I SA/Ke 605/15

WyrokWSA w Kielcach2016-01-14

Skład orzekający: Mirosław Surma, Artur Adamiec, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2014 była uzasadniona w sytuacji, gdy skarżąca zadeklarowała powierzchnię większą niż faktycznie kwalifikująca się do płatności, a kontrola wykazała nieprawidłowości w użytkowaniu gruntów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Skarżąca nie wykazała faktycznego użytkowania części zadeklarowanych gruntów rolnych w wymaganym terminie, a stwierdzone nieprawidłowości (nieużytek, brak zagajnika krótkiej rotacji, nieposiadanie działki ewidencyjnej nr 1138) skutkowały odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2014, deklarując 4,43 ha gruntów rolnych. Organy administracji po przeprowadzeniu kontroli stwierdziły nieprawidłowości dotyczące użytkowania działek ewidencyjnych nr 6061/7 (uznanej za nieużytek) i nr 1138 (której skarżąca nie użytkowała faktycznie w 2014 r.). W konsekwencji odmówiono przyznania płatności i nałożono sankcję. Skarżąca zarzuciła organom nierzetelność, kłamstwa i naruszenie przepisów postępowania, kwestionując ustalenia dotyczące stanu zagospodarowania gruntów i ich użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok oddala skargę. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR, Agencja) w K. decyzją z [...]nr [..] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.z [...] r. nr [...] w sprawie przyznania M. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. S. 6 maja 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2014. We wniosku zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 4,43 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębach S. i K., w gminie S.. Wraz z formularzem wniosku strona złożyła załączniki graficzne, na których wrysowała położenie działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych oraz informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności. Organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie deklaracji działek rolnych na działkach ewidencyjnych nr 6061/7 i nr 1138, które zostały zgłoszone do płatności przez kilku rolników (w zakresie powierzchni deklarowanej w sumie na działce ewidencyjnej nr 1138 nastąpiło przekroczenie powierzchni kwalifikującej się do płatności). Jednocześnie organ wezwał R. D. do złożenia wyjaśnień w zakresie deklaracji działki ewidencyjnej nr 1138 do płatności. W odpowiedzi na wezwanie R. D. przedstawił Akt Notarialny Repertorium A Nr 4782/2001, z którego wynika, że jest właścicielem działki numer 1138 położonej w Koniemłotach od 26 listopada 2001 roku. Ponadto oświadczył, że działka ta jest użytkowana przez niego od dnia przekazania, tj. 26 listopada 2001 r. i była deklarowana w poprzednich wnioskach o dopłaty. Zgodnie z załącznikiem graficznym złożonym przez R. D. działka stanowi zwarty obszar z działką ewidencyjną nr 1035/4 i jest częścią działki rolnej A. Wnioskodawczyni natomiast przesłała szkic działki rolnej A wykonany na kopii mapy ewidencyjnej działki nr 6061/7 ze wskazaniem, jaką część użytkują też inni rolnicy oraz szkic dla działki rolnej B na wydruku ortofotomapy. Wniosła również, że działka ewidencyjna nr 1138 o powierzchni 0,07 ha nie może być użytkowana przez innego rolnika, ponieważ jest położona pomiędzy jej działkami ewidencyjnymi (nr 1137, 1139 i 1140) oraz graniczy z jednej strony (południowej) z rowem, a z drugiej (północnej) z drogą gruntową. Wskazała również, że sporna działka stanowi integralną część działki rolnej B wraz z działkami ewidencyjnymi nr 1137, 1139 i 1140. Z kolei na wezwanie organu kto prowadził prace połowę na działce ewidencyjnej nr 1138, w jakich terminach R. D., złożył oświadczenie A. D. i M. O.. Ze złożonych oświadczeń wynika, że pod koniec czerwca 2014 r. ojciec R. D. kosił wskazaną działkę i razem zbierali z niej siano. Wnioskodawczyni natomiast wskazała, że w lipcu 2014 r. na działce 1138 jej pełnomocnik wykonał koszenie i usunięcia okrywy roślinnej. Z kolei wezwani przez organ rolnicy działek sąsiadujących z działką nr 1138 W. A., A. K. i M. K. złożyli oświadczenia, z których wynika, że nie mają wiedzy z zakresie użytkowania działki ewidencyjnej nr 1138. R. D. (w odpowiedzi na wezwanie) ponadto oświadczył, że działka ewidencyjna nr 1138 stanowi zwarty obszar (rolnik na rowie zaznaczył przepust) z działką ewidencyjną nr 1035/4 i jest częścią jego działki A. W dniu 19 lutego 2015 r. w gospodarstwie strony przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, która wykazała nieprawidłowości, szczegółowo przez organ opisane w uzasadnieniu decyzji. Na dowód dokonanych ustaleń został sporządzony raport z czynności kontrolnych, szkice oraz zdjęcia obrazujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek. Producent został powiadomiony o kontroli, ale nie był przy niej obecny. Raport został przekazany stronie przesyłką pocztową poleconą 20 lutego 2015 r. Strona wniosła zastrzeżenia do wyników kontroli, w tym: do sposobu powiadomienia o kontroli, do wpisanej powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej nr 6061/7. Między innymi argumentowała, że działka A nie stanowi nieużytku (działka ewidencyjna nr 6061/7), bo została przez ARiMR oznaczona w kolumnie 7 (nie wiadomo jakiego dokumentu) jako zagajnik i rolnik zobligowany był do deklaracji uprawy jako JPO-Z (chyba, że złożyłby oświadczenie o usunięciu zagajnika). Dodatkowo zarzuciła, że inspektorzy terenowi nie pomierzyli zagajnika i nie ustalili jego granic oraz że kontrola w środku zimy nie może wykazać działalności rolniczej na terenie otwartym, dodatkowo wnosząc, że obszar w postaci zadrzewień znajduje się poza obszarem działki A, a także, że błędnie ustalono, iż brzozy w wieku poniżej 8 lat zostały usunięte po 31 maja 2014 r., co spowodowało, że nie stwierdzono zagajnika krótkiej rotacji. Zarzuciła również, że gatunki drzew stwierdzone przez kontrolujących rosną poza obszarem działki A. W odpowiedzi na zastrzeżenia wykonawca kontroli stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, między innymi podnosząc, że w dniu kontroli nie stwierdzono na działce ewidencyjnej nr 6061/7 śladów po usunięciu zagajnika krótkiej rotacji. Podkreślono, że skuteczność poinformowania strony o kontroli przez Agencję była badana przez Sąd i została potwierdzona wyrokiem sygn. akt II SA/Ke 915/14. Dyrektor Agencji wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2014 określają przepisy ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164, ze zm.) dalej "ustawa" wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym: Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2014.302) dalej "Rozporządzenie z 7 marca 2014 r.", Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2014.1518) dalej "Rozporządzenie z 11 marca 2010 r." oraz przepisy unijne. Jednocześnie organ powołał szczegółowo treść przepisów ww. aktów, które określają tryb oraz warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej, sposób ustalania płatności, a także konsekwencje ustalenia różnic pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym, w tym, m.in. art. 3 ust. 1 i ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 7 ust. 1 i ust. 4 pakt 1 i 2 Ustawy, § 1 Rozporządzenia z 11 marca 2010 r. , art. 29 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009, art. 57 ust. 2 i art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Dyrektor Agencji ponadto odniósł się do pojęcia posiadanie i stwierdził, że pojęcie to zawarte w Ustawie jest tożsame z definicją zawartą w art. 336 K.c. Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy organ wskazał, że część zadeklarowanej we wniosku powierzchni nie kwalifikuje się do przyznania płatności, ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu — stwierdzono, że działka rolna A (obrysowana przez stronę na mapie ewidencyjnej) stanowi nieużytek oraz ustalono, że wnioskodawczyni nie była w 2014 r. faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr 1138, co spowodowało, że powierzchnia stwierdzona działki rolnej B została pomniejszona o powierzchnię działki ewidencyjnej nr 1138. Po uznaniu, że wnioskodawczyni nie była faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr 1138 stwierdzono, że działka ewidencyjna nr 1137 nie jest spójna z działkami nr 1139 i 1140 i ma powierzchnię mniejszą od 0,10 ha, czyli podlega wykluczeniu z płatności ze wglądu na to, że nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej określonego w art. 2 pkt 1 Ustawy. We wniosku strona zadeklarowała bowiem do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 4,43 ha. Organ ustalił natomiast, że powierzchnia kwalifikująca się do objęcia jednolitą płatnością obszarową wynosi 1,28 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 3,15 ha, co stanowi więcej niż 100 % powierzchni stwierdzonej (1,28 ha). Dyrektor Agencji wskazał, że w takim przypadku znajduje zastosowanie art. 58 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, czego konsekwencją było odmówienie wnioskodawcy płatności JPO na rok 2014 oraz nałożenie sankcji w wysokości 2 869,24 zł, która będzie potrącona w ciągu trzech lat kalendarzowych. Odnosząc się do zarzutów odwołania o nieudowodnieniu przez organ, że mapy ewidencyjne z zaznaczonym zagajnikiem oraz informacja o działkach ewidencyjnych przesłane przez ARiMR wraz ze spersonalizowanym wnioskiem na rok 2014 były fałszywe lub niezgodne ze stanem faktycznym Dyrektor Agencji wskazał, że strona w 2014 r. po raz pierwszy ubiegała się płatność do gruntu położonego na działce ewidencyjnej nr 6061/7 i wobec tego nie otrzymała dla tej działki załącznika graficznego oraz działka ta nie została wymieniona w "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności", co powoduje, że te zarzuty są bezpodstawne (art. 25 ust. 2 ustawy i art. 19 ust. 2 Rozporządzenia nr 73/2009). Z kolei odnośnie zarzutów dotyczących ustaleń w zakresie działki nr 1138 organ wskazał, że ortofotomapy świadczą o tym, że przepust istnieje, a zgromadzony materiał dowodowy (akt notarialny, zeznania świadków) o tym, że faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr 1138 w 2014 r. był R. D., a położenie spornej działki, jej powierzchnia i sposób użytkowania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w tym zakresie. Podkreślił, że strona, mimo wezwań nie złożyła żadnych dowodów potwierdzających użytkowanie przez nią działki nr 1138. Odnosząc się do treści odwołania w zakresie zarzutu strony, że organ sam nie połączył powierzchni działki ewidencyjnej nr 1137 (stanowiącej część deklaracji działki rolnej B) z działką nr 1223 (stanowiącą działkę rolną C), Dyrektor Agencji stwierdził, że organy ARiMR w myśl art. 18 ust. 1 Ustawy związane są wnioskiem strony i nie mogą same decydować o zakresie działek rolnych rolnika. Na marginesie wskazał jednak, że działki nr 1137 i nr 1223 są niespójne, bowiem przecina je działka nr 1160, stanowiąca w ewidencji gruntów i budynków drogę (co widać na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem), której wnioskodawczyni nie deklarowała do płatności. Jednocześnie organ wskazał na definicję działki rolnej z art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 oraz przepisy dotyczące terminów składania wniosków, w tym art. 22, art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia i stwierdził, że z uwagi na powyższe Agencja nie mogła uwzględnić działek ewidencyjnych nie zadeklarowanych we wniosku do 9 czerwca 2014 r. Odpowiadając na pytania strony zawarte w odwołaniu Dyrektor Agencji wskazał m.in., że w stosunku do wniosków złożonych w 2014 r. nie ma w przepisach regulacji dotyczącej terminu, w jakim można przeprowadzać kontrole w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jedynie kontrole dotyczących wymogów wzajemnej zgodności winny zostać przeprowadzone w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności (art. 53 ust. 1 Rozporządzenia nr 1122/2009). Mając na uwadze to, że grunty muszą być utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, którego dotyczy wniosek (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.), to już w następnym roku rolnik może zrezygnować z użytkowania gruntów itp., ale w przypadku, gdy na podstawie wyników kontroli można stwierdzić, że grunt nie był użytkowany w roku złożenia wniosku, to na rolnika są nakładane sankcje lub stosowane są pomniejszenia płatności. Dla pracowników Agencji ponadto dostępne są te same źródła wiedzy, co dla innych ludzi (szkoły rolnicze, prasa, publikacje, szkolenia, itp.), a nieużytek jest przeciwieństwem użytkowania gruntów, które to pojęcie zostało określone w art. 2 pkt 15 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Z kolei deklaracja zagajnika krótkiej rotacji nie jest zobowiązaniem wieloletnim rolnika, ale widoczne na zdjęciach z kontroli obszary zadrzewione i zakrzaczone na obszarze działki A wykluczają prawdziwość twierdzenia strony, że usunęła zagajnik krótkiej rotacji po 31 maja 2014 r. na tym obszarze (brak terenu, który by mógł stanowić obszar po usunięciu zagajnika). Podkreślił, że inspektorzy terenowi zlokalizowali obszar działki A zgodnie z wyrysem strony na działce ewidencyjnej i brak było zagajnika, który mogliby pomierzyć. Wyjaśnił ponadto, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest wniosek o płatność R. D., a wniosek strony, wobec tego organ odwoławczy może jedynie wywodzić dowody i twierdzenia w zakresie wniosku o płatność M. S., a przedstawianie stronie kolejnej takiej samej jak na załączniku graficznym ortofotomapy zostało uznane przez organ odwoławczy za bezskuteczne. Strona w toku postępowania mogła zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym z ortofotomapą, czego nie zrobiła. Z kolei działka nr 1137 została uznana za niespójną z działką 1139, ponieważ przecina je nieużytkowana przez stronę działka 1138. W przedmiocie uwag dotyczących doręczania korespondencji wskazał, że organ może wysłać 2 decyzje w 1 kopercie, a na zwrotce wpisać numery obydwu decyzji. Podsumowując Dyrektor Agencji wskazał, mając na uwadze art. 7 ust. 1 ustawy, że grunty zgłoszone prze stronę do płatności częściowo nie kwalifikowały się do jej przyznania zarówno w dniu złożenia wniosku, jak i w terminie kontroli. Podniósł, że raporty z kontroli jako dokumenty urzędowe, o których mowa w art. 76 § 1 K.p.a. jednoznacznie potwierdziły, że strona na gruntach deklarowanych do płatności JPO nie uprawiała zagajnika krótkiej rotacji kwalifikującego się do płatności JPO, powierzchnia stwierdzona kwalifikująca się do płatności JPO jest mniejsza od powierzchni deklarowanej. Wnioskodawczyni ponadto nie poinformowała Agencji z własnej inicjatywy, wbrew treści art. 73 ust. 2 Rozporządzenia nr 1122/2009, że nieprawidłowo zadeklarowała część działek rolnych. W związku z tym organy ARiMR zobowiązane były zastosować sankcje. Na powyższą decyzję M. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dające podstawę do wznowienia postępowania. Wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. W ocenie skarżącej Agencja rozpatrzyła odwołanie rolnika niezgodnie ze stanem faktycznym, niekompetentnie i nierzetelnie. Strona zarzucił Agencji kłamstwa i mataczenie w sprawie, zatajenie istnienia działki ewidencyjnej nr 1073 stanowiącej rów oddzielający działkę ewidencyjną nr 1138 od działek ewidencyjnych nr 1035/1, 1035/4 i 1036, co czyni ten obszar niespójnym. Strona twierdzi bowiem, że nie istnieje przepust, który te działki ewidencyjne łączy. Jednocześnie skarżąca wniosła o ustalenie przez Sąd, czy istnieje działka ewidencyjna nr 1073 oddzielająca działkę ewidencyjną nr 1138 od działek 1035/1, 1035/4 i 1036 i czy jedyną osobą uprawnioną do ubiegania się o płatność do działki 1138 może być użytkownik działek 1137 lub 1139. Zdaniem skarżącej Agencja powołała fałszywych świadków, którzy zeznali na korzyść osoby wyłudzającej nienależne jej dopłaty do działki 1138, a pominęła zeznania rolnika i jego pełnomocnika. Według strony ponadto organ II instancji błędnie rozpatrzył materiał dowodowy dla działki ewidencyjnej nr 6061/1, dla której, jak twierdzi, zadeklarowała uprawę zgodnie z dokumentacją Agencji jako zagajnik. Skarżąca podniosła, że nie przekroczyła powierzchni uprawnionej do dopłat dla działki rolnej A, bowiem zadeklarował powierzchnię 3 ha z 24,47 ha uprawnionych do płatności, a Dyrektor Agencji wskazał, że działka ta jest porośnięta w całości krzewami i drzewami, co jest sprzeczne z przedstawionymi przez stronę dowodami. Odnośnie terminu wykonania kontroli, skarżąca zarzuciła, że Agencja nie wskazała podstawy prawnej, że kontrola może zostać przeprowadzona po roku złożenia wniosku. Jednocześnie wskazała na zasadę legalizmu z art. 6 K.p.a. oraz punkt 3 wniosku o płatność, który nakłada obowiązek utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej do końca roku kalendarzowego, którego wniosek dotyczy. Zdaniem skarżącej ponadto Agencja nieprawidłowo użyła sformułowania "nieużytek" w stosunku do posiadanych prze nią gruntów, jak i nie wykonała pomiaru działki rolnej A oraz rozpatrzyła odwołanie w terminie 70 dni od jego złożenia przez co naruszyła art. 237 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Tytułem wstępu należy wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym: Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2014.302) dalej "Rozporządzenie z 7 marca 2014 r.", Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2014.1518) dalej "Rozporządzenie z 11 marca 2010 r." oraz przepisy unijne: art. 73 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 65, z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu. Pojęcie działek rolnych użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie działka rolna, oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tj. zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 w zakresie określenia łącznej powierzchni gruntów rolnych, posiadanych przez rolnika i uprawniających do uzyskania płatności odsyła do Załącznika Nr VII Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1121/2009, zgodnie z którym minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej dla Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 1 ha. Jednocześnie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowany został pogląd, że ustawodawca wskazując na posiadanie, jako ustawową przesłankę warunkującą rozpoznanie wniosku, odnosi to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego (art. 336). Wymóg posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do gruntów nie został sformułowany w żadnym przepisie tej ustawy. Wnioskodawca nie musi zatem wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie, że faktycznie posiada w dniu 31 maja wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami. W kontrolowanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, że M. S. 6 maja 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2014 do działek rolnych o łącznej powierzchni 4,43 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w obrębach S. i K., w gminie S.. Wraz z formularzem wniosku strona złożyła załączniki graficzne, na których wrysowała położenie działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych oraz informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności. Spór w niniejszej sprawie powstał w związku z wątpliwościami organu i koniecznością ich wyjaśnienia w zakresie prawidłowości zadeklarowanych działek rolnych na działkach ewidencyjnych: nr 6061/7 – nieużytkowanej rolniczo i nr 1138 – zgłoszonej do płatności przez kilku rolników oraz ich wpływu na przyznanie płatności skarżącej, a także na zastosowanie wobec niej sankcji z tytułu podania we wniosku nieprawdziwych danych. Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skarżącej ustalenia organu co do rzeczywistej powierzchni działek kwalifikowanych do płatności są prawidłowo uzasadnione poprzez odwołanie się do zebranego materiału dowodowego, który stanowi obszerna dokumentacja fotograficzna oraz raport z przeprowadzonej 19 lutego 2015 r. w gospodarstwie strony kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, szkice, zdjęcia obrazujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek. Sporządzone przez kontrolujących fotografie przedstawiają obraz działki ewidencyjnej nr 6061/7, w zakresie wskazanym na załączniku graficznym przedłożonym przez samą skarżącą do wniosku o płatność jako działka A. Skarżąca przesłała szkic działki rolnej A wykonany na kopii mapy ewidencyjnej działki nr 6061/7 ze wskazaniem, jaką część użytkują też inni rolnicy. Kontroli poddana została zatem powierzchnia - 3 ha (działka A) w zakresie przedstawionym przez M. S.. Mimo, że fotografie fragmentu zadeklarowanej do płatności działki nr 6061/7, zostały wykonane w lutym 2015 r. to jednak bezspornie, w oparciu o nie można stwierdzić jaki był rzeczywisty stan tego obszaru w dacie zgłoszenia wniosku o płatność. Widoczne na zdjęciach z kontroli obszary zadrzewione i zakrzaczone na obszarze działki A wykluczają prawdziwość twierdzenia strony, że usunęła zagajnik krótkiej rotacji po 31 maja 2014 r. Na tym obszarze brak terenu, który by mógł stanowić obszar po usunięciu zagajnika. Analiza akt sprawy wskazuje, że inspektorzy terenowi zlokalizowali obszar działki A zgodnie z wyrysem strony na działce ewidencyjnej nr 6061/7. Podczas kontroli na miejscu stwierdzono, że działka rolna A (obrysowana przez stronę na mapie ewidencyjnej) stanowi nieużytek oraz ustalono brak zagajnika, który mogliby pomierzyć. Ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli odnoszące się do część zadeklarowanej we wniosku powierzchni z działki ewidencyjnej nr 6061/7, nie kwalifikuje się ona do przyznania płatności. Definicja ,,zagajnika krótkiej rotacji" została zawarta w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) w art. 4 ust. 1 pkt k. Pojęcie to: ,,oznacza obszar obsadzony określonymi przez państwa członkowskie gatunkami drzew objętymi kodem CN 0602 90 41, do których należą zdrewniałe uprawy wieloletnie, których korzenie lub podstawy łodyg pozostają w glebie po zbiorach, wraz z nowymi pędami wschodzącymi w następnym sezonie, o maksymalnym cyklu zbioru, który ma zostać określony przez państwa członkowskie". Natomiast w art. 2 ust. 15 Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 zawiera definicję ,,użytkowanie" i ,,oznacza użytkowanie obszaru z punktu widzenia rodzaju upraw, rodzaju okrywy roślinnej lub braku upraw". Ustalenia faktyczne dokonane przez organ uzasadniają wniosek, że rzeczywisty stan zadeklarowanej przez skarżącą do płatności części działki ewidencyjnej nr 6061/7, nie wyczerpywał dyspozycji ww. powołanych przepisów definiujących pojęcia ,,zagajnika krótkiej rotacji" i ,,użytkowania". Co oznacza, że skarżąca zarzutami skargi nie podważyła prawidłowych ustaleń oraz oceny dowodów odnoszących się do nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanej do płatności powierzchni ww. działki. Podobnie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieją podstawy do przyjęcia za prawidłową tezę organów, że zadeklarowana przez skarżącą działka ewidencyjna przedstawiona na wydruku ortofotomapy o nr 1138, powierzchni 0,07 ha, nie kwalifikuje się do płatności. M. S. nie była bowiem w 2014 r. faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr 1138, co spowodowało, że powierzchnia stwierdzona działki rolnej B została pomniejszona o powierzchnię działki ewidencyjnej nr 1138. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżąca wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy, nie zainicjowała i nie podjęła żadnych działań procesowych, które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń organów w zakresie posiadania działki ewidencyjnej nr 1138 przez skarżącą w 2014 r., mimo że była ona wzywana o wskazanie dowodów dla potwierdzenia takiego faktu. To R. D., właściciel ww. działki na wezwanie organu kto prowadził prace polowe na działce ewidencyjnej nr 1138, w jakich terminach, złożył oświadczenie A. D. i M. O.. Ze złożonych oświadczeń wynika, że pod koniec czerwca 2014 r. ojciec R. D. kosił wskazaną działkę i razem zbierali z niej siano. Niczym nie zostało natomiast poparte twierdzenie skarżącej, że w lipcu 2014 r. na działce 1138 jej pełnomocnik wykonał koszenie i usunięcia okrywy roślinnej. Analiza ortofotomapy przedstawiającej działkę nr 1138 w powiązaniu z oświadczeniami ww. świadków, przeczom zarzutom skargi, że działka ta nie może być użytkowana przez innego rolnika, ponieważ jest położona pomiędzy jej działkami ewidencyjnymi (nr 1137, 1139 i 1140) oraz graniczy z jednej strony (południowej) z rowem, a z drugiej (północnej) z drogą gruntową. Podkreślić należy, że już samo ustalenie, że działka ewidencyjna nr 1138, nie była 31 maja 2014 r. w posiadaniu skarżącej, czyni zbędnym odnoszenie się do dalszych argumentów skargi, wskazujących na jej położenie geograficzne, że graniczy ona z jednej strony (południowej) z rowem, a z drugiej (północnej) z drogą gruntową. Po uznaniu, że skarżąca nie była faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr 1138 prawidłowy jest także wniosek organu, że działka ewidencyjna nr 1137 nie jest spójna z działkami nr 1139 i 1140 i ma powierzchnię mniejszą od 0,10 ha, czyli podlega wykluczeniu z płatności ze wglądu na to, że nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej określonego w art. 2 pkt 1 ustawy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że trafnie przyjął organ, że w stosunku do zadeklarowanej we wniosku o jednolitą płatność obszarową działki rolnej o łącznej powierzchni 4,43 ha, powierzchnia kwalifikująca się do objęcia tą płatnością wynosi 1,28 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 3,15 ha, co stanowi więcej niż 100 % powierzchni stwierdzonej (1,28 ha). Wpisanie niezgodnych z prawdą danych we wniosku o płatność - w postaci podania wyższej powierzchni działek niż rzeczywista powierzchnia kwalifikowana do płatności - skutkuje daleko idącymi negatywnymi dla wnioskodawcy konsekwencjami. Ich rodzaj uzależniony jest od rozmiarów stwierdzonych uchybień i może polegać albo tylko na pomniejszeniu przyznanej płatności, albo na pozbawieniu jej w ogóle. W takim przypadku, jak trafnie wskazał Dyrektor ARiMR znajduje zastosowanie art. 58 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, czego konsekwencją było odmówienie wnioskodawcy płatności JPO na rok 2014 oraz nałożenie sankcji w wysokości 2 869,24 zł, która będzie potrącona w ciągu trzech lat kalendarzowych. W ocenie Sądu nie jest także zasadny zarzut skargi, że organ drugiej instancji naruszył art. 237 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w terminie 70 dni, od dnia złożenia odwołania, a nie jak przewiduje powołany wyżej artykuł w terminie jednego miesiąca. Należy zauważyć, że ww. powołany przepis dotyczy załatwienia skargi przez właściwy organ w ciągu miesiąca. Autor skargi pominął natomiast fakt, na który organ wskazuje w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy (w związku z art. 3 ust. 1 ustawy) odwołanie od decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych rozpatruje się w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. W związku z powyższym wskazać należy, że ostatecznym terminem na wydanie decyzji przez organ odwoławczy był 21 lipca 2015 r., a więc zaskarżona decyzja z dnia 21 lipca 2015 r. została wydana w terminie ustanowionym przez w/w przepis prawa. Mając powyższe na uwadze skarga, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło