I SA/Ke 501/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. T. M. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, pomimo dwukrotnego awizowania (w dniach 18 i 26 września 2012 r.), nie zostało przez skarżącą podjęte. W związku z tym przesyłka została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 2 października 2012 r., na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a." W dniu 15 października 2012 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu T. M. wskazała, że przebywała u córki przez 2 miesiące ze względu na zły stan zdrowia. Pod koniec września była bardzo chora. W dniu 1 października 2012 r. zgłosiła się do szpitala w K. P. w miejscu zamieszkania córki. Wnioskodawczyni szczegółowo opisała rodzaj dolegliwości występujących u niej od dwóch tygodni, przedkładając jednocześnie kartę informacyjną z izby przyjęć Szpitala św. Jerzego w K.P.. Skarżąca podniosła, że w związku ze złym stanem zdrowia nie mogła wrócić do miejsca zamieszkania wraz z opiekunem (córką). Powrót stanowił także przeciwwskazanie lekarskie. Z tych względów skarżąca wróciła po terminie i nie mogła uiścić opłaty w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Stosownie zaś do art. 85 ustawy p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uregulowana w art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ustawy p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w uchybieniu terminu. Pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, nie dające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, Sąd stwierdził, że nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu. Nie wykazała bowiem, że w okresie od dnia 2 października 2012 r. do dnia 9 października 2012 r. zaistniały niezależne od strony skarżącej przyczyny, które stanowiłyby przeszkodę w dokonaniu czynności w terminie. Z przytoczonych przez skarżącą argumentów wynika, że przeszkodą która uniemożliwiła jej dotrzymanie terminu był wyjazd do córki do K. P. w związku ze złym stanem zdrowia, jednodniowa hospitalizacja i przeciwwskazania dla powrotu do miejsca zamieszkania. Zdaniem Sądu, należyta dbałość w prowadzeniu własnych spraw wymagała, aby przed wyjazdem do córki skarżąca podjęła odpowiednie działania, gwarantujące zabezpieczenie swoich interesów czy to przez powiadomienie sądu o zmianie adresu do doręczeń czy też przez upoważnienie innych osób do odbioru jej korespondencji. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy wyjazdy skarżącej do córki, co istotne mieszkającej w odległej miejscowości (w K. P.) nie były incydentalne i krótkotrwałe. Zainicjowanie wniesieniem skargi postępowania sądowego jest równoznaczne z tym, że sąd będzie kierował do stron pisma i zakreślał stosowne terminy do dokonania czynności procesowych, a strona winna się z tym liczyć i w odpowiedni sposób przygotować na wymianę korespondencji z sądem. Opisana wyżej zapobiegliwość umożliwiłaby skarżącej dochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, czy to przez upoważnione osoby, czy też przez nią samą mimo pobytu w odległej miejscowości. Dla wyeliminowania stanu swego rodzaju niepewności procesowej powodowanej brakiem reakcji wezwanej strony przepisy proceduralne przewidują instytucję fikcji doręczenia korespondencji kierowanej z sądu, z której prawidłowo skorzystano w omawianej sprawie. Wymaga ponadto wyjaśnienia, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie przemawiają za brakiem winy w uchybieniu terminowi kłopoty zdrowotne skarżącej. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, którą podziela Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę, choroba może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła obiektywnie i całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2010r. sygn. akt I OZ 839/10, Lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010r., sygn. akt I OZ 767/10, Lex nr 742025, wyrok WSA z dnia 29 października 2004r., sygn. akt III SA 2967/03, Lex nr 164436; wyrok NSA z dnia 19 września 2000r., sygn. akt I SA 1072/00, Lex nr 55307 i z dnia 1 marca 1999r. sygn. akt II SA 45/99, Lex 46785). Z wniosku o przywrócenie terminu natomiast nie wynika, że przed wyjazdem do córki skarżąca miała problemy zdrowotne tego rodzaju i że to one były przyczyną niemożności dokonania wskazanych wyżej aktów staranności, tj. powiadomienia sądu o zmianie adresu do doręczeń czy upoważnienia innych osób do odbioru jej korespondencji. Opisane przez skarżącą dolegliwości wystąpiły dopiero podczas pobytu u córki. Przy czym poza jednodniowym pobytem w szpitalu (w związku z nasileniem się dolegliwości), który miał miejsce jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu dla uiszczenia wpisu, skarżąca nie wykazała przeszkód uniemożliwiających podjęcie działań. Przeszkód tych nie potwierdzają również ujęte w Karcie informacyjnej (k. 19) zalecenia lekarskie, gdzie wskazano jedynie na potrzebę dalszego leczenia i diagnostyki w miejscu zamieszkania. Zdaniem Sądu w związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. Przy dołożeniu należytej staranności, T. M. była w stanie dopełnić swoich obowiązków i uzupełnić braki skargi w wymaganym terminie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia.