I SA/Ke 467/11
PostanowienieWSA w Kielcach2011-12-13
Skład orzekający: Artur Adamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wykazała brak dostatecznych środków na ich pokrycie, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 PPSA?Ratio decidendi
Spółka nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Posiadany kapitał zakładowy, wartość środków trwałych oraz osiągnięty zysk wskazują na możliwość pokrycia kosztów sądowych, zwłaszcza że spółka nie przedstawiła danych dotyczących rachunku bankowego, zobowiązań ani sposobu wykorzystania zysku. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go utratą płynności finansowej w związku z wystawieniem tytułów wykonawczych. Spółka przedstawiła dane dotyczące swojego majątku i zysku, jednak nie podała informacji o rachunku bankowym ani zobowiązaniach. Referendarz sądowy odmówił zwolnienia, a spółka wniosła sprzeciw, zarzucając nierozpatrzenie jej sytuacji. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku spółki A. S.A. w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki A. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
A. S.A. w K., zwana dalej Spółką złożyła wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...]w przedmiocie podatku od towarów i usług wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka uzasadniał tym, że
w związku z wystawieniem tytułów wykonawczych do zaskarżonej decyzji utraciła płynność finansową i nie jest w stanie ponieść samodzielnie kosztów sądowych, oraz przekonaniem o słuszności zaskarżenia decyzji. Składając oświadczenie o majątku
i dochodach Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 1.012.500,00zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok określiła na kwotę 942.704,03zł, w tym leasing finansowy – na kwotę 927.436,38zł, środki trwałe własne – 15267,65zł. Spółka wskazała wartość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu w kwocie 249.665,06zł. W złożonym oświadczeniu spółka nie wskazał informacji dotyczących prowadzonego dla spółki rachunku bankowego ani posiadanych zobowiązań.
W oparciu o powyższe dane postanowieniem z dnia 28 października 2011r., sygn. akt: I SA/Ke 467/11, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. odmówił spółce zwolnienia od kosztów sądowych.
Od powyższego postanowienia spółka w dniu 29 listopada 2011r. wniosła sprzeciw. W jego treści zarzuciła, że nie rozpatrzono wnikliwie sytuacji spółki,
a ograniczono się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, iż podstawą do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych nie może być argument o utracie płynności finansowej z uwagi na wystawienie tytułów wykonawczych. Podniosła nadto, że dogłębna analiza sytuacji majątkowej spółki pozwala natomiast na stwierdzenie, iż nie posiada ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka na etapie wniesienie sprzeciwu nie złożyła żadnych dodatkowych informacji w zakresie swojej sytuacji majątkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., zważył co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej [ p.p.s.a.],
w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Treść art. 245 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że prawo pomocy może być przyznane
w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy
w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub
w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Z uwagi zatem, iż spółka w złożonym wniosku określiła, że domaga się zwolnienia z kosztów sądowych, nie wnioskując przy tym o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, uznać należy, że wnosi o na przyznanie prawa pomocy w części
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, że ciężar dowodu w zakresie wykazania swej sytuacji majątkowej spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się
w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 2 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA
z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317).
Wykazanie przez stronę zaistnienia w jej sytuacji faktycznej - braku środków pozwalających na pokrycie pełnych kosztów postępowania, stanowi pierwotną
i konieczną przesłankę pozwalającą Sądowi na dokonanie jej rozważenia. Dopiero wówczas w ramach uznania sądowego dokonywana jest ocena czy fakt zaistnienia tej przesłanki w sprawie wnioskującej strony, w kontekście całokształtu okoliczności w tym prawa do sądu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, na co wskazuje art. 246 § 2 p.p.s.a. Nie wykazanie natomiast przez stronę zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 246 § 2 pkt 1 lub 2 p.p.s.a, prowadzi zawsze do odmownego rozpoznania wniosku. (por. postanowienie NSA z dn. 8 grudnia 2011r., sygn. akt: I FZ 397/11 dostępne na www.nsa.orzeczenia.gov.pl oraz postanowienie
z 22 lutego 2011r., sygn. akt: II GZ 60/11, Lex nr 783919)
W świetle unormowania zawartego w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, winna być rozpatrywana w aspekcie możliwości finansowych strony odniesionych do wysokości tych obciążeń, które w związku z postępowaniem sądowym jest ona obowiązana ponieść. Na obecnym etapie sprawy chodzi zatem o kwotę 17 242 zł
z tytułu należnego od skargi wpisu sądowego.
Z analizy informacji przedłożonych przez spółkę wynika natomiast, że posiadane zasoby majątkowe pozwalają jej na uniesienie ciężaru kosztów związanych
z wszczętym wniesioną skargą postępowaniem sądowym. Wysokości kapitału zakładowego spółki i wartości środków trwałych oscylując w okolicach wartości 2 000 000 zł oraz osiągnięty zysk w wysokości 249.665,06 zł wskazuje, że spółka jest
w stanie uzyskać środki na ponoszenie kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, że spółka nie przestawiła danych dotyczących obrotów na jej rachunku bankowym, ani wartości pasywów tym samym nie wykazał, że jest w sytuacji utraty płynności finansowej, powstałej jak wskazuje w wyniku wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przedstawiła także czy
i w jaki sposób został spożytkowany osiągnięty wskazany zysk spółki. Tym samym
w oparciu o przedstawione przez spółkę informacje należy uznać, że spółka ma możliwość do dysponowania nim w chwili wnoszenia skargi. Sąd uznał przy tym, że jego wysokość przekraczająca wartość wpisu sądowego pozwala na pokrycie kosztów postępowania. Z powyższego wynika tym samym, że spółka na której spoczywa ciężar dowodu – tym bardziej działając przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, zaistnienie faktycznej sytuacji wskazującej, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło