I SA/Ke 490/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. C. i W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...][...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: 1. zwolnić E. C. od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 4 września 2014 r.; 2. oddalić wniosek E. C. w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego z dnia 15 września 2014 r. w kwocie 100 zł od skargi W. i E..C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...][...]w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. E. C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 22 września 2014 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżąca złożyła wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF. Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z córką w wieku 17 lat oraz mężem. Skarżąca wskazała, że jej rodzina nie posiada żadnego dochodu, zarówno ona jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku (zaświadczenie męża z Urzędu Pracy w załączeniu), a córka uczy się. Jako posiadany majątek skarżąca wykazała dom wielkości 125m² . Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku, co do jego treści dane w nim zawarte okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącej. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 6 października 2014 r. skarżąca na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. została wezwana w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy do jego uzupełnienia poprzez: - przedłożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za rok 2013; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą oraz jej męża, rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie aktualnych zaświadczeń z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącą i jej męża samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji); - określenie wysokości miesięcznych kosztów nauki córki oraz wskazanie kto ponosi koszty tej nauki; - określenie wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie domu oraz rodziny, - przedłożenie oświadczenia, z jakich źródeł aktualnie skarżąca oraz jej mąż czerpią środki na utrzymanie domu oraz rodziny ; - udokumentowanie ponoszonych przez skarżącą oraz jej męża kosztów utrzymania domu poniesionych w 2014 r. tj od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r. (np. ogrzewanie, energia, woda), ewentualnie wskazanie kto i w jakiej kwocie ponosi koszty utrzymania domu, w którym zamieszkuje rodzina skarżącej; - wykazanie oraz udokumentowanie ewentualnych zadłużeń lub zobowiązań kredytowych skarżącej oraz jej męża; - oświadczenie, czy skarżąca oraz jej rodzina korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła kserokopie następujących dokumentów: zaświadczenie Urzędu Skarbowego z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej, że mąż skarżącej W. C. uzyskał przychód za 2013 r. w wysokości 5.767,00 zł, zaświadczenie Urzędu Skarbowego, że skarżąca za rok 2013 nie uzyskała dochodu, faktura za wodę z terminem płatności 10 września 2014r. na kwotę 106,43 zł – opłacona w dniu 27 sierpnia 2014r., opłata za energię z terminem płatności 3 października 2014r. na kwotę 290,74 zł – opłacona w dniu 2 października 2014r., opłata za energię z terminem płatności 19 listopada 2014r. na kwotę 276,25 zł, opłata za energię z terminem płatności 19 stycznia 2014r. na kwotę 279,75 zł, kserokopię dowodów rejestracyjnych samochodów posiadanych przez W. C. – Citroen Berlingo rok prod. 2003 oraz Volkswagen Transporter rok prod. 1997, zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 30 września, że skarżąca i jej mąż są osobami bezrobotnymi bez praz do zasiłku. Ponadto skarżąca wraz z mężem oświadczyła, że nie posiadają rachunków bankowych, miesięczny koszt nauki córki oszacowali na kwotę ok. 200 zł, miesięczny koszt wyżywienia na kwotę ok. 500 zł. Oświadczyli, że na wszelkie wydatki łoży syn, który również reguluje rachunki. Skarżąca i jej mąż wskazali, że nie posiadają żadnych zadłużeń ani zobowiązań kredytowych, nigdy też nie korzystali z pomocy społecznej. Stosownie do art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu; lub w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącej, która wnosi jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika należało w pierwszej kolejności rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. całkowitego przyznania prawa pomocy. W tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie, w jakim domaga się skarżąca, ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem pomimo powoływania się na ciężką sytuację finansową nie potwierdziły tego informacje oraz oświadczenia zawarte w przedłożonym wniosku i dodatkowych dokumentach. Z przedstawionych informacji wynika, że wprawdzie skarżąca i jej mąż nie osiągają dochodów to jednak rodzina skarżącej ma przede wszystkim zaspokojone potrzeby mieszkaniowe - skarżąca i jej mąż są właścicielami domu o pow. 125 m². Ponadto mąż skarżącej jest właścicielem dwóch samochodów rok prod. 2003 oraz 1997. Wszelkie opłaty i wydatki na wyżywienie reguluje syn skarżącej. Skarżąca nie wykazała żadnych zobowiązań kredytowych, zadłużeń oraz zaległości w jakichkolwiek opłatach. Ponadto skarżąca i jej mąż nie korzystali i nie korzystają z pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W sytuacji, gdy wykazana przez skarżącą sytuacja materialna uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, orzekający zobligowany był do wyboru jakiego zakresu będzie dotyczyć przyznane prawo pomocy. Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanej pomocy skarżącej wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Zdaniem orzekającego dla realizacji prawa skarżącej do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącej, która pomimo braku dochodów bez żadnych problemów i zadłużeń zdobywa środki na dokonywanie bieżących opłat oraz utrzymanie swojej rodziny. Przy czym podkreślić należy, że ustanowienie pełnomocnika, na tym etapie postępowania, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowo-administracyjnego potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a , orzeczono jak w sentencji postanowienia.