I SA/Ke 460/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 września 2010r. sprawy ze skargi F. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat za odbiór odpadów komunalnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata P.G. – K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...].. znak: [...]. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat za odbiór odpadów komunalnych za II i III kwartał 2009 r. w wysokości 37,80 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że F. D. wnioskiem z dnia 19 września 2009r. wystąpił o umorzenie opłaty za odbiór odpadów komunalnych za II i III kwartał 2009r. w kwocie 37,80 zł. Wniosek swój uzasadnił trudną sytuacją finansową uniemożliwiającą zapłatę zaległych należności, ponieważ dochód jaki otrzymuje przeznaczony jest na leczenie i utrzymanie, a na opłatę za odbiór odpadów komunalnych już mu nie wystarcza. Organ wskazał, że do rozstrzygnięcia wniosku F. D. ma zastosowanie uchwała Nr XIV/79/2007 Rady Miejskiej w K. z dnia 25 września 2007r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umorzenia, odroczenia i rozkładania na raty należności pieniężnych Gminy K. oraz jej jednostek organizacyjnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz wskazania organów do tego uprawnionych. Przesłanki uzasadniające umorzenie opłaty należności w całości lub w części wskazane zostały w § 2 ust. 1 uchwały Nr XIV/79/2007. Zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały należność może być umorzona w całości lub w części, jeśli dłużnik (osoba fizyczna) - zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów; dłużnik (osoba prawna) - został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; dłużnik - jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; ściągnięcie należności zagraża egzystencji dłużnika; lub gdy przemawiają za tym uzasadnione względy społeczne i gospodarcze. Sytuację finansową wnioskodawcy ustalono w oparciu o przedłożone przez F. D. w dniu 16 lutego 2010 dokumenty: kartę informacyjną leczenia szpitalnego, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w K. dotyczące pobierania przez T. D. – żonę wnioskodawcy zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 510, 25 zł (netto), zaświadczenia z ZUS o pobieraniu przez F. D.. jako rencisty świadczenia w wysokości 577,98 zł (netto). Ustalono w oparciu o powyższe zaświadczenia dochód, co daje ogólną kwotę na dwie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym 1 088,23 zł (miesięcznie). W ocenie organu ustalona kwota opłaty za odbiór odpadów komunalnychw wysokości 37,80 zł jest tak niska, że wnioskodawca jest w stanie ją uregulować w całości - bez uszczerbku w budżecie domowym i spłata należności nie wpłynie negatywnie na egzystencję rodziny. Przedłożone dowody wskazują na trudną sytuację finansową wnioskodawcy, jednakże okoliczność ta nie może stanowić dostatecznej podstawy uzasadniającej umorzenie należności. Możliwość umorzenia należności sformułowana jest na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, iż nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w tym przepisie nie obliguje organu do umorzenia należności, a jedynie stwarza możliwość podjęcia korzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że Urząd nie zawarł z F.. D.. żadnej umowy ani nie dostarczył pojemników na odpady wskazano, iż przedmiotowa opłata jest skutkiem opowiedzenia się przez mieszkańców Miasta i Gminy K. w drodze referendum z dnia 21 października 2007r. za przejęciem przez Gminę obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie odbioru odpadów komunalnych z terenu nieruchomości. W tej sytuacji należności związane z odbieraniem odpadów komunalnych nie są należnościami wynikającymi z zawieranych umów cywilnoprawnych. F. D. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił, że Burmistrz Miasta i Gminy w K. mści się na nim za wykrycie przestępstw. Oceniając zaś swoją sytuację zdrowotną stwierdził, że nie jest zdolny do jakichkolwiek prac fizycznych, a ze swoich dochodów nie może się leczyć i wyżyć. Wobec tego nie jest w stanie zapłacić należności pieniężnej za odpady. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.u.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie stwierdzić należy, że odpowiada ona prawu. W myśl zaś art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. 2009r., Nr 157, poz.1240) środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są min. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Do takich dochodów należą opłaty za odbiór odpadów komunalnych. Z uwagi na fakt, że wniosek skarżącego dotyczy umorzenia opłat za odbiór odpadów komunalnych za II i III kwartał 2009r. zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz.U.05.249.2104). Wykonując delegację zawartą w art. 43 ust. 2 tej ustawy Rada Miejska w K. uchwałą z dnia 25 września 2007r. Nr XIV/79/2007 określiła szczegółowe zasady i tryb umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności pieniężnych Gminy K. oraz jej jednostek organizacyjnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy ordynacja podatkowa (Dz. Urz. Woj. Św. 2007, Nr 212, poz. 3065). W myśl wskazanego § 2 ust. 1 uchwały nr XIV/79/2007 należność może być umorzona w całości lub w części, jeśli dłużnik (osoba fizyczna) - zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów; dłużnik (osoba prawna) - został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; dłużnik - jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; ściągnięcie należności zagraża egzystencji dłużnika. W ocenie Sądu uchwała nr XIV/79/2007 ma charakter aktu prawa miejscowego, ustanawia przepisy powszechnie obowiązujące w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), a sam przepis art. 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych stanowi delegację ustawową dla stanowienia aktów prawa miejscowego jako aktu powszechnie obowiązującego, abstrakcyjnego, generalnego skierowanego do wszystkich mieszkańców gminy. Uchwała podjęta w wykonaniu wymienionej delegacji będzie wchodziła w zakres szerokiej podstawy prawnej decyzji administracyjnych dotyczących umarzania czy rozkładania na raty należności z określeniem ich wysokości, skierowanych do indywidualnych dłużników. Użyte w § 2 ust. 1 uchwały nr XIV/79/2007 słowo "może" wskazuje, że decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, a to znaczy, że organ administracyjny przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy należność powinna być umorzona albo rozłożona na raty, nie rozstrzyga Sąd, lecz organ administracji, który, biorąc pod uwagę takie przesłanki jak możliwości płatnicze dłużnika, może, ale nie musi umorzyć te należności. Co prawda, jak wynika z samego tytułu uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 25 września 2007r. jej przepisy stosuje się do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak zdaniem Sądu, uprawnione jest posiłkowanie się orzecznictwem ukształtowanym na gruncie właśnie tej ustawy w zakresie umarzania i rozkładania na raty spłaty zaległości podatkowych. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, wydanie decyzji w oparciu uznanie administracyjne nie zwalnia Sądu z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki określone prawem. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być zatem dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r., III SA 2302/00, LEX nr 53606). Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się zatem do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów postępowania. Sąd stwierdza, że organy wyjaśniły w sposób należyty stan faktyczny, właściwe w sprawie wypełniły spoczywający na nich obowiązek rozważenia przesłanki warunkującej ewentualne umorzenie należności, czy ściągnięcie należności zagraża egzystencji dłużnika. Oceniając w powyższych kryteriach zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organy przeprowadziły dokładną analizę stanu majątkowego skarżącego, konieczną w celu rozpoznania jego wniosku o umorzenie. W ocenie Sądu trafny jest wniosek organów obu instancji, że kwota opłaty za odbiór odpadów komunalnych za II i III kwartał 2009r. jest tak niska (37,80 zł), że skarżący jest w stanie ją uregulować w całości bez uszczerbku w budżecie domowym i spłata należności nie wpłynie negatywnie na egzystencję jego i rodziny, zaś ewentualne umorzenie przedmiotowej zaległości nie wpłynie znacząco na poprawę sytuacji finansowej wnioskodawcy. Stanowisko organów nie jest dowolne gdyż organy określiły sytuację skarżącego, uznając ją za trudną, a zwłaszcza jakimi właściwie dochodami dysponuje, jaka jest jego sytuacja zdrowotna. Tym samym wyjaśniły relację wielkości istniejących po stronie skarżącego zaległości i środków, którymi on dysponuje. Faktów powyższych skarżący nie kwestionuje, ma jednak odmienną, od wyrażonej w zaskarżonej decyzji ocenę, co do swoich możliwości płatniczych. Sąd podziela trafny wniosek organów wyprowadzony z prowadzonego postępowania, że sytuacja majątkowa skarżącego, w szczególności uzyskiwany wspólnie z żoną miesięczny dochód w wysokości 1088,23 zł/miesięcznie pozwali mu na uiszczenie opłaty w wysokości 37,80 zł. Skoro skarga skutecznie nie podważa ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie jak również trafnej oceny organu dotyczącej sytuacji materialnej skarżącego, to skarga jest niezasadna. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają relacje skarżącego z Burmistrzem Miasta i Gminy w K.. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 80 k.p.a., gdyż organy dokonały analizy sytuacji finansowej skarżącego na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący to jest przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.