I SA/Ke 486/05

WyrokWSA w Kielcach2006-01-25

Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Ewa Rojek, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik może odliczyć podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez podmioty, które nie były zarejestrowane jako podatnicy VAT lub dokonały zgłoszenia rejestracyjnego w późniejszym terminie niż data rozpoczęcia działalności wskazana w zgłoszeniu?
Ratio decidendi
Podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez podmioty, które nie były zarejestrowane jako podatnicy VAT lub dokonały zgłoszenia rejestracyjnego w późniejszym terminie niż data rozpoczęcia działalności wskazana w zgłoszeniu. Faktury takie nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r.
Stan faktyczny
Skarżący K.F. kwestionował decyzje Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego określające zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres luty-kwiecień 2003 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący zarejestrował i odliczył podatek naliczony z faktur VAT wystawionych przez podmioty, które nie były zarejestrowane jako podatnicy VAT lub dokonały zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT z datą późniejszą niż data rozpoczęcia działalności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia postępowania, wyjaśniania stanu faktycznego, zbierania i rozpatrywania dowodów oraz błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 486/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Rojek, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant: ref. staż. Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. skarg K.F. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003 r. numer [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2003 r. numer [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 r. oddala skargi Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...], nr [...], [...], [...]Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy odpowiednio decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], nr [...], nr [...] określające K. F., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003 r. (w kwocie [...]zł), marzec 2003 r. (w kwocie [...]zł) i kwiecień 2003 r. (w kwocie [...]zł). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w wyniku kontroli podatkowej ustalono, że K. F.: - w lutym 2003 r. zarejestrował dwie faktury VAT: z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...] zł i VAT [...] zł oraz z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł wystawione przez firmę A. Z. P., który dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT w dniu [...]. Ponadto zarejestrował fakturę VAT z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł wystawioną przez B. A W., który nie był zarejestrowany jako podatnik VAT; - w marcu 2003 r. zarejestrował dziewięć faktur VAT wystawionych przez firmę A. Z. P., tj. z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...] zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...] zł i VAT [...] zł, z dnia [...] nr [..] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [....] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [....] nr [...] na kwotę netto [...] zł i VAT [...]zł, z dnia [....] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł; - w kwietniu 2003 r. jedenaście faktur wystawionych przez firmę A. Z. P., tj. z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł, z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...] zł i VAT [...]zł oraz z dnia [...] nr [...] na kwotę netto [...]zł i VAT [...]zł. Tym samym K. F. zaewidencjonował i odliczył podatek naliczony wynikający z faktur VAT, wystawionych przez podmioty nieuprawnione do ich wystawienia. Z. P. dokonał bowiem zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT w dniu [...], w którym jako datę rozpoczęcia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wskazał datę [...], natomiast A. W. nie dokonał rejestracji jako podatnik VAT. Przy tak ustalonym stanie faktycznym, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż w sprawie zastosowanie ma § 48 ust.4 pkt 1 lit "a" rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.). stosownie do którego w przypadku, gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Podatnik nie był więc uprawniony do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur wystawionych w sposób naruszający obowiązujące w tym zakresie przepisy. Dodatkowo organ podatkowy wskazał, iż K. F. winien przed zawarciem transakcji sprawdzić z kim zawiera umowę, ponieważ konsekwencje nierzetelności sprzedawcy ponosi również kupujący. Uprawnienia takie podatnikowi dawał art. 9a i 32 ustawy o VAT. Od powyższych rozstrzygnięć K. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił naruszenie: - art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, - art.122 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonych dowodów, - art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację tego przepisu, zgodnie z którą ponieważ fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu to niedopuszczalne jest przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu przeciwnego fakty te podważające, - art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego została udowodniona okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie sprzedaż towarów została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmioty nieuprawnione do wystawiania faktur VAT. Wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organów I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarg podał, iż zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze organy podatkowe nie uwzględniły wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadków Z. P. oraz A. W. Po drugie, skarżący dysponował zaświadczeniem o niezaleganiu w podatkach dotyczącym firmy A na dzień 30.05.2003 r., mógł więc zasadnie przypuszczać, że Z. P. jest podatnikiem podatku VAT. Po trzecie, zdaniem skarżącego, organy skarbowe nie powinny egzekwować tej samej należności podatkowej podwójnie, bowiem jest to sprzeczne z samą konstrukcją podatku VAT i takie są też tendencje w nowoczesnej nauce prawa podatkowego. Osobami przede wszystkim zobowiązanymi do zapłaty podatku są Z. P. oraz A. W., bowiem skarżący podatek już zapłacił do ich rąk. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi nie są zasadne, bowiem zaskarżone decyzje prawa nie naruszają. Dokonana przez Sąd analiza materiału dowodowego sprawy wykazała, iż organ podatkowy w sposób spójny, logiczny dokonał oceny zebranych dowodów i wywiódł wnioski, które nie naruszają wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów, jak również naczelnej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Powyższe dyrektywy nakazują, aby oceniając wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych organ prowadzący postępowanie dążył do ustalenia prawdy materialnej i według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenił wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. W niniejszej sprawie proces decyzyjny organów podatkowych spełnia te wymagania. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż zarówno Z. P. jak i A.W.nie byli uprawnieni do wystawiania faktur VAT, które następnie stały się podstawą obniżenia przez skarżącego podatku należnego o podatek naliczony. W sprawie niewątpliwym jest, iż w dacie wystawiania faktur dla K. F. A. W. nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT. Z. P. natomiast dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT w dniu [...], w którym jako datę rozpoczęcia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wskazał datę [...]. Okoliczności te, wynikające z informacji przekazanej Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały dodatkowo potwierdzone w postępowaniu sądowym. Dyrektor Izby Skarbowej uzupełnił akta prowadzonych postępowań podatkowych o uwierzytelnioną kopię zgłoszenia rejestracyjnego VAT- R złożonego w dniu [...] przez Z. P. w Urzędzie Skarbowym. Trafna jest, w ocenie Sądu, również dodatkowa argumentacja organu podatkowego odnosząca się do twierdzenia K. F., że Z. P. złożył wcześniej zgłoszenie VAT - R, a ono zginęło w urzędzie. Organ słusznie wskazuje, iż jeśli rzeczywiście Z. P. składałby po raz drugi zawiadomienie, to składając je powinien wskazać datę rozpoczęcia działalności wcześniejszą niż [...] czego nie uczynił. Zarzuty skarg odnoszące się do tej części ustaleń organu podatkowego uznać więc należy za bezzasadne. Stanowią one polemikę z ustaleniami, które znajdują pełne oparcie w materiale sprawy i ich ocena wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie narusza zasad dowodzenia w sposób, który kwalifikowałby ten proces jako dowolny. Sąd podziela pogląd wyrażony w skardze, iż dopuszczalne jest przeprowadzenie przeciwdowodu wobec okoliczności powoływanych przez organ podatkowy, jako znane z urzędu. W niniejszej sprawie przeprowadzenie takiego dowodu nie było jednak konieczne, bowiem data złożenia przez Z. P. zgłoszenia VAT-R została stwierdzona wystarczająco innym dowodem. Taki stan pozwalał organowi podatkowemu, stosownie do treści art. 188 Ordynacji podatkowej na nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu. Przy czym podzielając stanowisko o dopuszczalności uznania faktów jako znane temu organowi z urzędu, należy zauważyć, iż koniecznym warunkiem skutecznego ich wykorzystania w postępowaniu administracyjnym jest dopełnienie przez organ obowiązku zakomunikowania ich stronie. Takiego obowiązku dopełniły orzekające w sprawie organy podatkowe. Postępowanie organu podatkowego, w aspekcie powyższych ustaleń, nie naruszało więc, w ocenie Sądu, przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wpływu na ustalenia organów podatkowych i przyjętą kwalifikację prawną nie może mieć również fakt, iż skarżący dysponował zaświadczeniem o niezaleganiu przez Z. P. w podatkach. Zaświadczenie to bowiem w żadem sposób nie potwierdza uprawnień podatnika do wystawiania faktur VAT. Z samego zaświadczenia o braku zaległości podatkowych nie można wywodzić, iż dany podmiot jest uprawniony do wystawiania faktur VAT. Przepis § 48 ust.4 pkt 1 lit "a" rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) jest w swej treści jednoznaczny i odnosi się do konkretnego podmiotu, który dokonuje obniżenia podatku w oparciu o faktury wystawione przez podmiot nieuprawniony do ich wystawienia. Bezspornie przepis ten ma więc zastosowanie w przedmiotowej sprawie bowiem podatnik - K. F. za miesiące luty, marzec i kwiecień 2003 r. zaewidencjonował i odliczył podatek naliczony wynikający z faktur VAT, wystawionych przez podmioty nieuprawnione do ich wystawienia. Skutkowało to z kolei określeniem przez organ podatkowy właściwej wysokości zobowiązania podatkowego. Skarżący nie wskazał też na czym miałoby polegać naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. Sąd, dokonując oceny działań organów podatkowych, nie dopatrzył się naruszenia tej zasady. Sposób stosowania przez te organy przepisów, zarówno materialnych jak i formalnych nie powinien budzić w podatniku przekonania, iż miałby on ponosić konsekwencje błędów, czy też nierzetelnych działań organów. Dokonanie natomiast przez organ podatkowy innej oceny ustalonego stanu faktycznego, od oceny jaką prezentuje podatnik, nie może być zakwalifikowane jako naruszenie zasady zaufania, o której mowa w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym, Sąd badając czy zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej odpowiadają prawu stwierdza, iż decyzje te podjęte zostały zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, dlatego nie zachodzą podstawy do ich uchylenia. Organy podatkowe obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów, zbadały sprawę wszechstronnie w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały odpowiadającej wymogom prawnym oceny materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło