I SA/Ke 6/18

WyrokWSA w Kielcach2018-05-24

Skład orzekający: Artur Adamiec, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn, uznając, że nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, w sytuacji gdy podatnik podawał sprzeczne dane dotyczące swojej sytuacji materialnej i finansowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i odmówiły umorzenia zaległości podatkowej. Podatnik sam doprowadził do powstania zaległości poprzez zaniedbania, a przedstawione przez niego dane dotyczące sytuacji materialnej były niespójne i wykluczające się. Brak było zdarzeń losowych uniemożliwiających zapłatę podatku, a sytuacja finansowa podatnika, uwzględniając wsparcie rodziców, zatrudnienie i otrzymany bon na zasiedlenie, pozwalała na uregulowanie zobowiązania. Podatnik nie współpracował należycie z organami, wprowadzając je w błąd, co naruszało interes publiczny.
Stan faktyczny
Podatnik M.Ł. zwrócił się o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn, wskazując na trudną sytuację materialną i życiową, brak pracy, niepełnosprawność oraz korzystanie z pomocy rodziców. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że podatnik sam doprowadził do powstania zaległości poprzez nieterminowe złożenie zeznania podatkowego, a jego sytuacja materialna jest stabilna, co potwierdzają m.in. posiadanie mieszkania, zatrudnienie i otrzymanie bonu na zasiedlenie. Podatnik zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i KPA, twierdząc, że organy działały arbitralnie i nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę. 1.Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez organ tok postępowania. 1.1. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r., nr: [...]w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn w wysokości 1.893 zł. 1.2. Organ podał, że M.Ł. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.893 zł. Kwota zobowiązania w podatku od spadków i darowizn została ustalona decyzją z 17 marca 2017 r., nr 2610-SPV.4104.32.2017 wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., w związku z przekazaniem darowizny pieniężnej w wysokości 55.123 zł przez M.L (ojca). Wnioskodawca wskazał, że w jego sprawie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika, czego wyrazem jest trudna sytuacja materialna i życiowa, spowodowana: brakiem pracy, korzystaniem z pomocy rodziców w bieżącym utrzymaniu, w tym poprzez finansowanie przez rodziców spłat rat kredytu na mieszkanie zakupione w październiku 2016 r., brakiem majątku, brakiem dochodów, niepełnosprawnością z którą związane są duże koszty leczenia. Wyjaśnił, że zaległość w podatku od spadków i darowizn nie wynikała z jego złej woli, tylko błędnej interpretacji przepisów, w efekcie czego, deklaracje SD-3 o otrzymanych darowiznach od rodziców, na cele mieszkaniowe, tj. po 55.123 zł od każdego z nich, złożył po terminie. Mieszkanie w W., które zakupił w październiku 2016 r., zostało sfinansowane z w/w darowizn oraz zaciągniętego wspólnie z rodzicami kredytu w wysokości 200 tys. zł. Ze złożonego oświadczenia wynika, że rodzice spłacają kredyt zaciągnięty na zakup mieszkania podatnika w wysokości 2/3 raty (ok. 1.280 zł/ m-c). W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym z 5 kwietnia 2017 r. podatnik wykazał po stronie dochodów zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz wydatki w wysokości 3.371,72 zł na które składały się: koszty utrzymania mieszkania i garażu w W. w wysokości 373,19 zł (udokumentowane), energia elektryczna - 70,44 zł, wydatki na telefon, Internet, telewizję w wysokości -157 zł (nieudokumentowane), koszty utrzymania samochodu w wysokości 500 zł (nieudokumentowane), wydatki na wyżywienie 1.500 zł (nieudokumentowane), spłata kredytu w wysokości 621,09 zł (1/3 raty, nieudokumentowane kto spłaca), wydatki na leczenie i lekarstwa w wysokości 150 zł (nieudokumentowane). Złożył orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym ze wskazaniem zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej. Podatnik, wykazał w oświadczeniu, że posiada nieruchomości tj. mieszkanie w W. i garaż, które oszacował na kwotę 319.000 zł , co pozostaje w sprzeczności z treścią wniosku o umorzenie zaległości, gdzie napisał, że majątku nie posiada. W oświadczeniu podatnik wykazał także, że posiada użyczony samochód Ford Fiesta z 2004 r. na kwotę 7.000 zł. W dodatkowych informacjach potwierdzających ważny interes, wskazał, że jest bezrobotnym, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe finansowane przez rodziców, posiada zadłużenie kredytowe. Nie ma możliwości finansowych, by zapłacić zaległy podatek. Na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13.11.2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr. 80, poz. 526 ze zm.) oraz art. 209 § 3 Ordynacji podatkowej Burmistrz Miasta S. wydał postanowienie z 12 maja 2017 r., nr FN.3125.2.2017.ZCZ, którym odmówił przyznania ulgi w postaci umorzenia w/w kwoty zaległości. W uzasadnieniu, organ samorządowy podkreślił, że sytuacja podatnika jest ustabilizowana, potrafi zgromadzić środki na wydatki przekraczające znacząco jego dochód. Ponadto zgromadzony majątek znacznie przekracza jego zaległości. Z kolei eksponowane wydatki na leczenie w związku z niepełnosprawnością nie zostały udokumentowane. Nie wystąpiły także żadne nieprzewidziane zdarzenia losowe, które uniemożliwiają zapłatę podatku. Powoływanie się na zadłużenie z tyt. kredytu zaciągniętego na  zakup mieszkania nie jest wypadkiem losowym a świadomie podjętą decyzją w celu przysporzenia mienia. 1.3. Organ wskazał na treść art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zaległość podatkowa z tytułu otrzymanej darowizny pieniężnej, powstała na skutek niezłożenia w terminie  zeznania podatkowego SD-3 w sprawie otrzymanej darowizny na cele mieszkaniowe, która na mocy art. 4a ustawy o spadkach i darowiznach podlegała zwolnieniu, m.in. pod warunkiem zgłoszenia nabycia tej darowizny w terminie 6 m-cy od dnia powstania obowiązku podatkowego. W dniu 8 marca 2016 r. każdy z rodziców przelał w/w kwotę na konto dewelopera M. (łącznie przelano 110.246zł) z przeznaczeniem na zakup mieszkania przez ich syna M.L. W zeznaniu SD-3 podpisanym w dniu 24.02.2017r. , podatnik napisał, że obowiązek podatkowy powstał w dniu 08.03.2016 r. A zatem termin do złożenia zeznania SD-3 upływał w dniu 08.09.2016 r. Podatnik nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zwolnienia z zapłaty tego podatku, gdyż zeznanie SD-3 złożył w dniu 24.02.2017 r. Wyjaśniając natomiast przyczyny nieterminowego złożenia zeznania SD-3, we wniosku o umorzenie tego podatku, i dowodząc, że to nie była jego zła wola tylko błędna interpretacją przepisów, podatnik podaje inne fakty, a mianowicie, że termin do złożenia zeznania liczył od dnia nabycia mieszkania na własność, tj. od dnia 21.10.2016 r., co pozostaje w oczywistej sprzeczności z tym, co napisał w zeznaniu SD-3, tj. że obowiązek podatkowy powstał w dacie otrzymania darowizny pieniężnej (08.03.2016 r.). W ocenie organu, ocena okoliczności i źródeł powstania zaległości podatkowych, wskazuje, że nie doszło tutaj do żadnych zdarzeń losowych na które podatnik nie miał wpływu, a wręcz przeciwnie, podatnik sam doprowadził do powstania zaległości na skutek swoich zaniedbań. Nie są to więc przesłanki za zakresu ważnego interesu podatnika, na które wskazuje skarżący, by wnioskowaną ulgę przyznać. Wszczynając postępowanie o przyznanie ulgi, podatnik powołuje się na inne okoliczności niż to wynika z dowodów, co w świetle przytoczonego powyżej orzecznictwa sądowego w zakresie rzetelności dokumentowania i uzasadniania wniosków o ulgi podatkowe, podważa wiarygodność podatnika. Nieterminowe złożenie zeznania, czego efektem było powstanie zaległości podatkowej nie może być też akceptowane, w kontekście "interesu publicznego" , gdyż naruszałoby to sprawiedliwość społeczną oraz porządek prawny. 1.4. Organ ustalił, że podatnik w dniu 21 października 2016 r. stał się właścicielem mieszkania w W. przy ul. J. K. 17A m. 25 oraz garażu w tym budynku, o wartości wyszacowanej przez stronę na kwotę 319.000 zł. Mieszkanie zostało sfinansowane z w/w darowizn od rodziców oraz z kredytu mieszkaniowego zaciągniętego w dniu 22.02.2016 r. w wysokości 200.000 zł przez podatnika i rodziców M. i M.L. Ze złożonego oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że kredyt spłacany jest przez podatnika w wysokości 1/3 raty , tj. w kwocie 621,09 zł, natomiast rodzice spłacają 2/3 kwoty raty, tj. w wysokości 1.242,18 zł. Natomiast we wniosku o umorzenie zaległości z tyt. podatku od spadków i darowizn twierdził on, że nie posiada żadnego majątku, nie osiąga żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną, jest w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, i w ocenie skarżącego są to przesłanki z zakresu ważnego interesu podatnika nakazujące organowi podatkowemu umorzenie zaległego podatku. Z zestawienia przedstawionych przez stronę danych, wynika, że są one niespójne, niezgodne ze stanem faktycznym oraz wzajemnie się wykluczające. Nie można twierdzić, że spłaca się kredyt w wysokości 1/3 raty , i jednocześnie pisać, że nie ma się dochodów i jest się osobą bezrobotną (od 18.10.2016r.), czy że nie ma się majątku, gdy jest się właścicielem mieszkania i garażu. W takiej sytuacji, roszczenie strony o przyznanie ulgi podatkowej, gdyż jak twierdzi, w jego przypadku zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, należy traktować wyłącznie jako subiektywne odczucia podatnika, nie znajdujące jednak uzasadnienia do ich uwzględnienia w trybie wymogów nałożonych przepisem art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Na tle wykluczających się wzajemnie danych o sytuacji materialnej, gdy wszczynający sprawę o przyznanie ulgi w formie umorzenia zaległości, zobligowany jest do przedstawienia rzeczywistych danych o swojej sytuacji materialnej, ocena wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika dokonana przez organ podatkowy, jest dla strony negatywna. Oczekiwanie, by w związku z przysporzeniem majątku, organ podatkowy umorzył podatek od spadków i darowizn z powodu nieterminowego złożenia zeznania podatkowego, naruszałoby interes publiczny, a więc i zaufanie społeczeństwa do organów podatkowych, byłoby zaprzeczeniem sprawiedliwości społecznej. Analizując podane przez stronę kwoty wydatków na bieżące utrzymanie w W., utrzymanie i eksploatację mieszkania oraz samochodu, łącznie w wysokości 3.371,72 zł/m-c, które są w całości terminowo regulowane w zestawieniu z dochodem z tyt. zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł, organ podzielił stanowisko organu samorządowego oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., że fakt ponoszenia wydatków na zaspokajanie nie tylko podstawowych potrzeb, w kwotach przewyższających dochody, nie jest nadzwyczajną okolicznością uzasadniającą konieczność zastosowania umorzenia podatku od darowizny. Z przedstawionych przez stronę danych wynika, że rodzice finansują spłatę kredytu mieszkaniowego, przekazali darowizny łącznie na kwotę 110.246 zł na zakup mieszkania, finansują utrzymanie syna w W. przekazując ponad 3.000 zł miesięcznie. Nie jest to sytuacja zagrażająca egzystencji podatnika, czy sytuacja będąca wynikiem zdarzeń losowych na które podatnik nie miał wpływu, i pomoc państwa jest konieczna, jak tego oczekuje skarżący. Korzystanie z pomocy rodziców, w tym poprzez pomnażanie swojego majątku nie jest samoistną przesłanką z zakresu ważnego interesu podatnika, by umorzyć powstałą zaległość z tyt. otrzymanej od rodziców darowizny pieniężnej, przeznaczonej na zakup lokalu mieszkalnego w W.. Inne postępowanie organu podatkowego, poprzez akceptowanie nieterminowego złożenia zeznania i umorzenie zaległego podatku, byłoby uznane za działanie z pokrzywdzeniem innych podatników terminowo regulujących swoje zobowiązania, jak i działaniem na szkodę Skarbu Państwa, a więc działaniem naruszającym interes publiczny. Podnoszona przez stronę kwestia, że jest osobą niepełnosprawną oraz że wydaje w związku z tym znaczące środki na leki i leczenie, udokumentowana została jedynie orzeczeniem o niepełnosprawności potwierdzającym niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. Innych dowodów, podatnik nie przedłożył. Z w/w orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że podatnik jest zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej. A zatem nie ma przeciwwskazań, by podatnik podjął pracę i zapłacił należny podatek. W takiej sytuacji, powoływanie się przez stronę na to, iż jest osobą bezrobotną, nie jest przesłanką z zakresu ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, uzasadniającą przyznanie ulgi podatkowej. Nie znajduje też potwierdzenia w materiale dowodowym zarzut, że to organ podatkowy nie uwzględnił faktu, iż podatnik jest pacjentem Centrum Onkologii w W., gdy podatnik nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego taki stan rzeczy. Z kolei powoływanie się przez skarżącego na niepełnosprawność i twierdzenie, że niepełnosprawność wymaga określonego stylu życia, niemożność funkcjonowania w W. bez samochodu, konieczności ponoszenia wydatków na jego utrzymanie, gdy wydane orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 09.10.2015r., takich wskazań do leczenia nie zawiera, jest argumentacją wykraczającą poza zakres rozumienia "ważnego interesu podatnika" zdefiniowanego przez orzecznictwo sądowe . Organ przyjął, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wykazał, przywołując na dowód sytuację majątkową i finansową podatnika, jak i okoliczności powstania zaległości podatkowej, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z zakresu ważnego interesu podatnika łub interesu publicznego, by zastosować wobec podatnika odstępstwo od obowiązku zapłaty podatku poprzez umorzenie tej zaległości podatkowej. Już w trakcie toczącego się postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S., a następnie w postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w K., stan faktyczny sprawy był inny niż przedstawiał to podatnik obu wymienionym organom. Z danych nadesłanych przez Powiatowy Urząd Pracy w S. wynika, że w dniu 27.04.2017 r. M.L w ramach programu wynikającego z ustawy o promocji zatrudnienia, tj. "Indywidualny Plan Działania" , złożył wniosek o przyznanie bonu finansowego na zasiedlenie w W., wskazując, że z dniem 04.05.2017 r. podejmie pracę. Fakt podjęcia pracy w A. POLSKA sp. z o.o. w W., podatnik potwierdził, doręczając kopię umowy o pracę z w/w firmą od dnia 04.05.2017 r. z wynagrodzeniem w wysokości 3.500zł brutto/miesiąc. W dniu 02.05.2017r. Powiatowy Urząd Pracy w S. wypłacił M.L kwotę 8.000 zł na zasiedlenie. Po zaistnieniu wyżej opisanych zdarzeń, podatnik w dniu 09.05.2017 r. otrzymał pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 28.04.2017 r. wydane w trybie art. 209 Ordynacji podatkowej, skierowane do Burmistrza Miasta S. o zajecie stanowiska w sprawie udzielenia ulgi podatkowej M.L. W piśmie tym organ podatkowy przedstawił stan faktyczny sprawy, w tym oświadczenie majątkowe złożone przez M.L z 05.04.2017 r. , jego wniosek z 12.04.2017 r., a więc stan faktyczny sprawy, który de facto nie był już aktualny. Pomimo obowiązku rzetelnego przedstawiania stanu dowodowego sprawy, podatnik nie złożył sprostowania do stanu faktycznego sprawy, nie złożył dowodów, że podjął pracę od dnia 04.05.2017 r. z wynagrodzeniem miesięcznym brutto 3.500zł/m-c, że otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy w S. kwotę na zasiedlenie. Co więcej, podatnik postawił w odwołaniu zarzut burmistrzowi, że ten wydając opinię nie dochował należytej staranności w rozpoznaniu sprawy. Nadto, zarzucił organowi samorządowemu, jak i organowi podatkowemu, że drwiną jest wskazywanie, iż wydaje on ponad 3.400zł, gdy jego dochody wynoszą 153 zł. Podatnik nie złożył sprostowania do stanu faktycznego, jak i nie przedłożył dowodów, pomimo, że umożliwiono mu wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału. 1.5. Organ uznał, że zarzut rażącej wady decyzji poprzez wskazanie, że samochód Ford Fiesta jest własnością podatnika, gdy został mu użyczony przez rodziców jest bez znaczenia dla wyniku rozpatrywanej sprawy. Podatnik wykazał w/w samochód w oświadczeniu majątkowym w pozycji "Posiadany majątek ruchomy", stąd też dokonując oceny stanu posiadania, zarówno organ samorządowy, jak i organ podatkowy pierwszej instancji wskazały, że sprzedaż tego samochodu może być źródłem finansowania zaległego podatku. Była to propozycja organów podatkowych na sfinansowanie zaległości, gdyż nie miały one wiedzy, że podatnik otrzymał w dniu 02.05.2017 r. kwotę 8.000 zł na zasiedlenie w W. i środki te w zupełności pokryłyby zaległe zobowiązania w podatku od spadków i darowizn, należne organowi samorządowemu. Organ wezwał stronę w celu uaktualnienia swojej sytuacji życiowej, materialnej i finansowej. W odpowiedzi, skarżący podtrzymał dane zawarte w oświadczeniu majątkowym z 05.04.2017 r., podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu oraz zastrzeżenia, co prawidłowości wydanej decyzji, wnioskując o wydanie decyzji z uwzględnieniem właściwie pojmowanego interesu publicznego. Z przeprowadzonego postępowania w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, przedstawionego powyżej wynika, że podatnik złożył przed organem podatkowym dane , które nie odpowiadały prawdzie. Fakt ustawicznego wprowadzania w błąd organów podatkowych przez podatnika, miały także miejsce w postępowaniu przed organem podatkowym drugiej instancji, w sytuacji, gdy strona była już powiadomiona w dniu 17.10.2017r., że Powiatowy Urząd Pracy nadesłał informacje potwierdzające fakt podjęcia pracy przez podatnika, jak i otrzymania przez niego środków finansowych w wysokości 8.000 zł. W dniu 20.10.2017 r., podatnik, na wniosek pracownika prowadzącego postępowanie (w/w notatka z rozmowy), przysłał do tut. Izby Administracji Skarbowej w K. kserokopię umowy o pracę z firmą A.POLSKA sp. z o.o., ale od dnia 04.08.2017 r., gdy faktycznie podjął pracę w tej firmie od dnia 04.05.2017r. , a więc w okresie, gdy toczyło się postępowanie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S. o przyznanie ulgi. Fakt podjęcia pracy przez M.L od dnia 04.05.2017 r. potwierdził pracodawca, tj. firma A.POLSKA Sp. z o.o. oraz Powiatowy Urząd Pracy w S.. 1.6. Organ uznał, że sytuacja podatnika jest dobra, ma własne mieszkanie w W. wraz z garażem, jest zatrudniony, uzyskuje dochody z pracy w wysokości 3.500 zł brutto na miesiąc. W dniu 2 maja 2017r., gdy toczyło się postępowanie pierwszoinstancyjne, podatnik otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy kwotę 8.000 zł i już wówczas mógł zapłacić zaległy podatek od spadków i darowizn w kwocie po 1.893 zł od każdej z dwóch darowizn pieniężnych otrzymanych od rodziców. Brak jest zatem podstaw do przyznania ulgi podatkowej M.L ze względu na ważny interes podatnika, gdyż w przedmiotowej sprawie został on przedstawiony przez stronę niezgodnie ze stanem faktycznym poprzez podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie danych prawdziwych, podczas, gdy stan majątkowy podatnika jest dobry, stabilny i pozwała na zapłacenie podatku. Ze względu na interes publiczny, niedopuszczalnym byłoby uszczuplenie należności budżetu samorządowego poprzez przyznanie ulgi podatnikowi, który zaniedbał terminu do złożenia zeznania, który pomnaża swój majątek i oczekuje, by w związku z tym umorzyć jego zaległości, wprowadza organy podatkowe w błąd, podaje nieprawdziwe dane o swojej sytuacji materialnej oraz zataja dane prawdziwe. 1.7. Odnosząc się do pisma pełnomocnika podatnika z 17.11.2017 r. organ stwierdził, że organ podatkowy wezwał M.L do złożenia wyjaśnień, cyt.: "czy dane zawarte w oświadczeniu z dnia 05.04.2017r. o stanie majątkowym podatnika uległy zmianie, a jeżeli tak, to w jakim zakresie oraz udokumentowania tych zmian." (wiersz 13 i 14 od dołu w/w wezwania). W treści w/w wezwania pouczono też stronę, że może złożyć osobiście wyjaśnienia i stosowne dowody w tej sprawie. W odpowiedzi na w/w wezwanie, M.L nadesłał pismo z 30.08.2017 r., na które powołuje się pełnomocnik, w którym oświadczył, że : cyt. "wszelkie dane dotyczące mego stanu majątkowego dotyczącego "Wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych" zostały zawarte w załączonym "Oświadczeniu o stanie majątkowym..." z 5.04.2017 r. jak również w treści odwołania.". Na uwzględnienie nie zasługiwały też zarzuty i sugestie pełnomocnika, że organ drugiej instancji powinien się ograniczyć tylko do oceny decyzji organu pierwszej instancji, są w stopniu oczywistym bezzasadne, naruszające idę dwuinstancyjności postępowania zapisaną w art. 127 Ordynacji podatkowej. Ponadto, opinie organów samorządowych nie są wiążące dla organu podatkowego. W niniejszej sprawie opinia Burmistrza Miasta S. była jednym z dowodów w rozstrzyganej sprawie. Nie zasługiwała też na uwzględnienie, polemika pełnomocnika zawarta w piśmie, co do nieuprawnionego twierdzenia, że w notatce służbowej z 17.10.2017 r., stwierdzono, iż podatnik M.L wprowadza w błąd organy podatkowe. Na dzień sporządzenia notatki, fakty takie były poparte dowodami i były znane pracownikowi prowadzącemu postępowanie. W zaskarżonej decyzji wykazano, że sytuacje takie miały miejsce wielokrotnie. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższą decyzję M.Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Nie precyzując zarzutów, podniósł naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej w tym w szczególności: art. 120, art.121, art.122, art.125. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. 2.2. W uzasadnieniu wskazał, że podtrzymuje wszystkie zarzuty podniesione w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Organy podatkowe związane opinią burmistrza, nie mogły odnieść się do wniesionych przez stronę zastrzeżeń co do prawidłowości opinii tego organu. Został pozbawiony możliwości zaskarżenia tego stanowiska. Zaś przy wydaniu opinii oparto się jedynie na materiale przedstawionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., nie przeprowadzając w sposób należyty postępowania wyjaśniającego działając w sposób arbitralny. Tym samym f zostały naruszone podstawowe przepisy KPA, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art.77, art. 81, a uchybienia te miały istotny wpływ na decyzje organów podatkowych. 2.3. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy, pomimo długotrwałego okresu podejmowania decyzji przeprowadził, fragmentaryczne postępowanie wyjaśniające, tworząc w ramach zasady uznaniowości, nieprawdziwy obraz sprawy. Należy tu chociażby wspomnieć o sugestii wprowadzania przez stronę w błąd organów podatkowych. Pełnomocnik odniósł się do tych nieprawdziwych sugestii w piśmie z 17 listopada 2017r. wyjaśniając, że wszelkie informacje o stanie majątkowym strony dotyczyły stanu na dzień składania wniosku tj. 5 kwietnia 2017 r. i jako takie winny być przyjęte do oceny słusznego interesu strony, jak również interesu społecznego. Strona nie zataiła faktu otrzymania darowizny z zgłaszając ten fakt –będąc przekonana o terminowości – organowi podatkowemu. Również zarzuty dotyczące przedstawienia niewłaściwej umowy o pracę są chybione z tej prostej przyczyny, że to organ prosił o aktualną umowę (telefonicznie nie zachowując zasady pisemności), co zostało mu przesłane. Pierwsze umowy były krótkotrwałymi, na czas określony. Zresztą organ posiada możliwość weryfikacji danych przez stosowną informację z ZUS. Osobnym argumentem jest to ze organ pewne fakty może określić w oparciu o instytucję "oświadczenia strony" , a w przypadku wątpliwości zwrócić się o ich udokumentowanie. Przedstawione tu niektóre przypadki rozmijania się przez organ z podstawowymi faktami, świadczą o niestaranności przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego/co stoi w sprzeczności z art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. 2.4. Sugestia, w uzasadnieniu organu II instancji, iż zapłata daniny winna być dokonana z tzw. bonu na zasiedlenie, świadczy o nieznajomości prawa materialnego (ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) w tym zakresie. Stoi to w sprzeczności z zasadą praworządności. 2.5. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. 2.6. Na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Ke 5/18 i I SA/Ke 6/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotycząca odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn. Przystępując do rozważań w przedmiocie ulg podatkowych, należy zaznaczyć, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem oraz istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. 3.3. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, którego treść prawidłowo powołał organ. Użycie zwrotu "może" w tym przepisie oznacza, że decyzje organów podatkowych dotyczące udzielania ulg podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Tak więc nawet w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazujących na istnienie chociażby jednej z przesłanek, o jakich mowa w powołanym przepisie ("ważny interes podatnika" lub "interes publiczny") organ nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia wnioskowanych zaległości. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. Wymaga przy tym podkreślenia, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia wystąpienia przesłanek umorzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika. Z kolei sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sądową kontrolą nie jest natomiast objęte rozstrzygnięcie dokonywane w warunkach uznania administracyjnego. 3.4. Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09, lex nr 746018). Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, lex nr 36843). 3.5. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie doszło do żadnych zdarzeń losowych na które podatnik nie miał wpływu, a wręcz przeciwnie, podatnik sam doprowadził do powstania zaległości na skutek swoich zaniedbań. Nie są to więc przesłanki za zakresu ważnego interesu podatnika, na które wskazuje skarżący, domagając się przyznania ulgi. Zgromadzono materiał dowodowy co do sytuacji materialnej skarżącego, przy tym w zakresie w jakim było to możliwe przy postawie skarżącego oraz dokonano odpowiadającej wymogom prawa oceny materiału dowodowego. Przy dokonywaniu oceny w kontekście przyznania ulgi organy wzięły pod uwagę fakt, że przedstawione przez stronę dane dotyczące jej sytuacji materialnej są niezgodne ze stanem faktycznym i wzajemnie się wykluczają. Jak słusznie wskazał organ, nie można twierdzić, że spłaca się kredyt w wysokości 1/3 raty i jednocześnie pisać, że nie ma się dochodów i jest się osobą bezrobotną, czy że nie ma się majątku, gdy jest się właścicielem mieszkania i garażu. Przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej nie można upatrywać także w okoliczności ponoszenia wydatków na zaspokajanie nie tylko podstawowych potrzeb w kwotach przewyższających dochody. Skarżący korzysta z pomocy rodziców. Przekazali darowizny na kwotę 110.246 zł z przeznaczeniem na zakup mieszkania, finansują utrzymanie syna w W. przekazując ponad 3.000 zł miesięcznie. Podnoszone przez niego kwestie, że wydaje znaczące środki na leki i leczenie nie zostały udokumentowane. Ponadto, pozostaje on osobą zdolną do pracy, mimo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Posiadanie takiego statusu samo w sobie nie stanowi przesłanki do zastosowania umorzenia. Organ uwzględnił również fakt, że Powiatowy Urząd Pracy w S. wypłacił M.L kwotę 8.000 zł na zasiedlenie w W.. Zgodnie z art. 66n ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta na wniosek bezrobotnego do 30 roku życia może przyznać bon na zasiedlenie w związku z podjęciem przez niego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej poza miejscem dotychczasowego zamieszkania. Wydanie i realizacja bonu odbywa się na podstawie umowy zawartej między starostą a wnioskującym. Tego rodzaju przysporzenie niewątpliwe wywarło korzystny wpływ na sytuację majątkową skarżącego. Mając na uwadze to, że w krótkim czasie od otrzymania tego świadczenia podjął on pracę, organ słusznie uwzględnił je oceniając jego sytuację majątkową. Poza tym, organ wskazał na kilka źródeł dochodów z których mógł on pokrywać swoje wydatki, w tym należności podatkowe (wynagrodzenie, wsparcie finansowe rodziców). Organ trafnie wyeksponował oraz zinterpretował okoliczności związane z przekazaniem przez skarżącego informacji na temat dochodów osiąganych ze stosunku pracy oraz powstania prawa do ich otrzymywania. Nie złożył on sprostowania do stanu faktycznego, że podjął pracę od dnia 04.05.2017 r. z wynagrodzeniem miesięcznym brutto 3.500 zł oraz otrzymał kwotę na zasiedlenie. Organ odwoławczy pismem z 21.08.2017r. wezwał go do uaktualnienia swojej sytuacji życiowej, materialnej i finansowej. W odpowiedzi, podtrzymał on dane zawarte w oświadczeniu majątkowym z 05.04.2017 r. Gdy był już powiadomiony, że Powiatowy Urząd Pracy nadesłał informacje potwierdzające fakt podjęcia pracy, jak i otrzymania przez niego środków finansowych w wysokości 8.000 zł, przysłał kserokopię umowy o pracę z A. POLSKA sp. z o.o., ale od dnia 04.08.2017 r., gdy faktycznie podjął pracę w okresie, gdy toczyło się postępowanie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S. o przyznanie ulgi. Argumenty podatnika, o tym że myślał, iż chodzi o sytuację z kwietnia 2017 r., nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, w tym stanie rzeczy, zarzuty nieprawidłowego prowadzenia postępowania, czy naruszenia art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej są niezasadne. 3.6. W kontekście normy art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, należy przyjąć, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy podatkowe podjęły czynności zmierzające do szczegółowego ustalenia sytuacji finansowej skarżącego. Odniosły się do wszystkich podnoszonych przez M.Ł. argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. Słusznie przy tym organy zwróciły uwagę na fakt, że skoro postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych jest postępowaniem wszczętym na wniosek samego zainteresowanego, winien on współpracować z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy. W przypadku bowiem postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika. W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Podatnik musi mieć świadomość, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania dowodowego, ciężar dowodzenia spoczywa na tym, kto wywodzi określone skutki prawne. Do niego należy inicjatywa dowodowa, choć organ podatkowy powinien dokonać weryfikacji dowodów przedstawionych przez stronę według zasad ogólnych, w szczególności z zachowaniem zasady wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym podatnik powinien współprzyczyniać się do gromadzenia dowodów i nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem podatkowym. Na ten aspekt zwrócił także uwagę NSA w wyroku z dnia 25 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II FSK 346/07, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że pomimo braku jednoznacznych regulacji ustawowych w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych udzielanych na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej nie można odrzucić tezy, że ciężar udowodnienia okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca w swoim wniosku, powinien także spoczywać na samym zainteresowanym. Wnioskodawca bowiem wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami mogącymi potwierdzić określone fakty. 3.7. Zarzut nie przeprowadzenia postępowania przez Burmistrza Miasta S., jak i naruszenia przez niego wskazanych przepisów Kpa jest bezzasadny. Z art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynika wprost, że gdy wniosek o przyznanie ulg z zakresu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, dotyczy należności podatkowych organu samorządowego zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej. Burmistrz nie znalazł przesłanek do wydania pozytywnej opinii. Wydał on opinię w oparciu o nieaktualny stan dowodowy sprawy, lecz nastąpiło to wskutek działań samego skarżącego. 3.8. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 160 § 1 Ordynacji podatkowej, w sprawach uzasadnionych ważnym interesem adresata lub gdy stan sprawy tego wymaga, wezwania można dokonać telegraficznie lub telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 159 § 1 i 1a. Z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 17.10.2017 r. na okoliczność poinformowania M.Ł., że dane podane w odwołaniu i we wniosku nie są nieprawdziwe, sporządzono notatkę. Nie ma więc racji skarżący, twierdząc że, doszło do naruszenia zasady pisemności postępowania. 3.9. Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. \

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło