I SA/Ke 514/05

WyrokWSA w Kielcach2006-03-23

Skład orzekający: Maria Grabowska, Grażyna Jarmasz, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, wydana przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania, jest zgodna z prawem, jeśli opiera się na ustaleniach z nieukończonej kontroli podatkowej i dotyczy przybliżonej kwoty zobowiązania?
Ratio decidendi
Decyzja o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego wydana przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość jest zgodna z prawem, jeśli organ podatkowy stwierdzi uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania, a przybliżona kwota zobowiązania jest oparta na zebranym materiale dowodowym. Sąd administracyjny bada zgodność takiej decyzji z prawem, w tym prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organu.
Stan faktyczny
Skarżący S. Ż. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w VAT za okresy od stycznia do grudnia 2003 r. oraz odsetek za zwłokę. Organ podatkowy uznał, że istnieją podstawy do zabezpieczenia, wskazując na fikcyjne transakcje zakupu oleju napędowego, nieuregulowane zobowiązania podatkowe, spadające obroty firmy oraz zadłużenie kont firmowych i majątku. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 33 Ordynacji podatkowej oraz brak wystarczającego materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 514/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02.03.2006 r. sprawy ze skargi S. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, listopad, grudzień 2003r. oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania przed wydaniem decyzji określającej te należności oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania S. Ż. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego znak: [...] z dnia [...] w przedmiocie: 1/ zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, listopad, grudzień 2003 r. oraz kwoty odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji, 2/. określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego: za styczeń, luty, marzec, listopad, grudzień 2003 r. oraz kwoty odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień 16.09.2004r.- utrzymał w mocy przedmiotową decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że decyzją z dnia [...] znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił S. Ż. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, listopad, grudzień 2003 r. oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji i dokonał zabezpieczenia wykonania tego zobowiązania na należnościach za świadczone usługi i sprzedane towary od dziewięciu kontrahentów Podatnika. Od decyzji tej odwołał się S. Ż. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 33 § 2 i art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa procesowego poprzez niewypełnienie dyspozycji wynikających z art. 120, 121, 122, 123 § 1, 124, 126, 172, 180 § 1, 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a przywołując treść przepisów art. 33 § 1, art.33 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa podniósł, że z brzmienia powyższych przepisów wynika, iż zabezpieczenie w trybie art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej może być dokonane po wszczęciu postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, jeżeli w ich trakcie organ podatkowy stwierdzi, że istnieje uzasadniona obawa, co do wykonania przyszłego zobowiązania podatkowego. W ocenie organu, zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał wydanie decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego. Podniósł, że w trakcie nie zakończonej jeszcze kontroli podatkowej działalności gospodarczej S. Ż. stwierdzono, że pomniejszał podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT dokumentujących fikcyjne transakcje zakupu oleju napędowego od fikcyjnych firm: A. PPUH w P. na kwotę netto [...] zł, podatek VAT [...] zł., B. Sp. z.o.o. w K. na kwotę netto [...]zł, podatek VAT [...] zł. W toku kontroli ustalono nadto, że w 2003 r. Podatnik pomniejszał podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT dokumentujących zakupy, których nie można zaliczyć zgodnie z ustawą o podatku dochodowym do kosztów uzyskania przychodów na łączną kwotę [...] zł. Dodatkowo wykazano, że S. Ż. nie reguluje swoich zobowiązań podatkowych co potwierdzają podejmowane stale od października 2001 r. przez organ podatkowy czynności egzekucyjne. Z analizy składanych za miesiące I - VII 2004 r. deklaracji podatkowych VAT - 7 wynika, że obroty osiągnięte przez Podatnika zmalały 2-3 krotnie w porównaniu do analogicznych okresów 2002 i 2003 r. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 15. 09. 2004 r. wynika, że konta związane z prowadzoną działalnością są poważnie zadłużone, a majątek wykorzystywany w firmie stanowi zabezpieczenie kredytów bankowych lub nie stanowi własności skarżącego. Ponadto kontrola wykazała, iż Podatnik posiada zadłużenie w ZUS i u dostawców. W związku z powyższym wydanie decyzji o zabezpieczeniu przyszłego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług na wierzytelnościach Podatnika było, w ocenie organu, uzasadnione i zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ wskazał nadto, że w sytuacji gdy nie została jeszcze wydana decyzja w sprawie określenia podatku od towarów i usług, organ podatkowy dokonuje określenia kwoty tego zobowiązania na podstawie zgromadzonych dowodów. W przedmiotowej sprawie, w trakcie nie zakończonej jeszcze kontroli podatkowej ustalono, że skarżący pomniejszał podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT dokumentujących fikcyjne transakcje zakupu oleju napędowego na łączną kwotę [...] zł. Wskazano, że w przypadku uregulowania zabezpieczonej kwoty przez jednego bądź kilku dłużników zajętej wierzytelności nastąpi bezzwłocznie uchylenie pozostałych zajęć zabezpieczających, a w konsekwencji nie nastąpi zajęcie należności w powielonej kwocie. Podkreślono, że wyjaśnienia i wnioski zawarte w piśmie skarżącego z dnia 06. 01. 2005 r. złożone w trybie art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem argumenty te mogą być podniesione w postępowaniu dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego za miesiące: styczeń, luty, marzec, listopad, grudzień 2003 r. Przedmiotowa decyzja dotyczy zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku Podatnika. W ocenie organu spełnione zostały przesłanki, o których mowa w przepisie art. 33 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, a zatem wydanie zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie. Na powyższą decyzję S. Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 33 § 2 i art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej oraz - przepisów prawa procesowego poprzez niewypełnienie dyspozycji wynikających z art. 120, 121, 122, 123 § 1, 124, 126, 172, 180 § 1, 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organy podatkowe nie zgromadziły materiału dowodowego świadczącego o istnieniu zaległości, wydały decyzje pozostające w sprzeczności ze stanem faktycznym oraz przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów. Kwestionuje również przedmiot oraz sposób zabezpieczenia, twierdząc, że łączna kwota zajętych wierzytelności wielokrotnie przekracza łączną kwotę przybliżonego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd na podstawie art. 111§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) połączył do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. I SA/Ke 514/05 i o sygn. akt I SA/Ke 515/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art.145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie nie zasługuje, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do przepisu art. 33 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 1997r Nr 137, poz. 926 z póź. zm.), zwanej dalej Ord. pod.- zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 33 § 2 ikt l i pkt 2 Ord. pod. - zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § l tego przepisu można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Należy podkreślić, że ocena czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego w konkretnym przypadku należy do organu podatkowego, przy czym uznanie administracyjne winno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 33 § 4 Ord. pod. w decyzji o zabezpieczeniu organ podatkowy określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że decyzje o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych winny być szczegółowo uzasadnione, zwłaszcza w zakresie przedstawienia wyliczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego. Obowiązek określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nałożony na organy w /w przepisie powinien zostać zrealizowany w taki sposób, by fakt ziszczenia się przesłanki zwartej w art. 33 § 1 Ord. pod. oraz wyliczenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego mógł podlegać kontroli sądowej. Obowiązkiem organów podatkowych wynikającym z powołanych regulacji prawnych jest również wskazanie w uzasadnieniu decyzji , że przybliżona kwota zobowiązania w takiej wysokości jak określiły ją organy podatkowe znajduje oparcie w konkretnym materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy jak również przedstawiać wyliczenie tej kwoty. Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż zarzuty skargi są bezzasadne, a Sąd aprobuje ustalony przez organy stan faktyczny oraz argumentację prawną. W trakcie nie zakończonej kontroli podatkowej działalności gospodarczej S. Ż. stwierdzono, że pomniejszał podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT 30 dokumentujących fikcyjne transakcje zakupu oleju napędowego od firm: 1/ A. PPUH w P. - faktura nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...] na łączną kwotę netto [...]zł, podatek VAT [...]zł., 2/ B. Sp. z o.o. w K. - faktura nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...] na łączną kwotę netto [...]zł, podatek VAT [...]zł. Materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania wykazał również, że firma A. w miesiącu listopadzie i grudniu 2003 r. nie wykazała w ewidencji VAT jak i deklaracji VAT-7 żadnych transakcji sprzedaży. Tym samym nie odprowadziła należnego podatku. W miesiącu listopadzie 2003 r. nie dokonała także żadnych zakupów paliwa. Pierwszy zakup paliwa przez w/w spółkę nastąpił w grudniu 2003r. od podmiotu nieistniejącego. Okoliczność powyższą potwierdza pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. znak [...] z dnia 18 czerwca 2004r. ( karta 2 akt postępowania). Z kolei z treści pisma z dnia 6 września 2004r. znak [...] Dyrektora UKS w K. ( k. 1 akt postępowania) wynika, że spółka B. w trakcie kontroli skarbowej wszczętej na wniosek Prokuratury Okręgowej w K. nie przedstawiła żadnej dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością. Spółka ta nie posiadała żadnego taboru do transportu paliwa, a osoby reprezentujące spółkę nie posiadały wiedzy w zakresie prowadzonej działalności. Jak wynika z kolei z protokółu kontroli przeprowadzonej w dniu 15.09.2004 r., konta S. Ż. związane z prowadzoną działalnością są zadłużone, a majątek wykorzystywany w firmie stanowi zabezpieczenie kredytów bankowych lub nie stanowi własności skarżącego. Podatnik posiada także zadłużenie w ZUS i u dostawców. Nadto skarżący nie reguluje swoich zobowiązań podatkowych, co potwierdzają czynności egzekucyjne podejmowane przez organ podatkowy począwszy od października 2001r.( por. zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot w wyniku postępowań egzekucyjnych - k. 6 akt postępowania). Należy uznać za prawidłowe ustalenia organu iż analiza składanych za I-VII 2004r. deklaracji podatkowych VAT 7 daje podstawy do stwierdzenia, że obroty osiągane przez skarżącego zmalały w porównaniu do analogicznych okresów 2002 i 2003.r. W świetle powyższych okoliczności, zarzut skarżącego w zakresie braku materiału dowodowego do wydania przedmiotowej decyzji jest oczywiście bezzasadny. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy, został przez organy wnikliwie rozpatrzony, a strona skarżąca miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania. W konsekwencji powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Wbrew stanowisku skarżącego, zaskarżona decyzja zawiera podstawę prawną stosownie do wymogów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a jej uzasadnienie znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Zarzut skarżącego o powieleniu kwoty określonego zobowiązania poprzez zajęcie wierzytelności w kwocie odpowiadającej zaległości wraz z odsetkami od dziewięciu dłużników jest bezzasadny. Za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, iż w przypadku uregulowania zabezpieczonej kwoty przez jednego bądź kilku dłużników zajętej wierzytelności pozostałe zajęcia podlegać będą uchyleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie /Dz. U. Nr 187, poz. 1926/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło