I SA/Ke 45/18

Dnia 8 maja 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. A. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić przyznania adwokatowi T. A.kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z 1 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 45/18 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przyznał H. K. prawo pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Pismem z 15 marca 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach wyznaczyła adwokata T. A. pełnomocnikiem z urzędu dla H. K.. Wyrokiem z 26 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na wyżej opisane postanowienie. Jak wynika z protokołu rozprawy, upoważniony przez pełnomocnika aplikant adwokacki stawił się na ogłoszeniu wyroku. Pełnomocnik z urzędu ani osobiście ani w osobie upoważnionego aplikanta adwokackiego nie brał udziału w rozprawie. Pismem z 26 kwietnia 2018 r. adwokat złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w żadnej części. W uzasadnieniu tego żądania adwokat wyznaczony z urzędu podał, że poświęcił czas na przygotowanie się do sprawy, dokonał jej analizy wraz z wglądem do akt postępowania administracyjnego, zaś aplikant upoważniony przez niego uczestniczył w ogłoszeniu wyroku przez Sąd. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "ustawa p.p.s.a.") wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten, w zakresie dotyczącym zasad przyznawania tego wynagrodzenia, nie zawiera uregulowania pełnego, lecz odsyła do zasad określonych, w przypadku adwokatów, w przepisach mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 dalej rozporządzenie). W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawach, ustala się z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu (§ 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia), wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie (§ 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia), stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści wskazanych przepisów wywodzi się, że przepisy te nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 ustawy p.p.s.a., oznacza obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym z nim związanym. Stąd też, Sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Tylko w takiej sytuacji dopuszczalne jest pozytywne orzeczenie w przedmiocie wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia. Zatem pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy wynagrodzenie takie przysługuje jedynie za faktyczne i realne jej udzielenie. Samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie faktycznie udzielona (por. postanowienia NSA z 22 dnia grudnia 2004 r. o sygn. akt OZ 720/04; z 18 października 2007 r. o sygn. akt II FZ 515/07; z dnia 16 czerwca 2010 r. o sygn. akt II FZ 143/10; z 25 października 2011 r. o sygn. akt I OZ 790/11, z 13 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II OZ 214/12; opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA). Jak wynika z akt sprawy 23 marca 2018 r. w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach udostępniono adwokatowi T.A. akta niniejszej sprawy, adwokat wykonał zdjęcia. Zaś w złożonym wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokat podniósł również, że poświęcił czas na przygotowanie się do sprawy, dokonał jej analizy wraz z wglądem do akt postępowania administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby pełnomocnik podejmował jakiekolwiek inne czynności w sprawie. Zatem dokonane przez adwokata czynności miały wyłącznie charakter techniczny i trudno uznać, by nakład pracy z nimi związany był znaczny. Zapoznanie się z aktami sprawy i ich analiza to jedynie czynność poprzedzające faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. W postępowaniu przed Sądem w pierwszej instancji powinny one znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, poprzez wyrażenie przez pełnomocnika stanowiska w sprawie oraz - w razie potrzeby - złożenie w imieniu strony niezbędnych wniosków procesowych. Z akt sprawy nie wynika, by pełnomocnik podjął w imieniu strony skarżącej jakiekolwiek czynności procesowe, których dotyczy art. 250 ustawy p.p.s.a. W szczególności pełnomocnik nie złożył w imieniu skarżącego żadnego pisma procesowego, jakiegokolwiek wniosku procesowego, pisma o popieraniu skargi sporządzonej osobiście przez skarżącego, czy też rozwijającego zarzuty skargi i jej uzasadnienie. Nie przedstawił stanowiska strony skarżącej na rozprawie. Tym samym przyjąć należy, że w postępowaniu przed Sądem pełnomocnik w istocie nie podjął czynności, które stanowią faktyczne udzielenie stronie skarżącej pomocy prawnej. Za świadczenie takiej pomocy prawnej nie może być uznane samo przejrzenie akt sprawy, ich analiza, czy uczestnictwo w ogłoszeniu wyroku bez podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Znajomości akt sprawy oraz uczestnictwa w ogłaszaniu wyroku nie można bowiem uznać za pomoc prawną faktycznie udzieloną dla mocodawcy. Wobec powyższego oddalić należało wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.