I SA/Ke 432/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H.Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych postanawia: odrzucić wniosek. H. Z. (dalej zwaną "skarżącą") złożyła skargę do WSA w Kielcach na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy jego własną decyzję z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV kwartału 2002 r. do I kwartału 2008 r. w kwocie 9 120,94 zł. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę H. Z. z powodu wniesienia jej po upływie ustawowego terminu. Postanowienie to doręczono skarżącej 14 sierpnia 2013 r. W dniu 29 sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wpłynął wniosek skarżącej o ustanowienie dla niej adwokata oraz zwolnienie jej od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach ustanowił dla H. Z. adwokata oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 8 października 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach wyznaczyła dla skarżącej adwokata w osobie J.S.. W dniu 16 września 2013 r. skarżąca złożyła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek o przywrócenie jej terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 19 czerwca 2013 r. Wniosek swój umotywowała pomyłką oraz brakiem wiedzy o tym, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach należało wnieść za pośrednictwem placówki terenowej KRUS w O. Ś. W odpowiedzi na powyższy wniosek skarżącej – którego odpis został przesłany organowi przez sekretariat WSA w Kielcach pismem z dnia 2 października 2013 r. - pełnomocnik organu wniósł o nieuwzględnianie wniosku. Zaznaczył przy tym, że skarżąca posiadała wiedzę o terminie i sposobie wniesienia skargi, gdyż była o tym prawidłowo pouczona w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a). Natomiast w myśl art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a.). Jednakże, zgodnie z art. 87 § 3 ustawy p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Jak podkreśla się w doktrynie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz Lex, wydanie 5, Warszawa 2013 r.), sąd rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności powinien zbadać dopuszczalność tego wniosku w kontekście treści art. 88 ustawy p.p.s.a., a dopiero potem może przystąpić do badania zasadności wniosku (spełnienia ustawowej przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi). Zdanie pierwsze wspomnianego wyżej przepisu art. 88 ustawy p.p.s.a. stanowi bowiem, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się również, że za niedopuszczalny z mocy ustawy (a zatem podlegający odrzuceniu) należy uznać m.in. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego z pominięciem pośrednictwa organu (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Lexis Nexis, Warszawa 2011 r., str. 291) - argument a contrario z art. 87 § 3 ustawy p.p.s.a. Uznaje się jednocześnie, że w sytuacji, gdy tego rodzaju wniosek złożyła strona działająca bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, Sąd powinien pouczyć stronę o wymogu zawartym w art. 87 § 3 ustawy p.p.s.a., względnie przesłać wniosek strony do organu, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Po wpłynięciu do sądu ww. wniosku (przesłanego już przez organ), winien mu zostać nadany dalszy bieg (postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 202/08, Lex nr 494227). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 16 września 2013 r. Należy jednak zauważyć, że strona miała już wówczas ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika, gdyż ten został jej przyznany postanowieniem WSA w Kielcach z dnia 6 września 2013 r., doręczonym w dniu 11 września 2013 r. Co prawda pełnomocnik ten nie był wówczas jeszcze personalnie wskazany przez Okręgową Radę Adwokacką w Kielcach, gdyż zostało to uczynione dopiero w dniu 8 października 2013 r. Powyższe nie zmienia jednak faktu, że skarżąca miała ustanowionego pełnomocnika, mogła czekać na jego wyznaczenie i jego profesjonalną pomoc. Mimo takiej możliwości, zdecydowała się na osobiste działanie, co było możliwe zgodnie z treścią art. 34 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi został jednak złożony przez nią niezgodnie z przepisem art. 87 § 3 ustawy p.p.s.a. W związku z powyższym uznać należało, że wniosek ten, złożony bez pośrednictwa organu, był z mocy prawa niedopuszczalny. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 88 w związku z art. 87 § 3 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.