I SA/Ke 430/10
PostanowienieWSA w Kielcach2011-04-06
Skład orzekający: Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony bez wykazania zmiany okoliczności majątkowych i pełnego udokumentowania sytuacji finansowej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może być rozpatrzony pozytywnie tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże zmianę istotnych okoliczności mających wpływ na ocenę jego sytuacji majątkowej oraz udokumentuje swoje możliwości płatnicze w sposób rzetelny i pełny. Brak takich dowodów oraz uchylanie się od przedłożenia wymaganych dokumentów skutkuje oddaleniem wniosku o prawo pomocy.Stan faktyczny
M. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego za 2004 rok, powołując się na trudną sytuację materialną. Wniosek był kolejnym wnioskiem o prawo pomocy, po wcześniejszym częściowym zwolnieniu od kosztów i ustanowieniu doradcy podatkowego. Organ wezwał ją do uzupełnienia dokumentacji finansowej, jednak skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności dotyczących dochodów męża i rachunków bankowych. Wniosek został oddalony przez referendarza sądowego, a następnie sprzeciw został rozpoznany przez WSA w Kielcach.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 430/10 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego za 2004r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.
M. P. reprezentowana przez ustanowionego w ramach prawa pomocy doradcę podatkowego P. Z. w dniu 22 lutego 2011r. zwróciła się wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wniosek uzasadniony został faktem, iż źródłem uzyskiwanego przez skarżącą dochodu był zasiłek dla bezrobotnych w wysokości ok. 500 zł miesięcznie. Od połowy maja 2010r. podjęła zatrudnienie z miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie ok. 900zł netto, przy czym jak twierdzi skarżąca kwota ta ledwie wystarcza na pokrycie najniezbędniejszych potrzeb. Ponadto skarżąca w dniu 30 listopada 2010r. urodziła dziecko i spodziewa się z tego tytułu zwiększonych wydatków. Skarżąca wraz z rodziną mieszka u rodziców, którzy pokrywają koszty mieszkania. Mąż skarżącej, z którym ustanowioną ma rozdzielność majątkową prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 700zł miesięcznie. Skarżąca nie wykazała majątku.
Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że w szeregu wszczętych wcześniej sprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych oraz pomoc doradcy podatkowego.
Po dokonaniu wstępnej analizy złożonego wniosku, co do jego treści dane
w nim zawarte okazały się nieaktualne, a tym samym niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącej, dlatego pismem z dnia 3 marca 2011r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w/w wniosku poprzez:
- udokumentowanie dochodów uzyskanych przez nią i jej męża w 2010r;
- przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2009 jej oraz
jej męża; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą oraz
jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za okres ostatnich
6 miesięcy; - przedłożenie oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie przeznacza wraz
z mężem i dziećmi na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; - określenie
i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media, telefon; - przedłożenie zaświadczenia z Urzędu Gminy R.M. na okoliczność posiadania przez nią i jej męża nieruchomości na terenie Gminy R. M.; - przedłożeniu oświadczenia, kto jest właścicielem domu w miejscowości D. 55, w którym zamieszkuje wraz z rodziną.
W dniu 15 marca 2011r. w odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła:
- kserokopię informacji PIT-11 o uzyskaniu dochodu ze stosunku pracy za okres
od 10 maja 2010r. do 31 grudnia 2010r. w kwocie 4.123,76zł, - kserokopię informacji PIT-11 o uzyskaniu świadczenia wypłacanego z Funduszów Pracy
i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 stycznia 2010r.
do 31 grudnia 2010r. w kwocie 3.918,50zł, - kserokopię informacji PIT-40A
o uzyskaniu zasiłku pieniężnego z ubezpieczenia społecznego za rok podatkowy 2010 w kwocie 3.295,56zł, - kserokopię zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2009 złożonego wspólnie z mężem, w którym wykazała z działalności gospodarczej przychód w kwocie 2.898.816,89zł, koszty w kwocie 3.038.386,20zł, oraz stratę
w kwocie 139.569,31zł, z innych źródeł skarżąca wykazała dochód w kwocie 4.597,97zł, mąż skarżącej z działalności gospodarczej wykazał przychód w kwocie 4574,14zł, koszty 20039,12zł oraz stratę 15464,98zł, z innych źródeł wykazał dochód 7475,46zł, małżonkowie wykazali nadpłatę w łącznej kwocie 11.634,00zł, - kserokopię pisma z dnia 14 marca 2011r. informującego, że skarżąca od dnia
10 maja 2010r. zatrudniona jest w Firmie Handlowej, a od dnia 1 grudnia 2010r. przebywa na urlopie macierzyńskim, - kserokopię aktu notarialnego z dnia
27 stycznia 2010r. o ustanowieniu rozdzielności majątkowej.
Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, a mąż nie udostępnił jej wglądu do swoich rachunków. Skarżąca wykazała, że wraz z mężem ponoszą miesięcznie wydatki na utrzymanie rodziny
w kwocie ok. 900-1100zł, na inne wydatki ok. 500-600zł. Skarżąca oświadczyła,
że właścicielami domu w miejscowości D. 55, w którym mieszka są jej rodzice. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada z mężem żadnych nieruchomości na terenie gminy R. M., natomiast z gminy nie uzyskała żadnego zaświadczenia na tą okoliczność, poinformowano skarżącą, że Urząd Gminy nie wydaje takich zaświadczeń.
Postanowieniem z dnia 23 marca 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek skarżącej z dnia 22 lutego 2011r. o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 lutego 2011r. Referendarz sądowy wskazał, że złożony przez skarżącą wniosek jest jej kolejnym wnioskiem
w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem po rozpatrzeniu wniosku
z dnia 20 lipca 2010r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych
oraz ustanowienia doradcy podatkowego Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Kielcach postanowieniem z dnia z dnia 10 września 2010r. sygn. akt I SA/Ke 430/10 przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 20zł oraz postanowieniem
z dnia 9 listopada 2010r. sygn. akt I SA/Ke 430/10 ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego.
Referendarz sądowy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie
z art. 165 ustawy "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepisy wspomnianej ustawy przewidują więc możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
Zdaniem referendarza sądowego skarżąca nie podniosła jakichkolwiek argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia z dnia 10 września 2010r. w przedmiocie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 20zł, które uzasadniałaby zmianę tego orzeczenia poprzez rozszerzenie zakresu przyznanego zwolnienia. W ocenie orzekającego, rozpatrywany w niniejszej sprawie wniosek jest w istocie powtórzeniem treści wniosku złożonego w dniu 20 lipca 2010r.
Referendarz sądowy wskazał natomiast, że do zmiany prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy konieczna jest zmiana okoliczności sprawy - stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, przy czym kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku
o przyznanie prawa pomocy. Strona nie powołała żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Celem uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku skarżąca została wezwana do przedłożenia informacji i dokumentów potwierdzających zaistnienie zmiany sytuacji finansowej skarżącej i zasadność dofinansowania
z budżetu państwa.
Skierowane do skarżącej wezwanie nie zostało jednak wypełnione w całości,
a skarżąca ograniczyła się do wybiórczego nadesłania wymaganych oświadczeń
i dokumentów. Zatem skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, które potwierdziłyby zasadność złożenia ponownego wniosku
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz pozwoliłyby na dokonanie pełnej
i rzetelnej oceny jej możliwości płatniczych. Skarżąca uchyliła się bowiem
od przedstawienia dokumentów, które pozwoliłyby ustalić jej pełną sytuację majątkową, nie przedłożyła przede wszystkim wyciągów z posiadanych przez jej męża rachunków bankowych. Orzekający podkreślił, że nieujawnienie sytuacji majątkowej współmałżonka nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na mocy bowiem art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny
i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani
do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Wynikający z powołanej regulacji obowiązek wzajemnie pomocy istnieje przy tym niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego. Wobec tego,
dla oceny sytuacji majątkowej skarżącej istotne było ustalenie, czy nawet w sytuacji, gdyby skarżąca wraz z dziećmi prowadziła odrębne gospodarstwo domowe, byłaby ona w stanie ponieść koszty postępowania przy pomocy męża. Przy czym orzekający podkreślił, że skarżąca oświadcza, że z mężem mieszka, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i wspólnie ponoszą wydatki na utrzymanie rodziny.
Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zmodyfikowała wniosek o prawo pomocy wnosząc o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca oświadczyła, że na urzędowym formularzu błędnie zaznaczyła, że wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych podczas gdy powinna zaznaczyć, że wnioskuje o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. W złożonym sprzeciwie skarżąca oświadcza, że w sprawie niniejszej po rozpatrzeniu jej pierwszego wniosku z dnia 20 lipca 2010r. zostało
jej przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi
oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Skarżąca oświadcza, że od tamtego czasu jej sytuacja nie uległa pogorszeniu, jednak mimo tego jej zdaniem wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca oświadcza, że nie przedstawiła dowodów, co do wysokości dochodów męża wobec obiektywnej przeszkody, której pomimo obowiązku współdziałania małżonków dla dobra rodziny, nie była w stanie pokonać. Zdaniem skarżącej nie ma ona obowiązku wyegzekwowania od męża, by odpowiedział na pytania Sądu skierowane do niej. Skarżąca podkreśliła, że uprawdopodobniła, iż jej sytuacja majątkowa nie pozwala na partycypowanie w kosztach w pełnej wysokości pomimo nieudowodnienia niektórych okoliczności, których znaczenie dla oceny jej zdolności do finansowania własnych kosztów jest nieokreślone lub znikome.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ustawa p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc,
a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd
na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu,
że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Rozpatrywany wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej nie jest pierwszym wnioskiem skarżącej w zakresie przyznania prawa pomocy.
W dniu 20 lipca 2010r. skarżąca zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 lipca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem sygn. akt I SA/Ke 430/10 z dnia
10 września 2010r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 20zł
oraz postanowieniem sygn. akt I SA/Ke 430/10 z dnia 9 listopada 2010r. ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego.
Z powyższego wynika, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie
po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
W ocenie Sądu, skarżąca nie podniosła jakichkolwiek argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia z dnia 10 września 2010r. w przedmiocie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego
od skargi ponad kwotę 20zł, które uzasadniałaby zmianę tego orzeczenia poprzez rozszerzenie zakresu przyznanego zwolnienia, a rozpatrywany w niniejszej sprawie wniosek jest w istocie powtórzeniem treści wniosku złożonego w dniu 20 lipca 2010r.
Sąd zgadza się z orzekającym referendarzem sądowym, iż do zmiany prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy konieczna jest zmiana okoliczności sprawy - stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych,
przy czym kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu,
jak w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona nie powołała żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy.
Wobec faktu, iż złożone przez skarżącą oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okazało się niewystarczające – na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. – zażądano przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: - dokumentów wykazujących dochody uzyskane przez skarżącą i jej męża w 2010r; - odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2009 skarżącej oraz jej męża; - wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych za okres ostatnich 6 miesięcy; - oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie przeznacza wraz z mężem i dziećmi
na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; - określenia wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media, telefon; - zaświadczenia
z Urzędu Gminy R. M. na okoliczność posiadania przez nią i jej męża nieruchomości na terenie Gminy R. M.; - oświadczenia, kto jest właścicielem domu w miejscowości D. 55, w którym skarżąca zamieszkuje wrazz rodziną.
Jednocześnie poinformowano skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z wymaganych dokumentów źródłowych skarżąca przedłożyła jedynie:
- kserokopię informacji PIT-11 o uzyskaniu dochodu ze stosunku pracy za okres
od 10 maja 2010r. do 31 grudnia 2010r. w kwocie 4.123,76zł, - kserokopię informacji PIT-11 o uzyskaniu świadczenia wypłacanego z Funduszów Pracy
i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 stycznia 2010r.
do 31 grudnia 2010r. w kwocie 3.918,50zł, - kserokopię informacji PIT-40A
o uzyskaniu zasiłku pieniężnego z ubezpieczenia społecznego za rok podatkowy 2010 w kwocie 3.295,56zł, - kserokopię zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2009 złożonego wspólnie z mężem, w którym wykazała z działalności gospodarczej przychód w kwocie 2.898.816,89zł, koszty w kwocie 3.038.386,20zł, oraz stratę
w kwocie 139.569,31zł, z innych źródeł skarżąca wykazała dochód w kwocie 4.597,97zł, mąż skarżącej z działalności gospodarczej wykazał przychód w kwocie 4574,14zł, koszty 20039,12zł oraz stratę 15464,98zł, z innych źródeł wykazał dochód 7475,46zł, małżonkowie wykazali nadpłatę w łącznej kwocie 11.634,00zł, - kserokopię pisma z dnia 14 marca 2011r. informującego, że skarżąca od dnia
10 maja 2010r. zatrudniona jest w Firmie Handlowej, a od dnia 1 grudnia 2010r. przebywa na urlopie macierzyńskim, - kserokopię aktu notarialnego z dnia
27 stycznia 2010r. o ustanowieniu rozdzielności majątkowej.
W dodatkowo złożonym oświadczeniu wskazała, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, a mąż nie udostępnił jej wglądu do swoich rachunków. Wykazała, że wraz z mężem ponoszą miesięcznie wydatki na utrzymanie rodziny
w kwocie ok. 900-1100zł, na inne wydatki ok. 500-600zł. Oświadczyła,
że właścicielami domu w miejscowości D. 55, w którym mieszka są jej rodzice. Oświadczyła, że nie posiada z mężem żadnych nieruchomości na terenie gminy R. M., natomiast z gminy nie uzyskała żadnego zaświadczenia na tą okoliczność, poinformowano skarżącą, że Urząd Gminy nie wydaje takich zaświadczeń.
W tym miejscu Sąd za zasadne uznaje podkreślić, że skarżąca już z samego faktu nałożenia na nią zobowiązania w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a., tj. przedłożenia dodatkowych dokumentów celem usunięcia wątpliwości, co do określonych
we wniosku o przyznanie prawa pomocy jej możliwości płatniczych oraz wskazaniu, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować oddaleniem wniosku mogła wywieść, że złożone przez nią we wniosku oświadczenie uznano
za niewystarczające oraz że zostanie obciążona negatywnymi skutkami związanymi z nieprzedłożeniem wymaganych dokumentów.
Analiza materiału dowodowego wskazuje, że skarżąca nie wykazała,
że zaistniały ustawowe przesłanki rozszerzenia przyznanego jej prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał oświadczenie skarżącej
za niewiarygodne, a jej rzeczywiste możliwości płatnicze za nadal budzące uzasadnione i istotne wątpliwości. Skarżąca nie przedłożyła bowiem wszystkich wymaganych dokumentów, które potwierdziłyby zasadność złożonego wniosku oraz pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej możliwości płatniczych.
Skarżąca uchyliła się od przedstawienia dokumentów, które pozwoliłyby ustalić aktualną sytuację majątkową i finansową jej rodziny. Nie przedłożyła przede wszystkim dowodów wykazujących dochody męża oraz wyciągów z posiadanych przez jej męża rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne, czym uniemożliwiła weryfikację złożonego oświadczenia w przedmiocie nieposiadania zasobów pieniężnych.
Skarżąca w uzasadnieniu sprzeciwu podnosi, że obowiązek małżonków współdziałania dla dobra rodziny nie dotyczy ani pokrywania kosztów ochrony majątku drugiego małżonka ani obowiązku ujawniania temu małżonkowi danych majątkowych go niedotyczących. Z taką oceną instytucji rozdzielności majątkowej Sąd zgodzić się nie może. Tak jak wskazał w postanowieniu z dnia 23 marca 2011r. referendarz sądowy rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09, LEX nr 552212). Na mocy natomiast art. 23 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy
i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Wynikający
z powołanej regulacji obowiązek wzajemnie pomocy istnieje niezależnie
od łączącego małżonków ustroju majątkowego, powyższe zostało również wskazane w § 3 umowy majątkowej małżeńskiej zawartej pomiędzy skarżącą a jej mężem aktem notarialnym z dnia 27 stycznia 2010r.
W końcowej części sprzeciwu skarżąca podkreśliła, że uprawdopodobniła,
iż jej sytuacja majątkowa nie pozwala na partycypowanie w kosztach sądowych
w pełnej wysokości pomimo nieudowodnienia niektórych okoliczności, których
jej zdaniem znaczenie dla oceny jej zdolności do finansowania własnych kosztów jest nieokreślone lub znikome. Takie zachowanie skarżącej pozwala przyjąć,
że przedstawia ona swoją sytuację w sposób selektywny, co powoduje, że Sąd nadal nie dysponuje pełnym materiałem dowodowym, który potwierdzałby, iż skarżąca nie ma realnych możliwości poniesienia powstałych kosztów wpisu od skargi kasacyjnej.
W tym stanie sprawy, z uwagi na uchylenie się od przedłożenia dokumentów pozwalających ocenić zasadność wniosku nie można przyjąć, że skarżąca dokonała wszelkich starań, by w sposób zupełny zobrazować swoją sytuację finansową. W ocenie Sądu postępowanie skarżącej nie pozwala na wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji majątkowej.
W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd przy tym pragnie podkreślić,
że nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia wówczas, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, albowiem wnioskodawca uchyla się od złożenia odpowiednich dokumentów, czy oświadczeń w tym przedmiocie. Rzeczą zainteresowanej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło