I SA/Ke 43/14

, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. z dnia [...] r. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. znak[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. postanawia: oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 43/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. W dniu 3 marca 2015 r. R. O. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Wniosek oparty na takich samych okolicznościach został złożony przez skarżącego w dniu 27 stycznia 2015 r. i oddalony przez WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. Z treści wniosku wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową, obecnie mieszka u brata pozostając na jego utrzymaniu. Skarżący oświadcza, że nie posiada żadnego majątku, komornik wezwał skarżącego do zapłaty zaległych podatków na kwotę 350 tys. zł. Aktualnie skarżący poszukuje pracy. Oświadczył, że w 2013 r. oraz obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, nie utrzymuje kontaktów z żoną, żona nie udostępniła skarżącemu danych dotyczących własnych dochodów. Skarżący nie posiada kont, a żona nie udostępniła skarżącemu żadnych swoich danych. Skarżący wskazał, że zaświadczenie o nieposiadaniu pojazdów złożył w Sądzie dnia 19 marca 2014 r., w stosunku do żony Starostwo nie wydało skarżącemu zaświadczenia. Skarżący nie posiada dokumentów ani możliwości ich zdobycia odnośnie nieruchomości żony, nie posiada zaświadczenia z urzędu pracy oraz nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący wnosi, aby Sąd zobowiązał żonę skarżącego na podstawie art. 106 par. 3, 5 p.p.s.a. oraz art. 248 k.p.c. Postanowieniami z dnia 17 marca 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek strony skarżącej o przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach od postanowienia referendarza sądowego, w którym negatywnie ocenił wydane rozstrzygnięcie i wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego i przyznanie prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem referendarza, że rozpoznawany wniosek jest identyczny jak poprzedni, bowiem skarżący wskazał w nim istotne nowe okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego z mocy samej ustawy i przejście sprawy będącej jej przedmiotem do właściwości Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 375/04 – FZ 377/04). Po wniesieniu sprzeciwu sąd nie ocenia poprawności rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza sądowego, lecz rozstrzyga wniosek od nowa, korzystając z całości dowodów zgromadzonych we wcześniejszym postępowaniu, a także dowodów, które zostały ujawnione wraz ze sprzeciwem lub później. Wniesienie w niniejszej sprawie sprzeciwu spowodowało zatem, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 marca 2015 r. utraciło moc. Rozpoznając niniejszy wniosek wskazać należy, że po oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (jak w rozpoznawanej sprawie), skarżący może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym postanowieniem. Postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe zapatrywanie należy wskazać, że nie można uznać, by skarżący w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił nowe okoliczności odnoszące się do jego sytuacji majątkowej. Wniosek złożony w dniu 3 marca 2015 r. skarżący oparł bowiem na identycznej argumentacji jak wniosek złożony poprzednio. Ponadto w rozpoznawanym wniosku skarżący nadal nie ujawnia sytuacji majątkowej oraz finansowej żony, a kwestia ta ma istotne znaczenie przy ocenie przesłanek prawa pomocy. Przypomnieć należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to nie rzeczą Sądu a wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Skarżący ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien wykazać, należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 98/12 lex nr 1125489; z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 163/12 lex nr 1136753; z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 35/12 lex nr 1121123; z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 10/12 lex nr 1113635). Podkreślić należy, że strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy winna uwzględnić, że na wcześniejszym etapie postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż rozpoznając wniosek z dnia 27 stycznia 2015 r. postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. odmówiono już skarżącemu prawa pomocy. W tym kontekście potrzeba odnotować, że stosownie do art. 164 ustawy p.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś mając na względzie art. 165 ustawy p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Tymczasem skarżący, nie tylko nie dowiódł, że tego rodzaju zmiana zachodzi, ale nawet nie podniósł, że ona w ogóle nastąpiła. Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty został na takiej samej argumentacji jak wniosek oddalony postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. Ponowny wniosek nie został więc w najmniejszym stopniu uzupełniony czy choćby zaktualizowany. Przywołuje w nim skarżący nie okoliczności nowe, ukazujące jego sytuację w innym świetle, lecz po raz kolejny te, które zostały już zweryfikowane procesowo, skonfrontowane z dokumentacją źródłową i prawomocnie ocenione w taki sposób, że nie uzasadniają one przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach działając na podstawie art. 245 § 1 i § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, o czym orzekł w sentencji postanowienia.