I SA/Ke 5/14

Dnia 8 kwietnia 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego K. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego K. M. kwotę 2952,00 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote), w tym kwotę 552,00 zł (pięćset pięćdziesiąt dwa złote) VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z 27 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K.z [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego oddalił skargę. Postanowieniem z 14 maja 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w ramach przyznania prawa pomocy ustanowił dla T. K. doradcę podatkowego, którym wyznaczony został K.M.. Pismem z 23 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Następnie brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 22 stycznia 2016 r., w trakcie której oddalono skargę kasacyjną T. K.. Pismem z 22 stycznia 2016 r. doradca podatkowy wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy, powiększonego o stawkę podatku od towarów i usług, według norm przepisanych oraz zwrot kwoty 50,22 zł tytułem niezbędnych i udokumentowanych wydatków zgodnie z zestawieniem niezbędnych wydatków wyliczonej w następujący sposób: przelot samolotem z W. (miejsce zamieszkania pełnomocnika) do W.(siedziba NSA) oraz dwa noclegi w hotelu w W. na łączną kwotę 1707,43 zł podzieloną przez 34 sprawy (ilość rozpraw w dniach od 20 do 22 stycznia 2016 r.). Doradca podatkowy zawarł oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ustawa p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej doradcy podatkowego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. nr 31, poz. 153), dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 wynagrodzenie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym wynosi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy - 100 % tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Niniejsza sprawa dotyczy podatku akcyzowego, a wartość przedmiotu sporu stanowi kwotę 22.551 zł, zatem stawka w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, obliczana jest na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1, który w punkcie e) stanowi, że stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł do 50.000 zł – 2.400 zł. W pierwszej instancji strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik przystąpił do sprawy na etapie postępowania przed sądem drugiej instancji i sporządził skargę kasacyjną oraz wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zatem kwota wynagrodzenia określona na podstawie wyżej cytowanych przepisów § 3 ust. 2 pkt 1 i § 3 ust. 1 pkt 1 lit e) wyniosła 2.400 zł. Wynagrodzenie to podwyższone zostało o 23% podatku VAT, czyli o kwotę 552 zł. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 3 rozporządzenia, wynagrodzenie w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wyniosły zatem kwotę 2.952 zł. Jednocześnie dostrzec należy, że zwrot kosztów podróży oraz noclegów, których domagał się pełnomocnik nie mógł zostać uwzględniony. Na aprobatę zasługuje bowiem wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FZ 154/10, stanowisko, zgodnie z którym art. 250 ustawa p.p.s.a. stanowi generalną regułę, w myśl której wymienionym w tym unormowaniu pełnomocnikom, w tym doradcy podatkowemu, należy się wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. Unormowanie to nie zawiera postanowień dotyczących zasad orzekania w tej materii. Stąd też uzasadnione wydaje się sięgnięcie w tym zakresie do regulacji mających za przedmiot orzekanie o kosztach postępowania. Wniosek taki wspiera fakt, że wynagrodzenie fachowego pełnomocnika wchodzi w zakres kosztów postępowania - o czym przesądza art. 205 § 2 p.p.s.a. Zatem per analogiam taki sam status posiadać musi wydatek ponoszony przez Skarb Państwa w zastępstwie za stronę korzystającą z prawa pomocy (zob. postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FZ 154/10, z 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 2943/11, treść orzeczeń dostępna w CBOSA). W świetle powyższego punktem wyjścia dla ustalenia składników wynagrodzenia należnego doradcy podatkowemu pozostaje regulacja zawarta w art. 205 § 2 i § 4 ustawa p.p.s.a. Z przepisów tych wynika natomiast, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego doradcy podatkowego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie zaś z § 3 art. 205 ustawa p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.). W świetle unormowań ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91), stronie przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Oznacza to, że tylko w sytuacji, gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 ustawa p.p.s.a. możliwe jest wnioskowanie o zwrot kosztów podróży, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. postanowienia NSA: z 14 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1039/13 i powołane tam orzeczenia; z 6 lutego 2014 r., sygn. akt I GZ 15/14 oraz wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1079/06, treść orzeczeń dostępna w CBOSA). W tej sytuacji, skoro stawiennictwo pełnomocnika na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. nie było obowiązkowe, o czym został on pouczony w zawiadomieniu o terminie posiedzenia, nie było podstaw do zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów przejazdu jak również zwrotu kosztów noclegów. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 2 pkt 1 i § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e) rozporządzenia, przyznano wynagrodzenie orzekając, jak w sentencji postanowienia.