I SA/Ke 587/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant asystent sędziego Emilia Kundera, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008r. sprawy ze skargi P.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia[...] . nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia {...} nr Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie przez P.J. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] oznaczonej numerem [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od dochodu z odpłatnego zbycia w 2007r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 30 e ust.1 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.) - Naczelnik Urzędu Skarbowego wyżej wymienionym postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie określenia P.J. zobowiązania w podatku dochodowym od dochodu z odpłatnego zbycia w 2007r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Rozstrzygnięcie to zostało wysłane na adres domowy podatnika 28 czerwca 2007r. Powołując się na treść przepisów art. 148 § 1, 149, 150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /T.j. Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz. 60 ze zm./ organ wskazał, że w związku z nieobecnością adresata w dniu [...], zawiadomienie o przesyłce umieszczono w jego skrzynce pocztowej, a przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej. Ponadto podniesiono, że zgodnie z art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej powtórne zawiadomienie strony w sytuacji niepodjęcia pisma przez nią w terminie 7 dni nastąpiło dnia [...], czego dowodem są adnotacje na kopercie i potwierdzeniu odbioru. W związku z powyższym w oparciu o zapis art. 150 § 2 zdanie drugie Ordynacji podatkowej stwierdzono, że doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu pozostawienia przesyłki na poczcie. W niniejszej sprawie termin ten przypadał na [...]. Zdaniem organu za datę doręczenia należało więc przyjąć dzień [...] jako prawnie skuteczny moment doręczenia pisma. W oparciu o powyższe ustalenia oraz wskazany w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ uznał, że termin wniesienia zażalenia minął [...]. Strona natomiast wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie [...], a więc 13 dni po upływie terminu do wniesienia tego środka, zaś powtórne wysłanie postanowienia przez organ I instancji dokonane [...] miało jedynie charakter informacyjny. 2. Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P.J. zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenia niezgodne ze stanem faktycznym. Ponadto wniósł on o uznanie zażalenia złożonego [...] na postanowienie z [...] za wniesione z zachowaniem terminu określonego w w/w przepisie oraz o rozstrzygnięcie sprawy w zakresie określenia zobowiązania podatkowego. Jednocześnie, w razie uznania, że zażalenie nie zostało wniesione z uchybieniem terminu, wniósł o przywrócenie przedmiotowego terminu zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podstaw zaskarżenia wskazano, że składając w dniu 9 sierpnia 2007r. zażalenie na postanowienie z [...] doręczone skarżącemu [...] - strona nie miała świadomości, iż rozstrzygniecie to miało charakter jedynie informacyjny. O powyższym fakcie skarżący nie został przez organ poinformowany, zaś o tym, że złożył zażalenie po terminie oraz o fakcie pozostawienia w jego skrzynce pocztowej awiza przesyłki i nieodebrania jej w zakreślonym terminie do dnia [...] , dowiedział się dopiero z doręczonego [...] - postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Wskazując na powyższe skarżący podniósł, że co prawda w lipcu 2007r. nie przebywał w miejscu zameldowania, jednak gdyby zawiadomienie o przesyłce pozostawiono w skrzynce pocztowej, natychmiast zostałby o tym poinformowany przez rodziców, przebywających pod tym samym adresem zameldowania co on (S., ul. R. ). Według skarżącego postępowanie organu polegające na ponownym wysłaniu mu postanowienia z [...] – pomimo uznania, iż zostało ono skutecznie doręczone [...] – miało na celu pozbawienie go możliwości jego zaskarżenia ewentualnie złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie żadnego terminu nie zaniedbał, złożył bowiem zażalenie w ciągu 3 dni od dnia doręczenia mu postanowienia zgodnie z dyspozycją określoną w art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto stwierdził, że w lipcu 2007r. w jego skrzynce pocztowej awiza nie było, zaś gdyby miał świadomość, że złożył zażalenie z uchybieniem terminu, zwróciłby się z prośbą o jego przywrócenie. Dlatego też z ostrożności procesowej, na podstawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, wniósł o przywrócenie uchybionego terminu, wskazując na brak winy w jego uchybieniu. 3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości stanowisko oraz argumentację prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że sformułowany w skardze podatnika wniosek o przywrócenie zaniedbanego terminu będzie rozpatrzony zgodnie z właściwością przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 4. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych kryteriów, należy stwierdzić, że nie narusza ono prawa. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości doręczenia przez organ skarżącemu odpisu postanowienia z dnia [...] oraz stwierdzenia, bądź nie, uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Przepis art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 , poz. 60) na który powołuje się organ, stanowi, że w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 Ordynacji – w przypadku doręczenia przez pocztę – poczta przechowuje pismo w swojej placówce przez okres 14 dni, przy czym zgodnie z § 2 tego przepisu zawiadomienie o tym fakcie umieszcza się w m. in. w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem powyższego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Ponadto zgodnie z art. 150 § 1a Ordynacji adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie nie podjęcia pisma w terminie 7 dni. Powyższy przepis ustanawia tzw. doręczenie zastępcze oparte na przyjęciu fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone mu ostatniego dnia tego terminu. W przedmiotowej sprawie jak wynika ze złożonej do akt koperty nadawczej, która jest istotnym w sprawie dowodem, a w której znajdował się odpis postanowienia z [...] – przesyłka ta ze względu na fakt nieodebrania jej [...] przez skarżącego oraz przez innego dorosłego domownika zamieszkałego z nim - została pozostawiona w urzędzie pocztowym w S. na okres 14 dni. Zawiadomienie o tym pozostawiono w skrzynce pocztowej skarżącego. Ponadto na kopercie tej widnieją stemple pocztowe potwierdzające dwukrotne awizowanie przesyłki w dniach [...] oraz [...] oraz stempel z datą [...] dotyczący niepodjęcia pisma w zakreślonym terminie i jego zwrotu do Urzędu Skarbowego w S. Faktów tych skarżący skutecznie nie obalił stwierdzając tylko, że sam w mieszkaniu w lipcu 2007 roku nie przebywał, ale byli jego Rodzice. W ocenie Sądu ze względu na powyższe należy uznać, że doręczenie zastępcze przesyłki zawierające skierowane do P. J. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odbyło się prawidłowo. Należy jeszcze raz zaznaczyć, że ustalenia te przeczą twierdzeniom skarżącego, zarówno, co do faktu braku w jego skrzynce pocztowej w lipcu 2007r. awiza, jak i co do tego, że pod adresem pod którym był zameldowany przebywali jego rodzice, którzy odebraliby przesyłkę. Skoro zaś za prawidłowo dokonane należy uznać doręczenie zastępcze przesyłki z upływem 14 dni od chwili zawiadomienia skarżącego o miejscu jej przechowywania, to stąd uprawniony jest wniosek, że skarżący wnosząc [...] zażalenie uchybił terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia. W tym miejscu należy stwierdzić, że doręczenie należy uznać za dokonane w dniu [...] , a nie jak to stwierdza organ [...] , gdyż w myśl art. 150 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa 14 dniowy okres przechowywania w placówce pocztowej należy liczyć od dnia następującego po pierwszym zawiadomieniu o pozostawieniu pisma tzw. pierwszym awizowaniu, które miało miejsce [...] , a więc od [...]. Zatem ostatnim dniem – czternastym - z upływem którego doręczenie uważa się za dokonane jest dzień [...]. Wadliwe obliczenie tego terminu nie miało wpływu na wynik sprawy. Wobec tego termin do wniesienia zażalenie na postanowienie upływał [...]. Z tego więc wynika, że skarżący wnosząc [...] zażalenie, uchybił temu terminowi. Należy bowiem wskazać, że w przypadku zastępczego doręczenia orzeczenia termin do wniesienia środka zaskarżenia liczy się zawsze od dnia następującego po dniu uznania przesyłki za doręczoną. Nie może tego zmienić, jak w tym przypadku, fakt późniejszego faktycznego, kolejnego doręczenia stronie odpisu postanowienia. Doręczenie, jako moment istotny do rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia np. środka zaskarżenia może być tylko jedno i takim jest pierwsze skuteczne doręczenie, choćby zastępcze. Nie można więc rozważać skutków kolejnego doręczenia w dniu [...], jako że doręczenia nie można dokonywać wielokrotnie. Jak to już wyżej stwierdzono liczy się pierwsze skuteczne doręczenie, jako że przepisy prawa procesowego, zawarte w ustawie Ordynacja podatkowa, jak chodzi o postępowanie podatkowe / w innych procedurach uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, Kodeksie postępowania cywilnego - także/ wykluczają możliwość istnienia dwu różnych dat doręczenia z przyczyn oczywistych. Data ta może być tylko jedna i jeden jest okres do wniesienia środka zaskarżenia liczony od daty doręczenia. Tak więc pierwsze skuteczne doręczenie niweczy skutki prawne ewentualnych następnych doręczeń. Ustalenie daty doręczenia nie może być przez organ podatkowy, ani też przez Sąd, traktowane dowolnie. Fakt ten, w sposób, można by powiedzieć matematyczny, przesądza, czy odwołanie zostało wniesione w terminie przewidzianym przez przepis prawa, czy też nie. I tylko do tej kwestii ogranicza się rozstrzygnięcie organu odwoławczego stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Inną zaś zupełnie kwestią jest to, że poprzez dokonywanie doręczenia po raz drugi, w celach informacyjnych, lecz bez zaznaczenia, że doręcza się odpis, kserokopię orzeczenia już doręczonego strona zostaje wprowadzona w błąd. Bez swojej winy pozostaje w mylnym przekonaniu, co do faktycznej daty doręczenia. Jednakże okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czy zażalenia, natomiast może być przesłanką dającą podstawę do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Tak więc zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdzające na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa, że zażalenie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem 7 dniowego terminu przewidzianego w art. 236 § 2 pkt 1 tej ustawy, nie narusza prawa. Na marginesie należy zauważyć, że Sąd nie może zgodnie z żądaniem podatnika orzec o przywróceniu mu uchybionego terminu do wniesienia zażalenia, jak i wydać rozstrzygnięcia w zakresie określenia zobowiązania podatkowego, gdyż co się tyczy pierwszej sprawy, to zgodnie z art. 163 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, należy ona do właściwości organu podatkowego, zaś jeżeli chodzi o określenie zobowiązania podatkowego, to sprawa ta nie była przedmiotem niniejszego postępowania. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając na podstawie art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.