I SA/Ke 610/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata J.J. – C. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [..]nr [...] stwierdził, że zażalenie W. C. z 2 sierpnia 2016 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.-Ś. z [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych od nr: 2608-SW-522.998.2016 do 2608-SW.522.1004.2016, obejmujących zaległości w podatku VAT za poszczególne miesiące 2011 r. i 2012 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że W.C. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.Ś., na podstawie tytułów wykonawczych od nr: 2608-SW-522.998.2016 do 2608-SW.522.1004.2016, obejmujących zaległości w podatku VAT za poszczególne miesiące 2011 r. i 2012 r. Postanowieniem z 14 lipca 2016 r. znak; 2608-EA.511.329.2016 organ egzekucyjny, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O.Ś., odmówił uznania za uzasadnione wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Postanowienie zostało doręczone stronie 26 lipca 2016 r. Na postanowienie to, W.C. 3 sierpnia 2016 r., złożył osobiście zażalenie do Urzędu Skarbowego w Ostrowcu. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał na mające zastosowanie w sprawie, na podstawie art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U.2014.1619 ze zm.), przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U z 2016 r, poz.23 ) dalej jako k.p.a., określające sposób obliczania terminów w postępowaniu administracyjnym oraz instytucję przywrócenia terminu (art. 57 § 1, § 4, § 5 pkt 2, art. 58 § 1 i § 2 k.p.a). Stwierdził przy tym, że w niniejszej sprawie termin do złożenia zażalenia upłynął 2 sierpnia 2016 r. Zażalenie zostało natomiast złożone osobiście 3 sierpnia 2016 r., tj. dzień po terminie. Strona nie złożyła wraz z zażaleniem prośby o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 k.p.a. Złożenie zażalenie po terminie skutkuje tym, że organ drugiej instancji nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia. Na powyższe postanowienie W.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła, że organ nie odniósł się do okoliczności złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W dalszej części uzasadnienia skarżący odwołał się do postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w K. dnia 14 września 2016 r. dotyczących odmowy wszczęcia postepowań w sprawie wniosków o przywrócenie terminu do złożenia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 14 kwietnia 2016 r. w których uznano, iż decyzje, stanowiące podstawy prawne dochodzonych należności nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy wskazał, że wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wraz z samym zażaleniem został złożony przez stronę osobiście dopiero w dniu 23 września 2016 r. W świetle powyższego nieuzasadniona jest argumentacja, że w zaskarżonym postanowieniu, datowanym na dzień 12 września 2016 r. brak jest wzmianki o powyższej czynności strony. W kwestii natomiast postanowień, Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 września 2016 r. organ wyjaśnił, że złożenia odwołania po terminie skutkuje tym, że organ nie miał podstaw prawnych do rozpatrzenia zażalenia w tym zakresie. Na rozprawie 12 stycznia 2017 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z kserokopii informacji, co do stanu zdrowia skarżącego, pisma Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 17 października 2016 r. oraz wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej na okoliczność uzupełnienia wniosku zgodnie żądaniem organu z 12 października 2016 r. Jednocześnie wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.poz. 1066 ) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016 poz.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające wniesienie po terminie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy uznania za zasadne zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W świetle art. 141 § 2 w zw. z art. 129 § 1 i art. 144 k.p.a. zażalenie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W przypadku uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia, które jest ostateczne (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych do dokonania określonych czynności w toku postępowania (w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia od postanowienia) poprzez wskazanie w ustawie terminów, których uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, ma na celu usunięcie stanu niepewności w stosunkach procesowych (co do dalszego biegu czy też zakończenia postępowania). Uchybienie ustawowego terminu powoduje więc bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego względem kwestionowanego postanowienia. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania zażalenia, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż termin do wniesienia zażalenia od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.Ś. z 14 lipca 2016 r. upłynął skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2016 r. Postanowienie to zostało bowiem stronie doręczone osobiście w dniu 26 lipca 2016 r. Tym samym zażalenie wniesione w dniu 3 sierpnia 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. A zatem zaskarżone do Sądu postanowienie jest zgodne z prawem. Ustosunkowując się z kolei do twierdzeń strony, zarzucających brak odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu, do jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wyjaśnienia wymaga relacja jaka zachodzi pomiędzy rozstrzygnięciem z art. 134 k.p.a (w związku z art. 144 k.p.a) stwierdzającym uchybienie do wniesienia zażalenia a rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Czynności organu odwoławczego determinowane są przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien zbadać zażalenie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowości. Po drugie, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., w dalszej zaś kolejności, w razie ewentualnego wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Może zdarzyć się tak, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, że strona najpierw złożyła zażalenie nie mając świadomości uchybienia terminu, a już po wydaniu przez organ postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stwierdzenie uchybienia terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, ani nie czyni go bezzasadnym, co potwierdza liczne i jednolite w tym zakresie orzecznictwo sądowo administracyjne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1490/07, Lex nr 500040, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., I OSK 478/10, Lex 745245). Z powyższych też względów wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie faktycznym i prawnym, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust.1 lit cw zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2016. poz. 1714).