I SA/Ke 43/05

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek Sędzia WSA Maria Grabowska(spr.) Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant ref. staż. Emilia Kundera po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2005 r. skargi C. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz C. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów. Sędziowieeeeeeeeeeee Decyzją Nr [...]z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w wysokości [...] złotych. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji że C. M. uzyskał w 2002r. dochód w kwocie [...] zł. z tytułu wykonanej usługi w piekarni stanowiącej własność S. D., że usługa ta została wykonana przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jakkolwiek podatnik nie dokonał rejestracji działalności gospodarczej i nie prowadził dokumentacji podatkowej. Organy podatkowe uznały za wiarygodne zeznania S. D., odnośnie należności jaką otrzymał skarżący, mimo że C. M., nie kwestionując faktu wykonania usługi, utrzymywał że tytułem wynagrodzenia otrzymał kwotę [...] zł. W ocenie organu odwoławczego skoro podatnik nie udokumentował otrzymania za usługę kwoty [...] zł., stanowisko organu pierwszej instancji, że przychód z tego tytułu stanowi kwota [...] zł. jest zasadne. Na decyzję dyrektora Izby Skarbowej w K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie C. M., który zarzucił, iż organy podatkowe dokonały nieprawidłowych ustaleń odnośnie należności jaką otrzymał za wykonaną usługę. Podniósł. iż organy nie wykazały, że należność w tej wysokości faktycznie otrzymał. Wskazał, że należność za usługę jaką otrzymał stanowiła kwotę [...] złotych, zaś kwota [...] została omyłko wpisana jako jego oświadczenie przez pracownika urzędu skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153 poz. 1269). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelną zasadą postępowania podatkowego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( jedn. tekst Dz. U. 2005 Nr 8 poz. 60 ze zm. ) powoływanej dalej jako Ordynacja. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji, który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy organy podatkowe winny w pierwszej kolejności ustalić jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, następnie rozważyć i przeprowadzić dowody pomocne w ustaleniu faktów. Istotą postępowania w sprawie było ustalenie czy podatnik w 2002r. uzyskał przychód w pozarolniczej działalności gospodarczej będącej źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U.z 200 r. Nr 14 poz. 176 ze zm. ), który to przychód nie został uwzględniony przy ustaleniu dochodu osiągniętego przez podatnika w 2002r. Ponieważ fakt wykonania usługi przez skarżącego został przyznany, do wyjaśnienia pozostała wysokość przychodu. W ocenie Sądu organy dokonując ustaleń oraz rozstrzygnięcia naruszyły art. 187§1 Ordynacji. Swoje rozstrzygnięcie odnośnie wysokości przychodu oparły wyłącznie na zeznaniach S. D., zeznaniach lakonicznych, niepełnych, ograniczających się do wskazania uiszczonej kwoty , bez określenia dokładnego rozmiaru robót, okoliczności w jakich prace były wykonywane, wyjaśnienia czy prace były wykonywane wyłącznie przez skarżącego, czy też przy pomocy innych osób, wskazania w przypadku pracy innych osób przez kogo były wynagradzane. Zeznania świadka, z uwagi na ich niekompletność stanowiły niewystarczający materiał do ustalenia wysokości przychodu, szczególnie w sytuacji, gdy skarżący nie kwestionując faktu wykonania pracy, podawał inną kwotę otrzymaną z tego tytułu. W postępowaniu nie została wyjaśniona wskazana przez świadka Z. P. okoliczność, że zapłatę za pomoc przy wykonywaniu lastryka otrzymał od mężczyzny wykonującego tę pracę. Organy nie dokonały prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego, ocena materiału winna być wyczerpująca, organ winien ustosunkować się do każdego dowodu i ocenić dowody w ich wzajemnym powiązaniu. Dokonana ocena, że nie udokumentowanie przez skarżącego wysokości otrzymanego wynagrodzenia czyni jego zeznania niewiarygodnymi, przy jednoczesnym przyjęciu za wiarygodne zeznań świadka S. D. jest oceną dowolną. Należy podnieść, że ocena zeznań świadka winna być szczególnie wyważona wobec faktu, że między świadkiem a skarżącym istnieje konflikt na tle wykonanej pracy. Artykuł 123 Ordynacji nakłada na organ podatkowy obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Obowiązek ten istnieje od doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania ( art. 165 Ordynacji). Realizacji tego prawa służą przepisy szczególne: art. 188 Ordynacji przyznający stronie prawo żądania przeprowadzenia dowodów, art. 190 Ordynacji nakazujący zawiadomienie strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin, art. 192 Ordynacji uzależniający uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną od zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu. Ważnym elementem czynnego udziału strony w postępowaniu jest wyrażone w art. 123 Ordynacji prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów którego konkretyzację stanowi art. 200 Ordynacji obligujący organ do wyznaczenia 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] doręczonym skarżącemu [...]. Świadek S. D. został przesłuchany w siedzibie Urzędu Skarbowego w S. w dniu 7 sierpnia 2003r., a więc przed wszczęciem postępowania podatkowego. Przesłuchanie świadka nie mogło mieć miejsca w trakcie postępowania kontrolnego, skoro protokół kontroli został doręczony skarżącemu w dniu 2 lipca 2003r. Z akt sprawy nie wynika, że C. M. był zawiadamiany zgodnie z art. 190 Ordynacji o przesłuchaniu świadka. Należy stwierdzić, iż organ odwoławczy dostrzegł tę nieprawidłowość, skoro zwrócił się o przesłuchanie świadka po wcześniejszym powiadomieniu o terminie przesłuchania skarżącego. W aktach brak jest protokołu ponownego przesłuchania świadka w postępowaniu podatkowym, z zachowaniem wymogu z art. 190 Ordynacji, jakkolwiek Dyrektor Izby Skarbowej powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na treść zeznań złożonych przez świadka w dniu [...]. Organy podatkowe dokonały zatem rozstrzygnięcia opierając się na zeznaniach świadka, który to dowód został przeprowadzony nie w ramach postępowania podatkowego, ani postępowania o którym mowa w art. 181 Ordynacji. W postępowaniu odwoławczym przeprowadzono dowód z zeznań świadka Z. P. i K. S. Strona nie została powiadomiona o terminie przeprowadzenia dowodu, a nadto wbrew obowiązkowi z art. 200 Ordynacji organ nie zakreślił 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Z uwagi na przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia . Możliwość wypowiedzenia się przez stronę miała szczególnie znaczenie wobec zeznań Z.P. z których wynika, że otrzymał wynagrodzenia od mężczyzny, który robił lastryko. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien przeprowadzić prawidłowo postępowanie dowodowe, szczegółowo przesłuchać świadków, ewentualnie w charakterze strony skarżącego, z zachowaniem wymogu z art. 190 Ordynacji, na okoliczności, które mogły mieć wpływ na wysokość należności jaką skarżący otrzymał. Takimi okolicznościami są czas wykonywania pracy, zakres robót, fakt czy praca była wykonywana wyłącznie przez skarżącego, jaki był udział Z. P., czy skarżący wypłacał mu należności. Organ rozważy celowość ustalenia jak kształtowały się ceny za usługi o podobnym charakterze, świadczone w podobnych warunkach. Wyjaśnienie powyższych okoliczności pozwoli na prawidłową ocenę wysokości kwoty wskazywanej przez skarżącego i świadka S. D. jako należności. Postępowanie winno być przeprowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji, z zagwarantowaniem czynnego udziału strony w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowaniu, w sposób który miał istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 przywołanej ustawy orzekł. iż decyzje nie mogą być wykonane, oraz na podstawie art. 200 zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie równej wysokości uiszczonego wpisu sądowego.