I SA/Ke 486/18

WyrokWSA w Kielcach2019-02-07

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w zakresie kryterium "Komplementarność projektu z innymi projektami" (kryterium nr 6) została przeprowadzona z naruszeniem zasady rzetelności, a jeśli tak, czy miało to istotny wpływ na wynik oceny?
Ratio decidendi
Ocena projektu w zakresie kryterium nr 6 została przeprowadzona z naruszeniem zasady rzetelności, ponieważ Instytucja Zarządzająca nie przedstawiła wyczerpującego uzasadnienia dla przyznania jedynie pośredniego powiązania z innymi projektami, mimo że wnioskodawca wykazał bezpośrednie powiązania. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, skutkując umieszczeniem projektu na liście rezerwowej. Ocena w zakresie kryterium nr 7 została uznana za prawidłową.
Stan faktyczny
Gmina K. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Przebudowa budynków Muzeum Zagłębia Staropolskiego...". Wniosek uzyskał 37 punktów, co oznaczało konieczność umieszczenia go na liście rezerwowej z powodu braku środków. Gmina złożyła protest, kwestionując ocenę punktową kryteriów nr 2, 6 i 7. Zarząd Województwa Ś. uwzględnił częściowo protest, zwiększając ocenę kryterium nr 2, ale podtrzymał ocenę kryteriów nr 6 i 7. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa przy ocenie kryteriów nr 6 i 7. WSA uznał skargę za zasadną w zakresie kryterium nr 6, stwierdzając naruszenie zasady rzetelności, ale oddalił zarzuty dotyczące kryterium nr 7.
Rozstrzygnięcie
Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś. oraz zasądzenie od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy K. kwoty 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Gminy K. na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Województwa Ś. jako Instytucja Zarządzająca (Zarząd, IZ) w piśmie z dnia [...] nr [...] poinformowała Burmistrza Miasta i Gminy K. o nieuwzględnieniu protest na informację z dnia z [...] nr [...] o tym, że wniosek o dofinansowanie pn. "Przebudowa budynków Muzeum Zagłębia Staropolskiego w celu zachowania i zabezpieczenia obiektów dziedzictwa narodowego i kulturowego" (nr RPSW.04.04.00-26-0001/18), złożony w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, Działanie 4.4. "Zachowanie dziedzictwa kulturowego i naturalnego", spełnił kryteria formalne i dopuszczające (ogólne i sektorowe) i otrzymał 37 punktów. Oznacza to, że uzyskał wymagane minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów. W wyniku przeprowadzonej oceny oraz z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych w ramach konkursu nr RPSW.04.04.00-IZ.26-181/18, uchwałą Zarządu nr 4529/18 z 7 listopada 2018 r. projekt został umieszczony na liście rezerwowej i obecnie nie jest możliwe zakwalifikowanie go do dofinansowania. Wynik oceny spełniania kryteriów wyboru projektu wraz z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej stanowiącej załącznik do pisma. Z karty tej wynika następująca ocena punktowa. W zakresie: kryterium nr 1. Kompleksowość projektu – 6 pkt (maks. – 6); kryterium nr 2. Wpływ projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze – 6 pkt (maks. – 8); kryterium nr 3. Wpływ na powstanie nowych, stałych miejsc pracy – 4 pkt (maks. – 6); kryterium nr 4. Podniesienie atrakcyjności zdefiniowanego obszaru – 8 pkt (maks. – 8); kryterium nr 5. Rewitalizacyjny charakter projektu – 8 pkt (maks. – 8); kryterium nr 6. Komplementarność projektu z innymi projektami – 2 pkt (maks. – 4); kryterium nr 7. Doświadczenie beneficjenta/partnera w realizacji projektów w sektorze dziedzictwa kulturowego – 0 pkt (maks. – 2); 8. Strategiczne znaczenie projektu dla danego obszaru – 3 pkt (maks. – 4). W związku z powyższą informacją Gmina złożyła protest do Zarządu, kwestionując ocenę punktową kryterium nr 2, nr 6, nr 7 i oceniając ją jako zaniżoną. Odnosząc się do oceny kryterium nr 2 Gmina zwróciła uwagę, że w uzasadnieniu oceny punktowej stwierdzono, iż projekt ma duży potencjał i ciekawą, cenną architekturę, uwzględnia wzrost zatrudnienia, wprowadzenie dodatkowych, nowych funkcji turystycznych i dydaktyczno-szkoleniowych, przyczynia się do zwiększenia ruchu turystycznego i atrakcyjności inwestycyjnej obszaru, możliwości tworzenia nowych form działalności, a jednocześnie przedstawiono, że nie został wykazany duży wpływ projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze. Dlatego Gmina podniosła, że projekt wpływa znacząco korzystnie na otoczenie społeczno-gospodarcze i będzie prowadzić do zwiększenia ruchu turystycznego, przyczyni się do wzrostu poziomu życia lokalnej społeczności poprzez stwarzanie możliwości zarobkowania, a także lepszego zaspokojenia potrzeb kulturowych, turystycznych, szkoleniowych, jak i ożywienia gospodarczego. Tym samym w ocenie wnioskodawcy w ramach kryterium nr 2 projekt winien otrzymać maksymalną liczbę punktów, tj. 8 punktów. Kwestionując ocenę projektu w zakresie kryterium nr 6, Gmina nie zgodziła się z opinią oceniających co do tego, że stopień komplementarności projektu jest niewielki i jest on komplementarny tylko z jednym projektem. Wyjaśniła, że w studium wykonalności (str. 46) wykazano, że projekt jest bezpośrednio komplementarny do opisanych w studium projektów (8 projektów), a zgodnie z zapisami "Kryteriów wyboru projektów" nie wskazuje się na konieczność, aby komplementarne projekty musiały być wyłącznie z zakresu rewitalizacji czy kultury, również nie ma znaczenia czy wykazany komplementarny projekt realizowany jest przez wnioskodawcę czy inną instytucję. Z uwagi na ruch turystyczny projekt ma bezpośrednie silne powiązanie z projektem pn. "Odbudowa zbiornika wodnego w S." oraz z projektami "Trasy rowerowe w Polsce Wschodniej – województwo ś." i "Budowa obwodnicy K. na drodze wojewódzkiej nr [...]", które to projekty były realizowane w sąsiedztwie Muzeum Zagłębia Staropolskiego. Gmina argumentowała, że ścieżka rowerowa i obwodnica stanowią bezpośredni dojazd do obiektów Muzeum przez co ułatwiają dostęp dla zwiedzających. Powyższe świadczy, że przedstawione w studium wykonalności projekty wzajemnie się uzupełniają i tym samym są komplementarne z planowanym do realizacji przedsięwzięciem. W związku z czym Gmina zwraca się o uwzględnienie przedstawionych w tym zakresie wyjaśnień i przyznanie w ramach tego kryterium 4 punktów. W uzasadnieniu protestu do kryterium nr 7 Gmina podniosła, że pracownicy Gminy posiadają doświadczenie w realizacji projektów finansowanych z funduszy europejskich, zarówno z EFRR, jak i z EFS. Tytułem przykładu wskazała, że do istotnych projektów, na które pozyskano fundusze z EFRR był projekt "Rewitalizacja Miasta K." – RPOWŚ 2007-2013 obejmujący prace na terenie Parku Miejskiego w K. Obszar Parku wraz z sąsiadującą zabudową tworzy Zespół Parkowo-Pałacowy, jest jednym z najbardziej znaczących zespołów urbanistyczno-architektonicznych w regionie, a obiekt objęty jest ochroną konserwatorską. Kwestionując ocenę w zakresie kryterium nr 7 Gmina wniosła o zmianę przyznanej liczby punktów. Zarząd nie uwzględnił protestu, o czym poinformował stronę w piśmie z [...] nr [...]. Zarząd zmienił ocenę kryterium punktowego nr 2 oraz podtrzymał ocenę kryterium nr 6 i nr 7. Odnosząc się do kryterium punktowego nr 2 Zarząd podzielił stanowisko wnioskodawcy w zakresie wpływu projektu na otoczenie społeczno-gospodarcze i w związku z tym uznał za zasadne przyznać w tym kryterium punktowym 4 pkt przed zważeniem, tj. 8 pkt po zważeniu. Zarząd rozpatrując protest nie podzielił zarzutów odnoszących się do oceny kryterium nr 6. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że zgodnie Instrukcją dokonywania oceny projektu, będącą załącznikiem do regulaminu konkursu nr RPSW.04.04.00-IZ.00-26-181/18, "w ocenie kryterium pod uwagę brany będzie stopień komplementarności projektu z innymi projektami". Stwierdził, że projekty spełniają zapisy upoważniające do przyznania 1 pkt. Wyjaśnił, że przez komplementarność projektów należy rozumieć ich dopełnianie się/uzupełnianie prowadzące do realizacji określonego celu, a wnioskodawca powinien przedstawić w ramach projektów komplementarnych jedynie te, które są powiązane i stanowią uzupełnienie z ocenianym projektem, m. in. poprzez rozwiązywanie tego samego problemu, realizację wspólnego celu, wzmacnianie efektów projektów/przedsięwzięć, wzajemne uzupełnianie się działań, osiąganie wspólnych rezultatów, działanie na rzecz zdiagnozowanej grupy docelowej. Wskazał, że w treści wniosku uzasadnienie spełnienia kryterium winno zostać przedstawione w sposób jednoznaczny i niepozostawiający wątpliwości w ocenie. Nie jest wystarczające samo stwierdzenie co do komplementarności ocenianego projektu z innymi. We wniosku należało uzasadnić spełnienie kryterium wprost odwołując się do aspektów komplementarności, gdy tymczasem przedstawiony przez Gminę wykaz projektów wykazuje pośrednie powiązanie z ocenianym projektem. Tym samym nie przyznano projektowi dodatkowych punktów w ramach kryterium punktowego nr 6. Zarząd podtrzymał również ocenę 0 pkt w ramach kryterium nr 7. Wskazał, że w ramach tego kryterium w przypadku projektów dotyczących promocji dziedzictwa kulturowego i organizacji wydarzeń kulturalnych pod uwagę brane będzie wyłącznie doświadczenie beneficjenta/partnera realizacji tego typu projektów. Następnie wyjaśnił, że przez realizację projektów w sektorze kultury należy rozumieć świadczenie usług kulturalnych w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, natomiast przez doświadczenie w realizacji projektów związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego należy rozumieć wszelkie prace konserwatorskie, restauratorskie, zabezpieczające w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W swoim stanowisku rozpatrujący protest zaznaczyli, że nie negują doświadczenia pracowników Gminy K. w zakresie realizacji projektów finansowanych z funduszy europejskich, jednocześnie wyjaśnili, iż w odniesieniu do ocenianego projektu punkty otrzymuje się za doświadczenie wnioskodawcy w realizacji projektów w sektorze kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego. Reasumując wskazali, że po wnikliwej analizie zapisów w Studium Wykonalności Inwestycji, ustalili, iż wnioskodawca nie realizował żadnych projektów w zakresie sektora kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego zgodnie z wymaganiami kryterium nr 7, co stanowi o zasadności utrzymania oceny 0 pkt przed zważeniem, tj. 0 pkt po zważeniu. W wyniku rozpatrzenia protestu suma punktów przyznanych projektowi została zwiększona o 2 pkt i wynosi łącznie 39 pkt. Na powyższą informację Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej wniosła o: - uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazanie sprawy do ponownego naruszenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację zawartą w proteście. Gmina wskazała, że odnośnie kryterium punktowego nr 2 rozpatrujący protest uznali za zasadne przyznać 4 pkt przed zważeniem, tj. 8 pkt po zważeniu. Natomiast w pozostałym zakresie protest nie został uwzględniony. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem rozpatrującego protest w zakresie kryterium nr 6. Podniosła, że w studium wykonalności zostało wykazane, że projekt jest bezpośrednio komplementarny do 8 projektów. Powołując się na zapisy "Kryterium wyborów projektów" zwróciła uwagę, że nie jest konieczne, aby komplementarne projekty były wyłącznie z zakresu rewitalizacji czy kultury, jak również bez znaczenia pozostaje, czy wykazany komplementarny projekt realizowany jest przez wnioskodawcę czy inną instytucję. Co więcej ze względu na ruch turystyczny projekt ma bezpośrednie, silne powiązanie z projektem pn. "Odbudowa zbiornika wodnego w S.", a to z uwagi że część tych samych turystów korzystających z wypoczynku nad wodą odwiedzi również Muzeum. Również takie powiązanie wykazuje z projektami polegającymi na budowie ścieżki rowerowej i obwodnicy, tj. projektami "Trasy rowerowe w Polsce Wschodniej – województwo ś." i "Budowa obwodnicy K. na drodze wojewódzkiej nr [...]", które realizowane były w sąsiedztwie Muzeum Zagłębia Staropolskiego i stanowią dojazd do jego obiektów ułatwiając dostęp dla zwiedzających. Dlatego też zdaniem skarżącej powyższe przemawia za tym, że w/w projekty wzajemnie się uzupełniają i tym samym są niewątpliwie komplementarne z planowanym do realizacji przedsięwzięciem. Gmina zarzuciła, że całkowicie nieuzasadnione jest nieuwzględnienie protestu w zakresie kryterium nr 7. Argumentowała, że niezwykle istotnym projektem na który pozyskano fundusze z EFRR był projekt Rewitalizacja Miasta K. – RPOWS 2007-2013. W zakres tego projektu wchodziły prace na terenie Parku Miejskiego w K., którego obszar wraz z sąsiadującą zabudową tworzy Zespół Parkowo-Pałacowy i jest jednym z najbardziej znaczących zespołów urbanistyczno-architektonicznych w regionie. Obiekt jest objęty ochroną konserwatorską. Skarżąca zwróciła uwagę, że ranga tego projektu wydaje się przewyższać swoim zakresem projekt pn. "Przebudowa budynków Muzeum Zagłębia Staropolskiego w celu zachowania i zabezpieczenia dziedzictwa narodowego i kulturowego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W odniesieniu do oceny kryterium nr 6 organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazał ponownie, że skarżąca nie wykazała w studium wykonalności (str. 46), iż projekt jest bezpośrednio komplementarny z innymi projektami opisanymi w studium i nie użyła na tym etapie wyrażenia "bezpośredni" dokonując opisu komplementarności działań i przedsięwzięć. Następnie wyjaśniono co należy rozumieć przez komplementarność projektu. Organ wyjaśnił, że obowiązek przedstawienia w dokumentach aplikacyjnych w sposób wyczerpujący, nie budzący wątpliwości wszelkich informacji i okoliczności niezbędnych do przeprowadzenia oceny projektu spoczywa na wnioskodawcy. Dlatego też organ uznał za zasadne utrzymanie oceny KOP w ramach kryterium nr 6, tj. 1 pkt przed zważeniem, co dało 2 pkt po zważeniu. Następnie odnosząc się do oceny kryterium nr 7 organ stwierdził, że dopiero na etapie protestu Gmina po raz pierwszy wskazała, że projekt Rewitalizacji Miasta K. swym zakresem obejmował prace na terenie Parku, ale nie wykazała jednocześnie, iż prace te miały charakter konserwatorski, restauratorski, zabezpieczający w rozumieniu ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ odwołał się do definicji legalnej rewitalizacji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji i przytoczył art. 15 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy dotyczący przedsięwzięć rewitalizacyjnych, co doprowadziło organ do wniosku, iż rewitalizacja nie może być utożsamiana z sektorem kultury i dziedzictwa kulturowego. Podtrzymał ocenę, że wnioskodawca nie wykazał doświadczenia w realizacji projektów w zakresie sektora kultury i dziedzictwa kulturowego, a punkty w ramach tego kryterium otrzymuje się za doświadczenie w realizacji projektów z tych sektorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej: ,,ustawy p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3). Przystępując do kontroli oceny projektu należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Gmina K. po otrzymaniu informacji [...]. wniosła w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony (informacja z [...]). W ustawowym terminie 14 dni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Powyższe oznacza, że możliwa jest merytoryczna ocena przez Sąd złożonej skargi. Skarga jest zasadna mimo, że nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie. Tytułem wstępu wskazać należy, że konkurs w rozpoznawanej sprawie został przeprowadzony na podstawie Regulaminu jednoetapowego konkursu zamkniętego nr RPSW.04.04.00-IZ.00-26-181/18 przeprowadzonego w ramach Działania 4.4. "Zachowanie dziedzictwa kulturowego i naturalnego RPOWŚ na lata 2014 - 2020", przyjętego przez Zarząd, który wyznaczał ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się. Spór między stronami dotyczy przeprowadzonej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w oparciu o kryteria punktowe w zakresie kryterium nr 6 oraz nr 7. W konsekwencji, z uwagi na brak środków, mimo uzyskania wymaganego minimum (39 punktów), projekt uchwałą Zarządu Województwa Ś. Nr 4529/18 z 7 listopada 2018 r. został umieszczony na liście rezerwowej. W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl. i przywołane w nim orzecznictwo). Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określający konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Wadliwość prawna lub faktyczna przyjętych reguł wyboru, która pozwala na dowolność i nieweryfikowalność oceny projektów, może być, zdaniem Sądu, utożsamiana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy wdrożeniowej. Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokona ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny. W rozpoznawanej sprawie w zakresie oceny kryterium nr 6 w ocenie Sądu zaistniały uchybienia, które wywarły wpływ na ocenę projektu, mogące mieć wpływ na otrzymaną ilość punktów i umieszczenie projektu na liście rezerwowej. Według Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu przy ocenie kryterium nr 6 "Komplementarność projektu z innymi projektami" pod uwagę brany będzie stopień komplementarności projektu z innymi projektami. W sytuacji gdy wnioskodawca nie wykaże powiązania z innymi projektami projekt otrzyma 0 punktów, 1 punkt – gdy wnioskodawca wykaże pośrednie powiązanie z innymi projektami, a 2 punkty – gdy wnioskodawca wykaże powiązanie bezpośrednie. Z kolei według instrukcji sporządzania Studium Wykonalności dla wnioskodawców ubiegających się o wsparcie z EFRR zakresie pkt 3 Komplementarność i spójność projektu z innymi przedsięwzięciami oraz zgodność z innymi programami, strategiami branżowymi wskazano, że projekt może być elementem szerszego przedsięwzięcia lub być bezpośrednio bądź pośrednio powiązany z innymi projektami zrealizowanymi, realizowanymi lub planowanymi do realizacji przez Beneficjenta, jak i inne podmioty zarówno ze środków krajowych jak i zagranicznych. W rozdziale tym należy przedstawić działania komplementarne. Dotyczy to zarówno powiązań z projektami ze środków unijnych, jak i krajowych, czy innych zagranicznych, które w jakikolwiek sposób są komplementarne z proponowanym projektem lub mogą mieć jakikolwiek wpływ na jego realizację. W szczególności należy wskazać wszelkie projekty komplementarne realizowane w ramach innych programów z obecnej lub poprzedniej perspektywy finansowej UE np. PO Polska Wschodnia, PO Infrastruktura i Środowisko, PROW, RPO, itp. Ponadto, należy wykazać zgodność podejmowanych działań z zapisami odpowiednich programów/strategii branżowych/sektorowych (podając dział/rozdział i nr strony), z których projekt wynika (np. z zakresu transportu i komunikacji, rewitalizacji, ochrony środowiska, turystyki, kultury, edukacji, zdrowia, itp.) i określić wpływ realizowanego projektu na osiągnięcie celów priorytetowych wyszczególnionych w tych dokumentach. Zarząd przyznał projektowi skarżącej za omawiane kryterium 1 punkt (po zważeniu – 2 punkty). Zdaniem oceniających biorąc pod uwagę, że Gmina realizuje tylko 1 komplementarny do złożonego projekt: Rewitalizacja Miasta K. RPO 2007-2013, stopień komplementarności jest niewielki. Stanowisko to zostało potwierdzone przez Instytucję Zarządzającą rozpatrującą protest, która stwierdziła, że wnioskodawca nie uzasadnił spełnienia tego kryterium. We wniosku należało uzasadnić spełnienie kryterium wprost odwołując się do aspektów komplementarności, gdy tymczasem przedstawiony przez Gminę wykaz projektów wykazuje pośrednie powiązanie z ocenianym projektem. Tym samym nie przyznano projektowi dodatkowych punktów w ramach kryterium punktowego nr 6. W ocenie Sądu stwierdzenie takie IZ jest dowolne. Ocena merytoryczna projektu w zakresie kryterium nr 6 została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Na Instytucji Zarządzającej spoczywa obowiązek rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności, w zestawieniu z danymi przewidzianymi w instrukcji oceny dla danego kryterium, która to powinność jest skorelowana z obowiązkiem należytego uzasadnienia zajętego stanowiska, tj. wyjaśnienia z jakich powodów projektowi została lub nie przyznana określona ilość punktów. Ocena w omawianym zakresie została natomiast dokonana bez przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia dla dokonanego wyboru w tym zakresie. W Studium Wykonalności w rozdziale nr 3: Komplementarność i spójność projektu z innymi przedsięwzięciami oraz spójność z innymi programami, strategiami branżowymi, Gmina przedstawiła charakter i powiązanie projektu z innymi realizowanymi projektami. Wskazała, że projekt jest bezpośrednio komplementarny do 8 projektów. Podała, że z uwagi na ruch turystyczny projekt ma bezpośrednie silne powiązanie z projektem pn. "Odbudowa zbiornika wodnego w S." oraz z projektami "Trasy rowerowe w Polsce Wschodniej – województwo ś." i "Budowa obwodnicy K. na drodze wojewódzkiej nr [...]", które to projekty były realizowane w sąsiedztwie Muzeum Zagłębia Staropolskiego. Gmina argumentowała, że ścieżka rowerowa i obwodnica stanowią bezpośredni dojazd do obiektów Muzeum przez co ułatwiają dostęp dla zwiedzających. Powyższe świadczy, wbrew stanowisku temu co stwierdza Instytucja Zarządzająca, że Gmina uzasadniła w Studium Wykonalności komplementarność projektu z planowanym do realizacji przedsięwzięciem. Natomiast obowiązkiem organu było poddanie analizie i ocenie przedstawione przez Gminę związki pomiędzy projektem realizowanym, a wskazanymi przez nią projektami. Ograniczenie oceny do lakonicznego stwierdzenia o braku uzasadnienia wzajemnego uzupełniania się projektów, spójności i komplementarności nie spełnia warunków rzetelnej analizy i oceny, do której organ był zobowiązany. Stanowisko organu, narusza zasady oceny przewidziane w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, jest rozstrzygnięciem arbitralnym, nie wyjaśnia też i nie pozwala na zweryfikowanie przyczyn dla których organ przyjął, że projekt jest komplementarny tylko w stopniu pośrednim. Zauważyć należy, że organ nie odmówił wskazywanym przez Gminę projektom przymiotu komplementarności, ale nie wyjaśnił przyczyn dla których uznał, że są pośrednio a nie bezpośrednio powiązane z realizacją przedmiotowego projektu. Proces oceny na każdym etapie postępowania konkursowego - tak na etapie informacji o wyniku oceny jak i na etapie oceny słuszności zarzutów protestu winien być szczegółowo uzasadniony. Oceny w tym zakresie nie można opierać jedynie na arbitralnych twierdzeniach oceniających czy rozpatrujących protest, gdyż taki sposób procedowania jest wyrazem naruszenia zasady rzetelności postępowania. Uniemożliwia stronie zapoznanie się ze stanowiskiem instytucji oceniającej oraz odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu ma też istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej, dlatego winno zawierać czytelne wskazanie i wyjaśnienie przyczyn nieuwzględniana złożonego środka zaskarżenia. Powinno precyzyjnie wyjaśniać, z jakich względów protest nie został uwzględniony, co pozwala sądowi administracyjnemu na prześledzenie w ramach prowadzonej kontroli procesu decyzyjnego organu, który nie uznał argumentów wnioskodawcy. Z powyższych względów wynik oceny punktowej w zakresie kryterium nr 6 został ustalony z naruszeniem określonej w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasady rzetelności. W ocenie Sądu nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zakresie oceny kryterium nr 7. Sąd, po wnikliwej analizie zapisów Studium Wykonalności, podziela stanowisko IZ, że skarżąca nie realizowała żadnych projektów w zakresie sektora kultury i ochrony dziedzictwa kulturowego zgodnie z wymaganiami kryterium nr 7, co stanowi o zasadności utrzymania oceny 0 pkt przed zważeniem, tj. 0 pkt po zważeniu. Przy ocenie zarzutu skargi odnośnie kryterium nr 7, istnieje konieczność odwołania się do definicji zawartych w ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz w ustawie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Tak też uczynił organ, prawidłowo definiując pojęcie świadczenia usług kulturalnych oraz doświadczenia w realizacji projektów związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego. Dopiero bowiem, jak trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę, na etapie protestu Gmina po raz pierwszy wskazała, że projekt Rewitalizacji Miasta K. swym zakresem obejmował prace na terenie Parku. Jednakże nie wykazała jednocześnie, że prace te miały charakter konserwatorski, restauratorski, zabezpieczający w rozumieniu ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Podkreślić należy, że organ nie jest zobowiązany do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania innych, niż wskazane przez wnioskodawcę argumentów, twierdzeń, czy też danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru. Byłoby to nie do pogodzenia z zasadą równości traktowania w konkursie oraz istotą i logiką tego postępowania konkursowego. Skoro warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia - a nie instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia jest zobowiązany jednoznacznie wykazać, że zgłaszany przezeń projekt kryteria te spełnia, a zadaniem wymienionej instytucji jest ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5172/16 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl.). Stanowisko organu o przyznaniu 0 pkt za kryterium 7 znajduje zdaniem Sądu, uzasadnienie w dokumentacji aplikacyjnej. Reasumując, Sąd uznał, że ocena projektu w zakresie kryterium nr 6 została przeprowadzona w sposób naruszający zasadę rzetelności, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny wniosku skarżącej skoro otrzymując 39 punktów projekt znalazł się na liście rezerwowej. Zarzuty w zakresie oceny projektu odnośnie kryterium nr 7, z przyczyn wskazanych wyżej nie są uzasadnione. Rozpoznając sprawę ponownie Instytucja Zarządzająca, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, dokona ponownej oceny projektu, we wskazanym zakresie eliminując dotychczasowe naruszenie prawa. Orzekając, organ będzie miał na uwadze konieczność szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia podjętego w ten sposób rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach – wpis od skargi w wysokości 200 zł - uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło