I SA/Ke 492/21
WyrokWSA w Kielcach2021-12-02
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności czy może przyjąć do wymiaru podatku inne dane niż te wynikające z tej ewidencji?Ratio decidendi
Organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości, jest co do zasady związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie, jeśli dane te nie pozostają w sprzeczności z innymi rejestrami publicznymi lub przepisami ustawy podatkowej. W przypadku kwestionowania prawidłowości danych z ewidencji, strona powinna zainicjować odrębne postępowanie administracyjne w celu ich zmiany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą podatek od nieruchomości na rok 2021. Skarżący kwestionował, że jest współwłaścicielem nieruchomości, podnosząc, że dane w ewidencji gruntów są nieprawdziwe. Organy podatkowe oparły wymiar podatku na danych z ewidencji gruntów i budynków, wskazując, że nie mają podstaw do przyjęcia innych danych. Sąd rozpoznał sprawę pod kątem zgodności decyzji z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2021 oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("Kolegium") decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] i Gminy C. z [...] nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2021 w kwocie 1.671 zł E. B., J. C., A. K., M. K., M. K., S. W., Ł. K. oraz G. Z..
Kolegium wskazało, że przedmiotem opodatkowania objęto grunty pozostałe o powierzchni 502 m2, budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 179,74 m2, budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o powierzchni 51,2 m2, oraz pozostałe budynki o powierzchni 15,24 m2.
Powyższe grunty położone są w obrębie 1 – jednostka ewidencyjna C., oznaczone nr [...] oraz symbolem B, o powierzchni 502 m2. Opodatkowano je jako grunt pozostały, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z 3 lutego 2021 r.
Ustalono, że 15 stycznia 2016 r. do Urzędu Miasta i Gminy C. wpłynęły informacje w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2016 złożone przez E. B., J. C., A. K. i M. K.. We wszystkich tych deklaracjach jako przedmiot opodatkowania wskazano:
- grunty pozostałe o powierzchni 2.065 m2,
- budynki mieszkalne o powierzchni 160 m2,
- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 40 m2,
- budynki pozostałe, o powierzchni 444 m2.
Z informacji dotyczącej danych o nieruchomościach wynika też, że wykazane zostały działki nr [...] o pow. 1234 m2, plac pod kolejką wąskotorową. Do akt sprawy załączone zostało zawiadomienie o zmianie z 20 kwietnia 2006 r., wypis z rejestru gruntów z 2 lipca 2008 r., oraz z 4 maja 2009 r. i z 29 stycznia 2010 r. Do akt sprawy przedstawiony również został wypis z rejestru gruntów z 1 kwietnia 2016 r., w którym jako współwłaściciele wykazani zostali: E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora A. J., oraz wypis z rejestru gruntów z 18 lutego 2019 r. i z 23 stycznia 2020 r., w którym jako współwłaściciele wykazani zostali: E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora A. J..
Organ odwoławczy ustalił, że 21 stycznia 2016 r. przeprowadzono oględziny i pomiar nieruchomości i oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w C., stanowiącej przedmiot opodatkowania z udziałem powołanego przez organ rzeczoznawcy majątkowego - W. K.. Przedmiotem oględzin było określenie powierzchni użytkowej budynków położnych przy ul. [...] na podstawie obmiaru z natury. W piśmie z 18 lutego 2016 r. rzeczoznawca wyjaśniła dodatkowo, że obmiar dokonywany był za pomocą laserowego przyrządu pomiarowego w pomieszczeniach niezagospodarowanych i za pomocą pomiaru taśmą mierniczą w pomieszczeniach zagospodarowanych. Pomiar dotyczył budynków usytuowanych przy ul. [...] w C., znajdujących się na działce nr [...].
Kolegium przywołało: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 art. 6 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) i art. 20 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 276 ze zm, dalej: p.g.k.) oraz art. 21 § 1 pkt 2 i art. 194 Ordynacji podatkowej.
Podniosło, że organy podatkowe za podstawę wymiaru podatków i świadczeń obowiązane są przyjmować dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z wypisu rejestru gruntu z 3 lutego 2021 r. wynika, że jako współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 502 m2 wykazani zostali E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora A. J.. Organ nie miał podstaw do przyjęcia do wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił zobowiązanie pieniężne w oparciu o ewidencję gruntów i budynków, oraz w oparciu o przeprowadzoną inwentaryzację budowlaną sporządzoną przez uprawnionego geodetę i rzeczoznawcę majątkowego W. K. oraz przy udziale inżyniera budownictwa E. S. przy zastosowaniu stawek podatkowych obowiązujących na rok 2020 ustalonych w uchwałach Rady Miejskiej w C..
Wskazana w informacji podatkowej powierzchnia działki nr [...] której część stanowi działka nr [...], oraz znajdujące się na niej budynki pozostałe o pow. 444 m2 stanowią własność innego podatnika Gminnej Spółdzielni "[...]" w C., która zbyła to prawo na rzecz innego podmiotu. Nadto Kolegium wyjaśniło, że nieruchomość oznaczona jako [...] w C. nie stanowi współwłasności M. K., a tym samym nie stanowiła przedmiotu badania organu podatkowego.
W konsekwencji stwierdziło, że prawidłowo ustalony został krąg podatników w przedmiotowej sprawie.
Na powyższą decyzję M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, że Kolegium nie odniosło się do zarzutów odwołania. Podniósł, że jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...], a nie [...] gdzie mieszkał do 1970 r., a z której do dnia dzisiejszego rodzina nie została przemeldowana, mimo starań. Jego zdaniem rejestr w Starostwie Powiatowym w K. zawiera nieprawdziwe dane. Tworząc rejestr uznano, że działka ma 31,92 metry szerokości, co jest oczywistą nieprawdą, albowiem ma około 32 łokcie, czyli niecałe 21 metrów. Zdaniem skarżącego powoływanie się przez Kolegium na fałszywe dokumenty nie jest prawną i merytoryczną oceną decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne zostały wyposażone w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; t.j. Dz.U.2021.137 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz.U.2019.2325 ze zm., dalej "ustawa p.p.s.a."). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Decyzja Kolegium odpowiada bowiem prawu.
Sporna w sprawie jest zasadność ustalenia przez organy podatkowe dla współwłaścicieli nieruchomości położonej w C. podatku od nieruchomości na 2021 rok.
W ocenie skarżącego, nie jest on właścicielem nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w C. gdzie mieszkał do 1970 r.
Organ z kolei podkreśla związanie danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, a tym samym brak możliwości przyjęcia do wymiaru podatku odmiennych danych od tych, które wynikają z tej ewidencji.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a także zajęcia stanowiska, czy organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów w danym roku podatkowym.
W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie, opierając się na treści danych z ewidencji gruntów z 3 lutego 2021 r. przyjęły, że jako współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 502 m2 wykazani zostali E. B., A. K., J. K., Ł. K., M. K., M. K., S. W. i J. Z. reprezentowany przez kuratora A. J.. W konsekwencji uprawnione jest twierdzenie, że organ podatkowy pierwszej jak i drugiej instancji nie miał podstaw do przyjęcia do wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa, albowiem podatek od nieruchomości ustalono w oparciu o aktualną ewidencję gruntów i budynków, a także w oparciu o przeprowadzoną inwentaryzację budowlaną sporządzoną przez uprawnionego geodetę i rzeczoznawcę majątkowego W. K. oraz przy udziale inżyniera budownictwa E. S.. Zastosowano prawidłowe stawki podatkowe obowiązujące na rok 2021 ustalone w uchwałach Rady Miejskiej w C..
W nawiązaniu do argumentacji przedstawionej w skardze zauważenia wymaga, że Kolegium wprost wskazało, że nieruchomość oznaczona jako [...] w C. nie stanowi współwłasności M. K., a tym samym nie stanowiła przedmiotu badania organu podatkowego w tej sprawie.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.p.o.l. Zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 u.p.o.l podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3.
Natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - art. 2 ust.1 u.p.o.l.
W niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości C. ul. [...] nr [...]
Podniesienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 21 p.g.k. podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów, powierzchni gruntów czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest, co do zasady, uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.
Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie, bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Kwestia ta została omówiona w wyroku z 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12).
Nadto w związku ponoszonymi w skardze okolicznościami związanymi z niezgodnymi zdaniem strony zapisami zawartymi w ewidencji rejestru gruntów i budynków, należy wskazać, że to strona jest władna zainicjować wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym ewidencję w ramach którego powinna wyjaśnić podnoszone wątpliwości i racje.
Zasadą jest bowiem, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Podkreślić przy tym należy, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt I OSK 2078/13, wyrok z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1660/11).
Dopóki jednak zapisy w ww. dokumentach urzędowych nie zostaną zmienione, organy podatkowe nie mają podstaw do pomijania zawartych w nich danych.
Dokonana kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Należy w tym miejscu wskazać, że w podobny sposób prawomocnie rozstrzygane były skargi M. K. dotyczące decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości w latach poprzednich (patrz, dostępne na stronie internetowej htps://cbois.nsa.gov.pl, orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o sygn. akt: I SA/Ke 222/18, I SA/Ke 247/17, I SA/Ke 66/17, I SA/Ke 273/17, I SA/Ke 238/08).
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło