I SA/Ke 462/11

WyrokWSA w Kielcach2011-10-27

Skład orzekający: Mirosław Surma, Janusz Bociąga, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez osobę fizyczną niezabudowanych nieruchomości budowlanych, wydzielonych z gospodarstwa rolnego, które było wykorzystywane na potrzeby własne rodziny, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, jeśli jest to zwykłe wykonywanie prawa własności i nie wiąże się z podejmowaniem aktywnych działań angażujących środki podobne do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców nieruchomościami, takich jak działania marketingowe czy uzbrojenie terenu. Kierowanie się celem materialnym, zabezpieczeniem finansowym lub lokatą kapitału przy sprzedaży majątku osobistego mieści się w ramach racjonalnego gospodarowania tym majątkiem i nie przesądza o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. W. nabyła gospodarstwo rolne, a następnie powiększyła je o kolejne nieruchomości. Po podziale jednej z nieruchomości na 48 działek budowlanych, sprzedała trzy z nich. Wnioskodawczyni nie prowadziła działalności gospodarczej, nie była podatnikiem VAT czynnym, a sprzedawane grunty nie były przedmiotem najmu ani dzierżawy. Wnioskodawczyni planowała przeznaczyć środki ze sprzedaży na zakup mieszkania dla syna i zabezpieczenie finansowe rodziny. Minister Finansów uznał sprzedaż za działalność gospodarczą podlegającą VAT, argumentując m.in. wielkością areału, otrzymywaniem dopłat unijnych przez współmałżonka oraz planowanym przeznaczeniem środków ze sprzedaży. Wnioskodawczyni wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, określił, że interpretacja nie może być wykonana w całości i zasądził od Ministra Finansów na rzecz M. W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi M. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1.1. W indywidualnej interpretacji prawa podatkowego z dnia [...]. nr [...] wydanej na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko wnioskodawczyni M. W. przedstawione we wniosku z 3 sierpnia 2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostaw trzech niezabudowanych nieruchomości budowlanych jest nieprawidłowe. 1.2 W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: W 1994r. wnioskodawczyni nabyła wspólnie ze współmałżonkiem na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej gospodarstwo rolne o powierzchni 8 ha. Następnie w 1999r. dokonali zakupu nieruchomości gruntowej w C., celem powiększenia ich gospodarstwa rolnego. W gospodarstwie rolnym prowadzona była działalność rolnicza wyłącznie dla zaspokojenia potrzeb rodziny Wnioskodawczyni. W 2009r. Wnioskodawczyni wspólnie ze współmałżonkiem stali się współwłaścicielami na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej czterdziestu ośmiu działek budowlanych, powstałych z podziału nieruchomości gruntowej w C.. Do podziału w/w nieruchomości gruntowej doszło na podstawie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta C. z dnia 6 stycznia 2009r. oraz poprzedzającej ją uchwały nr 110/XVII/07 Rady Miejskiej w C. z dnia 30 października 2007r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "C. II a" na obszarze miasta C. (Dziennik Urzędowy Województwa Świętokrzyskiego z dnia 17 czerwca 2008r., Nr 120). Dnia 16 lutego 2009r. - w Kancelarii Notarialnej w K., wnioskodawczyni wraz ze współmałżonkiem dokonali sprzedaży na rzecz osób fizycznych (małżeństwa) działek gruntowych oznaczonych numerami 899/7, 899/32, które powstały w wyniku podziału ujawnionej w księdze wieczystej numer KI1I/ 00039172/5 działki gruntowej o numerze 899. Dnia 30 marca 2009r. - w Kancelarii Notarialnej w K. małżonkowie Wrońscy dokonali sprzedaży na rzecz osoby fizycznej działki gruntowej nr 899/15, która powstała w wyniku podziału ujawnionej w księdze wieczystej nr KI1/00039172/5 działki gruntowej o nr 899. W nieodległym czasie wnioskodawczyni planuje wraz ze współmałżonkiem dokonać sprzedaży następnych działek gruntowych powstałych z podziału nieruchomości oznaczonej nr 899 położonej w C., stanowiących ich współwłasność łączną na zasadzie ustawowej wspólności małżeńskiej. Nadto Wnioskodawczyni wskazała, iż: a) nie prowadzi działalności gospodarczej, b) nie jest podatnikiem VAT czynnym, c) grunty, o których mowa we wniosku nie były przedmiotem umów najmu lub dzierżawy, d) nie posiada żadnych innych nieruchomości gruntowych przeznaczonych w przyszłości do sprzedaży, e) w przeszłości dokonała jednokrotnej czynności sprzedaży nieruchomości rolnej (2006r. sprzedaż działki rolnej o powierzchni 5,3961 ha, obręb S. gm. K. za kwotę 14.000 zł. - akt notarialny - notariusz J. Ś., KN J., ul. P. 6, rep. A nr 4624/06). f) zarówno przy zakupie gospodarstwa rolnego w 1994r. jak i przy zakupie nieruchomości gruntowej w 1999r. nie miała jasno określonego celu, dopuszczała myśl, iż w bliżej nieokreślonej przyszłości na zakupionych gruntach jej dzieci będą chciały zamieszkać (założyć siedliska), g) łączna powierzchnia gruntów po dokupieniu działki w 1999r. wynosiła 15,70 ha, wykorzystanie rolnicze tych gruntów przedstawiało się następująco: 1, 86ha - "stary las", 2,67 ha - przeznaczono pod zalesianie, 1,20 ha - uprawa owsa, 0,1 - 0,2 ha - uprawa warzyw, pozostały obszar stanowiły łąki i nieużytki. Warzywa były uprawiane dla potrzeb gospodarstwa domowego, owies był wykorzystywany jako opał (piec centralnego ogrzewania z przystawką na owies). h) nie jest rolnikiem ryczałtowym, nie dokonywała sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, i) podział nieruchomości gruntowej nr 899 jest następstwem podjęcia przez Radę Miejską w C. uchwały nr 110/XVII/07, j) odnośnie przyczyny sprzedaży działek - w chwili sporządzania niniejszego wniosku - środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości pozwolą na sfinansowanie zakupu mieszkania dla syna, (syn studiuje na AGH), będą stanowiły także pewne zabezpieczenie finansowe dla wnioskodawcy i jego rodziny (zostaną prawdopodobnie zdeponowane na lokatach bankowych ), k) nie dokonywała uatrakcyjnienia przedmiotowych działek tj. uzbrojenia terenu, budowy drogi. 1.3 W uzupełnieniu do wniosku z dnia 24 września 2009r. wnioskodawczyni wskazała, iż nie występowała o przyznanie dopłat unijnych. Przedmiotowe grunty objęte są jednak bezpośrednimi dopłatami (współmałżonek wnioskodawcy jest beneficjentem bezpośrednich dopłat, zarejestrowanym od 2004r. w ARiMR). Wysokość tych dopłat w latach 2004 - 2008 wyniosła 38.577,62 zł. Grunty musiały być utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Wnioskodawczyni wskazała także, że aktualnie - syn zamierza po zakończeniu studiów podjąć pracę i zamieszkać w K., tak więc część zakupionych nieruchomości gruntowych stała się zbędna. 1.4 W związku z przedstawionym stanem faktycznym, wnioskodawczyni zadała następujące pytania: Czy dokonana przez nią - współwłaściciela nieruchomości w dniu 16 lutego 2009r. sprzedaż na rzecz J. i B. N. (małżeństwo) niezabudowanych nieruchomości budowlanych oznaczonych numerami działek 899/7 i 899/32 podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? Czy dokonana przez nią - współwłaściciela nieruchomości w dniu 30 marca 2009r. sprzedaż na rzecz Ł. M. P. niezabudowanej nieruchomości budowlanej oznaczonej nr 899/15 podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? 1.5 Zdaniem wnioskodawczyni, w przypadku sprzedaży przedmiotowych działek, które stanowiły jej majątek osobisty nie jest podatnikiem podatku VAT, a sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Zakwalifikowanie działek do majątku osobistego wynika z faktu uprzedniego ich wykorzystania do działalności rolniczej prowadzonej wyłączenie w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Jeśli osoba fizyczna dokonuje sprzedaży ze swojego majątku prywatnego nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod zabudowę, czynności takie nie mogą być uznane za działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, iż działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy osoba wykonująca wolny zawód. W związku z czym, w przypadku wykonania czynności sprzedaży poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód, w świetle przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to czy czynność tą wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. 1.6 Uznając stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe Minister Finansów wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 1, art. art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Podniósł, że ze złożonego wniosku wynika, że w przedmiotowej sprawie wystąpił szereg okoliczności, które łącznie wskazują, że sprzedaż działek, o których mowa we wniosku, dokonana została w okolicznościach wskazujących na działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Organ nie zgodził się z wnioskodawczynią, że zakwalifikowanie działek do majątku osobistego wynika z faktu uprzedniego ich wykorzystania do działalności rolniczej prowadzonej wyłączenie w celu zaspokojenia osobistych potrzeb jej rodziny. Zauważył, że uprawa warzyw na potrzeby gospodarstwa domowego zajmowała jedynie znikomą część gospodarstwa rolnego (0,2 ha). Podobnie uprawa owsa, wykorzystywanego jako opał, zajmowała 1,20 ha. Pozostałą część gospodarstwa zajmują lasy, tereny przeznaczone pod zalesienie, oraz łąki i nieużytki. Zdaniem organu trudno zatem uznać, aby tak duży areał służył wyłącznie co celów osobistych. Fakt, iż wnioskodawczyni nie jest rolnikiem ryczałtowym, bezpośrednio nie dokonywała sprzedaży produktów rolnych , jak również nie występowała o przyznanie dopłat unijnych w związku z gospodarstwem rolnym pozostaje bez wpływu dla sprawy, bowiem jak sama wskazała , w 1999r. dokonała wspólnie ze współmałżonkiem, na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej, zakupu nieruchomości gruntowej w C. celem powiększenia już posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego. Skoro zatem współmałżonek wnioskodawczyni jest beneficjentem dopłat unijnych, które są przyznawane rolnikowi , w związku z posiadanymi gruntami rolnymi wchodzącymi w skład będącego we współwłasności małżeńskiej gospodarstwa rolnego, organ uznał, że również wnioskodawczyni czerpała korzyści materialne wynikające z powyższych dopłat. W związku z powyższym nabycie w 1999r. gruntu w C. nie miało wyłącznie związku z jej potrzebami osobistymi. Ponadto organ zauważył, że wnioskodawczyni w dniu 30 października 2006r. dokonała sprzedaży działki rolnej o powierzchni 5.3961ha, obręb S. gm. K. za kwotę 14.000 zł i za istotny również uznał fakt podziału przedmiotowej nieruchomości na 48 działek budowlanych, co związane było z ustanowieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze miasta C.. 1.7 Za uznaniem wnioskodawczyni za podatnika z tytułu sprzedaży przedmiotowych działek przemawia fakt, że w dniu 16 lutego 2009r. dokonała sprzedaży działek gruntowych oznaczonych numerami 899/7, 899/32, oraz w dniu 30 marca 2009r. dokonał sprzedaży działki gruntowej nr 899/15, które powstały w wyniku podziału działki gruntowej o numerze 899, oraz że w nieodległym czasie planuje dokonanie sprzedaży następnych działek budowlanych. 1.8 Organ podkreślił, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzony obiektywnymi dowodami przesądza o potrzebie traktowania danego podmiotu jako podatnika VAT nawet wtedy, gdy przewidywana transakcja gospodarcza, która miała prowadzić do transakcji opodatkowanych, nie zostanie przez wnioskodawczynię zrealizowana. Wskazane przez M. W. fakty, zdaniem organu, wskazują jednoznacznie na zamiar związania nabytej nieruchomości z planowaną działalnością gospodarczą. Wnioskodawczyni podejmując decyzję o ww. sprzedaży działek kierowała się m.in. celem materialnym tj. zabezpieczeniem finansowym dla siebie i rodziny oraz lokatą kapitału. W tym konkretnym przypadku odzyskanie zainwestowanych środków możliwe jest przede wszystkim przez sprzedaż ww. działek (nieruchomości), ewentualnie dzierżawę nieruchomości lub dokonanie na niej inwestycji. Zatem sam zamiar wykorzystania przedmiotowej nieruchomości gruntowej dla celów zarobkowych wnioskodawca podjął już w momencie zakupu działki. Wskazuje to na podjęcie świadomych działań zmierzających do sprzedaży działek w sposób częstotliwy w celu osiągnięcia korzyści finansowej. Zakres i skala planowanego przedsięwzięcia tj. sprzedaży działek budowlanych (dokonana w 2009r. sprzedaż trzech działek i planowana w przyszłości sprzedaż następnych 45 działek budowlanych) wskazuje jednoznacznie, że dokonywana będzie w sposób częstotliwy, w celach zarobkowych. Podejmując czynności zmierzające do sprzedaży działek budowlanych powstałych z podziału ww. nieruchomości, wnioskodawczyni rozporządza swoim majątkiem w celu osiągnięcia zysku. W takiej sytuacji dostawa ta kwalifikuje tę czynność jako działalność gospodarczą podejmowaną w celach zarobkowych. W ocenie organu, bez znaczenia pozostaje fakt, ze zarówno przy zakupie gospodarstwa rolnego w 1994r. jak i przy zakupie nieruchomości gruntowej w 1999r. nie miała jasno określonego celu, dopuszczała myśl, iż w bliżej nieokreślonej przyszłości na zakupionych gruntach jej dzieci będą chciały zamieszkać. Wymienione okoliczności jednoznacznie wskazują, iż podjęto działania wskazujące na zamiar związania zakupionej przedmiotowej nieruchomości z działalnością gospodarczą. Tym samym wnioskodawczyni staje się z tytułu tej dostawy podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż działa w charakterze handlowca z zamiarem wykonywania czynności dla celów zarobkowych. 1.9 Reasumując, zdaniem organu dokonana przez wnioskodawczynię w dniu 16 lutego 2009r. sprzedaż 2 działek budowlanych oznaczonych numerami 899/7, 899/32, oraz w dniu 30 marca 2009r. sprzedaż działki budowlanej oznaczonej numerem 899/15, które powstały w wyniku podziału działki gruntowej o numerze 899, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. 1.10 W związku z wydaniem powyższej interpretacji wnioskodawczyni pismem z 12 listopada 2009r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wydaniu 3 listopada 2009r. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nie zgodziła się z tezą organu , że przedmiotowe grunty były i są wykorzystywane w sposób ciągły do celów zarobkowych oraz że dokonując sprzedaży przedmiotowych gruntów w stanie się podatnikiem podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Ustosunkowując się do twierdzeń organu wskazała, że uzyskiwane przez nią dopłaty bezpośrednie nie są dopłatami do produkcji rolniczej. Utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej miało na celu przede wszystkim zapobieżenie rozrostowi chwastów, bowiem przywrócenie zachwaszczonego gruntu do stanu pozwalającego na jego rolnicze wykorzystanie wymaga dużo wyższych nakładów finansowych od tych które zostały poniesione w latach 2004 - 2008. Tak więc kwoty otrzymanych dotacji nie stanowił dla niej żadnego zarobku. Nadto wnioskodawczyni wskazała, iż dokonując zakupu gruntów w 1994r. jak i w 1999r. nie można było przewidzieć iż nabywane grunty będą mogły być objęte jakimikolwiek dopłatami unijnymi. Z tego też względu, w ocenie wnioskodawcy, nieprawidłowe jest stanowisko organu podatkowego, który wskazuje iż w związku z otrzymywaniem dotacji nabycie w 1999r. gruntu w C. nie miało wyłącznie związku z jej potrzebami osobistymi . Odnośnie sprzedaży w 2006r. nieruchomości rolnej za kwotę 14.000 zł wnioskodawczyni wyjaśniła, iż nieruchomość tą nabyła w 2002r. w związku z zamiarem wybudowania na niej siedliska. Ze względu na brak środków niezbędnych do sfinansowania budowy, także z tego względu iż działka ta położona była około 30 km od jej miejsca zamieszkania - działka ta stała się zbędna i dlatego została sprzedana w 2006r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że grunt rolny nie został przeze nią zakupiony z zamiarem dalszej odsprzedaży. Była to tylko jedna transakcja. Wnioskodawczyni nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu podatkowego, iż zdeponowanie na lokatach bankowych części środków uzyskanych ze sprzedaży działek potwierdza fakt prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Jej zdaniem wniosek ten jest całkowicie sprzeczny ze stanem faktycznym który przedstawiła we wniosku o interpretację indywidualną. 1.11 W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izy Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany w/w interpretacji prawa podatkowego. 2.1 Na indywidualną interpretacje przepisów prawa podatkowego M. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o jej uchylenie oraz wystąpienie z pytaniami prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, o dokonanie wykładni art. 9 pkt 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ( Dz.U.UE L 2006 347/1 ) tj. czy w rozumieniu w/w przepisu Dyrektywy okolicznościami wskazującymi na prowadzenie przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej są: powierzchnia gruntów - t.j. 15.70 ha, otrzymywanie od 2004r. dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych ( tzw. jednolitej płatności obszarowej ), jednokrotna sprzedaż w 2006r. działki rolnej, nabytej uprzednio w związku z zamiarem wybudowania domu, przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży działek na zakup mieszkania dla syna, oraz zdeponowanie pozostałych środków na rachunkach bankowych w celu stworzenia zabezpieczenia finansowego dla wnioskodawczyni i jej rodziny. Interpretacji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów art. 9 pkt 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE L 2006 347/1), przez ich wadliwą wykładnię, w konsekwencji czego błędnie przyjęto iż dokonując sprzedaży niezabudowanych nieruchomości budowlanych będzie działała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, 2. naruszenie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r., o podatku od towarów i usług, (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.), tj.: przez jego wadliwą wykładnię, w konsekwencji czego błędne przyjęto, iż dokonując sprzedaży niezabudowanych nieruchomości budowlanych będzie działała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. 2.2 W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz powtórzyła swoje stanowisko zawarte we wniosku o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. 3.3 W piśmie procesowym z dnia 17 października 2011r. Minister Finansów, odnosząc się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 września 2011r. C-180/10 i C 181/10, podniósł, że przepis art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady został prawidłowo zaimplementowany do polskiego porządku prawnego. Organ podtrzymał stanowisko, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni działa w charakterze podatnika a dokonana przez nią sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 4.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r, Prawo o ustroju sądów administracyjnych DZ.U.Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola ta obejmuje pisemne interpretacje prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona interpretacja indywidualna narusza prawo. 4.2 Istotą sporu między stronami jest ustalenie czy dokonana przez skarżącą w 2009r. sprzedaż trzech działek budowlanych wydzielonych z jej gospodarstwa rolnego (powstałych w wyniku podziału na mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w C.) dokonana została w ramach zarządzania majątkiem prywatnym czy też w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji ustalenie czy sprzedaż taka podlegała opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej . Zdaniem strony skarżącej czynności sprzedaży działek nie podlegały podatkowi od towarów i usług albowiem dokonywane były w ramach zwykłego zarządu własnym majątkiem . Świadczy o tym fakt, że działki wchodziły w skład zakupionego i uprawianego wcześniej gospodarstwa rolnego a przekwalifikowanie i podział gruntu na budowlany nastąpiło decyzja właściwego organu wiele lat później. Pieniądze ze sprzedaży działek posłużyć miały zakupowi mieszkania dla dorosłego syna a w pozostałej części przechowane być miały na lokacie bankowej. Zdaniem organu czynności sprzedaży należało zakwalifikować jako działalność gospodarczą bowiem rolniczo wykorzystana była tylko mniejsza część gospodarstwa. Nadto pobieranie przez skarżącą i jej małżonka dopłat bezpośrednich do gospodarstwa świadczyło zdaniem organu o czerpaniu z nich korzyści co uniemożliwiało przyjęcie tezy, że zakup w 1999r. działki ( podzielonej później na 48 działek budowlanych) nastąpił w ramach zarządu majątkiem prywatnym a przeciwnie nakierowany był na zysk biznesowy. Nadto zamiar skarżącej zakupu mieszkania i lokaty pozostałych środków świadczył o zamiarze prowadzenia w ten sposób działalności zarobkowej (gospodarczej). Skoro zatem sprzedaż dokonana została w ramach działalności gospodarczej to czynności takie podlegały opodatkowaniem podatkiem od wartości dodanej. 4.3 Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. stanowisko w organu nie jest prawidłowe. Zasadniczą kwestią w rozpoznaniu sprawy, jest ustalenie czy dokonując sprzedaży przedmiotowych działek M. W. działała w charakterze podatnika tj. wykonywała samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na jej cel lub rezultat ( art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 20024. o podatku od towarów i usług Dz.U.Nr 54, poz. 535 ze zm.) , czy też jej działanie było związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Definicja zawarta w cyt. wyżej art. 15 ustawy o p.t.u jest powtórzeniem zapisu art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państwa Członkowskich dotyczących podatków obrotowych zwanej dalej VI Dyrektywą i odpowiednio art. 9 Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L. 06.347.1 ze zm.) dalej Dyrektywa 112 stanowiącego, że podatnikiem jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą, określoną w ust. 2 bez względu na cel i rezultat tej działalności. Na tle powyższych uregulowań istotnym jest, że bycie podatnikiem łączy się z prowadzeniem działalności gospodarczej na co wskazywał również Europejski Trybunał Sprawiedliwości np. w orzeczeniu z dnia 3 marca 2005r. w sprawie C-32/03( Zb.Orz. s.I-1599, pkt 19). W przypadku obrotu nieruchomościami w orzeczeniu z dnia 15 września 2011r. C-180/10 i C 181/10 Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, przywołując swoje wcześniejsze orzeczenia ( teza 36) , że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same w sobie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Nadto wskazał, że liczba i zakres dokonywanych transakcji nie maja znaczenia decydującego albowiem dużą liczbę transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych ( teza 37). Nie jest również zdaniem Trybunału decydująca długość okresu w jakim następowały transakcje sprzedaży działek ani wysokość osiągniętych przychodów albowiem elementy te mogą odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym ( teza 38). Kryterium decydującym do zaliczenia transakcji sprzedaży nieruchomości do działalności gospodarczej jest zdaniem Trybunału podejmowanie aktywnych działań angażujących środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. Jako przykład takich działań wskazał np. działania marketingowe czy uzbrojenie terenu (teza 39-40). 4.4 Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że w przedstawionym we wniosku o interpretacje stanie faktycznym nie istniały podstawy do przyjęcia , że sprzedaż trzech działek budowlanych nie mieści się w zakresie realizacji zarządu majątkiem prywatnym. Po pierwsze, nie sposób przyjąć, że skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość w celu odsprzedaży, a więc w celu wykonywania działalności w zakresie handlu nieruchomościami. Dalsze działania skarżącej, w ramach władania przedmiotową nieruchomością również nie świadczą o tym jakoby skarżąca podjęła czynności wykraczające poza zwykłe wykonywanie prawa własności. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego nie wynika też, aby skarżąca wykazała się inicjatywą dla przekwalifikowania gruntów z rolnych na budowlane. Gospodarując zaś majątkiem osobistym ma prawo działać w sposób zapewniający zyski. Po drugie, nie może również stanowić argumentu dla przeciwnej oceny charakteru tych czynności, że działka nie mogła służyć dla celów osobistych ze względu na jej duży areał. Okoliczność, że z gospodarstwa rolnego posiadanego od kilkunastu lat skarżąca wydzieliła działki, jak wskazał Trybunał, nie jest decydujące dla uznania, że stała się podatnikiem VAT. Po trzecie, kierowanie się przy sprzedaży działek celem materialnym, tj. zabezpieczeniem finansowym dla wnioskodawczyni i jej rodziny oraz lokatą kapitału wbrew twierdzeniom organu, nie świadczy jeszcze o realizacji działalności gospodarczej, a o racjonalnym gospodarowaniu majątkiem prywatnym. Ilość transakcji i ich rozmiar, jak wskazał też Trybunał, nie może również przesądzać, że działania te nie były realizowane w ramach wykonywania czynności związanych z zarządem majątkiem prywatnym. Konsekwencją zaś podziału gruntu było powstanie odrębnych przedmiotów własności, jednakże ich sprzedaż (dostawa) nie stała się przedmiotem działalności gospodarczej tylko dlatego, że transakcji było kilka. Po czwarte, nieuprawnione jest twierdzenie, że korzystanie z dopłat unijnych wskazuje, że grunty były wykorzystywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych, co nosi znamiona działalności gospodarczej. Ich otrzymanie nie jest bowiem uzależnione od prowadzenia działalności gospodarczej a służy wyłącznie utrzymaniu gruntów w dobrej kulturze rolnej. Również przeznaczenie uzyskanych ze sprzedaży środków na zabezpieczenie bytu w przyszłości, w tym lokaty bankowe mieści się w pojęciu racjonalnego rozporządzania majątkiem prywatnym. Po piąte, co podkreślił Trybunał, zasadnicze znaczenie dla odmiennej oceny i przypisania realizowanej sprzedaży działek cech profesjonalnego obrotu jest podjęcie przez sprzedającego "aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami". Z przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego nie wynika, aby takowe działania podjęła. Zainteresowana nie uatrakcyjniała sprzedawanych działek, nie dokonywała np. uzbrojenia terenu, czy też nie podejmowała działań marketingowych w związku z ich sprzedażą. 4.5 Z powyższych przyczyn w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego Minister Finansów dokonał błędnej interpretacji art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o p.t.u.. Nie jest bowiem działalnością gospodarczą w rozumieniu tego przepisu sprzedaż majątku osobistego , co miało zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. miejsce w przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym. 4.6 Wydając ponownie interpretację Minister Finansów uwzględni wskazaną wyżej wykładnie przepisów prawa. 4.7 Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzono na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionych przez nią kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło