I SA/Ke 570/17
PostanowienieWSA w Kielcach2018-08-16
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, bez wskazania nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, obliguje sąd do ponownej oceny sytuacji materialnej strony?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, bez wskazania nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, nie obliguje referendarza sądowego do ponownej oceny sytuacji materialnej strony. Sąd może uchylić lub zmienić postanowienie niekończące postępowania, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 PPSA. W przypadku braku nowych, znaczących okoliczności, skorzystanie z tego przepisu nie jest możliwe.Stan faktyczny
Skarżący J. Ż. i K. Ż. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotyczącej określenia straty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wniosek został oddalony, następnie częściowo uwzględniony przez WSA w Kielcach postanowieniem z 8 lutego 2018 r., które zwolniło stronę od wpisu powyżej 1000 zł. Po oddaleniu skargi wyrokiem z 16 maja 2018 r. i wniesieniu skargi kasacyjnej, skarżący ponownie złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nie wskazując nowych okoliczności uzasadniających zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Ke 570/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 sierpnia 2018 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż. i K.Ż. z dnia 6 sierpnia 2018 r. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.Ż. i K. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [..] 2017 r., nr [...] w sprawie określenia wysokości poniesionej straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
I SA/Ke 570/17
UZASADNIENIE
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie
2.000 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [..] 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości poniesionej straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., J.Ż. i K. Ż. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyli, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi, który łącznie w trzech sprawach wynosi 3.000 zł. Wskazali, że prowadzą z odrębne gospodarstwa domowe z uwagi, że pozostają w faktycznej separacji bez orzeczenia sądowego. Jako miesięczne dochody skarżąca wykazała dochód z tytułu wykonywanej pracy oraz świadczenie ZUS w łącznej kwocie [...] zł, skarżący wykazał dochód z pracy w kwocie [...] zł oraz rentę inwalidzką w kwocie [...] zł. Jako posiadany majątek wykazali mieszkanie wielkości ok. 44m² wartości [...] zł. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki wskazał kredyt hipoteczny [...]zł (zakup mieszkania), stałe wydatki określili na kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Oświadczyli, że pomoc prawna doradców podatkowych świadczona jest non profit.
Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 27 grudnia 2017 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że wnioskodawcy mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponadto wykazali, że uzyskują stałe miesięczne dochody w kwocie [...]zł netto, nie mają problemów w regulowaniu miesięcznych wydatków.
W wyniku rozpoznania sprzeciwu skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r. zmienił postanowienie Starszego referendarza sądowego w ten sposób, że zwolnił stronę skarżącą od wpisu od skargi w kwocie powyżej 1000 zł.
Wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. Ż. i K.Ż..
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku, a w dniu 7 sierpnia 2018 r. ponownie złożyli formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec złożenia przez skarżących, drugiego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, należało go zakwalifikować, jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia. Możliwość taką stwarza art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a", zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje referendarza sądowego do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą referendarza jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl).
W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. W orzecznictwie wskazuje się, że badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 p.p.s.a. referendarz sądowy jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści niż uprzednio wydane.
W rozpoznawanej sprawie w oparciu o podane informacje i dostępne dokumenty referendarz sądowy uznał, skarżący nie wskazali żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia 8 lutego 2018 r.
Wnioskodawcy sami podkreślili, że stan faktyczny dotyczący ich sytuacji materialnej nie uległ zmianie w stosunku do okoliczności stanowiących podstawę do wydania orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 lutego 2018 r. Z dokonanej przez referendarza sądowego analizy złożonych formularzy wynika, że sytuacja rodzinna, dochody, majątek nieruchomy i ruchomy wykazane we wniosku o prawo pomocy z sierpnia 2018 r. są takie same jak podane we wniosku z listopada 2017 r. z wyjątkiem dochodu K. Ż., który wzrósł z [...] zł do kwoty [...] zł netto miesięcznie.
Należy przypomnieć, że w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia dnia 8 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z podkreślił, że jeżeli ewentualne pozostałe koszty sądowe pojawią się w sprawie sygn. akt I SA/Ke 570/17, to będą rozłożone w czasie, stąd wnioskodawcy mają możliwość odpowiednio wcześnie się do nich przygotować, będą w stanie ponieść je samodzielnie i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej.
Uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego w rozpoznawanej sprawie 1000 zł nie przekracza możliwości finansowych wnioskodawców, gdyż w dniu 1 marca 2018 r. J. Ż. zapłacił kwotę 1500 zł tytułem wpisów sądowych od 3 skarg.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło