I SA/Ke 612/16
WyrokWSA w Kielcach2017-01-12
Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności powinien zostać uwzględniony, jeśli organ egzekucyjny skutecznie doręczył zobowiązanemu upomnienie przedegzekucyjne, co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nie narusza prawa. Skuteczne doręczenie upomnienia przedegzekucyjnego zobowiązanemu spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia dochodzonych należności, co wyklucza możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia. W związku z tym, nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
T. M. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne, argumentując przedawnienie należności. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na skuteczne doręczenie upomnienia i tytułów wykonawczych, co miało spowodować zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Skarżący kwestionował skuteczność doręczeń, twierdząc, że nigdy nie otrzymał upomnienia ani tytułów wykonawczych pod właściwy adres. Sąd rozpatrywał kwestię prawidłowości doręczenia upomnienia jako kluczową dla oceny zasadności wniosku o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...]nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. nr [...] odmawiające T.M. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od
W/1A- 4751/2005 do W/1A- 4773/2005 z 25 sierpnia 2005 r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K..
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na podstawie zawiadomienia
nr EGZ 1/882/2007 z 12 lipca 2007 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego
u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym - organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K., dokonał zajęcia świadczenia T. M. w ZUS na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od W/1A- 4751/2005 do W/1A- 4773/2005 z 25 sierpnia 2005 r. wystawionych przez ZUS. Powyższe wraz z odpisami tytułów wykonawczych zobowiązanemu zostało doręczone w trybie art. 44 K.p.a. Dłużnik zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie otrzymał 23 lipca 2007 r.
W dniu 25 marca 2016 r. T. M. złożył wniosek o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez organ egzekucyjny na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na przedawnienie należności objętych tymi tytułami wykonawczymi.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, na które wskazywał zobowiązany, tj. określone w art. 59 § 1 pkt 7, pkt 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2016.599 ze zm.) dalej "u.p.e.a.", jak również przesłanka wygaśnięcia obowiązków objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi z powodu przedawnienia, o której mowa w art. 59 §1 pkt 2 tej ustawy. Dochodzone należności z tytułu składek ZUS nie uległy przedawnieniu, są wymagalne i mogą być dochodzone, zobowiązanemu doręczono także upomnienia, ponadto w sprawie nie wystąpiły inne przypadki określone w ustawach.
Organ egzekucyjny uznał, że nietrafne są argumenty zobowiązanego, dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek na FP oraz FGŚP za okres
04-05. 2000 r., 12.2000 r., 08-09.2001 r.; składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 02-04.2001 r., 06-10.2001 r. oraz składek na ubezpieczenie społeczne za okres 04-05.2000 r., 01-06.2001 r., 08-09.2001 r. Zasada przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne określona została w art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(j.t. Dz.U.2016.963) dalej "u.s.u.s.". Zgodnie brzmieniem ww. przepisu - w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Nowe zasady przedawnienia należności z tytułu składek, wprowadzające 10-letni okres przedawnienia weszły w życie 1 stycznia 2003 r. Zostały one wprowadzone ustawą
z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2002.241.2074 ze zm.). Znowelizowany
art. 24 u.s.u.s w aktualnym brzmieniu stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia ich wymagalności. Ustawodawca wprowadził powyższą nowelizacją generalną zasadę, że należności z tytułu składek przedawniają się po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, co oznacza wprowadzenie jednolitego okresu przedawnienia wszystkich wymagalnych na dzień 1 stycznia 2003 r. należności składkowych. Dla dokonania tych zmian
w zakresie przedłużenia terminu przedawnienia do lat 10, brak jest przepisów przejściowych lub regulacji prawnych zawartych w powyższych przepisach, z których wynikałoby jakie przepisy przedawnienia roszczeń należy stosować do składek wymagalnych przed dniem wejścia w życie przepisów nowelizujących te zasady.
Składki na fundusze pozaubezpieczeniowe (tj. Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) ulegają przedawnieniu na takich samych zasadach, jak składki na ubezpieczenia społeczne. Powyższa zasada odnosi się również do składek na ubezpieczenia zdrowotne, z tym że 10-letni okres przedawnienia liczony jest dla składek, które nie przedawniły się przed 1 lipca 2004 r. Stosownie do art. 28 ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U.1997.28.153 ze zm.), która obowiązywała do 1 kwietnia 2003 r.,
a następnie na podstawie art. 33 ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U.2003.45.391 ze zm.),
w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r., należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia,
w którym składka stała się wymagalna, przy czym bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty na raty i każda inna czynność zmierzającą do ściągnięcia należności, jeżeli o tej czynności został zawiadomiony dłużnik. Od dnia 1 lipca 2004r. termin przedawnienia na podstawie tej ostatniej ustawy wynosi 10 lat. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, która obowiązywała do 31 marca 2003 r. stanowiła samodzielny akt normatywny regulujący zakres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Odrębnie również od zasad przewidzianych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, regulowała terminy przedawnienia roszczeń. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu
w Narodowym Funduszu Zdrowia (obowiązująca od 1 kwietnia 2003 r. do 30 czerwca 2004 r.) kwestię przedawnienia regulowała w taki sam sposób, jak to czyniła poprzednio obowiązująca ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Zmiana art. 33 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia dokonana przez art. 17 pkt 1 lit. a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2004.121.1264) z dniem 1 lipca 2004 r. wydłużyła
w sposób niekorzystny dla ubezpieczonych termin przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Termin ten został wydłużony do lat 10. Również zapis
art. 93 ust. 2 obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. ustawy z art. 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2004.210.2135 ze zm.), zawiera regulację, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych
w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Obowiązujące od 1 stycznia 2003r. zasady wyrażone w przepisie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.1998r.137.887 ze zm.) określały natomiast, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz składki na FP i GFŚP, nie uległy przedawnieniu odpowiednio przed dniem 1 stycznia 2003 r. i 1 lipca 2004 r., oraz że brak jest przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania przepisów dotyczących przedawnienia, organ uznał, że do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie 10-letni okres przedawnienia tych należności.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 5b u.s.u.s., w brzmieniu nadanym od 1 lipca
2004 r., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Za pierwszą czynność - w rozumieniu art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy niewątpliwie uznać samo wystosowanie do strony upomnień przedegzekucyjnych,
w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie upomnienia przedegzekucyjne zostały skutecznie doręczone stronie na adres: 25-533 Kielce, ul Klonowa 60/24
w 23 maja 2007 r. Potwierdza to znajdująca się w aktach sprawy kopia potwierdzenia odbioru, na której widnieje podpis T.M. jako odbiorcy przesyłki. W dniu 23 maja 2007 r., doszło więc do zawieszenia biegu przedawnienia.
Odnosząc się natomiast do kolejnej czynności zmierzającej do zastosowania środków egzekucyjnych, którą było niewątpliwie doręczenie tytułów wykonawczych
w przedmiotowych sprawach, organ wskazał, że odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu zostały doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organ stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że wszelkie przesłanki
i okoliczności doręczenia zastępczego, uregulowane w art. 44 K.p.a., zostały spełnione. Korespondencja była doręczana na adres wskazany przez T.M. w Drugim Urzędzie Skarbowym w K.. Zgodnie natomiast
z art. 24 ust. 5f u.s.u.s., w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym (...) bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że 1 kwietnia 2015 r. ZUS wydał decyzję o podleganiu przez T.M. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym za okresy: 01-06/1999, 04/2000 - 10/2001, 12/2001, 05/2002, 07/2002, 09/2002 - 02/2003 (tytuły wykonawcze o numerach od W/1A-4751/2005 do W/1A-4773/2005 obejmują łącznie okresy 04-05/2000, 12/2000 - 10/2001 zawarte w w/w decyzji), od której zobowiązany złożył odwołanie do sądu. Jak wynika z powyższego w przedmiotowej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek.
Na powyższe postanowienie T. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zarzucił naruszenie
art. 59 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a. oraz art. 24 ust 1 pkt 5b u.s.u.s.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nigdy pod właściwy adres nie dostał
i nie kwitował upomnienia do zapłaty żądanych przez ZUS kwot, gdyż adresem jego zamieszkania, zameldowania i pełnienia wszelkich czynności życiowych w okresie
29 maj 2005 r. do 12 maja 2011 r. była ul. K. 56 m 50, 25-553 K., na dowód czego strona przedłożyła potwierdzenie wymeldowania z pobytu stałego
z 10 listopada 2011 r. Nie zamieszkiwał natomiast pod adresem K. 60/24, na który to adres powołuje się w zaskarżonej decyzji organ.
Skarżący podniósł ponadto, że nie otrzymał również tytułów wykonawczych będących podstawą prowadzenia egzekucji w przedmiotowej sprawie. W ocenie strony powyższe powoduje, że nie można mówić o zawieszeniu terminu przedawnienia przez dokonanie fikcyjnej czynności. W związku z brakiem skutecznego zawiadomienia należy w sprawie uwzględnić 10-letni termin do przedawnienia należności z tytułu składek ZUS.
Strona wskazała także, że czynnością zmierzająca do ściągnięcia należności jest co najmniej doręczenie upomnienia, jak również wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ. Jednak brak wiedzy dłużnika na temat tej czynności powoduje, że przesłanka ta nie może skutecznie zawiesić biegu przedawnienia. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona przywołała wyrok WSA w Warszawie z 9 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1479/09. W ocenie skarżącego ponadto wydanie decyzji przez organ rentowy z 1 kwietnia 2015 r., nr UBS1-DPU-45/15 nie miało wpływu na zawieszenie biegu terminu składek, objętych niniejszym postępowaniem egzekucyjnym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz.U.2016.718), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym; nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
w K. nie narusza prawa, a ustalony stan faktyczny znajduje potwierdzenie
w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących należności z tytułu składek na Fundusz Pracy
oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres kwiecień - maj 2000 r., grudzień 2000 r., sierpień – wrzesień 2001 r.; składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres luty – kwiecień 2001 r., czerwiec – październik 2001 r.
oraz składek na ubezpieczenie społeczne za okres kwiecień – maj 2000 r.,
styczeń – czerwiec 2001 r., sierpień – wrzesień 2001 r.
Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z powołaną regulacją postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli: 1. obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2. obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5. obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7. egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8. postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9. na żądanie wierzyciela; 10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Skarżący uzasadniając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazał na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2, pkt 7, pkt 10 u.p.e.a. Twierdzi bowiem, że upomnienie oraz tytuły wykonawcze nigdy nie zostały mu doręczone pod właściwy adres. W związku z tym bieg terminu przedawnienia przedmiotowych zaległości nie został zawieszony. W konsekwencji należności objęte tytułami wykonawczymi przedawniły się. W ocenie organu natomiast upomnienie
i tytuły wykonawcze zostały skarżącemu skutecznie i prawidłowo doręczone. Doręczenie upomnienia spowodowało zatem zawieszenie biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5b u.s.u.s.
W świetle powyższego w sprawie spór sprowadza się do kwestii doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., w stanie faktycznym sprawy stanowiącej przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia dochodzonych należności ZUS. Od oceny tej kwestii uzależniona jest z kolei ocena wystąpienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.,
tj. przedawnienie dochodzonych należności oraz z art. 59 § pkt 7 u.p.e.a.,
tj. niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia.
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie skarżącemu prawidłowo doręczono upomnienie. W związku z tym bieg terminu przedawnienia zobowiązań został, wbrew twierdzeniom skarżącego, skutecznie zawieszony. W konsekwencji należy zgodzić się z organem, że w sprawie nie zaistniały przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2, pkt 7 u.p.e.a.
Organ prawidłowo przywołał przepisy regulujące kwestię przedawnienia,
w tym przede wszystkim kwestię okresów biegu terminu przedawnienia, dochodzonych od skarżącego należności, tj. składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na ubezpieczenie społeczne.
W kontekście przedmiotu sporu istotne znaczenie ma treść
art. 24 ust. 1 pkt 5b u.s.u.s., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Przywołany przepis przewiduje w istocie dwie przesłanki skutecznego zawieszenia biegu terminu zawieszenia przedawnienia. Jedną stanowi podjęcie przez organ pierwszej czynności, która zmierza do egzekwowania należności składkowych, drugą zaś - powiadomienie dłużnika
o podjęciu tej czynności.
Wymaga wyjaśnienia, że ustawodawca dla skorzystania z instytucji zawieszenia biegu przedawnienia uregulowanej w ww. regulacji nie wymaga wszczęcia i prowadzenia wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego, a ogranicza ten wymóg jedynie do podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Czynność ta nie musi w sposób bezpośredni zmierzać do wyegzekwowania należności, gdyż jedynymi wymogami jakie stawia ustawodawca jest aby czynność ta zmierzała, tj. była podjęta w celu umożliwienia przyszłej egzekucji oraz aby podjęta została za wiedzą dłużnika. W świetle powyższego czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., zawierające element przymusu, z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności.
Oceniając w tych kategoriach czynność wystosowania przez organ upomnienia do zobowiązanego w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a., Sąd stwierdził, że spełnia ona ustawowy wymóg zmierzania do wyegzekwowania należności. Wystosowanie upomnienia stanowi bowiem warunek konieczny ewentualnej przyszłej egzekucji. Upomnienie jest obligatoryjnym elementem postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona. Ponadto istota upomnienia sprowadza się do ujawnienia przez wierzyciela zamiaru egzekucji należności. Upomnienie zawiera element przymusu. W przypadku niezastosowania się do upomnień następuje wszczęcie przymusowej egzekucji.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W związku
z niezastosowaniem się do ww. upomnienia wobec skarżącego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie i doręczenie mu tytułów wykonawczych 12 lipca 2007 r. Jednocześnie zastosowano środek egzekucyjny
w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie emerytalne, o czym również zawiadomiono skarżącego. Jednocześnie należy zaakceptować stanowisko organu, że tytuły te, wbrew twierdzeniom skarżącego zostały mu prawidłowo doręczone. Przesyłka, zaadresowana na wskazany przez skarżącego w Drugim Urzędzie Skarbowym w K. adres, dwukrotnie awizowana (18 i 26 lipca
2007 r.), nie została podjęta przez adresata. W związku z tym, organ zobowiązany był do zastosowania tzw. fikcji doręczenia, uregulowanej w art. 44 K.p.a., mającym zastosowanie w sprawie na podstawie art. 18 u.p.e.a.
Tym samym pierwsza przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia omawianych należności z art. 24 ust. 1 pkt 5b u.s.u.s. została spełniona. Stanowisko powyższego nie podważa pogląd wyrażony w powołanym przez skarżącego
w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2002 r.
II SA 285/01 (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu powołanego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że pierwszą czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności nie jest informacja
o wysokości zadłużenia. Nie oceniał natomiast jako takiej czynności upomnienia
z art. 15 § 1 u.p.e.a.
Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie została ponadto spełniona druga przesłanka omawianego zawieszenia. Skarżący został bowiem zawiadomiony
o podjęciu czynności, która zmierza do egzekwowania należności składkowych poprzez doręczenie zawiadomienia. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru przesyłki, upomnienie została doręczona skarżącemu
23 maja 2005 r. na adres Kielce, ul Klonowa 60/24. Wpływu na powyższe nie ma zarzut skierowania przesyłki na niewłaściwy adres. Sam skarżący załączył bowiem do skargi potwierdzenie wymeldowania z pobytu stałego, z którego wynika, że pod innym adresem (ul. Klonowa 56/50 ) zamieszkiwał dopiero od 29 maja 2005 r. do
12 maja 2011 r. Poza tym istotny jest i przesądza o prawidłowości doręczenia fakt, że na powyższym potwierdzeniu odbioru upomnienia znajduje się podpis skarżącego jako odbiorcy przesyłki.
W związku z powyższym należy zaakceptować stanowisko organu w świetle, którego nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego
z art. 59 § pkt 2 i pkt 7 u.p.e.a. Upomnienie przedegzekucyjne zostało bowiem skarżącemu skutecznie doręczone, a bieg terminu przedawnienia egzekwowanych od skarżącego należności (składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres kwiecień - maj 2000 r., grudzień 2000 r., sierpień – wrzesień 2001 r.; składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres luty – kwiecień 2001 r., czerwiec – październik 2001 r. oraz składek na ubezpieczenie społeczne za okres kwiecień – maj 2000 r., styczeń – czerwiec
2001 r., sierpień – wrzesień 2001 r.) uległ zawieszeniu 23 maja 2005 r.
Organ prawidłowo ponadto wskazał na inną przyczynę zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych określoną w art. 24 ust. 5f u.s.u.s.,
tj. wydanie przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu, co miało również miejsce w stosunku do należności dochodzonych przez organ od skarżącego (nieprawomocna decyzja ZUS z 1 kwietnia 2015 r.). Wymaga jednak wyjaśnienia, że w omawianym stanie faktycznym okolicznością, która spowodowała zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności była okoliczność określona
w art. 24 ust. 1 pkt 5b u.s.u.s. Z powołanej regulacji wynika, że zawieszenie to trwa do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie niewątpliwie postępowanie egzekucyjne wszczęte wobec skarżącego na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało zakończone. Nie można natomiast zawiesić terminu biegu przedawnienia, który jest już zawieszony. Przesłanka zawieszenie biegu terminu przedawnienia z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. może mieć znaczenie przy ocenie kwestii przedawnienia należności po ewentualnym zakończeniu postępowania egzekucyjnego.
W sprawie nie wystąpiły również inne przypadki skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego, opisane w odrębnych ustawach, tj. przesłanka
z art. 59 § 1 pkt 10 ustawy p.p.s.a.
Z tych względów nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 2,
pkt 3, pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a.
W takiej sytuacji należało orzec, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło