I SA/Ke 493/14

PostanowienieWSA w Kielcach2014-10-08

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości likwidacyjnej, która wykazała stratę bilansową i zajęcie rachunków bankowych przez komornika skarbowego, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółka w upadłości likwidacyjnej, mimo wykazania straty bilansowej i zajęcia rachunków bankowych, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli udowodni, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Jednakże, samo wykazanie straty nie jest wystarczające do całkowitego zwolnienia, zwłaszcza gdy spółka posiada majątek i wykazuje płynność finansową na rachunkach bankowych. W takich przypadkach sąd może przyznać zwolnienie w części, uwzględniając możliwości płatnicze spółki.
Stan faktyczny
Syndyk Masy Upadłości L. K. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Spółka wykazała we wniosku znaczną stratę, niskie saldo na rachunkach bankowych oraz zajęcie rachunków i bieżących należności przez komornika skarbowego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedłożyła szereg dokumentów finansowych i rejestrowych. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając sytuację majątkową spółki.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 1.000 zł. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 października 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości L. K. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości L. K. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...][...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 1.000 (jeden tysiąc) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. L. K. Sp. z o.o. w likwidacji w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 600.000,00 zł, wartość środków trwałych określiła na kwotę 194.305,14 zł oraz stratę na kwotę 99.123.12 zł. Stan rachunków bankowych wynosi łącznie –3,97 zł. Ponadto wskazała, że rachunki bankowe i bieżące należności od kontrahentów zostały zajęte przez komornika skarbowego oraz że bieżące dochody z tytułu dzierżawy nieruchomości w kwocie 10.476,99 zł miesięcznie są zajęte przez komornika skarbowego na poczet zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych. Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, z uwagi na powyższe Spółka została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie: - sprawozdania finansowego Spółki za 2013 r.; - rachunku zysków i strat oraz zestawienia obrotów i sald Spółki za okres od początku roku do końca sierpnia 2014 r.; - bilansu na dzień 31 sierpnia 2014 r. . - deklaracji z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r.; - dokumentów potwierdzających zajęcie przez Komornika Skarbowego rachunków bankowych i bieżących należności od kontrahentów; - wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy.; - oraz dokumentów uprawniających likwidatora J. M. do podpisania wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Syndyk Masy Upadłości L. K. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. złożył: - odpis KRS Spółki L. K. Sp. z o.o. w likwidacji; - sprawozdanie finansowe za 2013 r.; - rachunek zysków i strat oraz zestawienie obrotów i sald spółki za okres od stycznia do końca sierpnia 2014 r.; - bilans na dzień 31 sierpnia 2014 r.; - deklarację CIT-8 za 2013 r.; - dokonane przez komornika zajęcia kont i wierzytelności; - oraz wyciągi bankowe za ostatnie 3 miesiące oraz zestawienie kont bankowych. Jednocześnie Syndyk przedłożył do akt sądowych odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 12 września 2014 r. o ogłoszeniu upadłości dłużnika L. K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. w likwidacji oraz o wyznaczeniu Syndyka w osobie K. Ł.. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: ustawa p.p.s.a.) - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego strony ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania w całości. W ocenie orzekającego o braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych w nie przesądza fakt, że z zeznań podatkowych CIT – 8 wynika, że spółka wygenerowała za rok 2013 stratę w łącznej wysokości 141.606,85 zł. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Wskazać bowiem przy tym należy, że przychody Spółki za 2013 r. wynosiły łącznie 165.290,44 zł, zł przy kosztach uzyskania przychodów w łącznej kwocie 306.897,29 zł. Nie można więc stwierdzić, że spółka nie jest w stanie wygospodarować gotówki, która umożliwiłaby poniesienie kosztów sądowych – chociażby w części. Podobne wnioski wyciągnąć można z analizy przedstawionych przez spółkę wyciągów i wydruków z jej rachunków bankowych. Z wydruków konta w Banku Millenium, obrazujących operacje dokonywane w czerwcu, lipcu i sierpniu 2014 r. wynika, że dokonano licznych operacji uznaniowych jak również operacji obciążeniowych o znacznej wartości. Na koncie tym występuje równowaga pomiędzy transakcjami uznaniowymi i obciążeniowymi, a rachunek wykazuje cechy płynności finansowej. Te same wnioski wyciągnąć należy z analizy wydruku z rachunku bankowego prowadzonego dla spółki przez Bank Gospodarstwa Krajowego Oddział w K.. Analiza przedłożonego do akt sprawy bilansu spółki oraz rachunku zysków i strat wskazuje na problemy w funkcjonowaniu spółki. Należy jednak uwzględnić to, że spółka posiada określony majątek, co skutkuje brakiem podstaw do tego, aby stwierdzić, że skarżąca spółka nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, które umożliwiłyby poniesienie, chociażby części kosztów sądowych w tej sprawie. W ocenie rozpoznającego wniosek, spółka jest jednak w stanie uiścić część każdorazowej ewentualnej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 1.000 zł, przy czym na obecnym etapie postępowanie sądowego konieczne koszty sądowe ograniczają się do uiszczenie wpisu od wniesionej skargi, który stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) winien wynieść 7.861 zł. Nie ulega wątpliwości, że uiszczenie takiej kwoty rzeczywiście jest aktualnie poza zakresem możliwości płatniczych spółki. Tym bardziej, że w sprawie I SA/Ke 491/14 wpis sądowy od skargi winien wynieść 7.479 zł, a w sprawie I SA/Ke 492/14 winien wynieść 7.652 zł. Tak więc łączna kwota wpisów sądowych od skarg inicjujących trzy sprawy sądowe winna stanowić kwotę 22.992 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, spółka jest jednak w stanie uiścić częściowo wpis sądowy od skargi tj. w kwocie 1.000 zł. Uwzględniając to, że w dwóch pozostałych sprawach, spółka uzyskuje taki sam zakres zwolnienia od kosztów sądowych, należy stwierdzić, że łączna kwota 3.000 zł mieści się w granicach możliwości finansowych skarżącej spółki. Kwota ta stanowi jedynie 13% kwoty, którą spółka musiałaby uiścić tytułem łącznego wpisu w trzech sprawach, w sytuacji w której jej wniosek o zwolnienie od kosztów zostałby całkowicie oddalony. Końcowo natomiast nadmienić należy, że gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to z pewnością dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulacją (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2008r.sygn. akt I FZ 204/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia. nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło