I SA/Ke 494/09

WyrokWSA w Kielcach2009-12-10

Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie ceny transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej rzetelności, i czy w takim przypadku prawidłowe jest ustalenie wartości celnej na podstawie opinii biegłego?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie ceny transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej rzetelności, zgodnie z art. 181a Rozporządzenia do WKC. W przypadku braku możliwości ustalenia wartości celnej na podstawie metod wskazanych w art. 29 i 30 WKC, dopuszczalne jest ustalenie jej na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, w tym opinii biegłego rzeczoznawcy.
Stan faktyczny
Skarżący S. R. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy, załączając rachunek na kwotę 1600 USD. Organy celne, po uzyskaniu informacji od eksportera o sprzedaży samochodu za 9600 USD i otrzymaniu innej faktury, wszczęły postępowanie celne w sprawie zadeklarowanej wartości. Po powołaniu biegłego, który określił wartość pojazdu na 44100,00 zł, organ celny zaksięgował retrospektywnie dług celny i odsetki. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz odmowę dostarczenia kserokopii dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Asystent sędziego Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 2 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę. I SA/Ke 494/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia 2 września 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 8 kwietnia 2009r. nr [...] W motywach powyższej decyzji organ drugiej instancji wskazał, iż w dniu 24 maja 2007r. w Oddziale Celnym w S. S. R. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki Jeep Grand Cherokee nr nadwozia [...] rok produkcji 2006. Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod pozycją ewidencji SAD [....]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. rachunek z dnia 1 maja 2007r. określający cenę samochodu na kwotę 1600,00 USD oraz tytuł pojazdu nr [....]. Ponadto do zgłoszenia celnego załączono ocenę techniczną nr [...], w której rzeczoznawca dokonał oceny stanu technicznego przedmiotowego pojazdu. W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej stwierdzono uszkodzenia tożsame z uszkodzeniami wskazanymi w opinii technicznej. Po uiszczeniu należności zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym organ celny zwolnił towar do deklarowanej procedury. W związku z wątpliwościami, czy zadeklarowana cena na rachunku załączonym do zgłoszenia celnego stanowi całkowitą zapłaconą bądź należną kwotę za przedmiotowy samochód, organ celny zwrócił się do eksportera przedmiotowego samochodu widniejącego na załączonym tytule własności - W. Auto P. INC o udzielenie informacji związanych z okolicznościami nabycia samochodu. W dniu 19 marca 2008r. organ uzyskał odpowiedź firmy W. Auto P. INC, że przedmiotowy pojazd sprzedano w dniu 30 stycznia 2007r. za kwotę 9600 USD K. S.. Na dowód powyższego eksporter przesłał kopie faktury nr [...], kopię tytułu własności nr [...] oraz wydruk ze strony internetowej www.P.byW..com zawierający ogłoszenie sprzedaży tego samochodu, gdzie kwota sprzedaży wynosiła 9900 USD. W związku z powyższymi faktami Naczelnik Urzędu Celnego w K. nabrał uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna samochodu stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną kwotę i postanowieniem z dnia 25 marca 2008r. nr [...] wszczął postępowanie celne w sprawie przedmiotowego zgłoszenia celnego. Organ podjął działania celem ustalenia ceny za jaką K. S. nabył samochód. Dokonał ustaleń, że adres podany w dowodzie nabycia nie istnieje oraz, że K. S. nie figuruje w zbiorze powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL). Przesłuchany w charakterze strony S. R. zeznał, iż samochód nabył w jego imieniu kolega P. A. na giełdzie w USA za kwotę 1600 USD. Firma W. Auto P. INC, udzielając odpowiedzi na pismo organu czy rachunek załączony do zgłoszenia celnego przez S. R. został sporządzony przez firmę, wyjaśniła, że nie został sporządzony przez W. Auto P. INC. Potwierdziła, że jedyna fakturę przesłał do organu, zaś nabywca zapłacił kwotę 9600 USD. Organ celny powołał biegłego rzeczoznawcę celem ustalenia wartości objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym pojazdu na rynku polskim z uwzględnieniem uszkodzeń wskazanych w ocenie technicznej. W opinii nr 1012/2008 biegły rzeczoznawca określił wartość zgłoszonego samochodu na kwotę 44100,00 zł. Po przeprowadzonym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w K. w/w decyzją z dnia 8 kwietnia 2009r. nr [...] zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości 2042,00 zł oraz określił kwotę odsetek od tej kwoty długu celnego. Rozpoznając powyższe odwołanie, Dyrektor Izby Celnej w K. powołał treść przepisu art. 78 §1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej jako WKC), a następnie przepisu art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 1993r. ze zm., dalej jako Rozporządzenie Wykonawcze do WKC) i wyjaśnił, iż ponieważ w przedmiotowej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do ceny faktycznie zapłaconej, powstała konieczność, zgodnie z dyspozycją art. 181 a ust. 2 Rozporządzenia Wykonawczego do WKC, wydania decyzji ustalającej nową wartość celną z zastosowaniem metod zastępczych, o których mowa w art. 30 WKC i określającej prawidłową kwotę długu celnego. Organ odwoławczy wskazał na metody wyliczania wartości celnej określone w przepisie art. 30 WKC i podniósł, że organ pierwszej instancji w sposób czytelny i wyczerpujący odniósł się do braku podstaw do ustalenia spornej wartości pojazdu metodami przewidzianymi w art. 30 ust. 2 lit. a, b, c, d WKC. Jeżeli bowiem wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC, ustala się ją, stosując w kolejności metody określone w ust 2 lit. a, b, c i d art. 30 WKC. Wywody organu pierwszej instancji w tym zakresie znajdują też w pełni oparcie w opracowaniu w formie Studium 1.1 dokonanym przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WTO. Organ podał przyczyny, z powodu których kolejne metody ustalania wartości celnej nie mogą mieć w sprawie zastosowania co uzasadnia ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 31 ust. 1 WKC. Zgodnie z jego treścią, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., przepisów Działu II Rozdziału III WKC. Organ odwoławczy wskazał, że istniały uzasadnione wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna została ustalona w oparciu o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za pojazd. Wątpliwości wynikały z rozbieżności pomiędzy załączonym przez stronę tytułem własności, z którego wynika, iż osobą, która dokonała zakupu od firmy W. Auto P. INC jest K. S., natomiast na przedłożonym przez stronę rachunku jak i deklaracji celnej D.W.1 jako kupujący wskazany jest S. R.. Organ podniósł, że załączony przez skarżącego rachunek znacznie odbiega pod względem graficznym, treścią a także ceną od faktury przesłanej przez eksportera, który przesłał fakturę dokumentującą sprzedaż samochodu, oświadczając, że jest to jedyny dokument sprzedaży wystawiony przez niego. Wobec powyższego organ uznał za nieautentyczny załączony do zgłoszenia celnego rachunek i nie dał wiary zeznaniom strony, że zakupu samochodu dokonał na giełdzie w D. za kwotę 16000 zł kolega. Z tych przyczyn Dyrektor Izby Celnej w K. zgodził się z organem celnym, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do ceny faktycznie zapłaconej i uznał zadeklarowaną wartość pojazdu za niewiarygodną, przyjmując jego wartość celną równą wartości bazowej wskazanej w opinii biegłego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 122, art. 121, art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa przez nie podjęcie działań zmierzających do sprawdzenia informacji, czy transakcja pomiędzy firmą W. Auto P. INC a K. S. miała faktycznie miejsce organ odwoławczy odwołał się do wyjaśnień firmy, że jedyną fakturą, którą sporządziła firma, jest ta wystawiona na nazwisko K. S.. Organ wskazał, że wobec zaprzeczenia przez eksportera, by wystawiał inną fakturę, nie jest wiarygodne twierdzenie strony o reklamacji pojazdu. Nie jest bowiem możliwe, by eksporter wystawiał drugą fakturę o diametralnie różnej szacie graficznej. Wobec wyjaśnienia okoliczności nabycia samochodu przez K. S., w ocenie organu, nie zachodziła potrzeba występowania do wskazanego przez skarżącego P. A.. Organ nie podzielił zarzutu naruszenia art. 212 Ordynacji podatkowej oraz art. 220 ust. 1b WKC, wyjaśniając, że w przedmiotowej sprawie towar został poddany rewizji celnej, w wyniku której ustalono zgodność towaru przedstawionego z towarem zadeklarowanym w zgłoszeniu celnym. Funkcjonariusz celny w dacie odprawy celnej nie ma obowiązku weryfikowania zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów pod kątem zadeklarowanej w nim wartości celnej towaru, bowiem czynności te mogą zostać przeprowadzone również po zwolnieniu towaru. Organ wyjaśnił, że nie zachodzi konieczność badania rynku USA pod kątem wpływu kryzysu na wartość towarów sprzedawanych na tym rynku, jak również analizy wpływu kursu walut na ceny towarów wobec jednoznacznego potwierdzenia przez eksportera, że cena przedmiotowego pojazdu była inna niż wskazanego w deklaracji celnej D.W.1. W zakresie zarzutu, że biegły sporządzając opinię, nie odniósł się do wartości pojazdu z punktu widzenia ilości sprowadzonych samochodów z USA, organ wskazał, iż biegły - rzeczoznawca samochodowy uwzględnił korektę z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej, stosując najkorzystniejszą dla strony w wysokości 10%, z uwagi na śladowe zainteresowanie na lokalnym rynku pojazdem tego typu. Jako chybiony uznał organ drugiej instancji zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Podstawą prawną zaksięgowania retrospektywnego wskazaną w decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. jest przepis art. 220 ust 1 WKC. Z przepisu art. 65 ust 5 ustawy - Prawo Celne wynika, że ciężar udowodnienia, iż podanie nieprawidłowych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania, spoczywa na dłużniku. Przedstawiona przez importera umowa sprzedaży nie została wystawiona przez sprzedającego pojazd, zatem zawartych w niej danych nie można było przyjąć jako podstawy obliczenia wartości celnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji poprzedzającej oraz o umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 123 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę dostarczenia kserokopii dokumentów, o które skarżący wystąpił wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2009r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Celnego w K.. Brak wskazanych dokumentów uniemożliwił mu przygotowanie odwołania w pełnym zakresie, a tym samym pozbawił go prawa czynnego udziału w postępowaniu. Podniósł, że nie wnioskował o potwierdzenie za zgodność żądanych dokumentów. W ocenie skarżącego, została także naruszona zasada prawdy obiektywnej przez ukrycie przed podatnikiem kluczowych dokumentów. Ponadto zarzucił naruszenie art. 123 Ordynacji podatkowej przez brak urzędowych tłumaczeń dokumentów w aktach sprawy oraz naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie zwrócenie się do P. A., to jest osoby, która zakupiła dla skarżącego samochód, mimo dysponowania przez organ danymi pozwalającymi na kontakt. Strona zarzuciła nadto naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez bezkrytyczne przepisywanie do uzasadnienia zaskarżonej decyzji uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie zbadał zatem sprawy, gdyż związał swoje stanowisko stanowiskiem organu pierwszej instancji i przyjął w całości jego uzasadnienie jako własne. Skarżący wniósł o potraktowanie wszystkich zarzutów, jakie złożył w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K., jako zarzuty kierowane do decyzji Dyrektora Izby Celnej w K.. Zdaniem skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w K. szczegółowo nie wyjaśnił kwestii transakcji zawartej pomiędzy firmą firmy W. Auto P. INC a P. A.. Samochód zakupiony przez K. S. został przez niego zwrócony w wyniku reklamacji, a następnie zakupiony przez P. A., jakkolwiek dokumenty w dacie sprzedaży nie zostały uaktualnione. W ocenie skarżącego, skoro organ dysponował możliwością uzyskania informacji w tym zakresie od P. A., winien podjąć stosowne działania celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Brak działania skutkuje naruszeniem art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Organ pierwszej instancji pominął nadto w decyzji treść przepisu art. 220 ust. 2b Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Skarżący działał bowiem w dobrej wierze, zgłosił towar w terminie, dodatkowo przedłożył opinię techniczną dla pojazdu, opłacił cło, podatek akcyzowy i podatek VAT w terminie i w wysokości, jaką organ celny w S. wyliczył po sprawdzeniu dokumentów i wartości innych podobnych pojazdów. O istnieniu po stronie skarżącego dobrej wiary świadczy również, jego zdaniem fakt, że celnicy w Stanach Zjednoczonych nie wnosili żadnych uwag do wartości pojazdu, jak również celnicy w G. i S., mimo, że sprawdzali wartość pojazdu. Pomimo to organ pierwszej instancji, na podstawie informacji niezidentyfikowanego pracownika firmy W. Auto P. INC, przy braku urzędowej negacji faktury stwierdza, że wartość transakcyjna nie ma znaczenia. Strona zarzuciła, iż żaden z wymienionych w decyzji pierwszoinstacyjnej przepisów prawa nie mówi o tym, że Naczelnik Urzędu Celnego w K. może wydać decyzję o księgowaniu dodatkowych pieniędzy po zwolnieniu towaru do deklarowanej procedury. Decyzja jest wydana bez podstawy prawnej, bądź też jest to zaniedbanie organu wynikające z lekceważenia skarżącego, stanowiące naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej. W zakresie naruszenia art. 65 ust. 5 Prawa celnego strona podniosła, że przedłożyła w Oddziale Celnym w S. kompletną deklarację celną, wypełnioną w oparciu o prawdziwe i jedyne posiadane przez niego dokumenty. Dlatego nie można zarzucić jej zaniedbania, czy też świadomego działania mającego na celu dokonanie niekompletnego zgłoszenia. Ponadto nie uzasadniono w decyzji, dlaczego strona ma płacić odsetki, czym naruszono art. 210 ust. 4 Ordynacji podatkowej oraz nie wykonano żadnych czynności zmierzających do potwierdzenia, że takie odsetki są należne. Świadczy to o złamaniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. Organ pierwszej instancji w decyzji nie dokonał analizy wartości podobnych samochodów sprzedawanych na potrzeby użytkowe w USA co ma szczególne znaczenie wobec kryzysu w 2007r. w USA powodującym wyprzedaż dóbr. Przy ustalaniu wartości pojazdu rzeczoznawca nie odniósł się do ilości samochodów prowadzanych z USA. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Sąd Administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Przy kontroli działalności administracji publicznej na skutek zaskarżenia aktu lub czynności sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz dokonuje oceny działalności tego organu. Sąd co do zasady nie może zastępować organu i wydać końcowego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów wniosek o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, nawet w przypadku stwierdzenia przez Sąd wadliwości decyzji nie jest uzasadniony. Skarga S. R., oceniana w powyższych granicach, nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary. Jednakże art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zm., w skrócie Rozporządzenie do WKC) przewiduje odstępstwo od tej zasady. Z mocy art. 181a ust. 1 Rozporządzenia do WKC, jeżeli organy celne - zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 - mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC - nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Według zaś ustępu 2 tego przepisu, w wypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać - zgodnie z art. 178 ust. 4 - przedstawienia uzupełniających informacji. Jeśli mimo to wątpliwości nie zostaną usunięte, organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej - na jej żądanie - umożliwiając jej przedstawienie własnego stanowiska, przed podjęciem decyzji w sprawie. Z powyższego uregulowania wynika zatem, że dla odstąpienia od zastosowania ceny transakcyjnej konieczne jest wykazanie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej Należy zgodzić się z organami celnymi, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej określone w art. 181a Rozporządzenia do WKC. Za uzasadnione należy uznać w szczególności powzięte w toku kontroli postimportowej wątpliwości co do autentyczności i rzetelności załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji, która miała potwierdzać fakt nabycia w/w samochodu w Stanach Zjednoczonych za kwotę 1600 USD Zgłoszeniem celnym z dnia 24 maja 2007r. został objęty samochód JEEP GRAND CHEROKEE z 2006r. Do zgłoszenia celnego został załączony rachunek z dnia 1 maja 2007r. wystawiony przez firmę W. Auto P. INC, w którym jako nabywca został ujawniony S. R. określający wartość samochodu na kwotę 1600 USD, tytuł własności, w którym jako dokonujący zakupu w firmie W. Auto P. INC został wymieniony K. S. oraz ocena techniczna potwierdzająca uszkodzenia samochodu. Organy celne mają kompetencje, stosownie do unormowania art. 78 ust 1 WKC do sprostowania z urzędu lub na wniosek zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów i są uprawnione w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 WKC, dla upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Kontrole takie mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, u każdej osoby zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, a nawet każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty lub dane. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Z tych przyczyn nie można podzielić zarzutu skarżącego, że organy celne w niniejszej sprawie niezasadnie dokonały ponownej weryfikacji przedstawionego przez stronę zgłoszenia celnego, pomimo niezgłoszenia zastrzeżeń co do wartości pojazdu przez urzędników celnych w Stanach Zjednoczonych, w G., a następnie w S.. Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje bowiem nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok NSA 22 marca 2007r., I GSK 1167/06) W ocenie Sądu, organy celne prawidłowo przyjęły, że zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej określone w art. 181a Rozporządzenia do WKC. Wskazane przez organ okoliczności w szczególności przedstawiona przez eksportera faktura dokumentująca sprzedaż na rzecz K. S. przedmiotowego samochodu za kwotę 9600 USD, jako jedyny dokument sprzedaży tego samochodu wystawiony przez firmę W. Auto P. INC, niezgodność szaty graficznej pomiędzy fakturą załączoną do zgłoszenia a przedłożoną przez eksportera, fakt, że wartość transakcji udokumentowana fakturą eksportera koresponduje z ceną wskazaną w ofercie sprzedaży, stanowiły wystarczające dowody dla potwierdzenia uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej. Przedstawiona argumentacja, zdaniem Sądu, przekonuje o istnieniu w sprawie uzasadnionych wątpliwości, o jakich mowa w art. 181a Rozporządzenia do WKC. Dokonana ocena materiału dowodowego nie jest oceną dowolną. Organ rozważył dowody we wzajemnym powiązaniu, wskazał dlaczego odmówił wiary zeznaniom skarżącego. Organ odniósł się do zeznań złożonych przez skarżącego w zakresie wskazującym na dokonanie zakupu samochodu przez P. A. na giełdzie w D. za kwotę 1600 USD, uznając je, jako pozostające w sprzeczności z pozostałymi materiałami zgromadzonymi w sprawie, za niewiarygodne. Podkreślić należy, że przepis art. 181a Rozporządzenia do WKC mówi o istnieniu uzasadnionych wątpliwości, organ nie jest zatem zobligowany do prowadzenia czynności dowodowych w celu ustalenia wysokości ceny transakcyjnej. W ocenie Sądu, podjęte przez organ celny czynności wyjaśniające w tym zakresie i uzyskane w ich wyniku materiały porównawcze oraz dokumenty były wystarczające i miarodajne dla zakwestionowania wartości transakcyjnej. Organy celne rzeczowo, logicznie i spójnie wyjaśniły przyczyny swoich wątpliwości. Skoro organ dysponował wzajemnie uzupełniającymi się dowodami przedstawionymi przez eksportera dotyczącymi transakcji sprzedaży przez niego przedmiotowego samochodu nie było potrzeby dokonywać analizy cen na rynku USA, a wobec wykazania uzasadnionych wątpliwości odnośnie ceny transakcyjnej nie zachodziła konieczność uzyskiwania informacji od P. A.. Podkreślić należy, że to skarżący do zgłoszenia celnego przedłożył dokumenty wystawione przez firmę W. Auto P. INC jako dokumenty nabycia samochodu, a zatem w sposób uprawniony organy dokonały ich weryfikacji u wykazanego w dokumentach sprzedawcy. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia zarzutu skargi w zakresie naruszenia przepisu art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej samochodu było ustalenie jego wartości w oparciu o jedną z metod wskazanych w art. 30-31 WKC. Jest to drugi etap postępowania związany z weryfikacją zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru. Z przepisu art. 30 ust. 1 WKC wynika, iż z wyjątkiem - nie mającym jednak w niniejszej sprawie znaczenia - metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 WKC zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod i dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy". Przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, co jak wyżej wykazano, organy uczyniły w sprawie, a następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 WKC. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy uzasadniły w sposób szczegółowy, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na ostatniej z możliwych metod, tj. metodzie "ostatniej szansy". Zgodnie z treścią art. 31 ust. 1 WKC wartość celna jest ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r, art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych I Handlu z 1994r. i przepisów rozdziału 3 WKC, z wyłączeniem kryteriów niedozwolonych przy posługiwaniu się metodą ostatniej szansy. Organy celne były zatem uprawnione do ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu poprzez wycenę samochodu przez biegłego rzeczoznawcę. Jednocześnie organy dokonały oceny źródeł i przesłanek, jakimi kierował się biegły, sporządzając opinię, oraz wniosków do jakich doszedł. Sąd pragnie w tym miejscu zwrócić uwagę, że wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu, a które skarżący włączył do zarzutów skargi, biegły w opinii uwzględnił i zastosował korektę z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej w wysokości najkorzystniejszej dla strony - 10% motywując korektę śladowym zainteresowaniem tego typu pojazdami na rynku lokalnym. Stan uszkodzeń pojazdu uwzględniony w omawianej opinii pokrywa się ze stanem technicznym samochodu przedstawionym w opinii technicznej dołączonej przez stronę do zgłoszenia celnego. Reasumując, organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył prawa. Zastosował prawidłowe przepisy prawa materialnego, na ich podstawie przeprowadził postępowanie w zgodzie z przepisami proceduralnymi. Zebrał kompletny materiał dowodowy i w jego oparciu dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie właściwie przeprowadził subsumpcję ustalonego stanu faktycznego pod w/w przepisy prawa materialnego. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 121 § 1 i art. 123 Ordynacji podatkowej przez odmowę dokonania doręczenia skarżącemu kserokopii dokumentów, o które zwrócił się pismem z dnia 20 kwietnia 2009r. Przepisy Ordynacji podatkowej nie nakładają na organy obowiązku sporządzenia i wydawania kserokopii dokumentów sprawy. Realizację czynnego udziału w postępowaniu stanowi możliwość zapoznania się z aktami na każdym etapie postępowania, przeglądania akt, sporządzania notatek, kopii czy odpisów, osobiście lub przez pełnomocnika (art.178 § 1 Ordynacji podatkowej) jak również żądanie uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania uwierzytelnionych odpisów (art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 267 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, odpisy lub kopie z akt sprawy są sporządzane przez organ podatkowy na koszt strony. Wobec powyższego uprawnione jest stanowisko organu, że sporządzenie i przesłanie kserokopii żądanych dokumentów nie jest przewidziane przepisami Ordynacji podatkowej. Wbrew zarzutom strony skarżący miał możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego, zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy powiadomiły go o wyznaczeniu terminu przewidzianego w art. 200 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że skarżący miał zapewnioną możliwość udziału w postępowaniu na każdym etapie, przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zapoznania się z dowodami uzyskanymi przez organy i wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego. Informacja zawarta w piśmie z dnia 24 kwietnia 2009r. wyjaśniająca zasady przewidziane w art. 178 Ordynacji podatkowej stanowi realizację zasady informowania przewidzianej w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej. Nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej przez. brak w aktach sprawy urzędowych tłumaczeń dokumentów sporządzonych w języku angielskim. W aktach sprawy jest urzędowe tłumaczenie dokumentów, sporządzone w dniu 19 września 2008r przez tłumacza przysięgłego R. B.. Jakkolwiek zostało sporządzone dopiero na etapie postępowania odwoławczego, to skarżący miał zapewnioną możliwość zapoznania się z treścią dokumentów. Został zawiadomiony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (dowód doręczenia powiadomienia w aktach k. - 106 akt), lecz nie skorzystał z tej możliwości. Wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło w sprawie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 127 Ordynacji podatkowej), albowiem fakt podobnego uzasadnienia świadczy jedynie o tym, że organ odwoławczy, rozpatrując ponownie sprawę, podzielił w całości poglądy organu pierwszej instancji. Organ omówił zarzuty odwołania i ustosunkował się do nich merytorycznie, co oznacza, że ponownie rozpatrzył sprawę zgodnie z dyspozycja art. 127 Ordynacji podatkowej. Nie mógł osiągnąć także zamierzonego skutku zarzut skarżącego w zakresie pominięcia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 220 ust. 2b WKC, gdyż jak trafnie wyjaśnił to organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, zaksięgowania kwoty należności celnych w sprawie dokonano nie w następstwie błędu samych organów celnych. Błędem takim w żadnym razie nie jest niezakwestionowanie wartości celnej sprowadzonego pojazdu przez urzędników celnych w G. czy S., którzy odstępują od szczegółowej weryfikacji zgłoszenia celnego celem szybkiego wprowadzenia przywiezionego towaru, co jednocześnie nie wyklucza zgodnej z prawem weryfikacji tego dokumentu w późniejszym czasie. W tym miejscu podnieść należy także, że w zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej insatncji, wbrew zarzutom skargi (naruszenie art. 65 ust. 5 Prawa celnego i art. 210 ust. 4 Ordynacji podatkowej), wyjaśniono przyczyny określenia przez organ celny odsetek obliczonych od kwoty długu celnego. Z podanych wyżej powodów Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy celne zasady wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej. Z tych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło