I SA/Ke 446/22
WyrokWSA w Kielcach2022-12-01
Skład orzekający: Mirosław Surma, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Magdalena Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewłaściwa kwalifikacja naruszenia przepisów dotyczących tachografów i kart kierowcy, skutkująca nałożeniem kary pieniężnej w wyższej wysokości niż przewidziana dla prawidłowo zakwalifikowanego naruszenia, stanowi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej niewłaściwie zakwalifikował naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy. Zamiast przypisać je do pozycji 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, która przewiduje karę 2000 zł, zakwalifikowano je do pozycji 6.2.1, co skutkowało nałożeniem kary 5000 zł. Ta błędna subsumpcja stanowi naruszenie prawa materialnego, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ wpływa na wysokość nałożonej kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego A.G. za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i tachografów. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, nałożył karę w wysokości 7750 zł, stwierdzając skrócenie okresu odpoczynku dziennego oraz niewłaściwą obsługę tachografu skutkującą nierejestrowaniem aktywności kierowcy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną kwalifikację naruszeń i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Anny Gasińskiej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Kielcach Wiesławy Klimontowicz sprawy ze skargi A.G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 czerwca 2022 r. nr BP.501.2354.2021.0993.GR4240459 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Anny Gasińskiej kwotę 2127 (dwa tysiące sto dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 24 listopada 2021 r. nr WITD.DI.0152. IV0185/100/21 o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 8250 zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 7750 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: 1. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno
w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej; 2. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Krone o nr rej. [...], przeprowadzonej 22 października 2021 r., na drodze ekspresowej S3 MOP Marwice Zachód. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca R. G. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy
w imieniu przedsiębiorcy A. G. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą: Firma Handlowa A. G.. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis
z licencji nr 0064703 na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Przebieg kontroli udokumentowano protokołem kontroli z 22 października 2021 r.
Organ wskazał na przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U.2022.180 ze zm.) dalej "u.t.d." określające zasady nakładania kar pieniężnych: art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ust. 1. Stwierdził, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a. Treść art. 92a ust. 1 i ust. 7
w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania
w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1.
Odnośnie pierwszego z ww. naruszeń organ wskazał na art. 8 ust. 1 – 5 i ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca
2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1) dalej "rozporządzenie nr 561/2006". Konsekwencja ich naruszenia jest treść lp. 5.7. załącznika do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych; o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych; za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 złotych. W ocenie organu odwoławczego zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z tachografu i karty kierowcy, że kierowca R. G. o godzinie 19:50 dnia 21.10.2021 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. K. odebrał jedynie 2 godziny i 19 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 08:37 dnia 22.10.2021 r. do godziny 10:56 dnia 22.10.2021 r. Oznacza to, że kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 41 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 2750 złotych. Organ pierwszej instancji nałożył natomiast karę w wysokości 3250 zł dokonując sumowania kar za naruszenia cząstkowe, które to sumowanie nie uwzględnia wyroku NSA z 1 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 819/21, w którym sąd zakwestionował sumowanie kar za naruszenia czasu pracy.
W zakresie drugiego z naruszeń organ natomiast wskazał na art. 32 ust. 1, ust. 3, art. 33 ust. 3, art. 34 ust. 1, ust. 3 lit. b, ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG)
nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego
i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzenie nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014. Konsekwencją naruszenia powyższych uregulowań jest treść l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5000 zł.
W ocenie organu odwoławczego zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z tachografu i karty kierowcy, dokumentów przewozowych, protokołu przesłuchania świadka, że 21/22 października 2021 r. kierowca R. G. wykonując przewóz drogowy w imieniu strony nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Podczas kontroli zostały pobrane dane cyfrowe z karty kierowcy i tachografu zainstalowanego w pojeździe. Analiza danych cyfrowych wykazała, że w dniu 22 października 2021 r. o godz. 10:53 została wylogowana karta kierowcy Ł. G., a minutę później została zalogowana karta kierowcy R. G. i pojazd dalej kontynuował przewóz. Po analizie dokumentów przewozowych oraz rozpytaniu kontrolowanego kierowcy kontrolujący ustalili, że kierowca R. G. od godziny 19:50 dnia 21 października 2021 r. do godz. 10:53 przebywał w kabinie pojazdu gdy pojazdem tym kierował kierowca Ł. G.. W ww. okresie kierowca R. G. przebywał w kabinie jako pasażer nie umieszczając w tachografie swojej karty kierowcy i nie rejestrując na niej swojej aktywności. Inspektorzy podjęli próbę przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, ale R. G. odmówił składania wyjaśnień. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy zakwalifikowano jako naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, z których wynika, że kierowca R. G. nie wykonywał przewozu 21/22 października 2021 r. bez zalogowanej karty kierowcy lecz przyjechał do Stargardu pociągiem gdzie wymienił się ze swoim synem Ł. G.. Powyższym wyjaśnieniom strony przeczą dowody jak również przedsiębiorca nie przedstawił dowodów na poparcie swoich wyjaśnień. Odległość dzieląca miejscowość W., tj. miejsce zamieszkania kierowcy R. G. od miejscowości S., tj. miejsce gdzie zgodnie
z informacjami strony dojechał pociągiem kierowca R. G. i rozpoczął przewóz dzieli odległość wynosząca ponad 600 km. Na pokonanie takiego dystansu pociągiem potrzeba około 10 godzin z przesiadkami. Tak więc kierowca jadąc pociągiem musiałby mieć zapewnione miejsce do spania by taką jazdę można było zaliczyć jako odpoczynek. Strona nie przedstawiła dowodu, w postaci biletu, że kierowca miał zapewnione taką podróż.
Organ nie znalazł ponadto podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d. Strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się
w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Gdyby przewóz był zorganizowany w sposób prawidłowy, do ujawnionych naruszeń czasu pracy by nie doszło. W ocenie organu ponadto art. 92 c u.t.d. nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie ponieważ przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Przedsiębiorca nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych, o których mowa w ww. przepisie, której wystąpienie stanowiłoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenia.
Na powyższą decyzję A. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie ustawy o transporcie drogowym i złącznika nr 3 do ustawy oraz rozporządzenia nr 561/2006 poprzez przyjęcie, że doszło do skrócenia okresu odpoczynku w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie pozwala na stwierdzenie przekroczenia okresu odpoczynku oraz rozporządzenia nr 165/2014 poprzez przyjęcie, że kierowca nie rejestrował swojej aktywności kierowcy jadąc jako pasażer pomimo, że zgromadzony materiał dowodowy zaprzecza jakoby R. G. podróżował ze swoim synem Ł. G. i w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego niniejszej sprawy, dowolne interpretowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji brak istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych;
2. art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;
3. art. 6, 7, 8, 9 i 10 K.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi należytego
i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków oraz nieudzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;
4. art. 7, 8, 73, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, zebranie materiału dowodowego w sposób niezupełny oraz wydanie decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu strony;
5. art. 1, 9, 75, 77, 107 § 3 K.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak zrozumiałego uzasadnienia wydanej decyzji
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że ustalenia organu w sprawie zostały m.in. dokonane na podstawie protokołu z kontroli. Podkreśliła walor tego dokumentu jako dokumentu urzędowego. Podniosła, że w protokole znajdowały się także informacje, które w żaden sposób nie odnosiły się do kontrolowanego przedsiębiorstwa a wskazujące, że "K. wykonuje przewóz towarów dla przedsiębiorstwa Grennyard L. P. z siedzibą ul. Wiśniowa 196-621 Żabia Wola". W ocenie skarżącej tak sporządzony protokół budzi wątpliwości co do rzetelności i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego. W sprawie ponadto R. G. wniósł zastrzeżenia do protokołu. Organ nie odniósł się jednak do nich.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2021.137) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz.U.2022.329 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak
i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na skarżącą w związku ze stwierdzonymi, podczas kontroli drogowej, naruszeniami obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikającymi z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d., tj. z rozporządzenia nr 561/2006
i nr 165/2014.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Skarga została uwzględniona, ale nie z powodu przyczyn w niej wskazanych. Zarzuty skargi koncentrują się na kwestionowaniu ustaleń stanu faktycznego. Sąd stwierdza natomiast naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego (błąd subsumcji). Nieprawidłowo bowiem zakwalifikował wykonywanie przewozu bez zalogowanej karty kierowcy jako naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje to naruszenie karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Zdaniem sądu naruszenie to natomiast odpowiada treści lp. 6.3.19 ("Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy"), a kara wynosi 2000 zł.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która w art. 92a ust. 1 przewiduje m.in. odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d., jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).
W niniejszej sprawie organy ustalając stan faktyczny kierowały się zasadami wynikającymi z przywołanych regulacji. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych
z tachografu, karty kierowcy, "rozpytania" kierowcy prawidłowo ustaliły, że kierowca R. G. od godziny 19:50 dnia 21 października 2021 r. do godz. 10:53
dnia 22 października przebywał w kabinie pojazdu gdy pojazdem tym kierował kierowca Ł. G.. K. wykonywali krajowy transport drogowy na rzecz skarżącej jadąc do Stargardu zespołem pojazdów składających się z ciągnika marki Scania oraz naczepy Krone. W ww. okresie kierowca R. G. przebywał
w kabinie jako pasażer nie umieszczając w tachografie swojej karty kierowcy i nie rejestrując na niej swojej aktywności. W dniu 22 października 2021 r. o godz. 10:53 została wylogowana karta kierowcy Ł. G., a minutę później została zalogowana karta kierowcy R. G. i pojazd dalej kontynuował przewóz do Ś.. Kontrola drogowa została przeprowadzona 22 października 2022 r. na drodze ekspresowej S3 MOP Marwice Zachód.
Powyższe ustalenia nie zostały podważone przez skarżącą.
Zaakcentowania wymaga, że sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 w zw. z art. 76a u.t.d., a ponadto protokół ten, jako dokument urzędowy - w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. - sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższy protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem osoby - podmiotu (przedstawiciela) kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Wprawdzie istnieje możliwość podważenia protokołu kontroli, ale wyłącznie na zasadzie przeprowadzenia przeciwdowodu, czyli jedynie przez konkretny dowód wskazujący, że dane zawarte w protokole są nieprawdziwe. W niniejszej sprawie kierowca R. G. wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli, jednak nie przedstawił żadnych dowodów, które podważałyby prawidłowość ustaleń organu
w zakresie stwierdzonego naruszenia. Co istotne zatrzymany do kontroli udzielił informacji, które wskazywały na ustalony wyżej przebieg kursu. Dopiero po rozmowie telefonicznej ze skarżącą wniósł zastrzeżenia, zaprzeczając podanej na wstępie wersji wydarzeń oraz odmówił składania wyjaśnień. Zastrzeżenia nie wskazują jednak na odbycie przez kierowcę drogi do Stargardu pociągiem, co sugerowała w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca. Właścicielka firmy nie przedstawiła ponadto dowodów na poparcie tych wyjaśnień. Z tych względów organ był uprawniony nie dać wiary wersji wydarzeń podawanej przez skarżącą na późniejszych etapach postępowania. Należy wskazać, że podawane przez uczestniczących w kontroli informacje są z reguły wypowiadane "na gorąco", spontanicznie, bez kalkulowania ich znaczenia i ewentualnego wpływu na wynik sprawy, tak uzyskany dowód ma zatem walor szczególny (zob. wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r., II GSK 1157/18; CBOS). Ustaleń zawartych w protokole kontroli nie podważa przy tym zawarta w nim, kwestionowana przez stronę informacja, że "K. wykonuje przewóz towarów dla przedsiębiorstwa Grennyard L. P. z siedzibą ul. W. [...]". Kwestia ta nie ma bowiem znaczenia dla stwierdzonych w sprawie naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikającymi z rozporządzeń
nr [...] i nr [...].
W tak ustalonym stanie faktycznym organ prawidłowo stwierdził, że kierowca R. G. wykonując przewóz drogowy w imieniu skarżącej nie zalogował swojej karty kierowcy co spowodowało brak rejestrowania aktywności na tej karcie oraz że kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 41 minut oraz
Wymaga wyjaśnienia, że przepisy regulacji zawartych w art. 4 lit. c
i art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr [...] ora w art. 15 ust. 3 rozporządzenia
nr (WEG) [...] interpretowane łącznie nie nasuwają wątpliwości, że "kierowcą, poza osobą fizycznie i faktycznie prowadzącą pojazd, jest również osoba przewożona w tym pojeździe, przy czym istotnym jest aby taka osoba była gotowa do podjęcia prowadzenia pojazdu w razie potrzeby i aby takie zachowanie (podjęcie czynności prowadzenia pojazdu) pozostawało w ramach jej obowiązków. Taki rodzaj pasywnej aktywności kierowcy, jego przebywania w pojeździe wykonującym transport, związany z gotowością do podjęcia czynności kierowania pojazdem w miejsce dotychczas aktywnego kierowcy, uznać należy za jego dyspozycyjność – czas spędzony obok kierowcy prowadzącego pojazd" (tak w wyroku NSA z 18 września 2018 r. sygn. akt
II GSK [...]; CBOS).
Z przepisów zawartych w art. 34 rozporządzenia nr [...] wynika, że obowiązkiem kierowcy jest rejestrować swoją aktywność na wykresówce lub karcie kierowcy od momentu rozpoczęcia przewozu do jej zakończenia. W przypadku gdy przewóz jest realizowany w obsadzie dwóch kierowców obowiązek ten dotyczy każdego z kierowców. K. który prowadzi pojazd rejestruje swoją pracę, natomiast kierowca, który nie prowadzi pojazdu, a przebywa w kabinie, rejestruje swoją aktywność jako przerwę. [...] gdy kierowca przebywa w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę nie jest jego odpoczynkiem, lecz traktowany jest jako przerwa. Jeśli w czasie przewozu nieprowadzący pojazdu, lecz należący do załogi kierowca nie rejestruje swojej aktywności na wykresówce lub karcie kierowcy, ma miejsce naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy
(lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d.). Rubryka nr 4 załącznika nr 3 do u.t.d. zawiera m.in. numer grupy naruszeń zawartych w załączniku I do Rozporządzenia [...] uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...] w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy [...] Parlamentu Europejskiego i Rady. Przy pozycji lp. 6.3.19 numer ten to 2.13. Z kolei przy numerze 2.13 ww. rozporządzenia wskazano m.in. na naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy oraz podstawę prawną tego - art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr [...]. Stosownie do powołanej regulacji kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu,
w którym prowadzą pojazd.
Z tych względów kwalifikacja przez organ omawianego naruszenia do lp. 6.2.1 jest nieprawidłowa. Pozycja ta dotyczy bowiem naruszenia przepisów art. 32 ust. 1
i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr [...] dotyczących właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy, polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, a tytuł pozycji 6.2 dotyczy naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją
w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. W niniejszej sprawie takiej niewłaściwej obsługi i ingerencji nie stwierdzono. Kwalifikowanie omawianego naruszenia do pozycji lp. 6.2.1 było usprawiedliwione w stanie prawnym sprzed września 2018 r., kiedy to treść tej pozycji wskazywała na naruszenie polegające na nierejestrowaniu na karcie pojazdu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi i nie istniała pozycja lp. 6.3.19.
Stwierdzone przez sąd naruszenie prawa materialnego ma wpływ na treść rozstrzygnięcia z uwagi na fakt, że kwalifikacja naruszenia do lp. 6.3.19 zmniejsza wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą za to naruszenie z 5000 zł do
2000 zł.
Prawidłowo natomiast zakwalifikowano skrócenie przez kierowców skróconego czasu odpoczynku do pozycji lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy dokonał przy tym w tym zakresie stosownej korekty decyzji organu I instancji naliczając karę zgodnie z interpretacją treści lp. 5.7 dokonaną przez sądy administracyjne,
w wyniku czego kara uległa zmniejszeniu z 3250 zł na 2750 zł.
Sąd akceptuje ponadto stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne. Przypomnieć należy, że w ustawie o transporcie drogowym figurują dwa przepisy przewidujące możliwość uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności (okoliczności poniższe musi wykazać przedsiębiorca). Pierwszym z nich jest art. 92b wskazujący w ust. 1, iż nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację
i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów (...), a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów. Przywołany przepis odnosi się jedynie do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach
i okresach odpoczynku, tj. naruszeń przewidzianych w lp. 5.1. – 5.6.2. załącznika nr 3 do ustawy.
Z kolei art. 92c ustawy odnosi się generalnie do wszystkich naruszeń, za które grozi przewidziana w art. 92a ust. 1 kara. Przepis art. 92c ustawy stwierdza w ust. 1, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa
w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wprowadza zatem wymogi bardziej rygorystyczne niż art. 92b ust. 1 u.t.d. Do tego by uwolnić się od odpowiedzialności nie wystarczy już by podmiot wykonujący przewozy wykazał właściwą dyscyplinę pracy
i poprawny system wynagradzania. Musi on bowiem wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza. Trafnie organy oceniły, że takich okoliczności skarżący przedsiębiorca nie wykazał.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe rozważania
i prawidłowo zakwalifikują naruszenie niezalogowania przez kierowcę karty do
lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podsumowując, stwierdzone naruszenie prawa materialnego skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji zapadła z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku
z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również rozstrzygnięcia organu I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania, w punkcie 2 sentencji wyroku, na które składają się wpis od skargi – 310 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 1800 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t. [...] ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło