I SA/Ke 493/09
WyrokWSA w Kielcach2009-12-10
Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą dokonać retrospektywnego zaksięgowania długu celnego i określenia odsetek, jeśli po zwolnieniu towaru ujawnią się uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, nawet jeśli pierwotne zgłoszenie nie budziło zastrzeżeń formalnych?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo do sprostowania zgłoszenia celnego i retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, jeśli po zwolnieniu towaru ujawnią się uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, nawet jeśli pierwotne zgłoszenie nie budziło zastrzeżeń formalnych. W przypadku wątpliwości, organy mogą ustalić wartość celną metodami zastępczymi, a strona ma obowiązek współdziałania i udowodnienia braku zaniedbania lub świadomego działania przy podaniu nieprawidłowych danych.Stan faktyczny
Skarżący W.U. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochód osobowy, deklarując jego wartość na 1800 USD. Organy celne, po otrzymaniu informacji o niższej cenie zakupu tego samego pojazdu przez eksportera (12 165 USD) oraz o tym, że pojazd był uszkodzony (zalany wodą), nabrały uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym powołaniu biegłego, organy celne ustaliły retrospektywnie wyższą wartość długu celnego i naliczyły odsetki. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie art. 220 ust. 2b WKC.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Asystent sędziego Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009r. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] nr [...] , w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego w kwocie [...] PLN oraz określenia kwoty odsetek od tego długu.
Organ odwoławczy ustalił, że 2 marca 2007r. w Oddziale Celnym W.U. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki Ford F250. Do zgłoszenia celnego załączył m.in. fakturę nr[...].z [...] określającą cenę samochodu na kwotę 1800,00 USD, świadectwo własności pojazdu z odzysku nr [...] (Salvage Certificate of Title), Deklarację Wartości Celnej D.W.1. oraz ocenę techniczną nr [...] z 1 marca 2007r. sporządzoną przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego P.K..
Po uiszczeniu należności zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym organ celny zwolnił towar do deklarowanej procedury. Następnie organy celne 7 marca 2008r. zwróciły się z prośbą do eksportera przedmiotowego pojazdu, tj. firmy A. o udzielenie informacji związanych z okolicznościami sprzedaży przedmiotowego pojazdu. W dniu 27 marca 2008r. otrzymano zwrot w/w korespondencji z adnotacją "zwrócono do nadawcy". Natomiast 22 stycznia 2008r. organy celne wystąpiły do przedsiębiorstwa B. z siedzibą [...] USA o przekazanie wydruków sales recept/bill of Sales potwierdzających transakcje sprzedaży m.in. w/w pojazdu. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż ww. przedsiębiorstwo jest systemem aukcyjnym, w którym m.in. banki oraz firmy ubezpieczeniowe wystawiają do licytacji samochody powypadkowe i uszkodzone. W odpowiedzi organy celne otrzymały od przedsiębiorstwa. B. pismo wraz załączonymi dokumentami w postaci Sales Receipt/Bill of Sale nr [...] (rachunek sprzedaży/umowa sprzedaży), z którego wynika, iż eksporter nabył powyższy towar 14 listopada 2006r. za kwotę 12 165,00 USD (w skład powyższej kwoty weszły następujące opłaty: 11 200,00 USD - cena sprzedaży, 250,00 USD - opłata kupującego, 35,00 USD - opłata licytacyjna (aukcja internetowa), 30,00 USD - opłata na bramie, 50,00 USD -opłata związana z opóźnieniem płatności, 280,00 - opłata związana z przechowaniem od dnia 21 listopada 2006r. do 4 grudnia 2006r.).
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z powyższym organy celne nabrały uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę i postanowieniem z 30 stycznia 2009r. wszczęły postępowanie celne w sprawie przedmiotowego zgłoszenia celnego. W trakcie postępowania organy celne dokonały porównania wartości modelu podobnego do będącego przedmiotem odprawy celnej uwzględniając stan techniczny zgłoszonego pojazdu, bowiem jak wynika z materiału dowodowego, pojazd posiadał uszkodzenia. Z ogłoszeń umieszczonych na stronie internetowej eRepairables.com www.erepairables.com ustalono, że ceny samochodów uszkodzonych, marki Ford F250 (z lat od 2004 do 2005) zawierają się w przedziale od 3 650 USD do 17 900 USD.
Organ odwoławczy podniósł przy tym, że faktem powszechnie znanym jest to, iż samochody osobowe wraz z upływem czasu tracą na wartości. Porównania dokonano w 2009r., a więc dwa lata po dniu, w którym złożono zgłoszenie celne. Tak więc, zdaniem organu drugiej instancji należało uznać, iż w dniu złożenia zgłoszenia celnego ceny samochodów osobowych w USA był wyższe niż w roku 2009. Tym samym wobec powyższego argumentu, zadeklarowana wartość tym bardziej budziła wątpliwości.
Ponadto organy celne uzyskały informację z VINCheck National Insurance Crime Bureau (Krajowego Urzędu ds. Przestępczości Ubezpieczeniowej), iż przedmiotowy samochód został zidentyfikowany jako pojazd znajdujący się w bazie pojazdów uznanych za stratę całkowitą. Powodem uznania za stratę było zalanie wodą mające miejsce 16 lipca 2006r.
W związku z zaistniałą sytuacją organy celne wezwały W.U.do przedłożenia uzupełniających informacji, które uwiarygodnią, że deklarowana wartość celna towaru stanowi całkowicie faktycznie zapłaconą lub należną sumę, np. kontraktu, umowy, oferty handlowej, polecenia przelewu, akredytywy, opinii osób upoważnionych do jej wystawienia. W.U. nie przedstawił jednak żadnych dowodów pozwalających usunąć wątpliwości organów celnych co do zadeklarowanej wartości we wskazanym terminie jak i w toku całego postępowania.
W dniu 12 lutego 2009r. organy celne otrzymały dokumenty od firmy A., w skład których wchodziło: wydruk faktury nr [...] z dnia 25 listopada 2006r., wydruk świadectwa własności pojazdu z odzysku nr [...] oraz pismo podpisane przez Pana M.L. wskazujące, iż faktura, akt własności oraz kwota transakcji jest autentyczna. Dodatkowo na wniosek organów celnych firma B.. przesłała 3 marca 2009r. dokument w postaci assignment entered oraz title zawierające dane dotyczące przedmiotowego pojazdu.
Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na konieczność ustalenia wartości rynkowej w/w samochodu na rynku polskim na dzień 2 marca 2007r. postanowieniem z 10 kwietnia 2009r. powołano z urzędu biegłego rzeczoznawcę. Jednocześnie poinformowano W.U. o prawie do brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań biegłemu oraz składania wyjaśnień zgodnie z art. 190 Ordynacji podatkowej. W.U. nie skorzystał jednak z przysługującego mu uprawnienia. Biegły rzeczoznawca K.D.w opinii z 7 maja 2009r. określił wartość zgłoszonego samochodu na kwotę 100 000,00 PLN, uwzględniając przy sporządzaniu przedmiotowej wyceny stan techniczny pojazdu ustalony na podstawie oceny technicznej nr [...] z dnia 1 marca 2007r. (załączonej do zgłoszenia celnego przez W.U.) oraz załączonych do niej fotografii zgłoszonego pojazdu.
Organ drugiej instancji wskazał także, że W.U. zgodnie z art. 200 §1 Ordynacji podatkowej, postanowieniem z 12 maja 2009r. wyznaczono siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz zapoznania się z całością zebranych w sprawie materiałów, z czego strona nie skorzystała. W w/w postanowieniu zawarto również informację, że organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego zostaje zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.
Jako podstawę prawną swej decyzji organ odwoławczy wskazał na art. 78 § 1 i § 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać sprostowania zgłoszenia. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Stosownie natomiast do art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego stanowiący, że organy celne, jeżeli zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2, mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC, to nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że w związku z tym, że w przedmiotowej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości, co do ceny faktycznie zapłaconej, powstała konieczność, zgodnie z dyspozycją art. 181 a ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego, wydania decyzji ustalającej nową wartość celną z zastosowaniem metod zastępczych, o których mowa w art. 30 WKC i określającej prawidłowe kwoty długu celnego. Metody wyliczania wartości celnej wskazane w wyżej wymienionym przepisie prawa są ujęte sekwencyjnie i wymagają eliminacji poszczególnych sposobów, aż do dojścia do tzw. metody "ostatniej szansy". Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego ustala się ją stosując w kolejności lit. a, b, c i d ust. 2 art. 30.
Następnie odnosząc do niniejszej sprawy poszczególne metody ustalania wartości celnej towaru organ wskazał, że w sprawie zasadnym było ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 31 ust. 1 WKC. Zgodnie z jego treścią, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30, jest ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:
- Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie , Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
-art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
- przepisów Działu II Rozdziału III WKC.
Organ odwoławczy podkreślił, że stanowisko organów celnych, iż zadeklarowana wartość w/w towaru jest nieprawidłowa potwierdza zgromadzony materiał dowodowy i wskazał, że otrzymany od przedsiębiorstwa B.. rachunek sprzedaży/ umowa sprzedaży nr 8515756 zawiera oświadczenie dotyczące uszkodzenia w/w pojazdu. W oświadczeniu tym wskazano, iż pojazd doznał znacznego uszkodzenia w wyniku działania wody, a dokonanie płatności i podpisanie umowy sprzedaży oznacza przyjęcie i uznanie obowiązku ujawnienia tego rodzaju uszkodzenia każdemu kolejnemu kupującemu. Zdaniem organu w świetle powyższego firma A. w momencie licytacji wiedziała na podstawie danych udostępnianych przez firmę B. ., że auto posiadało uszkodzenia, których naprawa może przekraczać jego wartość (ACV oraz Repair Cost), również sam fakt sprzedaży przez aukcję B.. w świetle ww. faktów wskazuje, że pojazd taki ma uszkodzenia, których koszt naprawy stanowi znaczną część jego wartości. Firma B. na aukcjach przez nią organizowanych umieszcza także rodzaj dokumentów wystawionych na pojazd. Skoro ten sam towar, będący w niezmienionym stanie technicznym, został zakupiony 25 listopada 2006r. przez W.U. od firmy B. za kwotę 1800,00 USD. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w świetle powyższych faktów nie jest możliwym aby przedmiotowy samochód znajdujący się w takim samym stanie technicznym stracił na wartości w ciągu jedenastu dni aż 10 365,00 USD. Zdaniem organu odwoławczego przyjmując nawet założenie, iż auto mogłoby być użytkowane zgodnie z jego przeznaczeniem, to tak wielki spadek jego wartości spowodowany normalnym użytkowaniem w czasie jedenastu dni nie mógłby zaistnieć. Ponadto wskazał, że zgodnie z ideą sprzedaży, mającą na celu przyniesienie zysku sprzedającemu ze sprzedaży towaru, nielogicznym jest sprzedawanie towaru w niezmienionym stanie po cenie rażąco niższej od ceny, po której zakupiono towar. Niewiarygodnym jest więc, aby firma B. sprzedała towar po cenie znacznie niższej (1800 USD) od ceny za jaką dokonała zakupu (12165 USD). Strona nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających tak znaczne obniżenie wartości samochodu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z powyższymi faktami organy celne nie dały wiary oświadczeniu, podpisanemu przez M.L. jakoby cena 1800 USD wskazana na fakturze nr 272 z 25 listopada 2006r. była prawidłowa. Zatem należało uznać zadeklarowaną wartość za niewiarygodną.
Dodatkowo odpowiadając na zarzuty odwołania Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż: w swojej wycenie biegły rzeczoznawca zawarł zarówno źródła, jak również przesłanki, na podstawie których sporządził w/w wycenę.
Organ drugiej instancji wskazał, że nie można pominąć faktu, iż organy celne w toku postępowania uzyskały materiał dowodowy potwierdzający stan techniczny spornego pojazdu w chwili jego sprzedaży w dniu 14 listopada 2006r., który ewidentnie potwierdza na tle załączonej do zgłoszenia celnego oceny technicznej nr [...] z 1 marca 2007r. fakt niezmienionego stanu technicznego. Widoczne bowiem uszkodzenia i braki w wyposażeniu samochodu w dniu 14 listopada 2006r., mogące mieć istotny wpływ na wartość są identyczne jak w dniu 25 listopada 2006r. co potwierdził certyfikowany rzeczoznawca samochodowy P.K., który wyraźnie zaznaczył, iż pojazd w chwili oględzin tj. w dniu 1 marca 2007r. nie posiadał szyby przedniej lewej i prawej oraz szyby tylnej prawej, natomiast wymienione przez niego uszkodzenia są tożsame z uszkodzeniami widocznymi na fotografiach z 14 listopada 2006r. Skoro zatem stan techniczny pojazdu jak również jego wyposażenie nie uległo zmianie między 14 listopada 2006r. a 1 marca 2007r. to tym bardziej nie zmieniło się ono w okresie od 14 listopada 2006r. do 25 listopada 2006r. Nie było zatem koniecznym, uzyskiwanie dodatkowych dowodów w postaci ekspertyz pojazdu na dzień 14 listopada 2006r. oraz na dzień 25 listopada 2006r. które potwierdziłyby tylko stanowisko organu celnego. W zgromadzonym materiale dowodowym nie znajduje potwierdzenia także twierdzenie W.U., że pojazd został pozbawiony kluczowych podzespołów i dodatkowego wyposażenia.
Organ drugiej instancji wyjaśnił także, że nie było koniecznym dokonanie tłumaczenia zgromadzonych wydruków stron internetowych, gdyż informacje w nich umieszczone posłużyły jedynie do celów porównawczych tj. "zbadania" czy deklarowana wartość odbiega lub nie od cen rynku eksportu. Powyższe przyczyniło się jedynie do powstania wątpliwości organów celnych, które w toku postępowania mogą zostać usunięte lub nie. Brak tłumaczenia w/w stron internetowych, zdaniem organu odwoławczego, nie pozbawiło W.U. prawa odniesienia się do zebranego materiału dowodowego i prawa do czynnego udział w postępowaniu. W.U. nie uczestniczył w postępowaniu z własnej woli. Z przepisu art. 220 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika natomiast, że zaksięgowania retrospektywnego długu celnego nie dokonuje się w przypadku gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych. W przedmiotowym przypadku organ celny nie popełnił błędu przy księgowaniu, gdyż dowody, które potwierdziły wątpliwości organu celnego co do zadeklarowanej wartości towaru nie były znane mu w chwili księgowania pierwotnego. Organ celny uzyskał te dowody w toku kontroli po zwolnieniu towarów, o której mowa w art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Dyrektor Izby Celnej w Kielcach ponadto wyjaśnił, że Oddział Celny nie dokonywał weryfikacji, a jedynie przeprowadził rewizję celną mającą na celu zidentyfikowanie towaru o czym świadczy zapis w polu J zgłoszenia celnego jak również w "Systemie Zgłoszeń Celnych Celina". Organy celne bowiem często odstępują od weryfikacji bądź przeprowadzają jego namiastkę, kontrolując jedynie kilka wybranych pól wypełnionego formularza SAD. Stwarza to możliwość szybkiego wprowadzenia przywiezionego towaru.
Od powyższej decyzji W.U. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów procesu, w tym kosztów obsługi prawnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej gdyż organy nie dokonały wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dyrektor nie dał wiary autentycznym fakturom firmy A. , które zostały przesłane do urzędu celnego 12 lutego 2009r, w skład których wchodziło pismo podpisane przez M.L., wydruk faktury 272 z 25 listopada 2006r., wydruk świadectwa własności pojazdu z odzysku o nr [...] - pominięcie art. 220 ust 2b Wspólnotowego Kodeksu Celnego;
-- naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez przepisanie do uzasadnienia decyzji uzasadnienia organu pierwszej instancji, tym samym brak zbadania sprawy przez organ drugiej instancji. Jednocześnie skarżący zawnioskował o potraktowanie wszystkich zarzutów, które złożył w odwołaniu z 4 lipca 2009r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, jako zarzutów od decyzji Dyrektora Izby Celnej.
Skarżący zarzucił również niewyjaśnienie kwestii transakcji zawartej pomiędzy firmą B. a A., w której skarżący nie brał udziału i nie jest stroną, a mimo tego transakcja ta odgrywa bardzo ważna rolę zdaniem organów celnych oraz opieranie swojego stanowiska tylko na opinii biegłego z 7 maja 2009r., która zdaniem skarżącego jest sfabrykowana ponieważ w wymienionym w niej katalogu Info - Ekspert nr 1/07 opisywany sporny model samochodu Ford F250 6.0 TD nie istnieje.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył treść art. 220 ust.2b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, który zdaniem skarżącego został pominięty przez organy celne. Podkreślił, że działał w dobrej wierze- zgłosił towar w terminie, dodatkowo przedłożył opinie techniczną dla pojazdu, opłacił wymagane cło, podatek akcyzowy i podatek VAT w terminie i w wysokości wyliczonej przez urzędników celnych . Dodatkowo podniósł, że celnicy w USA nie wnosili żadnych uwag do wartości pojazdu, również wartość tę zatwierdzili i zaakceptowali celnicy w G., tylko Naczelnik stwierdził, że to nie jest wartość transakcyjna.
Ponadto skarżący stwierdził, że żadna z przytoczonych przez organy celne z podstaw prawnych decyzji, nie mówi o tym, że po odprawie Naczelnik może wydać decyzję o księgowaniu dodatkowych pieniędzy po zwolnieniu towaru do deklarowanej procedury. Jego zdaniem oznacza to, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub, że jest to niedbalstwo w wykonywanej pracy i naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej.
Skarżący zarzucił również naruszenie art. 65 ust. 5 Prawa celnego poprzez pobranie odsetek w sytuacji gdy nie można stronie zarzucić jakiegoś zaniedbania czy też świadomego działania mającego na cele dokonanie niekompletnego zgłoszenia. Dodatkowo stwierdził, że organy naruszyły art. 210 ust. 4 Ordynacji podatkowej, gdyż w uzasadnieniu decyzji ominęły wyjaśnienia obowiązku zapłaty odsetek oraz nie skorzystały z metody porównania pojazdów podobnych czy też identycznych omijając tę metodę jako niemożliwą do przeprowadzenia.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zasadności wątpliwości powziętych przez organy celne co do wartości celnej towaru w postaci samochodu sprowadzonego przez skarżącego ze Stanów Zjednoczonych.
Na wstępie zauważyć należy, jak słusznie podniosły organy celne, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992r. ze zm., w skrócie WKC), a wśród nich przepis art. 78, który udziela organom celnym kompetencji do sprostowania z urzędu lub na wniosek zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Organy te, działając w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 WKC, mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Kontrole takie mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, u każdej osoby zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, a nawet każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty lub dane. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Z tych przyczyn nie ma racji strona skarżąca, że organy celne w niniejszej sprawie niezasadnie dokonały ponownej weryfikacji przedstawionego przez stronę zgłoszenia celnego, pomimo niezgłoszenia zastrzeżeń co do wartości pojazdu przez urzędników celnych w Stanach Zjednoczonych, w Gdyni, a potem w [...]Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje bowiem nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. I GSK 1167/06, dostępny na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Regułą jest, stosownie do art. 29 ust. 1 WKC, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże art. 181a rozporządzenia Komisji /EWG/ nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady /EWG/ nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny /Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993r. ze zm./ dalej rozporządzenie, przewiduje odstępstwo od tej zasady. Z mocy art. 181a ust. 1 rozporządzenia, jeżeli organy celne - zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Według zaś ust. 2, w wypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać - zgodnie z art. 178 ust. 4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeśli mimo to wątpliwości nie zostaną usunięte, organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej - na jej żądanie - umożliwiając jej przedstawienie własnego stanowiska, przed podjęciem decyzji w sprawie. Następnie w przypadku skutecznego zakwestionowania wartości celnej towaru, zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, organy celne dokonują jej ustalenia zgodnie z art. 30 i następnymi WKC.
W niniejszej sprawie zasadniczą materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 31 ust. 1 WKC, upoważniający organ celny do ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody ostatniej szansy. W myśl tego przepisu, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, to jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. Przywołane wyżej przepisy wskazują na różne metody ustalania wartości celnej towaru. Organ odnosząc się do poszczególnych metod, wbrew twierdzeniom skargi, prawidłowo i szczegółowo uzasadnił ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 31 ust. 1 WKC. Jednocześnie dokonał oceny źródeł i przesłanek, jakimi kierował się biegły, sporządzając opinię oraz wniosków do jakich doszedł. Wbrew zaś zarzutom skargi biegły zawarł również wyjaśnienia w zakresie przyjęcia do wyceny samochodu podobnego.
Z przedstawionych rozważań wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie składało się z dwóch etapów: pierwszego, kiedy organy celne zakwestionowały wartość towaru i drugiego, podczas którego dokonały ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru wg metody ostatniej szansy.
W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy przede wszystkim stwierdzić, że zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Organy celne przeprowadziły postępowanie dowodowe zgodnie z zasadami tegoż postępowania, w tym wbrew twierdzeniom skargi nie naruszyły art.122 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę prawdy obiektywnej. Należy również podkreślić, że zasada ta nakłada na organ obowiązek wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, ale także obowiązek współdziałania z organem. Organy celne przeprowadziły postępowanie dowodowe wnikliwie, a wyciągnięte wnioski mieściły się w ramach ich swobodnej oceny, o jakiej mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej. Wykazały istnienie uzasadnionych wątpliwości co do wartości celnej sprowadzonego przez skarżącego samochodu. Wpływ na ich powstanie miały bowiem m. in. informacje przekazane przez przedsiębiorstwo B.., firmę zajmującą się aukcyjna sprzedażą uszkodzonych aut. Wynikało z nich, iż przedmiotowy samochód został sprzedany eksporterowi firmie A. za kwotę 12 165,00 USD, podczas gdy W.U. zadeklarował kwotę 1800 USD. Organ logicznie wykazał więc, że taka sytuacja nasuwa wątpliwości. Jest to bowiem sprzeczne z podstawowymi zasadami handlu, zasadą osiągania zysku z prowadzonej działalności gospodarczej tym bardziej w sytuacji, gdy sprzedaży dokonuje firma zajmująca się sprzedażą aut. Nie można tu również uwzględnić argumentu, iż taka sytuacja zaistniała na skutek spadku wartości samochodu. Z akt sprawy wynika bowiem, że musiało by to nastąpić w ciągu kilku dni, gdyż firma A. zakupiła samochód od firmy B.. 14 listopada 2006r., a sprzedała je W.U. 25 listopada 2006r. Szczegółowe postępowanie dotyczące stanu technicznego pojazdu w dniu zakupu przez eksportera oraz w dniu sprzedaży W.U. nie potwierdziło nawet możliwości zmiany wartości samochodu w tym okresie. Na powzięcie wątpliwości przez organy celne co do wartości celnej przedmiotowego samochodu miało również wpływ porównanie wartości modelu podobnego do będącego przedmiotem odprawy celnej. W tym celu organy celne sprawdziły strony internetowe rynku eksportu zawierające ogłoszenia sprzedaży samochodów uszkodzonych oraz samochodów z odzysku i ustaliły, że ceny samochodów uszkodzonych, marki Ford F250 (z lat od 2004 do 2005) zawierają się w przedziale od 3 650 USD do 17 900 USD. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organy celne rzeczowo, spójnie i logicznie wyjaśniły przyczyny swoich wątpliwości, a następnie ustaliły prawidłową wartość celną towaru. Przy czym ustosunkowując się do twierdzeń skargi, zauważyć należy, że do zakwestionowania wartości celnej towaru podanej w zgłoszeniu nie jest bezwzględnie konieczne wykazanie fałszerstwa dokumentu jego zakupu.
W tym miejscu należy wskazać, że nieuprawnionym jest zarzut skargi dotyczący braku wyjaśnienie przez organ odwoławczy kwestii transakcji zawartej pomiędzy firmą B. a A., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się szczegółowe jej wyjaśnienie. Należy dodać, iż pomimo skarżący nie był, jak twierdzi, stroną tej transakcji, to wpłynęła ona na wątpliwości organu co do wartości celnej towaru i w konsekwencji ustalenie prawidłowej jej wartości.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego, że organy celne nie dały mu wiary, iż zakupił samochód za 1800 USD, w sytuacji gdy potwierdził tę okoliczność pismem przysłanym przez przedstawiciela eksportera M.L.. Prawidłowo bowiem organ wskazał, że pozostaje ono w sprzeczności z większością pozostałych materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie. Zdaniem Sądu, ocena ta w aspekcie omówionych wyżej wątpliwości organów celnych, nie narusza wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów.
Wbrew twierdzeniom skargi nie doszło też w sprawie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art.127 Ordynacji podatkowej), albowiem fakt podobnego uzasadnienia świadczy jedynie o tym, że organ drugiej instancji rozpatrujący ponownie sprawę podzielił w całości poglądy organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy omówił zarzuty odwołania i ustosunkował się do nich merytorycznie, co oznacza, że ponownie rozpatrzył sprawę zgodnie z dyspozycją art. 127 Ordynacji podatkowej.
Prawidłowo również, wbrew twierdzeniom skargi, organ nie zastosował art. 220 ust. 2b WKC, albowiem nie zaszła sytuacja faktyczna tam opisana. Organ bowiem nie popełnił błędu przy ustalaniu opłat celnych. Nieprawidłowe opłaty celne zostały pobrane wskutek działań samego zainteresowanego ponieważ, jak wynika z przeprowadzonego postępowania zaniżył on w sposób nieuprawniony wartość celną towaru.
Ponadto podkreślenia wymaga okoliczność, że strona skarżąca na każdym etapie postępowania prowadzonego przez organy celne miała zapewnioną możliwość przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zapoznania się z dowodami uzyskanymi przez organy i wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego.
Chybiony jest również zarzut skargi dotyczący wydania decyzji zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy bez podstawy prawnej. O możliwości retrospektywnego zaksięgowania długu w obu rozstrzygnięciach organy powołują bowiem art. 220 ust. 1 WKC, który stanowi tę właśnie podstawę prawną.
Organ prawidłowo również pobrał odsetki i szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w decyzji I instancji. Przy czym odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że w toku postępowania stronę poinformowano, iż organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego zostaje zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Takich okoliczności strona nie wykazała.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło