I SA/Ke 61/13

WyrokWSA w Kielcach2013-04-18

Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych z uwagi na brak przesłanek całkowitej nieściągalności lub wystąpienia uzasadnionych przypadków wskazanych w rozporządzeniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych, ponieważ skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności ani uzasadnionych przypadków wskazanych w rozporządzeniu, które pozwalałyby na umorzenie. Dochody skarżącego i jego małżonki przekraczały minimum socjalne, a koszty leczenia nie zostały odpowiednio udokumentowane, co pozwalało na racjonalne wydatkowanie środków na spłatę zobowiązań.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił T. G. umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i odsetek, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnione przypadki wskazane w rozporządzeniu. Skarżący podnosił, że zaległości powstały z jego winy, ponosi znaczne koszty leczenia i że zaległości powstały przed 2003 r., co jego zdaniem wyłącza zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Zakład) decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2012 r. nr [...] odmawiającą umorzenia T. G. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za miesiące wrzesień 2001 r. marzec, kwiecień 2002 r. oraz umorzenia odsetek. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że T. G. zobowiązany z tytułu prowadzonej w latach 1997 – 2002 działalności gospodarczej do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne nie dopełnił tego obowiązku, w związku z czym powstało przedmiotowe zadłużenie. Po rozpatrzeniu wniosku zobowiązanego z dnia [...] lipca 2012 r. o umorzenie zaległości z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, Zakład wydał decyzję z dnia [...] października 2012 r. w której odmówił umorzenia zaległości. Pismem datowanym [...] października 2012 r. zobowiązany wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakład wskazał, że zasady umarzania należności zostały uregulowane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585), dalej zwana "u.s.u.s.". Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s, podstawowym warunkiem umożliwiającym umorzenie jest całkowita nieściągalność należności z tytułu składek, która zachodzi w sytuacjach wskazanych w ustawie. Jednocześnie stosownie do art. 28 ust. 3a u.s.u.s, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365), dalej zwane "rozporządzenie". Zakład ustalił, że skarżący obecnie nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. Uzyskuje dochody tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego w wysokości 2.255,60 zł brutto, z którego jest prowadzona egzekucja należności składkowych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Oddziału ZUS w K. wyraził zgodę na ograniczenie dokonywanych potrąceń do kwoty 300 zł miesięcznie. Do wypłaty pozostaje kwota 1567 zł. Ponadto skarżący w związku posiadaniem orzeczenia o znacznych stopniu niesprawności wydanym na stałe, pobiera z OPS zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie. Zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką J. (lat 61), uzyskującą dochody z tytułu pobieranego w ZUS świadczenia emerytalnego w wysokości 1 568 zł brutto, (1 313,13 zł netto). Stałe wydatki związane z utrzymaniem i mediami: to energia elektryczna - około 100 zł miesięcznie, gaz – około 80 zł miesięcznie, woda – około 65 zł miesięcznie, czynsz - 314,22 zł miesięcznie. Dodatkowym obciążeniem budżetu domowego są koszty leczenia zobowiązanego i jego żony, według oświadczenia 2 500 zł miesięcznie, w tym koszt zakupu leków 1 300 zł i wyjazdy na leczenie około 1 200 zł, z tym, że jak organ podniósł, skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji na udokumentowanie wydatków. Wraz z małżonką jest właścicielem samochodu osobowego [...] z 1998 r., nabytego w czerwcu 2011 r., nie posiada natomiast nieruchomości. Oprócz zaległości składkowych, jak wynika z oświadczenia, skarżący posiada wynikające z umowy o kartę kredytową Bank [...] SA zadłużenie spłacane po 100 zł miesięcznie. W ocenie organu w sytuacji skarżącego nie można stwierdzić wystąpienia przesłanek, które dają prawną możliwość umorzenia wnioskowanych należności na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o całkowitej nieściągalności zaległych składek, bowiem zobowiązany pobiera świadczenie emerytalne, z którego Zakład prowadzi skuteczną egzekucję należności oraz jest właścicielem środka transportu. Nie zaistniały też przesłanki, które pozwoliłyby na umorzenie należności z tytułu składek na podstawie w § 3 ust. 1 rozporządzenia, czyli gdy z uwagi na stan majątkowy sytuację rodzinną zapłata należności pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny. Nie wystąpiła żadna sytuacja nadzwyczajna, w tym stan klęski żywiołowej określona w pkt 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia, które to zdarzenia miałyby negatywny wpływ na możliwości płatnicze i możliwości pozyskiwania dochodów. Nie wystąpiła również sytuacja określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, która pozwala umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek w sytuacji wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka rodziny, bowiem taka choroba musi powodować konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, która wyklucza możliwość zarobkowania. Organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na problemy zdrowotne skarżącego, z tym, że posiada on stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie organu nie wykazano także, że zachodzi przesłanka przewidzianej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia tj. że spłata należności z tytułu składek pozbawiłaby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego. Ustalona na podstawie dokumentów zebranych przez organ z urzędu oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącego jak i jego oświadczeń sytuacja materialna wskazuje, że wysokość uzyskiwanych dochodów zobowiązanego i jego małżonki (po uwzględnieniu potrąceń dokonywanych na poczet należności ZUS) wynosi około 3.033 zł i jest znacznie wyższa od minimum socjalnego, które zgodnie z informacją Instytutu Pracy i Praw Socjalnych z dnia 13 września 2012 r. dla 2-osobowego gospodarstwa domowego emeryckiego zostało ustalone na poziomie 1.752,48 zł. Posiadany samochód stanowi majątek, który może być spieniężony. Z kolei podnoszona przez zobowiązanego kwota wydatków na leczenie nie została w żaden sposób udokumentowana. Problemy natury materialnej, nie mogą automatycznie stanowić podstawy do umorzenia. Wniosek o umorzenie nie może być rozpatrywany pod kątem wsparcia socjalnego. Wobec powyższego organ uznał, że warunek umożliwiający umorzenie należności z tytułu składek określony w § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia również nie został wykazany. Organ wyjaśnił, że działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, które zawsze ponosi osoba ją prowadząca i na której spoczywają obowiązki względem różnych instytucji i urzędów związane z opłacaniem należności publicznoprawnych. Dochodzenie należności z tytułu składek z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności jest zaś ustawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Umorzenie zaległych składek byłoby wyrazem definitywnej rezygnacji ZUS z możliwości ich egzekwowania. Publicznoprawny charakter należności składkowych oraz cele, na które są one przeznaczone obligują ZUS do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi oraz podejmowania rozstrzygnięcia po konfrontacji interesu zobowiązanego z interesem ogólnospołecznym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako wierzyciel nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością, bowiem system ubezpieczeń społecznych ma charakter powszechny i oparty jest na zasadzie solidaryzmu. Środki finansowe, z jakich wypłacane są świadczenia pochodzą głównie ze składek osób podlegających ubezpieczeniu i służą zaspokajaniu przez państwo ochrony socjalnej poprzez zagwarantowanie świadczeń na rzecz obywateli z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, z powodu bezrobocia oraz niewypłacalności pracodawców. Cele te są realizowane ze środków, które obowiązane są uiszczać podmioty ustawowo zobowiązane. W przypadku, gdy składki na określone fundusze nie są odprowadzane, ciężar ich uiszczenia przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Na decyzję Zakładu T. G. złożył skargę w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach wnosząc o zmianę decyzji i umorzenie składek i odsetek. W uzasadnieniu skargi zarzucił nieprawidłowe przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzeniu w sytuacji ponoszenia znacznych kosztów leczenia związanych ze stanem jego zdrowia i koniecznością specjalistycznych konsultacji, z uwagi na przebyte operacje serca. Za umorzeniem przemawia także fakt, że zaległości nie powstały z jego winy lecz z uwagi na niewypłacenie przez inwestora należności za wykonane usługi. Skarżący podniósł także zarzut, że skoro zaległości powstały przed 1 stycznia 2003 r. to nie może mieć zastosowania 10 letni termin przedawnienia. W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił też, uznając za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Organ prawidłowo wskazał na materialnoprawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, tj. art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. Powołany przepis art. 28 ust. 2, 3 u.s.u.s. pozwala na umorzenie należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności i określa przypadki które pozwalają na uznanie, że całkowita nieściągalność zachodzi. Ponadto, z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia. Są nimi w szczególności sytuacje gdy: 1. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2. w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3. w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sformułowany w przepisie § 3 rozporządzenia katalog (niezamknięty) sytuacji pozwalających na umorzenie należności ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną wskazuje, że powinno mieć ono zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, takich jak groźba pozbawienia zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek obowiązkiem organu jest ocenić, czy pomiędzy obowiązkiem zapłaty składek i możliwościami egzystencyjnymi zobowiązanego istnieje związek tego rodzaju, że zapłata składek spowoduje zagrożenie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika i jego rodziny, w tym możliwości uzyskiwania dochodu, prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odmawiając zastosowania instytucji umorzenia jest zobowiązany wykazać, że okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. Jakkolwiek przy rozpatrywaniu spraw o umorzenie należności organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego, to rozstrzygnięcie nie może mieć charakteru dowolnego, musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że organ działa w ramach uznania dopiero na etapie, gdy uzna, że w sprawie zachodzi przesłanka umorzenia, gdyż ocena w tym przedmiocie wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia należności składkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (por. wyrok NSA 7 lutego 2001r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu proces decyzyjny organów spełnia wymogi określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ w sposób prawidłowy ustalił, że nie zachodzi żadna z opisanych w art. 28 ust. 2, 3 u.s.u.s. okoliczności. Należności składkowe są przedmiotem dochodzenia na drodze egzekucji, egzekucja jest skuteczna z tym, że organ postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. wyraził zgodę na ograniczenie potrąceń do kwoty 300 zł miesięcznie. Wobec ustalenia braku przesłanki nieściągalności ZUS przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia. W celu ustalenia stanu faktycznego przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające ustalając sytuację majątkową, finansową i rodzinną skarżącego. Organ ustalił, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym z żoną. Uzyskuje dochody z tytułu własnego świadczenia emerytalnego w wysokości 2.255,60 zł (brutto) oraz z uwagi na stwierdzenie znacznego stopnia niepełnosprawności pobiera zasiłek w kwocie 153 zł. Jego żona uzyskuje dochody z tytułu pobieranego w ZUS świadczenia emerytalnego w wysokości 1568 zł brutto. Stałe wydatki bytowe wynoszą kwotę 559,22 zł miesięcznie, z tym, że znaczącym obciążeniem budżetu są ponoszone koszty leczenia skarżącego i jego żony, które według jego oświadczenia wynoszą 1300 zł koszty leczenia i 1200 zł koszty dojazdu, zadłużenie z tytułu karty kredytowej spłacane po 100 zł miesięcznie oraz z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego w kwocie 300 zł. Organ wskazał też, że skarżący jest właścicielem samochodu osobowego [...] z 1998 r. zakupionego w czerwcu 2011 r. Powyższe ustalenia, dokonane na podstawie dowodów przeprowadzonych z urzędu, oświadczeń zobowiązanego oraz przedłożonych przez niego dokumentów, doprowadziły organ do wniosku, że nie istnieją podstawy do umorzenia zaległości skarżącego także na podstawie art. 28 ust. 3a w zw. § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia; skarżący nie wykazał przesłanek wskazanych w tym przepisie i istnieje realna możliwość uzyskiwania dochodu na spłatę należności. Zdaniem Sądu, wniosek został wyciągnięty w granicach określonych w art. 80 k.p.a. Decydujące znaczenie ma fakt uzyskiwania stałych dochodów, przekraczających znacznie minimum socjalne ustalone dla 2-osobowego gospodarstwa domowego emerytów, które w zestawieniu z ustalonymi potrzebami bytowymi jak również znacznymi, jakkolwiek nieudokumentowanymi kosztami leczenia pozwalały ocenić, że zapłata składek nie spowoduje zagrożenia możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika i jego rodziny. Potwierdzeniem tej oceny jest fakt uiszczenia należności, co wynika z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie. Podnieść należy, że wykazanie przesłanek uzasadniających zasadność wniosku o umorzenie należności jest obowiązkiem podatnika, który dysponuje wiedzą na temat swojej sytuacji, ponadto chce wywieść z tego faktu korzystne skutki prawne. Skarżący jakkolwiek powoływał się na stan zdrowia okoliczności tej nie wykazał, nie udokumentował też wysokości ponoszonych kosztów leczenia i dojazdu do specjalistów, mimo, że został wezwany do wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie należności. W dokumentacji Ośrodka Pomocy Społecznej w O. do której skarżący się odwołuje dowodem ponoszonych kosztów leczenia jest oświadczenie zobowiązanego. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut wadliwego ustalenia, że nie zachodzą przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia. Organ był uprawniony do stwierdzenia, że nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności, które to zdarzenia mogłyby mieć wpływ na możliwości płatnicze zobowiązanego, osiągane dochody jego i małżonki mają charakter stałych, przekraczają znacznie minimum socjalne, co pozwala na racjonalne ich wydatkowanie. Organ rozważył fakt choroby skarżącego i związane z leczeniem wydatki z tym, że zasadnie wskazał, że koszty związane z leczeniem nie zostały, poza oświadczeniem skarżącego w żaden sposób udokumentowane. Istotnym jest, że pomimo choroby jedynym zadłużeniem zobowiązanego jest zadłużenie z karty kredytowej. Rozstrzygnięcie uzasadnia również fakt, iż skarżący jest w stanie regulować zobowiązania wobec innych niż Zakład dłużników. Należy zauważyć, że Zakład nie może rozpatrywać wniosku o umorzenie zaległości tylko pod kątem wsparcia socjalnego dla skarżącego i przyznawać pierwszeństwa zadłużeniu skarżącego wobec innych dłużników. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze należy wskazać, że nie może mieć decydującego wpływu podnoszona w skardze okoliczność powstania zadłużenia. Zasadnie organ wskazał, że działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, które ponosi osoba prowadząca. Na niej spoczywają obowiązki związane z regulowaniem różnych należności, w tym obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne. Skutki tej działalności, w tym niewywiązanie się z umów przez kontrahentów, nie stanowią podstawy umorzenia należności. Zaznaczyć przy tym należy, że organ dokonuje ustaleń odnośnie zaistnienia przesłanek umorzenia należności na dzień wydania decyzji. Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w 2007 r. zaś wniosek dotyczy należności za wrzesień 2001 r. oraz marzec i kwiecień 2006 r. Nie jest uzasadniony zarzut przedawnienia. Przedmiotem wniosku są zaległości składkowe za wrzesień 2001 r. marzec, kwiecień 2002 r. oraz odsetki. Zgodnie z ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2002 241. 2074) z dniem 1 stycznia 2003 r. został wprowadzony 10 letni okres przedawnienia w miejsce, obowiązującego do tej daty, okresu 5-letniego (art. 24 ust 4 u.s.u.s.). Ustawa nie zawierała przepisów przejściowych, zatem zastosowanie znalazła ogólna zasada o stosowaniu ustawy nowej. W dacie wejścia w życie nowych przepisów (ustanawiających 10-cio letni termin przedawnienia) zobowiązanie skarżącego było nadal wymagalne. Zatem do przedawnienia miały zastosowanie przepisy przewidujące 10 letni termin. Przepisy określające 10 letni okres przedawnienia nie mają zastosowania jedynie do zobowiązania z tytułu składek, które uległo przedawnieniu przed ich wejściem w życie. Z dniem 1 stycznia 2012 r. został zmieniony przepis art. 24 ust 4 u.s.u.s. przez określenie 5 letniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Stosownie do art. 27 ust 1 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. 2011.232.1378) do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu ( art. 27 ust 2 tej ustawy). Wskazać należy, że zgodnie z art. 24 ust 5 b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie jest przez skarżącego kwestionowane, że były podjęte w stosunku do niego czynności egzekucyjne skoro, co wynika treści decyzji, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. organ wyraził zgodę na zmniejszenie potrąceń egzekucyjnych do kwoty 300 zł. Oznacza powyższe, że stosownie do treści art. 24 ust 5 b u.s.u.s. termin przedawnienia został zawieszony i zobowiązanie za wrzesień 2011 jak również za miesiące marzec 2002r. kwiecień 2002 nie wygasło. Ustosunkowując się do wniosku skargi o umorzenie należności należy wyjaśnić, że sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu. Reasumując Sąd stwierdził, że ZUS przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, w szczególności art. 7 i 77 §1 k.p.a., tj. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy, a następnie zajęte stanowisko przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło