I SA/Ke 567/15

Dnia 14 grudnia 2015 roku POSTANOWIENIE Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. – P.Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. – P. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia T. – P. Sp. z o.o. w K.złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie posiada środków wolnych, umożliwiających uiszczenie opłaty od złożonej skargi. Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 50.000,00 zł, nie wykazała środków trwałych, wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu w kwocie 40.000,00 zł. Nie wykazała środków na rachunku bankowym. Ponadto Spółka wskazała, że jej dochody w skali miesiąca pokrywają się z wydatkami. Wskazała obrót na dzień 31 października 2015 r. w kwocie 650.000,00 zł, a wydatki na kwotę 700,000,00 zł - za ten sam okres. Zdaniem referendarza sądowego, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego strony ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez skarżącą Spółkę żądania. W ocenie orzekającego, sytuacja finansowa Spółki nie uzasadnia zwolnienia jej od kosztów sądowych. Po pierwsze należy wziąć pod uwagę wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych: 50.000,00 zł oraz wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu: 40.000,00zł. Ponadto obrót na dzień 31 października 2015 r. Spółka określiła na kwotę 650.000,00 zł przy kosztach uzyskania przychodów w kwocie 700.000,00 zł. Zdaniem orzekającego, kwota obrotu prowadzonej działalności gospodarczej oraz wysokość ponoszonych kosztów, nie pozwalają dać wiary, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę skalę na jaką Spółka prowadzi działalność gospodarczą nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych pozostaje poza zasięgiem jej możliwości finansowych lub wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. Przy czym na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty te stanowią wpis od skargi i wynosi on kwotę 100 zł. Kwota ta stanowi zaledwie ułamek procenta zarówno obrotu Spółki jak i ponoszonych przez nią kosztów w ramach prowadzonej działalności. Uwzględniając powołane wyżej okoliczności negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego, bowiem możliwość zwolnienia od kosztów sądowych dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że ponoszenie kosztów sądowych nie wiąże się z dodatkowym, comiesięcznym obciążeniem finansowym, obowiązek ten zwykle sprowadza się do jednorazowego uiszczenia opłat sądowych, takich jak wpis od skargi, ewentualnie – w zależności od rozstrzygnięcia wyroku – opłata kancelaryjna (100 zł) i wpis od skargi kasacyjnej (równowartość połowy wpisu od skargi). Stosownie natomiast do postanowień art. 200 ustawy p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia wniesionej skargi przez sąd pierwszej instancji stronie skarżącej przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw. W tym stanie rzeczy uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.