I SA/Ke 597/05

WyrokWSA w Kielcach2006-02-22

Skład orzekający: Maria Grabowska, Ewa Rojek, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych, mimo trudnej sytuacji materialnej podatnika, jest zgodna z prawem, jeśli trudna sytuacja nie wynika z nadzwyczajnych wypadków losowych?
Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją wyjątkową, a przesłanki takie jak ważny interes podatnika lub interes publiczny nie obligują organu do umorzenia, ze względu na uznaniowy charakter przepisu. Trudna sytuacja materialna podatnika może stanowić podstawę do umorzenia, jednak musi być ona spowodowana nadzwyczajnymi wypadkami losowymi, a nie typowymi zjawiskami gospodarczymi. Organy prawidłowo oceniły, że okoliczności przedstawione przez podatnika nie spełniają kryteriów nadzwyczajności.
Stan faktyczny
A. C. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za lata 2000-2002, podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2003-2004 oraz podatku VAT za okres od grudnia 2001 r. do sierpnia 2004 r. Jako przyczyny wniosku podał konieczność spłaty kredytu bankowego, nieregularne należności od kontrahentów, posiadanie na utrzymaniu czworga dzieci i niepracującej żony, a w chwili składania wniosku brak pracy i źródła utrzymania. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na uznaniowy charakter przepisu art. 67 Ordynacji podatkowej oraz brak wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności losowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi A. C.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 597/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: ref.staż. Emilia Kundera, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22.02.2006 r. sprawy ze skarg A. C. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2000-2002 oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2003 -2004 z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku VAT za okres od grudnia 2001r. do sierpnia 2004 r. skargi oddala I SA/Ke 597/05 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 7 lutego 2005r. A. C. wniósł o umorzenie zaległości podatkowych za lata 2000 - 2004. W uzasadnieniu wniosku podał, że w zaległości podatkowe popadł wskutek konieczności spłaty zaciągniętego w banku kredytu oraz nieregularnie otrzymywanych należności od swoich kontrahentów. Nadto wskazał, że w latach tych miał na utrzymaniu 4-ro dzieci i niepracującą żonę. W chwili składania wniosku nie pracował a jego rodzina pozostawała bez źródła utrzymania. Zaskarżonymi decyzjami z dnia: - [...] [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2000-2002 w kwocie [...] zł o odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2003-2004 w łącznej kwocie [...] zł, - [...] [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] [...] w sprawie odmowy umorzenia podatku VAT za okres od grudnia 2001 do sierpnia 2004 w kwocie [...] zł oraz odsetek na zwłokę. W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny. Art. 67 Ordynacji podatkowej będący podstawą rozstrzygnięcia stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę mogą być umorzone w całości lub części. Jedynie wystąpienie tych przesłanek powoduje, że przepis ten będzie miał zastosowanie. Należy także mieć na względzie, że nawet wystąpienie przesłanek o jakich mowa w tym przepisie nie obliguje organu do umorzenia zaległości podatkowych czy odsetek wobec konstrukcji uznaniowości zastosowanej w tym przepisie. Organy ustaliły, że podatnik wraz z trojgiem dzieci zamieszkuje w domu jego teściów. Aktualnie ani on ani żona nie pracują. Źródłem ich utrzymania jest dzierżawa samochodu ciężarowego w kwocie [...]zł miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje troje dzieci. Dwoje z nich pracuje, najmłodszy w wieku 20 lat uczy się. Do zaległości w podatku VAT podatnik przyczynił się sam poprzez nieprzestrzeganie ustawy o VAT wobec nie wpłacania podatku wykazywanego w deklaracjach VAT-7. Zaległość ta była przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego, które jednak wobec posiadania innych nieobjętych restrukturyzacją, zaległości umorzono. Jeśli chodzi o zaległość z tytułu podatku dochodowego organy wskazały, że powstanie zaległości nie było spowodowane żadnymi nadzwyczajnymi okolicznościami losowymi. Aktualny brak dochodu nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości wobec faktu, że funkcją budżety Państwa jest gromadzenie środków na finansowanie wydatków publicznych nie zaś kredytowanie podatników poprzez udzielanie ulg w spłacie zaległości podatkowych. W złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargach A. C. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzucając In naruszenie art. 67 § 1 i art. 122 i 124 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że organ podatkowy nie uwzględnił jego ciężkiej sytuacji materialnej która może być samodzielną przesłanką umorzenia zaległości podatkowej. Powołał się w tym zakresie na orzeczenie NSA z dnia 25.VI.2003r. III SA 3118/01. Wskazał też na błędną interpretację pojęcia ważnego interesu podatnika. Zdaniem skarżącego ważny interes występuje wówczas gdy nie można płacić zobowiązań z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych. Powołał się przy tym na orzeczenie NSA SA/Sz 2548/00.Nadto wskazał, że nie jedną z przyczyn nieregulowania należności podatkowych było powierzenie prowadzenia swoich spraw pełnomocnikowi. W odpowiedzi na skargi Dyrektor izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie. Podkreślił, że cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został wzięty pod uwagę i wnikliwie rozpatrzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi nie są zasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U.Nr. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie taką decyzję, która narusza prawo w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Umorzenie zaległości podatkowych o którym mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków. Oznacza to , że zastosowanie tej instytucji musi być poprzedzone wszechstronnym rozważeniem zaistnienie bądź nie przesłanek ustawowych. Jak słusznie wskazał organ w motywach zaskarżonych decyzji, nawet wystąpienie przesłanek o których mowa w art. 67 § 1 OP nie implikuje organu do umorzenia zaległości wobec uznaniowości tychże decyzji. Ustawodawca posłużył się pojęciami nieokreślonymi jak ważny interes podatnika czy ważny interes publiczny. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria na podstawie których organy orzekają o umorzeniu lub nie zaległości podatkowej. Doktryna wypracowała pogląd, że przez ważny interes należy rozumie nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Należy zgodzić się z poglądem skarżącego, że trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika o jakim mowa w art. 67 OP. Należy jednak pamiętać, że trudna sytuacja życiowa musi być spowodowana nadzwyczajnymi wypadkami losowymi. Tak więc w żadnym wypadku nie może być mowy o automatyzmie, który trudną sytuacje materialną przekładałby zawsze na zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku. Organy skarbowe ustaliły sytuację życiową skarżącego na datę wydawania decyzji a ustaleń tych skarżący nie podważa. Organy wyczerpująco ustaliły przebieg zdarzeń gospodarczych w kontekście obowiązku podatkowego. Wskazały, że każdy rozpoczynający działalność na własny rachunek musi brać pod uwagę wystąpienie niekorzystnych dla niego zjawisk jak choćby nieterminowe płacenie należności, czy konieczność spłaty zaciągniętych kredytów. Zjawiska takie w obrocie gospodarczym są częste i nie można zakwalifikować ich jako zdarzeń nadzwyczajnych. Organy podkreśliły, że to aktualna sytuacja podatnika jest przesłanką decydującą o zastosowaniu lub nie art. 67 § 1 OP choć nie można wyrwać jej z kontekstu wcześniejszych zdarzeń gospodarczych. Skoro zatem przy wydaniu decyzji organy wzięły pod uwagę trudną sytuację życiową skarżącego to zarzut naruszenia art.122 OP nie jest zasadny. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art.124 OP albowiem w obszernych uzasadnieniach decyzji organy wskazywały fakty, które brały pod uwagę a które wynikały z informacji dostarczanych przez samego podatnika(protokół o stanie majątkowym) oraz wyczerpująco wskazywały aspekty prawne mające zastosowanie w tym wypadku. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.Nr.153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do orzekania w sprawie wynika z rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 13.VIII.2004r. (Dz.U.Nr. 187 poz. 1926).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło