I SA/Ke 471/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi C. T. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]r. [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej od marca 2012 r. oddala skargę. 1.1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w K. decyzją z [...]nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w J. z [...]nr [...] wydaną dla C. T. zmieniającą wysokość renty strukturalnej od marca 2012 r. 1.2 Organ podniósł, że decyzją z 28 lutego 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w J. (dalej: kierownik), na wniosek C. T. przyznał jej rentę strukturalną od lutego 2007 r. Renta ta była waloryzowana w latach 2008 – 2015. W dniu 25 marca 2015 r. kierownik wystosował do C. T. pismo informujące o wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 27 lutego 2015 r. (Dz. U. 2015, poz. 333) zmieniające rozporządzenie z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich z 30 kwietnia 2004 r. (Dz. U 2004, Nr 114, poz. 1191 ze zm). Powyższa zmiana wprowadziła w odniesieniu do osób pobierających renty strukturalne obowiązek złożenia do właściwego organu rentowego wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego rolników przez uprawnionego do renty strukturalnej bądź jego małżonka, na którego przysługuje dodatek do renty strukturalnej w wysokości określonej w § 12 ust. 2 pkt 1. Kierownik pismem z 25 marca 2015 r. poinformował C. T., że w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego koniecznym jest złożenie wniosku do właściwego organu rentowego o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego rolników. W odpowiedzi na ww. pismo, 31 marca 2015 r. do organu wpłynęły decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, (dalej: ZUS), z 15 lutego 2011 r. znak ENP/6/015010984 przyznająca C.T. emeryturę od 30 stycznia 2011 r. i z 16 marca 2011 r. nr ENP/6/015010984 o zawieszeniu wypłaty emerytury na wniosek C. T., oraz zaświadczenie ZUS znak ENP /6/015010984/2/Z1. 1.3 Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 14 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 r. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), dalej: rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r., w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Z przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Przepis ten reguluje więc kwestię zbiegu uprawnienia do renty strukturalnej oraz prawa do emerytury, w ten sposób, że kwota wypłacanej renty strukturalnej pomniejszana jest o kwotę ustalonej emerytury. Prawodawca wiąże pomniejszenie renty strukturalnej z ustaleniem samego prawa do emerytury w określonej jej wysokości, nie zaś z faktycznym otrzymaniem świadczenia emerytalnego. W związku z tym fakt zawieszenia wypłaty świadczenia z ZUS nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia zmniejszającego rentę strukturalną. Zmieniona kwota renty strukturalnej od marca 2012 r., po uwzględnieniu pomniejszeń za poprzednie okresy oraz przeprowadzone waloryzacje, wyniosła 633,27 zł. 1.4 Organ zaznaczył, że składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej C. T. oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych oraz zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie lub zwrot renty strukturalnej. Również w decyzji ZUS o przyznaniu emerytury z 15 lutego 2011 r. zawarta jest informacja, że w terminie 14 dni strona zobowiązana jest powiadomić Agencję o przyznaniu emerytury. C. T. przedłożyła informację o uzyskanym świadczeniu z ZUS dopiero 31 marca 2015 r. w odpowiedzi na pismo Agencji z 25 marca 2015 r. 2.1. Na powyższą decyzję C. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie § 14 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zamiast § 14 ust. 2 tego rozporządzenia i w konsekwencji zmniejszenie wysokości pobieranej renty, 2/ przepisów prawa materialnego przez niezastosowanie art. 116 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz.U. z 2015, nr 748) w sytuacji, gdy po otrzymaniu decyzji ZUS Oddział w K. o przyznaniu emerytury z 15 lutego 2011 r., doręczonej 18 lutego 2011 r., 3 marca 2011 r., tj. przed uprawomocnieniem decyzji, skarżącą złożyła wniosek o zawieszenie świadczeń emerytalnych przyznanych decyzją z 15 lutego 2011 r., jak również 11 marca 2011 r. zwróciła na rachunek bankowy ZUS kwotę 2.674,90 zł tytułem zwrotu świadczenia emerytalnego, zgodnie z treścią zaświadczenia ZUS z 11 marca 2011 r. i nie pobierała świadczenia emerytalnego, w konsekwencji czego skutecznie wycofała wniosek o emeryturę, 3/ przepisów prawa procesowego, przez naruszenie art. 8, art. 9 k.p.a., poprzez udzielenie w okresie po otrzymaniu decyzji ZUS o przyznaniu emerytury z 15 lutego 2011 r., doręczonej 18 lutego 2011 r., a przed datą 3 marca 2011 r. przez pracownika Biura Powiatowego Agencji w J. (dalej: biura) błędnej informacji prawnej, że skarżąca może nadal pobierać świadczenie w formie renty strukturalnej, ale musi udać się do ZUS i zawiesić wypłatę emerytury, tak by nie pobierała dwóch świadczeń jednocześnie, co spowodowało że działając w dobrej wierze, w zaufaniu do organów, skarżąca postąpiła zgodnie z zaleceniami pracownika biura i 3 marca 2011 r. złożyła wniosek o zawieszenie świadczeń emerytalnych przyznanych decyzją z 15 lutego 2011 r., jak również 11 marca 2011 r. zwróciła na rachunek bankowy ZUS kwotę 2.674,90 zł tytułem zwrotu świadczenia emerytalnego, w konsekwencji czego uchybienia organu administracji publicznej nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywateli działających w dobrej wierze, 4/ przepisów prawa procesowego przez naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez pobieżne i w sposób wybiórczy przeprowadzone postępowanie dowodowe, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, niewzięcia pod uwagę oświadczenia męża skarżącej z 5 maja 2015 r., który był obecny przy wszystkich czynnościach formalnych związanych ze zgłoszeniem przez skarżącą faktu otrzymania decyzji ZUS o przyznaniu emerytury 15 lutego 2011 r. do biura, a także był świadkiem rozmowy skarżącej z pracownikiem biura i udzielonej przez niego błędnej informacji prawnej, jak również błędną ocenę dowodów, uwzględnianie przez organ tylko okoliczności mających znaczenie dla interesu społecznego, pomijając w całości słuszny interes prawny obywatela. 2.2. W uzasadnieniu, ponad zarzuty wyżej wymienione skarżąca podniosła, że po tym jak uzyskała błędną informację od pracownika biura i udała się ZUS, gdzie dopełniła wszystkich czynności zaleconych przez tego pracownika, wróciła do biura, zgłaszając ich dokonanie. Pracownik nie domagał się pisemnej formy zgłoszenia zaistniałej zmiany ani złożenia jakichkolwiek dokumentów. Organ odwoławczy nie odniósł się do tych okoliczności. Wskazała, że dla zachowania prawa o pobierania renty strukturalnej wystarczające jest cofnięcie wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy (lub przedłużenie jej pobierania) przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej tę rentę. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Podniósł ponadto, że brak było podstaw do zastosowania w sprawie § 14 ust. 2 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. Dotyczy on zbiegu uprawnienia do renty oraz do renty strukturalnej, natomiast C. T. uzyskała z ZUS emeryturę. W związku z tym wycofanie wniosku z ZUS nie mogłoby spowodować skutku określonego w § 14 ust. 2. Ponadto, skarżąca nie złożyła wniosku o wycofanie emerytury, tylko o zawieszenie jej wypłaty. W tej sytuacji nie miałby zastosowania art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 1. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1224) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 - 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Dokonana w powyższy sposób kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że odpowiada ono prawu. 4.2 Skarżąca zarzuciła organowi dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. W związku z tym przypomnieć należy, że zakres koniecznych ustaleń faktycznych determinowany jest zawsze normą prawa materialnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że niezasadnie są zarzuty skargi tyczące niezastosowania w sprawie § 14 ust. 2 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. albowiem dotyczy on przyznania renty. Niesporne w sprawie było, że skarżąca nabyła prawo do emerytury, co oznacza, że jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ poprawnie wskazał § 14 ust. 1 tego rozporządzenia. C. T. na wezwanie organu przedłożyła dwie decyzje ZUS. Pierwsza z nich z 15 lutego 2011 r. o przyznaniu emerytury od 30 stycznia 2011 r. i druga z 16 marca 2011 r. o zawieszeniu jej wypłaty. Skoro zatem skarżąca nabyła prawo do emerytury, to przepis § 14 ust. 2 cyt. rozporządzenia nie normował jej sytuacji prawnej, w związku z czym nie mógł mieć w sprawie zastosowania ( patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2013 r. II GSK 1277/12 baza cbois.nsa.gov.pl). Nie miał też zastosowania w sprawie art. 116 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2105 r., nr 748) albowiem, co nie jest sporne, skarżąca wniosku o emeryturę nie wycofała, a jedynie zawiesiła jej wypłatę. 4.3 Z § 14 ust. 1 rozporządzenia wynika niezbicie, że w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Jak prawidłowo wskazał organ, sytuacja taka wystąpiła w sprawie niniejszej, albowiem skarżąca przesłała organowi decyzje o przyznaniu jej emerytury. Przepis nie uzależnia zmniejszenia renty strukturalnej od faktu pobierania emerytury a wyłącznie od nabycia do niej prawa. W świetle tak skonstruowanych przepisów, okoliczność czy skarżąca w momencie przyznania jej prawa do emerytury nie z własnej winy nie poinformowała organu o nabyciu tego prawa nie ma znaczenia, albowiem przepisy nie uzależniają pomniejszenia renty strukturalnej od dobrej czy złej wiary beneficjenta a jedynie od nabycia tego prawa. 4. Organ wydając rozstrzygnięcie poprzedził je wszelkimi ustaleniami mającymi znaczenie z punktu widzenia przepisu prawa materialnego, co powoduje, że nie są zasadne zarzuty naruszenia przy wydaniu decyzji art. 7, 77 § i art. 80 kpa. Wskazać jednak należy, że C. T. wielokrotnie informowana była o konieczności poinformowania organu o nabyciu prawa do emerytury. Po raz pierwszy w druku złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej z 8 czerwca 2006 r. Pouczenie zobowiązywało ją do pisemnego poinformowania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wszelkich faktach mających wpływ na wysokość i przyznanie renty strukturalnej. Zaznaczyć należy, że bezpośrednio pod tym pouczeniem znajduje się podpis skarżącej. Znajomość powyższego pouczenia skarżąca potwierdziła 12 września 2007 r., kiedy to złożyła korektę wniosku. Kolejne pouczenie w tym zakresie znajdowało się w doręczonej skarżącej decyzji z 20 lutego 2007 r. o przyznaniu renty strukturalnej. W pkt 2 pouczenia zawarto wniosek o poinformowanie Kierownika Biura Powiatowego Agencji o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty, w terminie 14 dni od ich wystąpienia. Pouczenia te znajdowały się w kolejnych wydawanych dla skarżącej decyzjach o zmianie wysokości przyznanej renty. Istotnym jest, że w decyzji o przyznaniu emerytury zobowiązano skarżącą do zawiadomienia o tym Agencji w terminie 14 dni. Tak więc C. T. zgodnie z otrzymanymi pouczeniami winna była na piśmie poinformować o przyznaniu prawa do emerytury Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J.. Poinformowanie o tym ustnie anonimowej urzędniczki Agencji nie było ani zgodnie z pouczeniami ani nie wskazywało na dołożenie należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. 4.5 Skoro zatem niesporne jest, że skarżąca na piśmie nie poinformowała organu o przyznaniu prawa do renty, to oczywistym było, że nie wywiązała się względem organu ze swoich obowiązków, co oznacza, że prowadzenie w tym kierunku dalszych dowodów było zbędne. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Nadto okoliczność czy strona dołożyła czy nie należytej staranności z punktu widzenia przepisu prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem wskazano wyżej, organ gdy tylko ustali, że beneficjent renty strukturalnej nabył prawo do emerytury zawsze ma obowiązek pomniejszyć jej wysokość o kwotę tej emerytury, co wynika wprost z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. Oznacza to, że organ wbrew zarzutom skargi prowadził postępowanie w sposób prawidłowy, tj. na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa) podjął wszelkie działania mające na celu poprawne ustalenie stanu faktycznego (art. 7), w granicach zakreślonych przepisem prawa materialnego oraz za pośrednictwem pisemnych pouczeń informował stronę o przysługujących jej prawach i obowiązkach ( art. 8 i 9 kpa). W konsekwencji zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a w poprawnie ustalonym stanie faktycznym zastosował odpowiedni przepis prawa materialnego. 4.6 Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji.