II FSK 1660/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-19
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska–Nowacka, Sławomir Presnarowicz, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości może zostać utrzymana, gdy nowa klasyfikacja gruntów w ewidencji została dokonana po wydaniu decyzji i czy zmiana ta stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zmiana klasyfikacji gruntów w ewidencji dokonana decyzją z 2009 r. nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż okoliczność ta była znana organowi w dniu wydania decyzji i nie miała wpływu na odmienne rozstrzygnięcie. W związku z tym odmowa uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe była zasadna, a skarga kasacyjna została oddalona.Stan faktyczny
Decyzją Wójta Gminy R. z 2005 r. ustalono wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. na nieruchomość będącą własnością Skarbu Państwa – Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, a posiadaczami byli skarżący prowadzący tam działalność gospodarczą. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na zmianę klasyfikacji gruntów w ewidencji z 'Bi' na 'dr' (drogi) dokonanej decyzją Starosty K. w 2009 r., co ich zdaniem powinno skutkować zwolnieniem z podatku. SKO i WSA odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że zmiana klasyfikacji nie jest nową okolicznością i nie ma skutków wstecznych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska–Nowacka, Sędziowie NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), WSA del. Beata Cieloch, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. R. i W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Po 735/10 w sprawie ze skargi D. R. i W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. oddala skargę kasacyjną. [pic]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Po 735/10, oddalił skargę D. R. i W. R., dalej powoływani również jako: "skarżący" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej jako: "SKO") z dnia 23 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 rok. Podstawą prawną powyższego orzeczenia Sądu I instancji był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), określanej dalej p.p.s.a.
Z ustaleń stanu faktycznego podanego w zaskarżonym wyżej przywołanym wyroku wynika, że decyzją z dnia 26 maja 2010 r. SKO odmówiło – po wznowieniu postępowania – uchylenia dotychczasowej decyzji SKO z dnia 18 października 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia 18 lipca 2005 r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia 18 lipca 2005 r. Wójt Gminy R. ustalił W. R. i D. R. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 r. w kwocie 165.217,00 zł. Opodatkowaniem objęto budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 4.626,21 m2, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 12.352 m2 i budowle o wartości 4.931.902 zł. Decyzja o ustaleniu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości została podjęta w następującym stanie faktycznym: przedmiotem opodatkowania była zabudowana nieruchomość gruntowa, położona w miejscowości O., gm. R., składająca się z działek o nr ewid.: 1122, 1124, 1126, 1127/1, 1123/1, 1123/2, 686/3, 688/4, 688/5, 690/3, 692/3, 694/3, 696/3 i 698/1 o łącznej powierzchni 1,2352 ha oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako "tereny zabudowane inne- Bi"; nieruchomość, na podstawie umowy sprzedaży, sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 19 maja 2000 r., stanowiła własność Skarbu Państwa - Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad w W., jako tereny nabyte pod budowę autostrady; posiadaczami nieruchomości, na podstawie aneksu z dnia 18 sierpnia 2000 r. do umowy sprzedaży z dnia 19 maja 2000 r., byli skarżący, którzy na przedmiotowej nieruchomości prowadzili działalność gospodarczą. W tym stanie faktycznym organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, że skoro właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa, to zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.o.l.", obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości przechodzi na posiadacza nieruchomości, tj. na małżonków. Z uwagi zaś na to, że na nieruchomości prowadzona była działalność gospodarcza, zastosowano odpowiednie stawki podatkowe "od związanych z działalnością gospodarczą".
W odwołaniu od powyższej decyzji W. R. zarzucił, że decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
SKO decyzją z dnia 18 października 2005 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R..
We wniosku o wznowienie postępowania skarżący podnieśli, że z dniem zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, czyli w dniu 19 maja 2000 r., zdezaktualizował się stan ujawniony w ewidencji gruntów i budynków - tj. w odniesieniu do podmiotu właściciela, jak i klasyfikacji gruntów. Odpowiednio w miejsce ujawnionego dotychczas właściciela, tj. skarżących, winien był zostać ujawniony Skarb Państwa - Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad, zaś w miejsce ujawnionej dotychczas klasyfikacji gruntów "Bi" (inne tereny zabudowane), winien zostać ujawniony symbol "dr" (drogi). Tymczasem wpisu zmian istotnych danych - w zakresie zmiany kwalifikacji użytków - dokonano dopiero mocą decyzji Starosty K. z dnia 28 października 2009 r. Z uwagi na odroczenie w czasie, do 30 czerwca 2003 r., wydania nowemu właścicielowi nieruchomości organy podatkowe uznały za posiadaczy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa podatników, którzy w konsekwencji zostali obciążeni podatkiem od nieruchomości za lata 2000 – 2003. Według skarżących przedmiotowa nieruchomość, w okresie objętym opodatkowaniem, winna być sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako "dr", bowiem grunty były przeznaczone pod budowę autostrady. Tym samym, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 (w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.) u.p.o.l. przedmiotowa nieruchomość nie powinna być opodatkowana, gdyż zwolnieniu przedmiotowemu podlegały budowle dróg publicznych wraz z pasami drogowymi oraz zajęte pod nie grunty, niezależnie od zwolnienia podmiotowego, na podstawie art. 15 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. Nr 127, poz. 627, ze zm.). W tych okolicznościach – zdaniem podatników, zastosowanie znajduje zarówno pkt 5, jak i pkt 7 § 1 art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej jako: "O.p.", bowiem wydane w postępowaniu zwyczajnym decyzje oparte zostały o uprzednio wydaną decyzję administracyjną Kierownika Urzędu Rejonowego w K. w przedmiocie ujawnienia w ewidencji określonego przeznaczenia nieruchomości. Zdaniem skarżących dotychczasowy stan ujawniony w ewidencji stanowił szeroko rozumianą podstawę prawną w związku z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej zwane "p.g.k."), wydania decyzji wymiarowych, a zmiana istotnej dla sprawy decyzji w przedmiocie ujawnionej w ewidencji klasyfikacji gruntów - w drodze decyzji Starosty K. z dnia 28 października 2009 r. - stanowi podstawę wznowienia postępowania wskazaną w art. 240 § 1 pkt 7 O.p.
Dokonując oceny, czy zaistniały podstawy do uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji w trybie wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. SKO wskazało, że skarżący podnieśli, że w dniu wydania decyzji w zwykłym postępowaniu opodatkowana nieruchomość stanowiła według klasyfikacji gruntów "dr - drogę" i jest to nowa okoliczność ujawniona po wydaniu decyzji, a tym samym nie była znana organom podatkowym. Potwierdzeniem istnienia tej okoliczności w dniu wydania decyzji w zwykłym postępowaniu jest według podatników decyzja Starosty K. z dnia 28 października 2009 r. w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu geodezyjnego O. Pi., gmina R.. Tymczasem powoływana przez podatników decyzja aktualizująca zapisy w ewidencji gruntów z "Bi - grunty zabudowane i zurbanizowane - inne tereny zabudowane" na "dr - tereny komunikacyjne - drogi" obowiązuje od dnia, w którym stała się ostateczną (16 listopada 2009 r.) i od tego dnia nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntów przedmiotowej nieruchomości. Nie wyszły zatem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję w zwykłym postępowaniu. Jednocześnie SKO podkreśliło, że organom podatkowym znana była okoliczność, że przedmiotowa zabudowana nieruchomość została zakupiona przez Agencję Budowy i Eksploatacji Autostrad z siedzibą w W. pod budowę autostrady, jednak w okresie objętym opodatkowaniem przedmiotowa nieruchomość autostradą nie była. W ocenie SKO nie występowała również druga z przesłanek powołanych przez podatników, tj. z art. 240 § 1 pkt 7 O.p. - wskazana przez podatników decyzja Starosty K. w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów nie uchylała dotychczasowego rozstrzygnięcia w sprawie klasyfikacji gruntów, tym bardziej, nie wywoływała skutków prawnych za okres, którego dotyczy kwestionowana decyzja organu podatkowego, jak również nie zmieniała dotychczasowej klasyfikacji gruntów "wstecz", tym samym nie nastąpiła zmiana rodzaju użytku gruntowego, jaki organy podatkowe przyjęły w kwestionowanej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji SKO z dnia 18 października 2005 r. oraz o zmianę decyzji Wójta Gminy R. z dnia 18 lipca 2005 r. poprzez orzeczenie o braku zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2001 r., zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 O.p.:
a) w zw. z art. 23 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz w zw. z art. 22 ust 1 oraz w zw. z art. 21 (później art. 21 ust. 1) p.g.k.,
b) w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 1995 r. (Dz.U.95.43.222) w sprawie autostrad płatnych, w zw. z art. art. 19-25 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz.U.94.127.627 ze zm., aktualna nazwa - ustaw o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym) oraz w zw. z przepisami art. 3 (w brzmieniu obowiązującym od dnia 23 lutego 2000 r. do dnia 8 grudnia 2003 r.), art. 4 pkt 1 (w brzmieniu obowiązującym od dnia 23 lutego 2000 r. do dnia 8 grudnia 2003 r.) oraz art. 4 pkt 6 lit. c) (w brzmieniu obowiązującym od dnia 23 lutego 2000 r. do dnia 8 grudnia 2003 r.) ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz w zw. z przepisami § 110 ust. 1 w zw. § 111 zd. 1 oraz § 114 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U.99.43.430), jak też i § 36 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 maja 1997 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych (Dz.U.97.62.392) oraz przepisami § 36 ust 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych (Dz.U.02.12.116).
Decyzją z dnia 23 sierpnia 2010 r. SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podkreślono, że żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi wydającemu decyzję, a które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie, nie dostarczyła wskazana przez podatników decyzja Starosty K. z dnia 28 października 2009 r., bowiem na jej podstawie organ nie mógł pominąć zapisów w ewidencji co do klasyfikacji gruntów.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej jako: "WSA") wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy SKO do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 i pkt 7 w zw. z art. art. 235 i 233 O.p.:
a) w zw. z art. 23 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz w zw. z art. 22 ust. 1 oraz w zw. z art. 21 (później art. 21 ust 1) p.g.k., w zw. z art. 107 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.01.38.454) oraz w zw. z art. 194 § 1 O.p.
b) w zw. z art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 21 (później art. 21 ust 1) p.g.k.,
c) w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p.
- a ostateczną konsekwencją których to naruszeń, stała się odmowa uwzględnienia odwołania skarżących, w dalszej konsekwencji odmowa wzruszenia wydanych w postępowaniu zwyczajnym decyzji podatkowych, decyzji wydanych z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. polegającym na wymierzeniu i pobraniu podatku od nieruchomości w całości objętych ustanowionym w/w przepisami zwolnieniem przedmiotowym w zakresie podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oddalającego skargę, w szczególności odniósł się do kwestii zakresu postępowania wznowieniowego, dokonując analizy poszczególnych przepisów zawartych w art. 240 O.p., powołanych w skardze kasacyjnej. W tym kontekście przywołano decyzję Starosty K. z 2009 r. zmieniająca klasyfikację spornych gruntów wskazując, iż jest ona bez znaczenia dla wymiaru podatku od nieruchomości w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, iż w okresach objętych decyzjami wymiarowymi nieruchomości te nie stanowiły autostrady, a jedynie zostały przeznaczone pod budowę autostrady. Ponadto okoliczność zmiany przeznaczenia nieruchomości była znana organom podatkowym przy dokonywaniu wymiaru podatku (co potwierdzają skarżący), tak więc w ocenie WSA, nie można uznać, że wyszła ona na jaw po wydaniu decyzji wymiarowych i tym samym była okolicznością nową i nieznaną organom podatkowym w rozumieniu przepisów art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Dodatkowo podkreślono, iż wpis do ewidencji nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej, a ponadto postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie mogłoby być prowadzone jedynie w postępowaniu zwyczajnym, w którym to skarżący nie podnosili żadnych zarzutów w tym zakresie, ani też nie zgłaszali żadnych wniosków dowodowych. Podobnie odniesiono się do twierdzenia skarżących, że przedmiotowe nieruchomości powinny być zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. WSA w sprawie zwrócił także uwagę, iż ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków nowego właściciela – Skarbu Państwa – Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad nastąpiło już wcześniej, skoro w decyzji Starosty z 2009 r. został on wskazany jako właściciel "w stanie dotychczasowym". W dalszej części uzasadnienia WSA odniósł się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 7 O.p. wskazując, że decyzja Starosty K. z 2009 r. nie stanowiła o zmianie wcześniejszej decyzji, lecz o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, uznając tym samym zarzut naruszenia powyżej powołanego przepisu za chybiony.
Na powyższy wyrok WSA, skarżący wnieśli skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy WSA w całości do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia solidarnie na rzecz skarżących od SKO niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego w tymże postępowaniu według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polega na naruszeniu:
a) przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., a to poprzez oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia - w tym w rozpoznaniu zarzutów podniesionych w punkcie litera b i c) skargi - tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, i to w związku z naruszeniem przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 punkt 5 O.p. w zw. z art. 210 § 1 punkt 6 O.p. w zw. z przepisem art. 21 ust 1 (art. 21) p.g.k., tj. poprzez oparcie orzeczenia na ustaleniach i faktach nie znajdujących potwierdzenia w aktach sprawy, i to sprzecznie do okoliczności z owych dokumentów wynikających (w tym twierdzeń podatników) - a to w odniesieniu do wskazywanej przezeń "nowej okoliczności" (w rozumieniu przepisu art. 240 § 1 punkt 5 O.p.) - to zaś poprzez dowolne przyjęcie, iż ową "nową okoliczność" stanowić miała okoliczność, iż: "w okresie objętym wymiarem podatku od nieruchomości przedmiotowe nieruchomości przeznaczone były pod budowę autostrady, jednak autostrady nie stanowiły", gdy tymczasem okoliczność tą stanowiła okoliczność, iż: "w okresie objętym wymiarem podatku od nieruchomości, i to od dnia 19 maja 2000 r., istotne nieruchomości stały się autostradą", a która to okoliczność bezspornie nie była znaną w postępowaniu zwyczajnym (w tym nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w ustaleniach stanu faktycznego decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym), jak też i nie mogła być znaną (a to w kontekście przepisu art. 21 ust 1 (art. 21) p.g.k., i ówczesnej treści wpisów w ewidencji gruntów i budynków, i to do momentu ich zmiany dokonanej decyzją Starosty K. z 2009 roku), a w konsekwencji i w zw. z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a., a to poprzez przedstawienie stanu faktycznego sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym, i to w ślad za stanem przedstawionym przez organy podatkowe w zaskarżonej decyzji, i to z naruszeniem przepisu art. 121 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 122 O.p.; to zaś z tym skutkiem, iż dowolne ustalenie wskazywanej przez podatników "nowej okoliczności", i dowolne ustalenie, iż była ona znaną - skutkowało oddaleniem skargi, z uwagi na brak podstaw wznowieniowych (brak "nowej" okoliczności);
b) przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., a to poprzez oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia - w tym w rozpoznaniu zarzutów podniesionych w punkcie litera b i c) skargi - tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, i to w związku z naruszeniem przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a to poprzez dowolne oddalenie wniosku dowodowego pomieszczonego w skardze, tj. wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania prowadzonego przez Starostę K. z urzędu na skutek wniosku pełnomocnika skarżących ([...]) w przedmiocie wpisu z urzędu zmian w ewidencji gruntów i budynków - na okoliczność zdarzeń prawnych jakie stały się podstawą decyzji Starosty K. z dnia 28 października 2009 roku, tj. daty z jaką zmianie uległ stan prawny nieruchomości, nadto zaś w zw. z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a., a to poprzez dowolne pominięcie zarzutów podniesionych w punkcie b) i c) rozpoznawanej skargi, a w konsekwencji przedstawienie stanu faktycznego sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym, i to w ślad za stanem przedstawionym przez organy podatkowe w zaskarżonej decyzji, a ustalonym z naruszeniem przepisów art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w zw. art. 121 § 1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p., tj. przy zaniechaniu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, i to przy pominięciu wniosków dowodowych skarżących powołanych na w ostateczności niewyjaśnioną okoliczność stanu faktycznego, a zawierającą się we wskazywanych przez podatników podstawach wznowieniowych, jak też i ustalonym z naruszeniem przepisu art. 194 § 1 O.p. w związku z art. 21 (później art. 21 ust 1) p.g.k., wyrażającym się dowolnym przyjęciem, iż organy podatkowe nie mogą prowadzić postępowania dowodowego w odniesieniu do okoliczności, nie stwierdzonych decyzją w przedmiocie wpisu danych do ewidencji gruntów i budynków, tj. w istocie nierozpoznaniem wskazywanej przez podatników podstawy wznowieniowej; nadto zaś w zw. z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 240 § 1 punkt 5 O.p. poprzez dowolne uzależnienie zakresu postępowania dowodowego w postępowaniu wznowieniowym – w odniesieniu do wskazywanej przez podatników podstawy wznowieniowej - od braku zawinienia podatników, w niepowołaniu istotnych "nowych okoliczności" (w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.) w postępowaniu zwyczajnym;
c) przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., a to poprzez oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia - w tym w rozpoznaniu zarzutów podniesionych w punkcie b i c) skargi - tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, i to w związku z naruszeniem przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a to poprzez dowolne przyjęcie, iż przesłana "istotności" nowej okoliczności w rozumieniu przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. skutkować musi uchyleniem (zmianą) w całości decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym;
d) przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., a to poprzez oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia - i to w konsekwencji uwzględniania zarzutu podniesionego w punkcie a) skargi - tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (względnie zmiany zaskarżonej decyzji), i to w związku z naruszeniem przepisu art. 133 § 3 p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy podstawę do ustalenia spornej okoliczności, tj. momentu zmiany rodzajów użytków istotnej nieruchomości, stanowiły już tylko zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, tj. decyzja lokalizacyjna z 1996 roku (wraz z załącznikiem), umowa przeniesienia własności z 2000 r., decyzja Starosty K. z 2009 r. i to wraz z jej uzasadnieniem, jak również i sam wniosek pełnomocnika podatników, w konsekwencji którego decyzja Starosty została wydana (w tym jego uzasadnienie oraz wskazywane podstawy wpisu zmian);
- a ostateczną konsekwencją których to naruszeń, stała się odmowa wzruszenia wydanych w postępowaniu zwyczajnym decyzji podatkowych, decyzji wydanych z jednoznacznym naruszeniem przepisu art. przepisu art. 6 ust 3 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3, następnie zaś przepisu w zw. z art. 2 ust 3 pkt 4 u.p.o.l., polegającym na wymierzeniu i pobraniu podatku od nieruchomości w całości objętych ustanowionym powyższymi przepisami zwolnieniem przedmiotowym w zakresie podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących powtórzył dotychczasową argumentację, podnoszoną już na etapie wnoszenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, czy skargi do WSA podkreślając, że art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie pozwala na różnicowanie przyczyn, z powodu których okoliczność nie była znana organowi, na takie które uzasadniają wznowienie postępowania i takie, które nie stanowią podstawy tego wznowienia.
Organ nie skorzystał z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdza się, aby zaistniały przesłanki dające podstawę do unieważnienia zaskarżonego wyroku. Oznacza to związanie sądu odwoławczego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje wywiedziony przez autora skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., w związku z naruszeniem przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 punkt 5 O.p., w zw. z art. 210 § 1 punkt 6 O.p. oraz w zw. z przepisem art. 21 ust 1 (art. 21) p.g.k. W szczególności za chybiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej oparcia zaskarżonego orzeczenia WSA na ustaleniach i faktach nie znajdujących potwierdzenia w aktach sprawy, i to sprzecznie do okoliczności z owych dokumentów wynikających. Poza odmienną oceną ustaleń i faktów w niniejszej sprawie, autor skargi kasacyjnej, nie wykazał istnienia ustaleń i faktów, nie znajdujących potwierdzenia w aktach sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadnie wskazywał, że stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu wznowienionej wymienionej wyżej podstawy możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji.
Skarżący w niniejszej sprawie, jako nową okoliczność w rozumieniu cytowanego przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. powołali się na fakt, że na skutek decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady z dniem nabycia istotnych w sprawie nieruchomości przez Skarb Państwa – Agencję Budowy i Eksploatacji Autostrad, tj. z dniem 19 maja 2000 r. przedmiotowe nieruchomości weszły w skład autostrady. Dlatego też już z dniem 19 maja 2000 r. powinny być klasyfikowane jako drogi "dr", czego potwierdzeniem jest decyzja Starosty K. z 2009 r., mająca zdaniem skarżących deklaratoryjny charakter. W konsekwencji przedmiotowe nieruchomości stanowiły – zdaniem skarżących, budowle drogi publicznej oraz zajęte pod nie grunty i jako takie podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Jednakże z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy nie wynika, że w okresie objętym wymiarem podatku od nieruchomości, przedmiotowe nieruchomości stanowiły już autostradę, lecz jedynie były przeznaczone pod ich budowę. Samo bowiem wydanie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa – Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad nastąpiło dopiero w dniu 30 czerwca 2003 r. Przedmiotowe nieruchomości z chwilą ich sprzedaży na rzecz Skarbu Państwa – Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, zmieniły swój status, ale w znaczeniu wyłącznie przeznaczenia pod przyszłą autostradę. Zmiana bowiem klasyfikacji przedmiotowych nieruchomości na drogi – "dr." w ewidencji gruntów i budynków, dokonana została dopiero w 2009 r. - na skutek decyzji Starosty K. z 28 października 2009 r. W decyzji tej czytamy, że Starosta K. dla działek będących przedmiotem sporu, w miejsce dotychczasowego użytku gruntowego oznaczonego symbolem "Bi", wprowadza wpis "tereny komunikacyjne – drogi" oznaczony symbolem "dr". Wpis ten został dokonany na wniosek Państwa D. i W. R. (skarżących), ale złożony dopiero 17 lipca 2009 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, stanowią odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości (zob. np. wyrok NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt I OSK 102/09; opublikowany w: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Również w wyroku z dnia 14 września 2010 r. NSA podkreślał, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 p.g.k., nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA, sygn. akt II FSK 690/09; opublikowany w: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W innym prawomocnym orzeczeniu z dnia 3 września 2010 r. WSA w Warszawie stwierdzał, że aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną (zob. wyrok WSA, sygn. akt IV SA/Wa 963/10; opublikowany w: LEX nr 759084 oraz w: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Powyższe wywody dowodzą, że w rozumieniu cytowanego przepisu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., opisane powyżej okoliczność na które powoływali się skarżący w skardze kasacyjnej, nie mogły być traktowane jako nowe, były znane organowi, który wydał decyzję, istniały w dniu wydania decyzji, a co najważniejsze nie były istotne dla sprawy, tzn. nie mogły mieć wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje także zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., w związku z naruszeniem przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez dowolne oddalenie wniosku dowodowego pomieszczonego w skardze, tj. wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania prowadzonego przez Starostę K.. Słusznie bowiem podnosił WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek skarżących o przeprowadzenie w postępowaniu sądowym dowodów z powołanych w skardze dokumentów, gdyż w rozpatrywanej sprawie istotne okoliczności zostały stwierdzone innymi dokumentami. Natomiast przed WSA stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. można przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Z tej instytucji WSA może korzystać jedynie w przypadkach, gdyby spełnione zostały zawarte w cytowanym przepisie przesłanki.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza również naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 151 p.p.s.a., oraz naruszenia przepisu art. 133 § 3 p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA nie naruszył normy art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie doszło do błędnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy, a tym bardziej do dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału
dowodowego oraz przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia własnych ustaleń. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zwięzłe przedstawienie stanu przedmiotowej sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. WSA zgodnie z przepisem art. 133 § 3 p.p.s.a., nie był zobowiązany otwierać rozprawy na nowo, gdyż żadne istotne okoliczności nie ujawniły się po jej zamknięciu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszeń wyżej wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów, bowiem właściwie ocenił WSA, że zasadnie organy podatkowe odmówiły wzruszenia wydanych w postępowaniu zwyczajnym decyzji podatkowych. Omawiane decyzje nie były wydane z naruszeniem przepisu art. 6 ust 3 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ani też z naruszeniem przepisu art. 2 ust 3 pkt 4 u.p.o.l., polegającym na wymierzeniu podatku od nieruchomości za przedmiotowe nieruchomości za dany okres.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło