I SA/Ke 558/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi O. L. i .L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. postanawia: 1. zwolnić O. L. od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek O. L. o ustanowienie doradcy podatkowego. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2991 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...]. solidarnie wraz z A. L. – O. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Uzasadniając wniosek wskazała, że nie zna się na sprawach podatkowych prowadzonych przez Sąd, jedyne co wie to, że sprawy te dotyczą czasów kiedy jej ojciec prowadził działalność gospodarczą, miał jakieś problemy z Urzędem Skarbowym. Z tego co wyliczyła to Sąd wzywa ją łącznie do zapłaty kwoty 40 tys. Nie jest w stanie zapłacić takiej kwoty, obecnie uczy się, utrzymuje się z renty przyznanej po śmierci ojca w kwocie 1377 zł miesięcznie. Z informacji jakie posiada po ojcu nie został żaden majątek, a jedynie długi. Dodatkowo wskazała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym i posiada majątek w postaci garażu o pow. 21,4m². Stosownie do art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu; lub w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek O. L., która wnosi jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika należało w pierwszej kolejności rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. całkowitego przyznania prawa pomocy. W tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie, w jakim domaga się skarżąca na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem wprawdzie skarżąca uczy się to jednak otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 1377 zł, otrzymuje również pomoc finansową od matki (oświadczenie matki z dnia 23 grudnia 2014 r. złożone w sprawie sygn. akt I SA/Ke 561/14) ponadto pomimo, że nie jest właścicielką mieszkania ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe – zamieszkuje w 140 metrowym mieszkaniu w centrum K. przy ul. P. 16B/27 należącym do jej matki (oświadczenie matki z dnia 23 grudnia 2014 r. złożone w sprawie sygn. akt I SA/Ke 561/14). Skarżąca nie wykazała również żadnych zobowiązań kredytowych, zadłużeń oraz zaległości w jakichkolwiek opłatach. Ponadto nie wskazała, aby korzystała z pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz etap postępowania sądowoadministracyjnego uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sytuacji bowiem, gdy wykazana przez skarżącą sytuacja materialna uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, orzekający zobligowany jest do wyboru jakiego zakresu będzie dotyczyć przyznane prawo pomocy. Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanej pomocy O. L. wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje uiszczenie kosztów sądowych w postaci wniesienie wpisu. Zdaniem orzekającego dla realizacji prawa skarżącej do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, którego udział na tym etapie postępowania, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Jak wskazano wyżej udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącej, która uzyskując dochód ze świadczenia rentowego oraz pomoc finansową od matki nie wykazuje problemów w dokonywaniu bieżących opłat czy w ponoszeniu kosztów własnego utrzymania. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowo-administracyjnego potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek O. L. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie niniejszej orzekający rozważył informacje o stanie majątkowym, rodzinnym i finansowym wnioskodawczyni zawarte na urzędowych formularzach PPF złożonych w dniu 3 grudnia 2014 r. oraz 23 grudnia 2014 r. w sprawach o sygn. I SA/Ke 552/14, I SA/Ke 561/14 i I SA/Ke 563/14. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a , orzeczono jak w sentencji postanowienia.