I SA/Ke 477/17

Dnia 27 października 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. S.K. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym wniosku skarżąca świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wskazała, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z dwojgiem dzieci w wieku 11 i 9 lat. Nie wykazała majątku. Oświadczyła, że wraz z dziećmi utrzymuje się z uzyskiwanego dochodu w kwocie 2500 zł netto miesięcznie oraz świadczenia alimentacyjnego w kwocie 1200 zł netto miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki skarżąca wykazała pożyczkę – 8.000 zł, prąd -105 zł, woda, 80 zł, gaz – 100 zł, opał, -2.000, telefon – 55 zł, obiady szkolne dzieci- 142,80 zł, ubezpieczenie szkolne dzieci 72 zł, komitet rodzicielski - - 80 zł, koszty leczenia dzieci (alergia) - 80 zł, zajęcia pozaszkolne dzieci – 310 zł, doładowania telefonów dzieci - 60 zł, doładowania kieleckiej karty miejskiej dzieci -100 zł. Stosownie do art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej: ustawa p.p.s.a., zarządzeniem z 26 września 2017 r. skarżąca została wezwana w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma sądowego do uzupełnienia braków złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, pod rygorem ujemnych skutków procesowych. Wezwanie doręczono 16 października 2017 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków złożonego wniosku. W dniu 23 października 2017 r. skarżąca uiściła należny w sprawie wpis sądowy w kwocie 100 zł. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z regulacji prawnych dotyczących prawa pomocy wynika, że zasadą jest, że to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja prawa pomocy stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będąca formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy podkreślić, że – jak wynika z brzmienia art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a.- to na osobie fizycznej, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, że zrealizowane są przesłanki przyznania prawa pomocy. Orzekający, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 ustawy p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości orzekającego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W przypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby orzekającego o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689), a niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). Skarżąca nie uwiarygodniła w sposób wystarczający zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wezwania, w którym wskazano konkretne dokumenty mogące stanowić dowód realizacji przesłanek z art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a., skarżąca nie wykonała, tym samym nie ujawniła rzeczywistej kondycji majątkowej swojej rodziny. Takie działanie uniemożliwia orzekającemu ocenę, czy istotnie - w świetle przedstawionych dokumentów i oświadczeń - skarżąca nie może ponieść kosztów postępowania. Co za tym idzie, okoliczność tę należy uznać za niewykazaną przez skarżącą, a wniosek oddalić. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.