I SA/Ke 465/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2020 oddala skargę. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dyrektor) decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z [...] r. r [...] w sprawie przyznania E. U. (obecnie E. C. – odpis skrócony aktu małżeństwa nr [...]) płatności ekologicznej na rok 2020. Organ ustalił, że 15 czerwca 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, wniosek E. C. o przyznanie płatności na rok 2020. Strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na podstawie przejętego zobowiązania ekologicznego. Dyrektor wskazał, że wnioski o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2020 rozpatrywane są w oparciu o ustawę z 20 lutego 2015 r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2021.182, ze zm.) dalej "ustawa PROW" oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z a 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2018.1784, ze zm.) dalej "rozporządzenie ekologiczne" oraz przepisy unijne. Do wniosku strona dołączyła załączniki: postanowienie Wójta Gminy S. z [...] r. o pozytywnym zaopiniowaniu podziału działki ewidencyjnej nr 26/3, oświadczenie o grupie rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej, umowę dzierżawy z 5 marca 2020 r. zawartą pomiędzy E. i W. C. a [...] oraz załączniki graficzne. Przepis § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia określa warunki przyznania rolnikowi płatności ekologicznej. Z kolei § 23 ust. 1 -7 oraz § 26 ust. 1-7 rozporządzenia ekologicznego wskazują na możliwość przyznania nowemu posiadaczowi gruntów kolejnych płatności ekologicznych oraz określają terminy złożenia wniosków o płatność przez nowego posiadacza. W niniejszej sprawie organ ustalił, że decyzja w sprawie przyznania płatności ekologicznych na rok 2019 osoby przekazującej zobowiązanie została wydana 22 maja 2020 r., natomiast zgodnie z załączoną umową dzierżawy została zawarta 4 marca 2020 r. W ocenie organu w takiej sytuacji zastosowanie ma § 26 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego, według którego nowy posiadacz tych gruntów wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie tej płatności na miejsce tego rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów. W związku z tym, aby skutecznie przejąć zobowiązanie ekologiczne, E. U. powinna złożyć wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania najpóźniej do 4 czerwca 2020 r. Natomiast strona złożyła stosowne dokumenty 15 czerwca 2020 r. wraz z wnioskiem o przyznanie płatności, a więc trzymiesięczny termin nie został dochowany. Ponadto umowa dzierżawy dołączona do wniosku została zawarta pomiędzy E. U. a E. C. i W. C. podczas gdy zobowiązanie ekologiczne powstało dla Z. C.. W związku z tym przedstawiona umowa dzierżawy zawarta jest pomiędzy osobami, które zobowiązania ekologicznego nie posiadały, bowiem nie dostarczyły dokumentacji o przejęciu zobowiązania od Z. C.. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor wskazał, że twierdzenia strony, że organ udzielił stronie niezgodnych z prawdą informacji na temat trwającego postępowania wyjaśniającego, czym strona została wprowadzona w błąd oraz braku całości akt sprawy udostępnionych stronie do wglądu są bezzasadne. Proces ustalania powierzchni kwalifikującej się do płatności jest kompleksowy i nie ogranicza się tylko do weryfikacji samej powierzchni zgłoszonych działek, ale także innych warunków jakie muszą być spełnione, aby beneficjent otrzymał płatność do zgłoszonych działek. Spełnienie warunków wskazanych w przepisach o przeniesieniu posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym także należy do tego zakresu. Strona kwestionując dokonaną ocenę nie podważyła ustaleń faktycznych, w oparciu o które wydano decyzję, w szczególności nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby rzetelności ustaleń organów. Na powyższą decyzję E. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o oddalenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie Rozporządzenia Komisji UE z 11 marca 2014 r. i Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 w odniesieniu do warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich. Organowi I instancji zarzuciła niedopełnienie obowiązków, przekroczenie uprawnień, bądź świadome działanie na niekorzyść wnioskodawcy. W ocenie skarżącej argumentacji organu o nieprzejęciu pakietów zobowiązań nie może się utrzymać w świetle dowodów urzędowych wskazujących zarówno na fakt, że przekazanie zobowiązań zostało dokonane w siedzibie powiatowej Agencji w O. oraz z dokumentacją wystawioną na tę okoliczność przez Agencję oraz jednostkę certyfikującą. Według skarżącej niezbitym faktem, po którym pozostały dokumenty w aktach rolnika, jest obecność dotychczasowego oraz nowego dzierżawcy w Biurze Powiatowym Agencji w O. 12 czerwca 2020 r. w celu przekazania gospodarstwa rolnego oraz pakietów zobowiązań. Ewentualne zaniedbania mogą leżeć jedynie po stronie pracowników Agencji. Urzędnicy wydając decyzję z 12 czerwca 2020 r. o nadaniu numeru identyfikacyjnego stwierdzili, że wszystkie formalności zostały dopełnione. Ponadto, przekazanie pakietów zobowiązań ekologicznych oraz dotrzymanie ich postanowień zostało potwierdzone przez jednostkę certyfikującą Ekogwarancja PTRE. Skarżąca podniosła, że Agencja zwlekała 12 miesięcy z rozpatrzeniem wniosku podając jako powód zwłoki konieczność weryfikacji powierzchni upraw. Decyzja odmawia dopłat jednak z innego powodu. Takie postępowanie wprowadziło skarżącą w błąd, skutkiem czego nie mogła zająć stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 26 września 2021 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez sąd skargi Z. C. przeciwko Dyrektorowi Agencji oraz zakończenia przez Dyrektora Agencji postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji w O. z 14 września 2020 r. w sprawie przyznania płatności ekologicznej poprzedniemu dzierżawcy – Z. C.. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcia te mają decydujący wpływ na rozstrzygnięcie dokonywane przez sąd w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem zostanie dowiedzione w tych rozstrzygnięciach, że Z. C. dokonał przekazania pakietów z tytułu dopłat ekologicznych na rzecz skarżącej, to tym samym zostanie dowiedzione, że E. U. przejęła zobowiązania z tytułu dzierżawy tych samych gruntów rolnych. Na rozprawie 21 kwietnia 2021 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku strony o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2021.137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2022.329 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań sądu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej płatności ekologicznej na 2020 r. na podstawie przejętego zobowiązania ekologicznego. Możliwość przejęcia zobowiązania ekologicznego przez innego rolnika po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności ekologicznej przewidują przepisy § 26 rozporządzenia ekologicznego. Zgodnie z § 26 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej, nowemu posiadaczowi tych gruntów mogą być przyznane kolejne płatności ekologiczne, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 43 ust. 2 ustawy PROW. W sytuacji mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. gdy przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku (maj 2019 r.) o przyznanie płatności ekologicznej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej płatności (maj 2020 r.) do trybu przyznawania płatności ekologicznej za dany rok nowemu posiadaczowi gruntów stosuje się odpowiednio § 23 ust. 3-7 tego rozporządzenia (§ 26 ust. 7). W świetle tych przepisów nowy posiadacz gruntów podaje we wniosku swój numer identyfikacyjny albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o nadanie takiego numeru oraz dołącza umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie tych gruntów, a także składa oświadczenie, o którym mowa w § 26 ust. 7. W niniejszej sprawie organ nie kwestionuje złożenia przez stronę ww. dokumentów. Bezpośrednią odmową przyznania płatności jest natomiast złożenia kontynuującego wniosku o płatność ekologiczną z załącznikami po terminie, o którym mowa w ww. § 26 ust. 6 rozporządzenia. Stosownie do powołanej regulacji jeżeli przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej płatności, nowy posiadacz tych gruntów wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie tej płatności na miejsce tego rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów. Termin ten nie podlega przy tym przywróceniu (§ 23 ust. 3 w zw. z § 26 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego). W niniejszej sprawie natomiast przeniesienie posiadania gruntów zgodnie z załączoną umową dzierżawy miało miejsce 4 marca 2020 r. Trzymiesięczny termin do złożenia wniosku upływał więc 4 czerwca 2020 r. Skarżąca złożyła natomiast wniosek 15 czerwca 2020 r. za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, tj. po terminie. W związku z powyższym organ prawidłowo odmówił skarżącej przyznania wnioskowanej płatności. Dodatkowo organ prawidłowo zauważył, że umowa dzierżawy dołączona do wniosku została zawarta pomiędzy E. U. a E. C. i W. C. podczas gdy zobowiązanie ekologiczne powstało dla Z. C.. Zdaniem Sądu z literalnego brzmienia § 26 rozporządzenia ekologicznego wynika, że przejęcie posiadania musi nastąpić od osoby realizującej dotychczasowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Stanowisko takie zostało wyrażone np. w wyroku NSA z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 1092/18. Wyrok ten co prawda dotyczył interpretacji § 32 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy'" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361 ze zm.), jednakże wskazać należy, że NSA rozstrzygał identyczny problem jak ten, który jest obecnie przedmiotem sporu na tle § 26 rozporządzenia ekologicznego. W cytowanym wyroku, który Sąd rozpoznający niniejszą skargę w całości podziela, Naczelny Sąd Administracyjny odwołując się do przepisów prawa unijnego wskazał w sposób jednoznaczny, że: "o tym, że przejęcie posiadania musi nastąpić od osoby realizującej dotychczasowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe świadczy przepis art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Przepis ten wyraźnie wskazuje, że osoba przejmująca całość lub część gospodarstwa od beneficjenta wsparcia, które uzależnione zostało od podjęcia zobowiązania, może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Z przepisu tego wynika bezpośredni związek pomiędzy osobą, która podjęła zobowiązanie (beneficjent wsparcia) a osobą, przejmującą gospodarstwo lub jego część od beneficjenta". Bezsprzecznie natomiast w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek umowy przenoszącej posiadanie zawartej pomiędzy rolnikiem realizującym zobowiązanie rolnośrodowiskowe na przedmiotowych gruntach a stroną skarżącą. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu w zakresie daty zawarcia umowy dzierżawy, stron tej umowy czy daty złożenia wniosku. W skardze wskazuje natomiast, że twierdzenie organu, że nie doszło do przekazania pakietów zobowiązań ekologicznych jest niezgodne z prawdą. W ocenie skarżącej, o tym że do takiego przekazania doszło świadczy obecność dotychczasowego oraz nowego dzierżawcy w biurze Agencji oraz dokumentacja wystawiona na tę okoliczność przez Agencję oraz jednostkę certyfikującą. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że w sprawie nie są kwestionowane intencje strony i poprzedniego dzierżawcy do przekazania pakietów zobowiązań ekologicznych oraz złożenie przez stronę wniosku o płatność z załącznikami. Wymaga powtórzenia i podkreślenia, że ich złożenie nie mogło jednak odnieść oczekiwanego przez stronę skutku z uwagi na to, że zostały złożone po terminie, o którym mowa w wyżej cytowanym § 26 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego. Postępowanie w zakresie przyznawania płatności jest sformalizowane, nakłada na strony nie tylko obowiązek składania przewidzianych przez prawo dokumentów i wniosków, ale również dokonywania tych czynności w określonej formie i ściśle określonych terminach, których zaniechanie, tak jak w niniejszej sprawie, pociąga negatywne skutki dla wnioskodawcy. W związku z powyższym zarzuty skargi są nieuzasadnione. Okoliczność, że przyczyną odmowy przyznania skarżącej płatności była przeszkoda formalna, tj. złożenie wniosku po terminie, wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma kwestia wykonywania zobowiązania ekologicznego przez dotychczasowego dzierżawcę i pobierania przez niego z tego tytułu płatności. Fakt ten nie jest w sprawie kwestionowany. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odmówił zawieszenia postępowania. Stosownie do powołanej regulacji sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie taka zależność nie wystąpiła. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.