I SA/Ke 47/12
PostanowienieWSA w Kielcach2012-07-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest zwolnienie strony od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA na podstawie zmiany istotnych okoliczności materialnych po uprzednim oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zmiany istotnych okoliczności mających wpływ na sytuację materialną strony. W sytuacji, gdy skarżący wykazał znaczące pogorszenie swojej sytuacji finansowej, zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący P.Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku VAT za marzec 2006 r. W trakcie postępowania wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych, które zostało oddalone. Następnie złożył ponowny wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia, wskazując na pogorszenie sytuacji finansowej swojej firmy, w tym rozpoczęcie procedury komorniczej, znaczny spadek dochodów oraz utrzymanie trójki dzieci.Rozstrzygnięcie
Zwolniono P.Z. od wpisu sądowego od wniesionego zażalenia z dnia 10 lipca 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2012r na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2006r. postanawia: zwolnić P.Z. od wpisu sądowego od wniesionego zażalenia z dnia 10 lipca 2012r.
P. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2006r.
Po rozpatrzeniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 8 lutego 2012r. referendarz sądowy WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 15 lutego 2012r. oddalił wniosek.
W dniu 9 lipca 2012r. skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, sprecyzowany w zażaleniu z dnia 10 lipca 2012r., gdzie skarżący określił, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie opłaty sądowej – wpisu od zażalenia.
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący wskazał, że od początku 2012r. została rozpoczęta w jego firmie procedura komornicza, rachunki firmowe i prywatne zostały zablokowane, kontrahenci zaprzestali współpracy. Firma utraciła płynność finansową. Zysk wypracowany w roku ubiegłym został wykorzystany na podtrzymanie działalności gospodarczej. Skarżący oświadcza, że nie posiada oszczędności, ani nieruchomości, które mógłby sprzedać. W obecnej sytuacji zysk firmy zmalał o 70% w stosunku do roku poprzedniego, a miesięczny dochód stanowi kwotę 1291zł. Skarżący oświadcza, że ma na utrzymaniu troje uczących się dzieci, z którymi pozostaje w gospodarstwie domowym. Jako przedmioty wartościowe skarżący wymienia samochód osobowy Citroen C8 z 2003r.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 "p.p.s.a."). W myśl art. 245 § 1 "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przy czym podkreślić należy, że wniosek taki jest skuteczny od momentu jego wniesienia, a zwolnienie od kosztów nie ma mocy wstecznej, zatem nie obejmuje już uiszczonych kosztów (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 791/06)..
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od wniesionego zażalenia. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Zgodnie z art. 165 "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, a odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (art. 170 "p.p.s.a.").
Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienie NSA z 25 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie zwolnienia od wpisu od zażalenia, skarżący wskazał na nowe okoliczności, które prowadzą do zmiany oceny jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący wykazał, że sytuacja finansowa jego firmy uległa znacznemu pogorszeniu, w stosunku do roku ubiegłego, zysk zmalał o 70% i rozpoczęła się procedura komornicza. Miesięczny dochód uzyskiwany przez skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej uległ zmniejszeniu z kwoty 7.532zł na kwotę 1291zł.
Analiza złożonego przez skarżącego ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że sytuacja finansowa skarżącego w odniesieniu do sytuacji, na podstawie której został rozpoznany poprzedni wniosek pogorszyła się, a ponownie złożony wniosek o zwolnienie od wpisu od zażalenia zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło