możliwości wcześniejszego zwrócenia się o stosowną informację. Biorąc pod uwagę powyższe, nie można uznać, że skarżący nie miał wiedzy o procedurze wnioskowania o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę, a o rodzaju rozstrzygnięcia mógł się dowiedzieć telefonicznie, kontaktując się z odpowiednimi pracownikami Sądu. Podsumowując, stwierdzić należy, że wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybiła, musi wskazywać na brak winy w jego uchybieniu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do uznania, że dostatecznie uprawdopodobniony został brak winy skarżącego w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, tym samym nie sposób uznać, że zostały spełnione wymogi z art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia żądania, odmówił przywrócenia terminu na mocy art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a.